20220920 Spoorboekje

Spoorboekje Duurzaamheid & Milieu 2022 -2026 Duurzaam Denken en Doen

14 september 2022 Definitief concept

Sporen Milieu en duurzaamheid •

ENERGIETRANSITIE • • • •

WONEN •

EIGEN ORGANISATIE

Bodem- en waterkwaliteit Geluid en stilte Luchtkwaliteit Licht en duisternis (Externe) veiligheid

BIODIVERSITEIT • • •

•

Wateroverlast Droogte Hittestress Overstromingen

MILIEUKWALITEIT • • • • •

•

WERKEN

KLIMAATADAPTATIE • • • •

•

Energiebesparing Duurzame energie Warmte transitie aardgasvrij Duurzame mobiliteit

Natuurbescherming Verbinden groenstructuur Ontwikkelen van soorten

KRINGLOOPECONOMIE • • •

Hergebruik Duurzame materialen Duurzame bedrijfsvoering CO2 budget

VERBLIJVEN

Spoor 1: Energietransitie

Waar staan we? In het Klimaatakkoord van Parijs is afgesproken dat de gemiddelde temperatuurstijging op aarde onder 2oC moet blijven met een streven om de stijging te beperken tot 1,5oC. In Nederland is deze internationale opgave verwerkt in een Nationaal Klimaatakkoord van 2019 waarin het doel is opgenomen om in 2030 in totaal 49% (inmiddels 55%) minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn. Op regionaal niveau heeft de gemeente Schouwen-Duiveland samen met andere partijen in Zeeland in de Regionale Energie Strategie (RES) -Zeeland afspraken gemaakt om bij te dragen aan bovengenoemde doelstellingen. In 2017 is de eerste eilandelijk Energieagenda voor Schouwen-Duiveland vastgesteld. In de Energieagenda wordt in stappen van 5 jaar aangegeven wat de doelstelling is en welke stappen er genomen zullen worden om deze doelstelling te behalen. De specifieke doelstelling tot 2023 is 3% energiebesparing en een duurzame energie-opwekking van 16% van het energieverbruik (zonder windpark Krammer). In de Energiebalans wordt jaarlijks het energieverbruik en de duurzame energieopwekking op Schouwen-Duiveland gemonitord. Voor wat betreft het energieverbruik is de doelstelling gehaald. Voor wat betreft de opwek van duurzame energie is de doelstelling bijna behaald.

Bron: Energiebalans Schouwen-Duiveland, 2022

Wat willen we bereiken? Energiebesparing • Realiseren van 3% energiereductie in 2023 en 20% energiebesparing in 2040

• •

Duurzame energieopwekking • In 2023 wordt 16% van het energieverbruik (zonder windpark Krammer) van Schouwen-Duiveland opgewekt en in 2040 voor 100%.

Realiseren van een energieneutraal Schouwen-Duiveland in 2040 CO2 reductie van 49% in 2030 en 95% in 2050 volgens Klimaatakkoord.

• • • • • • •

Warmte transitie (alternatieven aardgas) • Realiseren van een haalbare, betaalbare en sociale transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving in 2050.

Beleid

Energieagenda Ruimtelijk beleid DE Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed Transitievisie Warmte Regionale Energiestrategie Beleid oplaadinfrastructuur elektrisch vervoer (in wording) Beleid duurzame energie voorziening (in wording)

Duurzame mobiliteit • Alle mobiliteit is duurzaam in 2040. • Realiseren van een tijdig, dekkende, toegankelijke, betaalbare, betrouwbare en veilige netwerk van laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen in 2040.

