Document · PDF

20220726 Raadsbrief Behoefteonderzoek recreatie bijlage 1

Gemeenteraad 29 september 2022, gemeente Schouwen-DuivelandBij agendapunt: Ingekomen stukken6.844 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Vraag en aanbod verblijfstoerisme Schouwen-Duiveland

Voorwoord Informatiebehoefte van de gemeenteraad Specifieke vragen gesteld door de gemeenteraad zijn: 1. Het behoefteonderzoek moet duidelijk maken en een onderbouwing geven over hoe college/raad in het kader van herstructurering en kwaliteitsverbetering toekomstgericht kunnen besluiten over de toevoeging dan wel sanering of omvorming van de verschillende soorten recreatieve eenheden (op reguliere verblijfsrecreatiebedrijven). 2. Het behoefteonderzoek moet inzicht verschaffen in de actuele behoefte aan (extra) verblijfsrecreatieve accommodaties, onderverdeeld per type accommodatie en doelgroep, zodat daarmee, afhankelijk van de conclusies, inzicht bestaat in de potentiële marktruimte die nog aanwezig is (of juist ontbreekt) voor bepaalde typen verblijfsaccommodaties. 3. Het behoefteonderzoek moet duidelijk maken hoe we de bestaande differentiatie van de accommodaties borgen en verder versterken, zowel op basis van soort verschijningsvorm als op basis van doelgroep, zodat meer sprake is van ‘Zeeuwse Kustkwaliteit’ Vanuit de motie ‘differentiatie’ is belangrijk wat de vraag is naar verblijfsmogelijkheden voor de gasten met een wat smallere beurs en of hier voldoende aanbod voor is c.q. blijft in onze gemeente (en mogelijk waar (bijvoorbeeld acceptabele tarieven in achterland via kamperen bij de boer)).

Duidelijk mag zijn dat we als gemeente een ‘monocultuur’ (lees: alleen hoge segment), willen voorkomen. 4. Het onderzoek moet inzicht geven naar mogelijk verschillende opgaves voor bijvoorbeeld de Kustzone en de rest van het eiland.

Veel toeristische ondernemers op Schouwen-Duiveland zijn bezig met de ontwikkeling / vernieuwing van hun bedrijf, waarbij omvorming naar andere verblijfstypen en/of uitbreiding van het aantal eenheden aan de orde is. De gemeente Schouwen-Duiveland wil bij de beoordeling van deze plannen toetsen in hoeverre er in de markt behoefte bestaat aan deze verblijfstypen. Veel ondernemers onderbouwen hun plannen met enkele algemene kengetallen over de ontwikkeling van een specifiek marktsegment, zonder daarbij rekening te houden met bestaand aanbod en (aanstaande) uitbreidingen van dat aanbod. De gemeente heeft behoefte aan een samenhangend beeld van aanbod en planvoorraad enerzijds en ontwikkelingen aan de vraagzijde (huidige en toekomstige behoefte van consumenten) anderzijds. Daarbij kijkend naar de situatie op SchouwenDuiveland, maar ook oog hebbend voor Zeeland als geheel.

Landelijke en provinciale onderzoeken gaan echter niet alleen over het verkrijgen van meer inzicht in vraag en aanbod in toerisme, maar ook over de impact van toerisme op leefomgeving en leefbaarheid. Deze kennis kan ook worden aangewend voor vragen op Schouwen-Duiveland.

In dit voorwoord wordt beschreven op welke wijze deze vragen zijn beantwoord. Maar eerst geven we u inzicht in enkele achtergronden en de wijze waarop deze rapportage tot stand is gekomen. De gemeente heeft gekozen voor samenwerking met HZ Kenniscentrum Kusttoerisme. Dit is een keuze voor structurele opbouw van kennis voor de lange termijn, in samenhang met provinciale kennisontwikkeling.

De gekozen aanpak is bovendien kostenefficiënt, omdat geen separaat, eenmalig onderzoek wordt uitgevoerd, maar de reeds beschikbare kennis - gefinancierd door vele partijen gezamenlijk - jaarlijks ontsloten wordt voor Schouwen-Duiveland. Ieder jaar wordt de rapportage voor SchouwenDuiveland aangevuld met actuele cijfers en nieuwe onderzoeken, zodat gemeente en ondernemers altijd over de meest uitgebreide en actuele cijfers kunnen beschikken.

