20220927 Raadsbrief Bijdrage aan Expat Center Zeeland

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Bijdrage aan Expat Center Zeeland 665156 27 september 2022 Werken, Wonen en Leven (WWL) P. Schot Afdelingshoofd WWL

Inleiding Het aantal internationale werknemers in Zeeland is de afgelopen jaren fors toegenomen en die ontwikkeling zal zich doorzetten. Nu al is 7% van de Zeeuwse beroepsbevolking afkomstig uit het buitenland en de jaarlijkse groei is 17%. De krapte op de arbeidsmarkt is groot. Alle bedrijven/sectoren geven aan dat het steeds moeilijker wordt om gekwalificeerd personeel in Nederland te vinden. Verschillende bedrijven geven aan dat de kwalificaties die zij nodig hebben, vooral op het gebied van kenniswerk, moeilijk in Nederland te vinden zijn en zij dus wel internationaal moeten werven. Maar ook de horeca en recreatiebedrijven geven aan dat zij verwachten vaker buitenlandse medewerkers in te zetten. De ervaring bij bedrijven en de Zeeuws-Vlaamse gemeenten (waar het Expat Center zich aanvankelijk op richtte) was dat het bijstaan van internationale kenniswerkers en arbeidsmigranten van de integratie in de Nederlandse samenleving best lastig is. Er is behoorlijke wat kennis nodig om te weten hoe regelingen werken en welke procedures gevolgd moeten worden. Denk aan het aanvragen van een BSN-nummer, inschrijving in het Basisregister Persoonsgegevens, het regelen van zorg- of arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, voldoen aan Nederlandse kwalificaties met buitenlandse diploma’s, huisvesting, integratie in de Nederlandse samenleving en leren van de taal.

Om deze reden is een Expat Center Zeeland opgericht. Kernboodschap Het Expat Center Zeeland voorziet internationale werknemers en hun werkgevers informatie en advies over werken en wonen in Zeeland en helpt werknemers te integreren in Zeeland. Doel is om internationals (zowel kenniswerkers als arbeidsmigranten) een warm welkom te geven en zo het vestigingsklimaat in Zeeland te versterken. Internationale studenten, buitenlandse beginnende ondernemers en nationale werknemers behoren ook tot de doelgroep. Voor de uitrol van het Expat Center naar heel Zeeland vraagt de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) om een structurele financiële bijdrage. Met een Zeeuws brede uitrol komt er lijn en afstemming in de manier waarop internationals momenteel door gemeenten worden bediend: er ontstaat één provincie brede aanpak, ofwel één product. De provincie Zeeland en de 13 gemeenten in Zeeland staan positief tegenover één provincie brede aanpak. Wij plaatsen hierbij de kanttekening dat voor Schouwen-Duiveland geldt dat het Expat Center Zeeland met name waarde heeft voor de grote ondernemingen, horeca en recreatiebedrijven. Voor de overige ondernemers dient het Expat Center haar waarde nog te verkrijgen, zo blijkt uit overleg met onze ondernemers over dit onderwerp. Dit is mede afhankelijk van de krapte op de arbeidsmarkt. Het college heeft besloten in te stemmen met een bijdrage.

Het college geeft de Vereniging Zeeuwse Gemeenten mee dat een evaluatie in 2025 hierbij een voorwaarde is dat kan leiden tot een heroverweging van onze bijdrage vanaf 2026. Om deze reden heeft het college ingestemd met een incidentele bijdrage. Consequenties We ontvingen op 16 juni 2022 een verzoek van de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) om een structurele financiële bijdrage voor de Zeeuwse uitrol per 1 januari 2023 (bijgevoegd als bijlage 1). Bijgevoegd bij dit verzoek een ondersteunende, meer inhoudelijke brief van de voorzitter van Onbegrensd Zeeuws Vlaanderen, burgemeester J.F. Mulder (bijgevoegd als bijlage 2). Aan de 13 gemeenten van Zeeland en de provincie Zeeland is gevraagd in te stemmen met Zeeuwsbrede uitrol van het Expat Center en dit onder te brengen bij centrumgemeente Goes. Voor gemeente Schouwen-Duiveland bedraagt deze Pagina 1 van 2

bijdrage € 27.984 in 2023 oplopend naar € 29.657 in 2025. De kostenberekening per gemeente is bijgevoegd, als ook een businessplan zijn toegevoegd (respectievelijk bijlage 3 en 4). Situatie Schouwen-Duiveland Schouwen-Duiveland zit aan de bovenkant van de middenmoot als het gaat om vestigen van arbeidsmigranten en kenniswerkers, zo blijkt uit het businessrapport. Daarbij valt op dat SchouwenDuiveland relatief veel arbeidsmigranten kent die met het gezin hier wonen, vaak is er ook sprake van gevestigde kinderen. Dat lijkt erop te duiden dat er in onze gemeente minder gebruik wordt gemaakt van uitzendbureaus voor arbeidsmigranten. We weten ook dat dit zo is. Veel arbeidsmigranten zijn in dienst van het bedrijf via een tijdelijk maar meestal vast dienstverband. Accountants helpen de ondernemers en arbeidsmigranten veelal in de te doorlopen procedures voor vestiging in Nederland. Daarnaast valt het aantal kenniswerkers op. Dat is qua omvang relatief groot voor een overwegend grote plattelandsgemeente. Dit heeft met de economische opbouw van onze gemeente te maken. De arbeidsmigranten in onze gemeente werken vooral in een agrarisch bedrijf of een bedrijf in de bouwsector, vaak in directe dienst bij het bedrijf. Er werken veel arbeidsmigranten in de kassen (Sirjansland) en bij fruitteeltbedrijven.

Aangezien we niet zoveel van dit soort bedrijven hebben, die tegelijkertijd wel groot zijn, levert dit een heel ander beeld op dan bijvoorbeeld bij de gemeente Borsele of Reimerswaal. Er werken verder relatief veel arbeidsmigranten in de horeca en dienstensector. Relatief veel kenniswerkers werken vooral in de voedingsmiddelen en procesindustrie. Dit komt door de hier gevestigde internationaal opererende bedrijven. In toenemende mate maakt de horeca gebruik van arbeidsmigranten. Goede koks maar ook mensen voor de bediening worden nu al geworven in Spanje en Portugal. Hetzelfde geldt voor recreatiebedrijven voor horeca en schoonmaak. Vaak maken zij gebruik van uitzendbureaus omdat ze de regelingen ingewikkeld vinden en vaak geen of nauwelijks invulling van HRM kennen in het bedrijf.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 2 van 2