Wat gaan we hiervoor doen (1) Programma

Activiteiten

Energie besparing

Wonen • Informatie over energiebesparing via gemeentelijke website, Duurzaam doen pagina en folders) • Uitvoeren projecten energiebesparing (duurzame huizenroute, monumentenpaspoort, etc.) • Prestatieafspraken met woningbouwcorporaties. • Regionale samenwerking energietransitie (RES, duurzaam Bouwloket, platform energiek, etc.) • Uitvoeren isolatiesubsidie particulieren • Uitvoeren lening Duurzaam en Langer Thuis • Uitvoeren plan van aanpak energie-armoede • Opstellen en uitvoeren plan van aanpak Nationaal Isolatie Programma. Werken • Uitvoeren p.v.a. verduurzaming bedrijven en verenigingen (vouchers, duurzaam ondernemen prijs) • Uitvoeren stimuleringslening duurzaamheid bedrijven en verenigingen Verblijven • Duurzaamheidsvouchers toerisme en recreatie voor bestaande bedrijven • Innovatievouchers toerisme en recreatie bij uitbreiding Eigen organisatie • Realiseren maatregelen m.b.t. energiebesparing gemeentelijke gebouwen en voorzieningen • Energiebesparing openbare verlichting door vervanging van bestaande verlichting door Led verlichting

Duurzame energie

Wonen • Stimuleren zonnepanelen bij particulieren voor eigen gebruik (zon op dak en zon op erf) • Stimuleren energieneutrale dorpen collectieve zonne-energieprojecten en energieopslag (buurtbatterij) Werken • Optimalisatie grootschalige windenergielocaties (Roggenplaat) (na 2028) • Faciliteren kleine windturbines volgens provinciaal beleid. • Stimuleren zonnepanelen op bedrijfsdaken (voor eigen gebruik). • Faciliteren energielandschappen Krammer en Roggenplaat • Faciliteren 150 kV station (realisatie na 2027) • Faciliteren energieopslag en flex challenge

Wat gaan we hiervoor doen (2) Programma

Activiteiten

Duurzame energie

Verblijven • Stimuleren duurzame energieopwekking bij recreatiebedrijven voor eigen gebruik. Eigen organisatie • Realiseren duurzame energieopwekking op gemeentelijke gebouwen • Opstellen jaarlijkse energiebalans

Warmte transitie

Wonen • Stimuleren van het reduceren van het aardgasgebruik door individuele oplossingen (o.a. warmtepompen) • Onderzoek naar collectieve mogelijkheden om aardgasverbruik te reduceren (kleine warmtenetten) • Voortzetten participatief praktijkonderzoek aquathermie Malta, Zierikzee • Aardgasvrije nieuwbouw (toetsen ruimtelijke ontwikkelingen en energievisies grote projecten) • Vervolg project Energieke gemeenten (participatie in warmtetransitie) Werken • Opstellen routekaart aardgasvrije bedrijven Verblijven • Opstellen routekaart aardgasvrije recreatie Eigen organisatie • Aardgas vrijmaken gemeentehuis (al gerealiseerd) • Onderzoek mogelijkheden aardgas vrijmaken overige gemeentelijke gebouwen

Duurzame mobiliteit

Wonen • Vervolmaken oplaadinfrastructuur voor elektrisch personenvervoer in de openbare ruimte • Stimuleren autodelen, fietsen en openbaar vervoer. • Faciliteren specifieke mobiliteitsprojecten SD op Weg Werken • Faciliteren snellaadinfrastructuur. • Faciliteren Energieplein Bedrijvenpark Zierikzee Zuid Verblijven • Realiseren clusters van oplaadpunten op strategische locaties (stranden, mobiliteitshub) • Realiseren oplaadinfrastructuur voor vaartuigen in havens Eigen organisatie • Verduurzamen eigen gemeentelijk wagenpark