HZ Kenniscentrum Kusttoerisme werkt samen met partners elders in het land stapsgewijs aan betere data over toerisme in Nederland, zowel op landelijk, provinciaal als lokaal niveau. Deze ontwikkeling neemt tijd in beslag. Het ad hoc uitvoeren van lokale onderzoeken kan wellicht antwoorden opleveren voor de korte termijn, maar draagt niet bij aan de opbouw van een robuust, samenhangend geheel van data, dat geschikt is voor vergelijkingen door de jaren heen en voor vergelijkingen met omringende regio’s. Vanuit de samenhang in data worden trends en ontwikkelingen door de jaren heen goed zichtbaar, ook in relatie tot omliggende regio’s. Op basis daarvan kunnen goed onderbouwd beleidskeuzes worden gemaakt. HZ Kenniscentrum Kusttoerisme geeft geen advies; keuzes zijn aan de gemeenteraad op basis van het beschikbare cijfermateriaal.

De cijfers zoals gepubliceerd in deze rapportage zijn beschikbaar vanaf 2016. In voorgaande jaren hebben er te veel wijzigingen in data plaatsgevonden, waardoor het niet mogelijk is een langere tijdreeks te creëren. Een bondige samenvatting van de meest belangrijke cijfers en inzichten wordt jaarlijks gepubliceerd in een leaflet kerncijfers toerisme SchouwenDuiveland. Binnen HZ Kenniscentrum Kusttoerisme wordt momenteel gewerkt aan een online omgeving waarin onderzoek en data over toerisme in Zeeland beter toegankelijk wordt gemaakt. Verwachting is dat deze online omgeving eind 2022 gereed is. Partijen die meer informatie willen over toerisme op Schouwen-Duiveland kunnen hier gebruik van maken, ook zo wordt ingezet op een kostenefficiënte aanpak.

Met de gekozen aanpak is optimaal gebruik gemaakt van alle onderzoeken en cijfers die landelijk, provinciaal en lokaal beschikbaar zijn én komen. De volgende onderzoeken zijn momenteel in uitvoering, de uitkomsten hiervan worden in de eerstvolgende jaarlijkse rapportage verwerkt: - onderzoek vakanties van Nederlanders (medio 2022) - onderzoek vakanties van buitenlanders in Nederland (Q2 2023) - onderzoek dagtoerisme van buitenlanders in Nederland (Q4 2022) - onderzoek vaste gasten in Zeeland (Q4 2022) - bezoekersonderzoek Zeeland (Q1 2023)

Graag gaan wij samen met de gemeente Schouwen-Duiveland verder op de ingeslagen weg om zo’n robuust inzicht voor de lange termijn op te bouwen.

Ad 1: Jaarlijkse rapportage vraag en aanbod verblijfstoerisme

Op basis van deze verwachte vraagontwikkeling kan worden gesteld dat er vrijwel altijd sprake zal zijn van marktruimte. Echter, dit onderwerp dient in een veel breder perspectief te worden geplaatst, zo stelt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in hun advies “Waardevol toerisme, onze leefomgeving verdient het” (2019). De ontwikkeling van toeristische plannen gaat niet alleen om marktwerking tussen vraag en aanbod. Volgens de Rli zou er sprake moeten zijn van een breder afwegingskader, dat vooral gestoeld is op de draagkracht van een gebied, vanuit sociaal perspectief (bijvoorbeeld het draagvlak bij inwoners) en fysiek perspectief (bijvoorbeeld de belastbaarheid van natuur en landschap of van infrastructuur). Op basis daarvan kan vervolgens worden vastgesteld hoeveel ontwikkelruimte er in een gebied is voor toerisme in het algemeen en toeristische accommodaties in het bijzonder.

Voor toekomstgerichte besluitvorming is het essentieel om gebruik te kunnen maken van actuele cijfers over vraag en aanbod. In voorliggende rapportage worden de gegevens over vraag en aanbod tot en met 2020 in beeld gebracht. Daarmee ontstaat inzicht in de ontwikkeling van het aantal overnachtingen gespecificeerd naar accommodatietype en de ontwikkeling van het aanbod. Alle informatie is zoveel mogelijk gebaseerd op daadwerkelijke, integrale registraties van aanbod en overnachtingen. Daarmee is de betrouwbaarheid van de data gegarandeerd. In het geval dat registraties niet beschikbaar zijn, is gewerkt met data vanuit representatieve steekproefonderzoeken.

