20220802 beantwoording SV PvdA GL VVD Toeleiding bijstand naar Zuidhoek StartBloq

GEMEENTERAAD

Vragen van een lid van de gemeenteraad ingevolge artikel 32 van het reglement van orde Ingekomen 22 mei 2022, zaaknummer 613778

Inleiding Vrijdagochtend 20 mei 2022 bracht een afvaardiging van de gemeenteraad een werkbezoek aan sociale werkvoorziening De Zuidhoek. Naar aanleiding van dit werkbezoek hebben de fracties van de Partij van de Arbeid, GroenLinks en VVD vragen gesteld ingevolge artikel 32 Reglement van orde aan het college van B&W. De vragen gaan specifiek over Startbloq (= toeleiding naar werk). Alvorens de vragen te beantwoorden, allereerst het volgende: In de raadsnotitie “Hoofdlijnen uitvoering Participatiewet voor de komende jaren” (2019) hebben wij ons de opdracht gegeven een relatief lager volume bijstandsgerechtigden na te streven dan andere (vergelijkbare) gemeenten in Nederland. Hierbij gaven wij 2 uitgangspunten aan. Door de focus te blijven leggen op een zo hoog mogelijke uitstroom naar werk (of een zinvolle dagbesteding), kan een maximaal aantal inwoners profiteren van de voordelen van werk. Naast die meerwaarde is er ook een financiële reden om in te zetten op verlaging van het volume van de bijstand (vermindering kosten uitkeringen vanuit BUIG-budget) en waar nodig verder te investeren om dit te bereiken. Onderdeel van deze opdracht was de invulling van 40 werkervaringsplaatsen van 32 uur bij De Zuidhoek/Startbloq, zoals opgenomen in het rapport “De Zuidhoek, strategische koers. Positionering binnen de uitvoering van de Participatiewet” (2019).

In 2021 is met succes gewerkt aan de opdracht onze inwoners met een uitkering te laten uitstromen naar werk. Het aantal mensen in de bijstand daalde. Landelijk stond tegenover een instroom van 24,6% een uitstroom van 28,5%, wat resulteerde in een gemiddelde daling van 2,4% over 2021. In gemeenten met minder dan 50.000 inwoners is de daling met 2,6% het grootst. Onze medewerkers van het Loket Samenleving en zorg bereikten aanzienlijk betere resultaten. In Schouwen-Duiveland stond tegenover een instroom van 23,0% een uitstroom van 32,1%, wat resulteerde in een gemiddelde daling van 9,2% over 2021. Dit is bijna 7% beter dan het landelijk gemiddelde. De uitstroom naar werk stijgt. Bij 51% van de stopgezette bijstandsuitkeringen in 2021 is het vinden van werk de reden van uitstroom. Dit is 10% hoger dan het landelijk gemiddelde. Veel tijd is uitgegaan naar het behalen van dit resultaat, waarbij directe plaatsing bij reguliere werkgevers voorging op plaatsing bij De Zuidhoek/Startbloq. Het gevolg is dat het aandeel van inwoners met een uitkering en een grote afstand tot de arbeidsmarkt relatief is toegenomen. Ongeveer 40% heeft een traject richting werk en 60% een traject gericht op maatschappelijke participatie. Hiervan is ongeveer 30% (110 inwoners) mogelijk alsnog bemiddelbaar naar regulier werk.

Wel onder de voorwaarde dat hun levenssituatie wordt gestabiliseerd door het wegnemen van knelpunten, bijvoorbeeld schuldenproblematiek. De andere groep verricht bijvoorbeeld al vrijwilligerswerk, mantelzorg en dergelijke. Hun situatie is veelal stabiel en specifieke begeleiding voor deze groep is niet nodig. Wij houden uiteraard wel contact met deze inwoners en vragen periodiek naar hun welbevinden. Met dit nieuwe inzicht heeft het sociaal ontwikkelbedrijf De Zuidhoek een taak bij het re-integreren van inwoners met een re-integratietraject (namelijk arbeidsoriëntatie en -gewenning en het bieden van leerwerktrajecten). In het bijzonder hebben zij als doel inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te laten ‘doorstromen’ van maatschappelijke participatie naar re-integratie. Dit zodat werk binnen het bereik komt. Vanaf 1 april 2022 voeren wij een pilot uit, waarbij 20 inwoners uit deze doelgroep zijn geplaatst bij het sociaal ontwikkelbedrijf De Zuidhoek/Startbloq.

Pagina 1 van 3

Vragen ingevolge artikel 32 Reglement van orde

Antwoorden van burgemeester en wethouders

1: De gemeente Schouwen-Duiveland verstrekt aan bijna 400 personen een bijstandsuitkering. Hoeveel personen uit de bijstand wordt jaarlijks een traject bij Startbloq aangeboden? Wat is het begroot aantal en wordt dit aantal gehaald?