Spoor 2: Klimaatadaptatie

Waar staan we? De snelheid waarmee het klimaat verandert en de gevolgen daarvan baren ons zorgen. De gemeenteraad heeft daarom in 2021 besloten dat het klimaat een kritieke situatie schept met hoge prioriteit waardoor dringende maatregelen moeten worden getroffen. Eind 2021 is de Klimaatadaptatie Strategie Zeeland (KaSZ) vastgesteld. In de KasZ zijn 68 beleidsdoelen geformuleerd die een bijdrage leveren aan een klimaatrobuuste inrichting van Zeeland en Schouwen-Duiveland. Met de KaSZ, mede tot stand gekomen door een actieve procesmatige en inhoudelijke bijdrage van Schouwen-Duiveland, en het genoemde besluit van de gemeenteraad is een stevige basis gelegd voor ons gemeentelijke klimaatbeleid. Ten aanzien van klimaatadaptatie zijn de opgaven en oplossingsrichtingen in beeld gebracht en hebben we heldere doelen en kaders om aan te werken. Op diverse terreinen krijgt klimaatadaptatie handen en voeten. We beginnen zeker ook niet vanaf nul. Klimaat stresstesten zijn uitgevoerd en met het Living Lab Schouwen-Duiveland wordt hard gewerkt aan oplossingen voor het zoetwater tekort voor de landbouw. Een van de kernproblemen van klimaatverandering voor ons eiland. Klimaatadaptatie staat ook bij (civiel technische) projecten en onderhoud en beheer reeds op de agenda. We werken aan de implementatie van de acties uit de KaSZ.

Inzet is om in de komende jaren samen meer werk te maken van klimaatadaptatie en vooral ook klimaatadaptief handelen. Klimaatverandering is immers van en voor ons allemaal. Met dit doel voor ogen wordt in 2022/2023 een lokale Agenda Klimaatadaptatie opgesteld. De vraag wie gaat in de komende jaren wat bijdragen aan de gestelde doelen uit de KaSZ staat daarbij centraal. Het verbinden van de aanwezige energie in de samenleving rondom het thema is belangrijk. We denken daarbij nadrukkelijk ook na over hoe we het beste regie kunnen voeren op de samenwerking, het vergroten van de betrokkenheid en het bereiken van de gestelde doelen. We continueren daarbij de Zeeuwse samenwerking.

Wat willen we realiseren?

•

Wateroverlast

Voorkomen van wateroverlast

•

Droogte

Voorkomen van droogte en zorgen voor voldoende zoet water

Schouwen-Duiveland klimaatbestendig en water robuust in 2050

•

Hittestress

Voorkomen van hittestress

•

•

Beleid

Klimaatadaptatiestrategie Zeeland • Deltabeslissingen Zuidwestelijke Delta

Overstromingen

Schouwen-Duiveland is waterveilig

Wat gaan we hiervoor doen? (1) Programma

Activiteiten

Wateroverlast

Wonen • Afwegingskader klimaatbestendig waterrobuust dorpen en wijken • Uitvoeren lokale klimaatdialogen • Stimuleringsprogramma klimaatbestendige particuliere percelen (minder verharding in tuinen) • Tijdelijke impulsregeling klimaatmaatregelen • Integreren klimaatadaptatie in dorpsvisies Werken • Afwegingskader klimaatbestendig water robuust bedrijventerreinen • Meewerken aan een water robuust watersysteem voor o.a. de landbouw zodat extreme regenbuien en lange droge perioden optimaal opgevangen kunnen worden. Verblijven • Afwegingskader klimaatbestendig waterrobuust recreatie • Opstellen onderzoeksprogramma recreatieve sector Eigen organisatie • Uitvoeren nieuwe stresstesten wateroverlast • Klimaatbestendig uitvoeren van rioleringswerkzaamheden • Uitvoeren van klimaatbestendige reconstructies • Klimaatcheck buitenruimte bij onderhoud

Droogte

Wonen • Stimuleren van wateropvang (o.a. regentonnen) Werken • Onderzoek naar een grotere zoetwaterbeschikbaarheid landbouwsector (living lab) • Duurzaam grondwaterbeheer registreren van grondwateronttrekkingen • Uitvoeren broedplaats zoetwater • Meewerken aan een water robuust watersysteem voor o.a. de landbouw zodat extreme regenbuien en lange droge perioden optimaal opgevangen kunnen worden. Verblijven • Opvangen en slim omgaan met regenwater Eigen organisatie • Uitvoeren nieuwe stresstesten droogte