Recent is een nationaal onderzoek gestart, onder leiding van HZ Kenniscentrum Kusttoerisme, dat allereerst in beeld brengt welke aspecten van draagkracht van belang zijn voor het bepalen van ontwikkelruimte voor toerisme en vervolgens op welke manier deze aspecten kunnen worden gemeten. De resultaten hiervan worden in de loop van 2022 verwacht. Geadviseerd wordt om aan te sluiten op dit gedachtengoed en geen onderzoek te doen naar de marktruimte per accommodatietype.

Ad 2: Inzicht in marktruimte De gemeenteraad wil graag inzicht in de actuele behoefte aan (extra) accommodaties, onderverdeeld per type accommodatie en doelgroep. In 2018 maakte het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen een prognose voor de ontwikkeling van toerisme tot 2030. Deze prognose stelde dat het aantal nationale en internationale verblijfstoeristen aan de Nederlandse kust tot 2030 met ruim 50% zou toenemen. Deze groei zou vooral voortkomen uit de herkomstlanden Nederland, België en Duitsland. De coronacrisis heeft deze verwachte groei doorbroken. In 2020 nam het aantal internationale toeristen wereldwijd met 74% af. Desondanks blijkt uit alle analyses dat de reisbehoefte onverminderd groot is en dat vooral de vakantielanden dichtbij snel herstel zullen laten zien. Verwacht wordt dat prognoses daarna - met enkele jaren vertraging - alsnog zullen uitkomen. Dit betekent dat de toeristische vraag en daarmee de behoefte aan accommodaties verder zal toenemen.

Overigens heeft de gemeente hier ook al eerste stappen toe gezet. Zo vond in het voorjaar van 2021 een onderzoek plaats onder inwoners van Schouwen-Duiveland naar het draagvlak voor toerisme. Dit geeft alvast inzicht in de sociale draagkracht en dat kan worden beschouwd als belangrijke eerste pijler in een bredere analyse van draagkracht en ontwikkelruimte voor toerisme.

iii

Ad 3: Differentiatie aanbod en doelgroepen

Overigens wordt door middels van de momenteel lopende onderzoeken naar bezoekers veel meer inzicht verkregen in de huidige gasten van Schouwen-Duiveland (zie opsomming op pagina ii).

De gemeente vindt het van belang dat vakantie vieren op SchouwenDuiveland toegankelijk is en blijft voor alle inkomensklassen en pleit daarom voor een gedifferentieerd aanbod, zowel qua accommodatietype als qua prijsklasse. Men wil een zogenaamde ‘monocultuur’ voorkomen.

Ad 4: Regionale opgaven

Het streven naar aanbod in alle prijsklassen kan niet direct worden onderbouwd vanuit bestaande onderzoeksgegevens. Tot op heden is in Nederland zeer weinig onderzoek uitgevoerd naar de relatie tussen inkomensklasse en vakantiegedrag (keuze voor bestemmingen, accommodatietypen, uitgavenpatroon). De summiere informatie die wel beschikbaar is, laat géén direct verband zien tussen inkomen en vakantiekeuzes. De keuze voor een accommodatietype wordt niet alleen ingegeven door financiële middelen, maar vooral ook vanuit motivatie en vakantiebehoeften. Niet elke persoon zoekt hetzelfde type vakantie en de keuze voor een bestemming en accommodatietype wordt bepaald vanuit de persoonlijke voorkeuren. Hiernaar is de afgelopen jaren wel veel onderzoek gedaan. Dit heeft geresulteerd in zeven leefstijlen, die onderscheidend zijn qua gedrag, waarden en behoeften met betrekking tot vakantie en vrije tijd. Voor meer informatie zie www.leefstijlvinder.nl. Deze segmentatie is landelijk uitgeroepen tot dé manier om doelgroepen op de vakantiemarkt te onderscheiden en wordt ook gehanteerd in het Strategisch Marketingplan van de Stichting Eilandmarketing SchouwenDuiveland.

In bijgevoegde rapportage zijn de cijfers over vraag en aanbod zoveel mogelijk verbijzonderd naar woonplaats, zodat de geografische spreiding over het eiland zichtbaar wordt.

