20221101 Raadsbrief Zeeuwse reactie op bodem en water sturend Bijlage 1 Brief VZG en WS

wvzg

waterschap$gheldeStrOmen

Ministerie van lnfrastructuur en Waterstaat T.a.v. minister M.G.J. Harbers Postbus 20901 25OO EX DEN HAAG

Middelburg, 24 oktober 2022

Geachte minister Harbers,

Via presentaties, informele consultaties en bijbehorende notitie hebben wij een idee gekregen van wat op hoofdlijnen de inhoud van de kamerbrief 'Water en bodem sturend' gaat worden, waar u op dit moment aan werkt. Vanuit de VNG zal hierop een reactie gegeven worden met diverse aandachtspunten die wij onderschrijven. Daarnaast hebben wij de stukken in Zeeland besproken en willen we als Zeeuwse gemeenten en waterschap Scheldestromen via deze brief een aanvullende oproep doen. De eerste contouren van de kamerbrief baart ons met name zorgen voor wat betreft de

toekomst van de landþouw en de mogelijkheden voor nieuwbouw en daarmee voor de leefbaarheid van heel Zeeland. We vrezen dat acceptatie van verzilting in Zeeland zeer negatief uitpakt voor de landbouwsector en dat structurerende keuzes voor bebouwd gebied ervoor zorgen dat er straks amper nog gebouwd kan worden in Zeeland. Ook het gebrek aan middelen is een zorgpunt voor ons. Hieronder lichten we deze ondenruerpen verder toe. Verzi ltende kustgebieden Klimaatverandering, zoals toenemende hitte en droogte, laat de laatste jaren haar sporen al na in Zeeland. Daarom wordt in Zeeland hard gewerkt aan diverse plannen, waar water en bodem een prominente rol in spelen. Voorbeelden hiervan zijn de Klimaatadaptatie Strategie Zeeland, het Zeeuws Deltaplan Zoet water en de implementatie van Basisregistratie Ondergrond.

Bezoekad ressen

Kanaalweg l,

4337 PA Middelburq

ryzg

Waterschap$gheldeStrOmen

De goede Zeeuwse bodems, bestaande uit vruchtbare klei en zavel, zijn erg belangrijk voor de akkerbouw in Zeeland. Voor de voedselvoorziening, maar ook voor de leefbaarheid is deze sector erg belangrijk. Voor de zoetwatervraag zijn we daarom volop bezig om te zoeken naar alternatieven. lnnovatieve technieken die hiervoor in Zeeland nodig zijn hebben de tijd nodig om aan te tonen dat deze een goed alternatief kunnen vormen. Maar zijn daar wel middelen voor en is daar de tijd voor? En wat als innovatie onvoldoende alternatieven brengt? ln de notitie staat verder dat er nieuwe zoetwaterbuffers aangewezen gaan worden. ln dit kader is het van belang te weten dat Volkerak-Zoommeer-bekken erg belangrijk is voor zoetwateraanvoer en in de toekomst misschien zelfs effectiever ingezet kan worden. Wij verzoeken u om ook de mogelijkheden voor Zeeland nader te onderzoeken. Het ontbreken van financiering en oplossingen Voor andere gebieden in Nederland worden oplossingen aangegeven, maar dat ontbreekt voor de verziltende kustgebieden. Hiervoor wordt gesteld dat we op lange termijn verzilting moeten accepteren. Ook wordt gezegd dat het Rijk nieuwe maatregelen om deze gebieden te voorzien van extra (schaars) zoetwater dat van buiten het gebied moet worden aangeleverd niet meer zal faciliteren.

En dat alle watergebruikers rekening moeten houden met periodes van watertekort en verzilting en dat het aan die gebruikers is om hier maatregelen tegen te treffen (niet afwentelen van privaat naar publiek).

Als zoet water niet van elders mag komen is dit weer een extra probleem waar de landbouw mee geconfronteerd wordt, terwijl deze toch al veel op hun bordje hebben liggen. Het zelf moeten oplossen van de problematiek van verzilting en het tekort aan zoet water is niet acceptabel. Deze problematiek is te groot voor de gebieden zelf . Temeer omdat we zien dat voor andere gebieden wel concrete financiën genoemd worden, maar extra financiering voor Zeeland ontbreekt. Dat is frappant, omdat de problemen in Zeeland veroorzaakt worden door dezelfde kl maatverandering. i

Bezoekad ressen:

Kanaalweg 1, 4337 PA, Middelburg

ryzg

WaterschapgçheldestrOmen

Verdringingsreeks ln de notitie wordt meermalen de verdringingsreeks vermeld. Wij vragen ons af - vanwege het toenemende belang van de akkerbouw voor de voedselvoorziening - of plantaardige bulkproducten die direct lokaal en regionaalgeconsumeerd worden in de verdringingsreeks niet meer prioriteit moeten krijgen. Denk hierbij aan producten zoals fruit, aardappelen en granen voor menselijke consumptie.

Bebouwd gebied ln de notitie staat dat nieuw te ontwikkelen bouwlocaties onder andere bestand moeten zijn tegen overstromingen. Dat klinkt misschien logisch, maar tegelijkertijd kan dit grote en ongewenste consequenties hebben voor bouwlocaties die onder zeespiegelniveau liggen, zoals er in Zeeland vele zijn. Wij verzoeken u om hiervoor een verdiepende integrale afirveging te maken en om noodzakelijk maatwerk toe te staan.

Ïen aanzien van bebouwing is verder aangegeven dat locaties waar in de toekomst ruimte nodig is voor dijkversterking niet worden benut om de woningbouwopgave in te vullen. Wij vragen u om onderbouwde añruijkingen van deze uitgangspunten mogelijk te maken, zodat noodzakelijk maatwerk, passend binnen het vigerende instrumentarium van de waterschappen, ook mogelijk blijft. Noodzaak extra middelen Onder het kopje 'Verziltende kustgebieden' hebben we al uitgebreid beschreven dat de financiële uitdaging ten aanzien van verzilting en beschikbaarheid van zoet water voor Zeeland te groot zijn. Maar ook in zijn algemeenheid geldt dat er grote zorg is over het feit dat er steeds (meer) taken naar de gemeenten komen en dat daar onvoldoende middelen tegenover staan. Zo vragen de genoemde opgaven uit het NPLG maar ook andere Rijksprogramma's veel capaciteit. Een meer integrale gebiedsgerichte aanpak zoals het NPLG voorstaat wordt zeker gezien als een probaat middel. Wij vragen echter aandacht voor de organisatorische consequenties van een dergelijke aanpak. De Zeeuwse gemeenten zijn niet (langer) in staat deze extra taken op zich te nemen zonder extra financiële middelen. a

Bezoekadressen: Kanaalweg 1, 4337 PA M¡ddelburg

G

rrzg

WaterschapggheldestrOrnen

Contactpersoon: Wim de Vries, wim.devries@tholen.nl Senior Beleidsmedewerker Stedelijk Water, gemeente Tholen 01 66-668289 / 06-286 46284 Graag zien wij uw reactie tegemoet. ZEeuwse f¡em€cr$on,

voor¡itbr en

Bezoek¡dressen: Kanaalweq 1,

4337 PA Middeiburg