Wat gaan we hiervoor doen (2)? Programma

Activiteiten

Hittestress

Wonen • Maatregelen hittestress zijn aandachtspunt bij nieuwbouw woningen (o.a. overstek, oriëntatie) Werken • Maatregelen hittestress zijn aandachtspunt bij nieuwbouw bedrijven(o.a. overstek, oriëntatie) Verbijven • Opstellen onderzoeksprogramma recreatieve sector • Aanpassen voorschriften evenementen, meer rekening houden met extreem weer Eigen organisatie • Uitvoeren nieuwe stresstesten hittestress • Klimaatcheck buitenruimte bij onderhoud

Overstromingen

Wonen • Vergroten communicatie rondom crisisbeheersing Werken • Klimaatbestendig en waterrobuust inrichten 150 kV HSS Recreëren • Uitwerken aanpak recreatieve suppleties Zeeuws zandfonds Eigen organisatie • Uitvoeren nieuwe stresstesten overstromingen • Planontwikkeling brede waterkerende landschappen • Analyse van locaties naar overstromingsrisico’s o.a. de havenplateaus • Onderzoek naar wegenstelsel ten behoeve van crisisbeheersing

Spoor 3: Milieukwaliteit

Waar staan we? Het Milieubeleidsplan (2010) bestaat uit de modules: Geluid en Stilte, Luchtkwaliteit, Externe veiligheid en Licht en Duisternis. Het Milieubeleidsplan (2010) vraagt om actualisatie. Dit zal plaats vinden in het kader van de nog op te stellen Omgevingsvisie en Omgevingsplan bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Voor het thema milieukwaliteit volgen we het wettelijk kader.

Wat willen we bereiken? •

GELUID EN STILTE

BODEM

•

De gemeente SD heeft een goed geluidklimaat, passend bij de omgeving • Stilte is een gebiedskwaliteit die we willen behouden.

Bodem van goede of boven gemiddelde kwaliteit

•

•

Milieukwaliteit in Schouwen-Duiveland is van goede of bovengemiddelde kwaliteit.

• • •

LUCHTKWALITEIT Het behouden en verbeteren van de luchtkwaliteit

LICHT EN DUISTERNIS

Duisternis is een gebiedskwaliteit die we willen behouden.

Beleid

Milieubeleidsplan (modules bodem, luchtkwaliteit, geluid en stilte, externe veiligheid en licht en duisternis) Beleidsplan Externe Veiligheid Beleidsplan openbare verlichting. Richtlijn lichthinder Beleid hogere grenswaarde

(Externe) veiligheid

Wonen, werken en recreëren kan op een veilig plek plaatsvinden.

Wat gaan we hiervoor doen? (1) Programma

Activiteiten

Bodem

Wonen • Zorgen voor een goed bodem en ondergrondbeheer. • Zorgen dat de bodemkwaliteit afgestemd is op de functie. Wonen op verontreinigde grond voorkomen • Faciliteren dat de bodem voor (energie)opslag gebruikt kan worden (binnen de gestelde regels) Werken • Zorgen dat werkzaamheden in de bodem zonder (gezondheid of milieu) risico's uitgevoerd kunnen worden • Het voorkomen van het ongecontroleerd exploderen van ontplofbare oorlogsresten • Zoveel mogelijk werken met gesloten grondbalans en hergebruik van grond, bagger en bouwstoffen. • Werken aan een gezonde landbouwbodem. Bodems met een goede structuur, voldoende organische stof en een florerend bodemleven. Verblijven • Zorgen dat de bodemkwaliteit afgestemd is op de functie Eigen organisatie • Beheren bodeminformatie gegevens, uitvoeren van bodemonderzoeken, opstellen beleid • Integrale aanpak van de bodem en ondergrond met andere (milieu)thema's.

Geluid en Stilte

Wonen • Het wettelijke kader is leidend. • Voor gevallen waar de voorkeursgrenswaarde niet gehaald wordt en maatregelen niet mogelijk zijn, wordt het Beleid hogere waarden wegverkeerslawaai toegepast. Werken • Het wettelijk kader is leidend. • Zorgvuldig beheren van de uit te geven geluidruimte binnen geluid gezoneerde bedrijventerreinen.