Aanbevolen wordt om de analyses op basis van leefstijlen leidend te laten zijn in het stimuleren van gedifferentieerd aanbod. Bij wijzigingen in het accommodatie-aanbod is het van belang dat wordt ingespeeld op de leefstijlen die Schouwen-Duiveland al bezoeken en wil aantrekken.

Inhoudsopgave 1. Aanbod van verblijfsaccommodaties op Schouwen-Duiveland .............. 2 Verblijfsaanbod Schouwen-Duiveland in 2021 ....................................... 3 Ontwikkeling verblijfsaanbod 2018-2021 ............................................... 3 Planvoorraad verblijfsaccommodaties.................................................... 4 2. Overnachtingen op Schouwen-Duiveland............................................... 6

Overnachtingen op Schouwen-Duiveland 2016-2020 ............................ 7 Overnachtingen naar accommodatietype .............................................. 8 3. Toeristische bestedingen in de gemeente Schouwen-Duiveland ......... 11 Bijlagen ...................................................................................................... 14 Bijlage 1 | Aantal eenheden en slaapplaatsen per woonplaats ........... 15

HZ Kenniscentrum Kusttoerisme p/a HZ University of Applied Sciences Postbus 364 4380 AJ Vlissingen Telefoon: 0118 - 489 756 E-mail: kenniscentrumtoerisme@hz.nl Website: www.kenniscentrumtoerisme.nl

Onderzoeksteam

Diana Korteweg Maris Ellen Zuurveld - Goedegebuure

Bijlage 2 | Aantal toeristische slaapplaatsen per inwoner ................... 16 Bijlage 3 | Aantal overnachtingen op Schouwen-Duiveland ................ 17 Bijlage 4 | Jaarlijkse groei aantal overnachtingen ................................ 18 Bijlage 5 | Aantal overnachtingen per woonplaats .............................. 19 Bijlage 6 | Verblijfstoerisme in Zeeland ................................................ 20 Bijlage 7 | Toelichting berekening aantal overnachtingen ................... 23

Aanbod van verblijfsaccommodaties op Schouwen-Duiveland 2

Verblijfsaanbod Schouwen-Duiveland in 2021 Tabel 1 | Aanbod verblijfsaccommodaties op Schouwen-Duiveland per accommodatietype 2021

HZ Kenniscentrum Kusttoerisme beheert een database met alle verblijfsaccommodaties in Zeeland, variërend van hotels tot B&B’s, van campings tot jachthavens en van bungalowparken tot Airbnb. Deze aanboddatabase wordt jaarlijks geactualiseerd.

Aantal accommodaties

Tabel 1 toont het aanbod per accommodatietype voor de gemeente Schouwen-Duiveland. Schouwen-Duiveland telt 25.000 accommodatieeenheden met circa 106.600 slaapplaatsen. In toeristische piekperioden kan de eilandbevolking (circa 34.000 in 2020) bijna verviervoudigen. Zeeland telt in totaal ruim 340.000 bedden voor toeristen en nog eens 12.000 ligplaatsen in jachthavens. Schouwen-Duiveland heeft met 106.600 bedden het grootste aandeel in Zeeland, namelijk 32%. SchouwenDuiveland wordt op afstand gevolgd door Veere en Sluis, waar respectievelijk 79.700 en 68.000 slaapplaatsen te vinden zijn (exclusief ligplaatsen).

Aantal eenheden

Aantal slaapplaatsen

Kamers (hotel / hostel / pension / B&B)

1.120

2.520

Vakantiewoningen / appartementen (bedrijfsmatige verhuur) 1

1.410

8.610

Vakantiewoningen / appartementen (particulier eigendom) 1

4.540

22.350

Verhuurchalets

680

3.270

Jaarplaatsen

6.910

34.510

Toeristische kampeerplaatsen (incl. evt. seizoenplaatsen) 2

6.320

31.630

Camperplaatsen

500

2.510

Bijzondere accommodaties

210

1.160

3.090

260

25.040

106.560

Vaste ligplaatsen 3 Passantenligplaatsen 3 Totaal Schouwen-Duiveland

1 Indien het aantal slaapplaatsen per eenheid niet bekend was, is gerekend met 5

slaapplaatsen per vakantiewoning en 4 slaapplaatsen per appartement

2 Gerekend met 5 slaapplaatsen per toeristische kampeerplaats, overeenkomstig de

methode van het CBS.