Het doel was 40 werkervaringsplaatsen van 32 uur in te vullen bij De Zuidhoek/Startbloq, zoals opgenomen in het rapport “De Zuidhoek, strategische koers. Positionering binnen de uitvoering van de Participatiewet” (2019). In 2021 zijn 38 personen aangemeld. Daarmee is de taakstelling van 40 werkervaringsplaatsen van 32 uur niet gehaald. De auteur van het rapport De Zuidhoek, bureau Berenschot, heeft met een werkervaringsplaats een plaatsingsmogelijkheid bedoeld van 32 uur (40 eenheden). Totaal 1.280 uur per week. De kandidaten werken gemiddeld 12,5 uur bij De Zuidhoek. Omgerekend is dit 500 uur. Dit betekent dat er 102,5 personen geplaatst kunnen worden om de beoogde opdracht van 1.280 uur plaatsingsmogelijkheden te behalen.

2: Is het college voornemens om dit aantal (fors) te laten toenemen? Met andere woorden: meer mensen vanuit de bijstand een traject bij StartBloq aanbieden? Zo ja, hoeveel, met ingang van wanneer en hoe vindt die toe geleiding naar Startbloq dan plaats? Zo nee, waarom niet?

Een groot aantal inwoners zijn rechtstreeks geplaatst bij reguliere werkgevers. Startbloq is opgezet voor deze inwoners met een traject richting re-integratie. Van deze doelgroep neemt het aantal relatief af, omdat zij werk vinden (nu ongeveer 40% van ons bestand). Andersom neemt het aandeel inwoners waarvoor werk vooralsnog niet in beeld is, toe (ongeveer 60% van het bestand). Zij hebben veelal een traject richting maatschappelijke participatie. Wij gaan ervan uit dat voor ongeveer de helft van deze groep (110 inwoners) werk alsnog haalbaar is, mits zij stevige ondersteuning krijgen en tegelijkertijd persoonlijke knelpunten worden weggenomen. Wij willen het sociaal ontwikkelbedrijf De Zuidhoek/Startbloq hierbij een prominente rol geven. Om deze reden is er op 1 april voor deze groep een pilot gestart om de effecten van de ondersteuning voor deze groep te monitoren. Wij zijn gestart met 20 kandidaten. Op basis van de resultaten van deze pilot kan het aantal kandidaten toenemen.

3: Is het college het met ons eens dat zoveel mogelijk mensen die nu in de bijstand zitten een persoonlijke kans verdienen via een begeleidingstraject bij StartBloq? Graag het antwoord toelichten.

Het college onderkent het belang van werken voor onze inwoners. Werk is meer dan alleen een inkomen en tegelijkertijd is het inkomen wel het eerste dat je nodig hebt om perspectief te hebben. In de raadsnotitie “Hoofdlijnen uitvoering Participatiewet voor de komende jaren” zijn wij hier uitgebreid op ingegaan. Bij werk hoort een fatsoenlijk salaris en goede arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden. Dit streven wij na door onze inwoners bij voorkeur direct te plaatsen bij werkgevers. Wanneer dit niet lukt, dan maken wij gebruik van het sociaal ontwikkelbedrijf De Zuidhoek/Startbloq. Dit als eerste stap voor onze inwoners op weg naar werk. Dit laatste kan ook onbeloonde arbeid zijn wanneer dit het eindstation is. Immers ook onbetaalde arbeid biedt veel immateriële voordelen.

Pagina 2 van 3

4: Zijn er hogere kosten wanneer meer begeleidingstrajecten starten? Zo ja, hoeveel. Zo nee, waarom niet? En, hoe verhouden eventuele hogere kosten voor begeleidingstrajecten zich tot een daling van het aantal bijstandsgerechtigden?

Er zijn hogere kosten wanneer wij niet langer uitgaan van 40 plaatsingsmogelijkheden van 32 uur. Reëler is uit te gaan van 1 traject per persoon. De kosten zijn hoger wanneer er meer dan 40 personen worden geplaatst op een traject. Ook nemen de kosten toe wanneer stevige begeleiding wordt geboden aan onze inwoners met een (zeer) grote afstand tot de arbeidsmarkt. Tegenover deze hogere kosten staat een daling van het aantal bijstandsgerechtigden. Dit betekent minder kosten voor uitkeringen. Dit vraagt verder inzicht en meer uitwerking. Na de zomervakantie verwachten wij hierover een ambtelijk advies.

5: Is het college voornemens om de koppeling tussen Startbloq en de gemeente verder vorm te geven op proces- en locatieniveau? Bijvoorbeeld door de uitvoering van de ambtelijke werkzaamheden vanuit de locatie aan te Deltastraat te organiseren. Graag uw motivatie.

De Zuidhoek is onderdeel van de gemeente. Het sociaal ontwikkelbedrijf heeft primair de opdracht onze inwoners met een uitkering te ontwikkelen richting werk. Wij maken hierbij gebruik van de reintegratieladder met als doel onze inwoner te laten stijgen op deze ladder. In het verlengde hiervan positioneren wij al onderdelen van de Participatiewet bij De Zuidhoek, zoals de uitvoering van de Wet inburgering (in samenwerking met Scalda), vroegsignalering en projecten in samenwerking met werkgevers, zoals Zorg en Aandacht.

Namens de fractie PvdA, Ingediend namens de fractie van PvdA door Corina van der Vliet. Ingediend namens de fractie van GroenLinks door Leontien Kroesbeek en ingediend namens de fractie van VVD door Arianne Klompe Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben op 2 augustus 2022 besloten, G.J. Benou

J.Chr. van der Hoek MBA

Locosecretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3