Wat gaan we hiervoor doen? (2) Programma

Activiteiten

Geluid en stilte

Verblijven • Het wettelijk kader is leidend • Verblijfsrecreatieve terreinen (m.u.v. minicampings en hotels) worden beschouwd als geluidgevoelige functies. • Opnemen van geluidsnormen ter voorkoming van geluidoverlast bij evenementen. Eigen organisatie • Het wettelijk kader is leidend.

Luchtkwaliteit

Wonen • Het wettelijk kader is leidend. • Voorwaarden scheppen die leiden tot ander vervoer dan auto. Werken & Verblijven • Het wettelijk kader is leidend. Eigen organisatie • Het wettelijk kader is leidend. • Kiezen voor autotype die zo weinig mogelijk luchtverontreiniging veroorzaakt.

Licht en duisternis

Wonen • Terreinverlichting bij sportaccommodaties inventariseren en indien mogelijk aanpassen. Werken • Het wettelijk kader is leidend. • Lichtreclame wordt zoveel mogelijk beperkt en mag de duisternis niet frustreren. Verblijven • Nieuwe verblijfsrecreatieve ontwikkelingen worden getoetst op lichtverspreiding (stappenplan licht en duisternis). .Eigen organisatie • Stimuleren van dimbareverlichting en slimme verlichting.

Externe veiligheid

Wonen. Werken, Verblijven • Het wettelijk kader is leidend. Eigen organisatie • Risico communicatie

Spoor 4: Biodiversiteit

Waar staan we? Het gaat niet goed met de biodiversiteit in Nederland. Nationaal en provinciaal beleid is gericht op het versterken van de biodiversiteit in Zeeland. Het in juni 2022 gepresenteerde Nationaal programma Landelijk Gebied (NPLG) is een belangrijk beleidskader. Het programma is gericht op natuur beschermen, verlies van biodiversiteit herstellen en perspectief bieden aan de agrarische sector. Rijk, provincie en ook gemeenten gaan in de komende jaren samen uitvoering geven aan het NPLG. De Basiskwaliteit Natuur is voor ons op orde als de voor dat landschap karakteristieke en algemene soorten algemeen zijn en blijven. In 2021 is gewerkt aan het motie “Ecoraster” en het amendement “versterken biodiversiteit”. Beide initiatieven hebben er toe bijgedragen dat aandacht voor biodiversiteit een prominentere plek op onze agenda heeft gekregen. Samen met gebiedspartijen hebben we inzicht gekregen in bestaande groen blauwe structuren, lopende projecten en kansen voor het versterken van de biodiversiteit. Niet alleen op inhoud zijn waardevolle stappen gezet maar ook op het gebied van gebiedsgerichte samenwerking. De komende jaren werken we samen met externe partijen verder aan een netwerk van groen (plattelandsnatuur) over het hele eiland. Langs dit netwerk kan migratie van planten en dieren plaatsvinden en een rijk bodemleven worden gevormd.

Daarbij kijken we naar kansen voor recreatie, zoals het ontwikkelen van meer wandel-, fiets- en ruiterpaden. Kijken naar kansen is ook onze (actieve) inzet ten aanzien van het NPLG. We zoeken naar slimme en duurzame oplossingen die goed zijn voor natuur, recreatie en landbouw. We zetten veder ook in op het versterken van biodiversiteit in het stedelijk gebied. Het nader formuleren en uitvoeren van onze ambities, onze rol en de daarvoor benodigde capaciteit vragen aandacht.

Wat willen we realiseren? VERBINDEN (GROEN)STRUCTUREN

Bestaande blauw/groene structuren verbinden. Beheer door diverse eigenaren en beheerders op elkaar afstemmen. Draagvlak/bewustwording voor biodiversiteit vergroten..

ONTWIKKELEN SOORTEN

Stimuleren maatregelen biodiversiteit. Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan biodiversiteit en landschappelijke identiteit. Onderhoud en beheer baseren op uitgangspunt bevorderen biodiversiteit.