3 Voor ligplaatsen zijn geen slaapplaatsen berekend.

Ontwikkeling verblijfsaanbod 2018-2021

Planvoorraad verblijfsaccommodaties

Op hoofdlijnen kan een vergelijking worden gemaakt met de cijfers uit 2018. Hieruit is op te maken dat het aantal slaapplaatsen op SchouwenDuiveland met 2% gedaald is. In de gemeente Sluis, Noord-Beveland en Vlissingen is een andere tendens te zien. Daar is juist sprake van een stijging van het aantal slaapplaatsen.

Om inzicht te krijgen in de voorgenomen veranderingen in het verblijfsaanbod werkt HZ Kenniscentrum Kusttoerisme aan een database planvoorraad. Deze database omvat alle plannen die daadwerkelijk ‘in procedure’ zijn. Hierbij kunnen de volgende fases worden onderscheiden: voorontwerp bestemmingsplan, ontwerp bestemmingsplan, vastgesteld bestemmingsplan en in aanbouw. Deze database wordt ontwikkeld in samenwerking met Provincie Zeeland en wordt samen met alle Zeeuwse gemeenten, waaronder Schouwen-Duiveland, gevuld.

Tabel 2 | Ontwikkeling aantal slaapplaatsen in de kustgemeenten, verandering 2021 ten opzichte van 2018

Type aanbod Logies met hoteldienstverlening (hotels e.d.) Verblijfsrecreatie (campings, vakantiewoningen e.d.) Waterrecreatie (jachthavens) Totaal

Schouwen- Veere NoordSluis Vlissingen Duiveland Beveland +12% +21% +33% +19% +26% -2%

-3%

+4%

+11%

+22%

-2%

-4%

+9%

+43%

-2%

+4%

+11%

+23%

Een eerste verkenning voor de gemeente Schouwen-Duiveland laat zien dat er nauwelijks initiatieven voor nieuwvestiging zijn. Wel is er een aantal initiatieven bekend van bestaande ondernemers, waarbij het vooral gaat om kwaliteitsverbetering en verandering in accommodatietype. Vooralsnog lijkt dit niet te leiden tot een uitbreiding van het aantal eenheden en slaapplaatsen

Spreiding verblijfsaanbod over de gemeente Figuur 3 laat het aantal slaapplaatsen per woonplaats 4 zien. Hier wordt zichtbaar dat het aanbod van slaapplaatsen in de gemeente met name op de kop van Schouwen en omgeving gecentreerd is.

Figuur 3 | Aantal slaapplaatsen per woonplaats, 2021

Wanneer het aantal bedden tegen het aantal inwoners afgezet wordt dan valt op dat de gemeente 3 keer zo veel toeristische bedden telt als inwoners. Het aantal toeristische bedden per inwoner loopt nog veel verder op wanneer wordt gekeken naar de woonkernen binnen de gemeente. Zo telt Renesse bijvoorbeeld meer dan 18 toeristische bedden per inwoner. Figuur 4 toont de verhouding tussen het aantal slaapplaatsen en het aantal inwoners per woonplaats. Zie ook bijlage 1 voor het aantal eenheden en slaapplaatsen per woonplaats. In bijlage 2 is een overzicht te vinden van het aantal toeristische slaapplaatsen per inwoner per woonplaats. Figuur 4 | Aantal toeristische slaapplaatsen per inwoner per woonplaats, 2021

De grenzen van de woonplaats zijn de administratieve grenzen.

Overnachtingen op Schouwen-Duiveland 6

Overnachtingen op Schouwen-Duiveland 2016-2020 Figuur 5 | Ontwikkeling aantal overnachtingen in de gemeente Schouwen-Duiveland 2016-2020

Het aantal overnachtingen op Schouwen-Duiveland groeide in de periode 2016-2019 met 9%. Deze groei is iets lager dan de Zeeuwse groei van 10% in dezelfde periode.