Hoofddoelstelling: In 2040 heeft Schouwen-Duiveland een robuust ecosysteem met een eigen herkenbare landschappelijke identiteit.

• • • • • •

BESCHERMEN NATUUR

Realiseren instandhoudingsdoelen Natura 2000 en NNN in aangewezen natuurgebieden. Stimuleren van overgangszones langs randen van natuurgebieden. Behouden bestaande waardevolle landschapswaarden

Beleid

Tij van de toekomst 2011 Structuurvisie buitengebied 2009 Groenstructuurplan waterschap 2019 Bomenplan SD 2010 Zeeuwse bosvisie 2020 Zeeuwse bijenstrategie 2018

Wat gaan we hiervoor doen? (1) Programma

Activiteiten

Beschermen natuur

Wonen • Groene overgangszones woongebied/landelijk gebied planologisch beschermen • Stimuleren bescherming van soorten (vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen) bij aardgas vrijmaken van wijken en buurten (Transitievisie Warmte) • Monumentale bomen en gedenkbomen planologisch beschermen Werken • Groene overgangszones bedrijventerrein/landelijk gebied planologisch beschermen • Handhaven afspraken over landschappelijke inpassing bedrijventerreinen en (voormalige) agrarische erven Verblijven • Groene overgangszone recreatieterrein/landelijk gebied planologisch beschermen • Handhaven afspraken over landschappelijke inpassing recreatieterreinen Eigen organisatie • Voortzetten ecologisch onderhoud en beheer waar dat nu al in openbaar groen gebeurd (oa bermen en bloemweides) en het versterken ervan. • Input leveren aan gebiedsgerichte aanpak stikstof problematiek en andere opgaven vanuit het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). • Structureel overleg met natuurbeheerders (Natuurmonumenten, Zeeuws Landschap en Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat)

Verbinden (groen) structuren

Wonen • Groene overgangszones woongebieden/landelijk gebied verbinden met groenstructuur • Voortzetten project Dorpsboomgaarden en project Groene schoolpleinen Werken • Groene overgangszones bedrijventerrein/landelijk gebied verbinden met groenstructuur • Voortzetten project Bloemrijke akkerranden Verblijven • Groene overgangszones recreatieterrein/landelijk gebied verbinden met groenstructuur.

Wat gaan we hiervoor doen? (2) Programma

Activiteiten

Verbinden (groen) structuren

Eigen organisatie • Motie ‘ecoraster’: koppeling groenstructuren aan economische ontwikkelingen en recreatieve structuren • Vorm en inhoud geven aan samenwerkingsverband met gebiedsbeheerders • Investeren in draagvlak en bewustzijn van nut en noodzaak verhogen biodiversiteitswaarden op eigen terrein en positieve grondhouding bij maatregelen door derden (tegelwippen, groene daken enz). • Initiëren terugkerend evenement waar groenbeheerders zich gezamenlijk presenteren • Initiëren periodiek overleg tussen ontwikkelaars en bouwsector over natuurinclusief bouwen • Opstellen bomenbeleidsplan

Ontwikkelen soorten

Wonen • Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan biodiversiteit en respecteren landschappelijke waarden • Bij nieuwe ontwikkelingen worden afspraken over onderhoud en beheer van gerealiseerd groen geborgd. • Bouwwerkzaamheden natuurinclusief uitvoeren Werken • Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan biodiversiteit en respecteren landschappelijke waarden • Bij nieuwe ontwikkelingen worden afspraken over onderhoud en beheer van gerealiseerd groen geborgd. • Ook versterken biodiversiteit naast opgaven landschappelijke inpassing (voormalige) agrarische erven • Bouwwerkzaamheden natuurinclusief uitvoeren • Stimuleren groene daken en gevels (o.a. door stimuleringslening duurzaamheid bedrijven en verenigingen) Verblijven • Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan biodiversiteit en respecteren landschappelijke waarden • Bij nieuwe ontwikkelingen worden afspraken over onderhoud en beheer van bij de ontwikkeling gerealiseerd groen geborgd. • Ook versterken biodiversiteit naast opgaven landschappelijke inpassing recreatieterreinen • Bouwwerkzaamheden natuurinclusief uitvoeren