6,000,000 5,572,900

In 2020 zorgde de uitbraak van de coronapandemie voor een grote trendbreuk in de cijfers. Het aantal overnachtingen op SchouwenDuiveland daalde met 21%. Daarmee deed Schouwen-Duiveland het iets slechter dan het Zeeuws gemiddelde (-19%). Zeeland deed het overigens veel beter dan de rest van Nederland, landelijk daalde het aantal overnachtingen met maar liefst 30% (bron: CBS).

5,000,000 4,394,500

4,000,000 3,000,000

De forse daling van het aantal overnachtingen in Zeeland komt met name doordat Zeeland in april 2020 volledig op slot ging voor toeristen. Dit zorgde voor een historisch dieptepunt in het Zeeuwse verblijfstoerisme en dus ook voor Schouwen-Duiveland.

2,000,000 1,000,000 -

NB: In bijlage 6 is een uitgebreider overzicht van verblijfstoerisme in Zeeland opgenomen, als referentiemateriaal voor de cijfers Schouwen-Duiveland. In bijlage 7 wordt de berekening van het aantal overnachtingen op SchouwenDuiveland toegelicht.

2016

2017

2018

2019

2020

Overnachtingen naar accommodatietype

Op bungalowparken was sprake van een licht dalende trend in de periode t/m 2019, terwijl de provinciale trend stijgend is. Indruk is dat de provinciale groei vooral voortkomt uit de toename van het aanbod, o.a. door de nieuwbouw van parken aan de Zeeuws-Vlaamse kust. Dit heeft zijn effect op het bestaande aanbod elders in de provincie. In 2020 daalde het aantal overnachtingen op deze parken met nog eens 27%.

Hieronder wordt ingezoomd op accommodatietype, met onderscheid naar toeristisch verblijf en vaste gasten met eigen accommodaties. Zichtbaar is dat met name het toeristisch overnachten op campings in de periode 2016-2019 fors groeide, terwijl de provinciale trend licht dalend was. Verklaring ligt in de wijze van meten - provinciaal wordt het toeristisch kamperen gemeten, voor Schouwen-Duiveland betreft het alle toeristische overnachtingen op campings. Daarom wordt met ingang van het jaar 2020 nader onderscheid gemaakt naar het accommodatietype op campings, zoals weergegeven op de volgende pagina. Het aantal toeristische overnachtingen op minicampings is vrij stabiel, ook in coronajaar 2020 werd nauwelijks ingeleverd. Het aantal overnachtingen in hotels op Schouwen-Duiveland nam in de periode 2016-2019 met zo’n 10% toe.

Bij vaste gasten (gasten met een eigen vakantie-accommodatie) tonen de cijfers voornamelijk de trend in het aantal accommodaties, omdat er met een gemiddeld aantal overnachtingen per accommodatie wordt gerekend. In bijlage 7 wordt dit nader toegelicht, ook met het oog op de specifieke omstandigheden in coronajaar 2020. Het aantal jaar- en seizoenplaatsen op campings en minicampings is in 2020 licht gedaald. Ook het aantal tweede woningen nam heel licht af. Figuur 7 | Overnachtingen door vaste gasten op Schouwen-Duiveland per accommodatietype, 2016 - 2020

Figuur 6 | Toeristische overnachtingen op Schouwen-Duiveland per accommodatietype, 2016 - 2020 1,600,000

1,600,000

1,400,000

1,200,000

1,126,800

1,200,000

1,000,000

800,000

719,100

600,000

600,000 400,000 200,000 -

1,059,400

356,200

272,900

179,600

400,000 200,000

41,900 Toeristische Toeristische overnachtingen overnachtingen op campings op minicampings 2016

Hotel en pension

2017

2018

Bungalowpark

2019

2020

Particuliere verhuur (woning / logies)

455,800

Jachthaven passanten

117,000

64,700 Vast kamperen op Vast kamperen op camping mini-camping

2016

2017

2018

Vaste ligplaatsen

2019

2020

Tweede woningen

Verdeling overnachtingen op campings en minicampings Zoals op de vorige pagina getoond, is er op Schouwen-Duiveland sprake van een bovengemiddelde groei van het aantal overnachtingen op campings in de periode 2016-2019. Dit is waarschijnlijk te verklaren door het verschil in meetmethode. Daarom is er behoefte om de toeristische overnachtingen op campings en minicampings te verbijzonderen naar accommodatietype, zodat de trends beter inzichtelijk kunnen worden gemaakt. De indruk is dat er steeds minder overnachtingen plaatsvinden op toeristische kampeerplaatsen en juist steeds meer in andere accommodatietypen op campings.

Figuur 8 | Verdeling overnachtingen op campings 2020

Toeristisch kamperen op camping 37% 48%

Toeristisch overnachten op camping in stacaravan/huisje in eigendom van camping Toeristisch overnachten op camping in stacaravan/huisje niet in eigendom van camping

Met ingang van 2020 is het mogelijk om zo’n nadere analyse te maken, de gegevens worden getoond in figuur 8 en 9. Het verschil tussen campings en minicampings is groot. In verhouding wordt er op minicampings het meest gekampeerd, op campings vinden vooral veel overnachtingen plaats door vaste gasten met een eigen jaar- en of seizoensplaats.

Vast kamperen op camping

Figuur 9 | Verdeling aantal overnachtingen op minicampings 2020

In de komende jaren wordt deze nadere analyse steeds weer gemaakt, om zo de trend per accommodatietype te kunnen volgen.

Toeristisch kamperen op minicamping 27% Toeristisch overnachten op minicamping in stacaravan/huisje in eigendom van camping 1.1% 9%

63%

Toeristisch overnachten op minicamping in stacaravan/huisje niet in eigendom van camping Vast kamperen op minicamping

Spreiding overnachtingen over de gemeente Figuur 10 geeft inzicht in de spreiding van de overnachtingen per woonkern, gebaseerd op gegevens van de toeristenbelasting 2020. Het merendeel van de overnachtingen vindt plaats op de kop van Schouwen. De grenzen van de woonkernen zijn gebaseerd op de administratieve grenzen van woonplaatsen 5.

Tabel 11 | Aandeel overnachtingen versus aandeel slaapplaatsen per woonplaats, 2020

Woonplaats Brouwershaven Bruinisse Burgh-Haamstede Dreischor Ellemeet Kerkwerve Nieuwerkerk Noordgouwe Noordwelle Oosterland Ouwerkerk Renesse5 Scharendijke Serooskerke Sirjansland Zierikzee Zonnemaire

Wanneer de spreiding van het aantal overnachtingen wordt vergeleken met de spreiding van het accommodatie-aanbod is zichtbaar dat het aanbod in Noordwelle bovengemiddeld bezet wordt (aandeel in overnachtingen is groter dan het aandeel in slaapplaatsen). Het aanbod in woonplaatsen als Kerkwerve, Ellemeet en Ouwerkerk kent een lagere bezetting. Figuur 10 | Aantal overnachtingen per woonplaats, 2021

Aandeel overnachtingen

9% 9% 28% 0% 3% 1% 0% 1% 8% 0% 2% 27% 7% 0% 1% 2% 1%

Aandeel slaapplaatsen6

8% 6% 28% 0% 4% 3% 0% 1% 5% 0% 4% 26% 8% 0% 2% 2% 2%

5 De indeling naar woonplaatsen is gebaseerd op de administratieve grenzen van woonplaatsen (BAG) en deze zijn veelal veel ruimer dan de kernen zelf, zoals wordt weergegeven in figuur

10. Door deze administratieve grenzen worden bijvoorbeeld enkele grote parken aan de kust tussen Renesse en Scharendijke toebedeeld aan de woonplaats Noordwelle. Dit resulteert in een overschatting van het aantal overnachtingen in Noordwelle en een onderschatting van het aantal overnachtingen in Renesse. In werkelijkheid ligt het aantal en het aandeel overnachtingen in Renesse hoger dan figuur 10 en tabel 11 laten zien. Dit betekent dat Renesse in werkelijkheid het grootste aandeel in overnachtingen op Schouwen-Duiveland heeft.

6 Exclusief slaapplaatsen op ligplaatsen in jachthavens

3. Toeristische bestedingen in de gemeente Schouwen-Duiveland 11

Op naar meer inzicht in bestedingen

Bestedingen door de jaren heen

In dit hoofdstuk worden de bestedingen van toeristen in beeld gebracht. In deze rapportage wordt gewerkt met de gemiddelde bestedingen van toeristen zoals gemeten in landelijke en provinciale onderzoeken, gespecificeerd naar de gekozen accommodatie. Op deze manier ontstaat een gefundeerde raming van de totale bestedingen op SchouwenDuiveland.