Wat gaan we hiervoor doen? (3) Programma

Activiteiten

Ontwikkelen soorten

Eigen organisatie • Opstellen beheerplan ecologisch groenbeheer • Uitbreiden ecologisch maaibeheer van o.a. bermen en bloemweides met gebruik van richtlijnen uit methodiek Kleurkeur • Opstellen plan van aanpak biodiversiteit om de biodiversiteitsdoelen te bereiken en onderzoeken of daarvoor extra capaciteit nodig is. • Opstellen gemeentelijke handreiking voor natuurinclusief bouwen en landschappelijke inpassing ontwikkelingen (plan voor realisatie, beheer en onderhoud) • Verkennen hoe gezonde populaties van algemene soorten planten en dieren op peil kunnen worden gehouden (Basiskwaliteit Natuur). • Bij het openbaar groenbeheer zetten we in op versterking van de biodiversiteit en de landschappelijke inbedding van kernen. • Uitdragen van voorbeeldfunctie bij gemeentelijke projecten (eigen ontwikkelingen versterken biodiversiteit en bouwwerkzaamheden worden natuurinclusief uitgevoerd. • Opstellen bomenbeleidsplan

Spoor 5: Kringloopeconomie

Waar staan we? In 2021 en 2022 zijn de CO2 emissies voor Schouwen-Duiveland in beeld gebracht waarbij niet alleen gekeken is naar de energie-gerelateerde CO2 uitstoot (scope 1 en 2) maar ook naar de CO2 uitstoot ten gevolge van de productie en het transport van materialen (scope 3). Om de temperatuurstijging niet hoger te laten worden dan 2 graden C met een streven van 1,5 graad C mag de hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer nog maar beperkt toenemen. Het CO2 budget van Schouwen-Duiveland is de hoeveelheid CO2 die nog mag worden uitgestoten om onder deze 2 graden cq. 1,5 graden opwarming te blijven. Uit de berekeningen blijkt dat Schouwen-Duiveland bij gelijkblijvende emissies in 2024 door het budget heen is om onder de 1,5 graad verhoging te blijven en in 2032 door het budget om onder de 2 graden verhoging te blijven.

Circulariteit gaat ook over het hergebruik van grondstoffen en materialen. In 2022 zal samen met de andere gemeenten van Zeeland een start worden gemaakt met het opstellen van een regionale visie voor circulaire economie, die in 2023 zal worden vastgesteld.

Wat willen we bereiken HERGEBRUIK VAN PRODUCTEN EN GRONDSTOFFEN •

Stimuleren van hergebruik van producten en grondstoffen

• •

•

DUURZAAM MATERIAAL GEBRUIK •

Stimuleren van het gebruik van duurzame materialen

Schouwen-Duiveland is in 2050 volledig circulair. Reduceren van CO2 uitstoot met 49% in 2030 en met 95% in 2050.

DUURZAME BEDRIJFSVOERING

Realiseren van duurzame bedrijfsvoering binnen de gemeente

CO2 BUDGET

•

Reduceren van CO2 uitstoot

•

Beleid

Beleid huishoudelijk afval (?) • CO2 budget • Beleid circulaire economie (2022)

Wat gaan we hiervoor doen? Programma

Activiteiten

Hergebruik

Wonen • Faciliteren afvalscheiding bij inwoners • Opzetten gemeente brede zwerfafvalcampagne Werken • Faciliteren ruil- en kringloopwinkels • Stimuleren hergebruik van materialen en samenwerking op bedrijventerreinen Verblijven • Herbruikbare bekers in horeca en take-away (wettelijke verplichting vanaf 1 juli 2023) • Duurzaamheidsvoorschriften bij evenementen (biobekers of retour systeem) Gemeentelijk organisatie • Herbruikbare bekers op kantoor • Stimuleren afvalscheiding gemeentehuis

Duurzame materialen

Wonen • Implementeren Gemeentelijke Praktijk Richtlijn bij nieuwe ontwikkelingen • Toetsen van Milieu Prestatie Berekening bij bouw van woningen. • Stimuleren gebruik van biobased materialen ook voor isoleren Werken • Stimuleren initiatieven op het gebied van circulaire economie. Verblijven • Actualiseren duurzaamheidsstaffel bij uitbreiding recreatie Eigen organisatie • Op termijn opstellen materialen paspoort gemeentelijke gebouwen

Wat gaan we hiervoor doen? (2) Programma

Activiteiten

Duurzaam gedrag / bedrijfsvoering

Wonen • Stimuleren duurzaam gedrag bij inwoners (Duurzaam Doen pagina Wereldregio, website) Werken • Informatie over duurzaamheid via ondernemersloket. • Beschikbaar stellen startabonnement milieubarometer aan bedrijven en verenigingen. • Uitvoeren p.v.a. verduurzaming bedrijven en verenigingen (vouchers, duurzaam ondernemen prijs) • Uitvoeren stimuleringslening duurzaamheid bedrijven en verenigingen • Stimuleren gezonde circulaire landbouw (onderzoek, kennis, netwerk en subsidiemogelijkheden) • Stimuleren teelt van algen en wieren in het kader van de eiwittransitie. • Vanuit duurzaamheid onderzoek naar Nieuwe Economische Dragers Verblijven • Duurzame (inter)nationale duurzaamheidskeurmerken (groene vlag, green destination) • Duurzaamheidsvouchers toerisme en recreatie voor bestaande bedrijven • Innovatievouchers toerisme en recreatie bij uitbreiding Eigen organisatie • Duurzaam inkopen bij aanbestedingen op basis van Sustainable Development Goals (SDG’s) • Invullen milieubarometer voor gemeentehuis (inclusief CO2 foodprint)

CO2 budget

Wonen • Bewustwording CO2 budget Schouwen-Duiveland (o.a. Film CO2 balans) • Dashboard voor CO2 voetdruk inwoners Werken • In kaart brengen van CO2 impact bij projecten Verblijven • In kaart brengen CO2 impact bij projecten Eigen organisatie • Doorrekening en monitoring CO2 emissies, CO2 balans en CO2 budget. • Onderzoek naar CO2 opslag (bomen, schorren) • CO2 compensatie via Zeeuws Klimaatfonds

Bijdrage aan grote transities ENERGIE TRANSITIE

KRINGLOOP ECONOMIE • BEHOUD VAN GRONDSTOFFEN • CO2 REDUCTIE • AANPASSEN AAN VERANDERING KLIMAAT • MEER GROEN/ BESCHERMING VAN SOORTEN • GEZONDE LEEFOMGEVING • DUURZAME ECONOMIE

BIODIVERSITEIT

KLIMAAT ADPATATIE MILEUKWALITEIT

Bijdrage aan SDG’s KRINGLOOP ECONOMIE

ENERGIE TRANSITIE

BIODIVERSITEIT

KLIMAAT ADPATATIE

MILEUKWALITEIT

Link naar rest van organisatie RenM Bouwen en wonen Milieu Wonen Ruimtelijke Ordening Ontwikkelingsbedrijf Vergunningen

Bedrijfsvoering 1 • Communicatie • Huishoudelijke dienst

• BEHOUD VAN GRONDSTOFFEN • CO2 REDUCTIE • AANPASSEN AAN VERANDERING KLIMAAT • MEER GROEN/ BESCHERMING VAN SOORTEN • GEZONDE LEEFOMGEVING

WWL • Armoedebeleid • Participatie • Onderwijs • Sociale voorzieningen • Monumentenzorg

Openbare werken • Civiel • Groen • Verkeer en vervoer • Havens • Vastgoed • Onderhoud en beheer

Bedrijfsvoering 2 • Inkoop