Tabel 12 toont de bestedingen per persoon per nacht voor de jaren 2016 tot en met 2020. Dit bedrag omvat alle uitgaven: zowel kosten voor de accommodatie als de uitgaven bij horeca, in winkels of aan activiteiten. Dat de bedragen relatief laag lijken te zijn, kan worden verklaard doordat bijvoorbeeld accommodatiekosten worden verdeeld over het gehele reisgezelschap. Door de jaren heen is geen sprake van grote wijzingen in het bestedingspatroon. Bij elk accommodatietype is zichtbaar dat de bestedingen per persoon per nacht variëren licht van jaar tot jaar.

Met deze aanpak wordt nu nog niet duidelijk of het bestedingspatroon van gasten op Schouwen-Duiveland wellicht hoger of lager is dan in andere regio’s. Vanaf 2022 wordt een doorlopend Zeeuws bezoekersonderzoek uitgevoerd in Zeeland. Dit onderzoek is ook opgenomen in het gezamenlijke projecten- en onderzoeksprogramma Schouwen-Duiveland van de gemeente en de HZ. De resultaten van het onderzoek geven o.a. inzicht in de gemiddelde bestedingen van verblijfstoeristen op SchouwenDuiveland. De eerste resultaten komen eind 2022 beschikbaar.

In 2020 is wél een grote trendbreuk zichtbaar. De coronamaatregelen hadden niet alleen impact op het aantal overnachtingen, maar ook op het uitgavenpatroon. Toeristen konden minder geld uitgeven. Zo was de horeca voor een groot deel van het jaar gesloten en konden mensen gedurende lange tijd geen dagattracties bezoeken of winkelen in de binnenstad. Dit zorgde voor een forse daling van de bestedingen per persoon per nacht en voor verschuivingen binnen het uitgavenpatroon. Tabel 12 | Toeristische bestedingen per persoon per nacht, 2016-2020

Hotels, pensions en B&B’s Vakantiewoningen en particuliere verhuur Toeristisch kamperen Vaste gast - jaarplaats /seizoensplaats Vaste gast - tweede woning Vaste gast - ligplaatsen Overig (zoals passanten in jachthavens)

2016 € 82,10

2017 € 80,33

2018 € 79,81

2019 € 81,49

2020 € 66,62

€ 35,39

€ 36,78

€ 38,40

€ 38,25

€ 27,85

€ 21,72 € 14,57

€ 21,73 € 14,77

€ 21,37 € 14,82

€ 20,06 € 14,82

€ 7,10 € 9,44

€ 18,05

€ 18,31

€ 18,37

€ 10,93

€ 18,51 € 29,96

€ 18,77 € 38,05

€ 19,09 €33,45

€ 18,16 € 37,93

€ 9,81 €21,39

Totale bestedingen verblijfstoerisme 2016-2020 Tabel 13 | Ontwikkeling bestedingen 2016-2020

2016

2017

2018

2019

2020

Verblijfstoerisme – dagelijkse uitgaven tijdens overnachtingen van toeristen en vaste gasten

€ 138.301.000

€ 143.698.000

€ 152.001.500

€ 152.565.000

€ 75.049.000

Verblijfstoerisme – jaarlijkse kosten vaste gasten

€ 38.586.000

€ 39.048.000

€ 39.816.500

€ 40.807.000

€ 40.681.000

Verblijfstoerisme totaal

€ 176.887.000

€ 182.746.000

€ 191.818.000

€ 193.372.000

€ 115.730.000

De totale bestedingen aan verblijfstoerisme stegen in de periode 20162019 met 9%. Deze stijging wordt niet veroorzaakt door hogere bestedingen per persoon per nacht, maar door de groei van het aantal overnachtingen. In 2020 was er sprake van een enorme trendbreuk; enerzijds door de forse daling van het aantal overnachtingen, maar vooral ook door de grote wijzigingen in het bestedingspatroon. Waar het aantal overnachtingen daalde met 20%, daalden de uitgaven met maar liefst 40%. Dit is te wijten aan de maatregelen tegen het coronavirus, die ervoor hebben gezorgd dat gedurende een groot deel van het jaar geen geld kon worden uitgegeven kon worden in o.a. horecagelegenheden, attracties, musea en winkels.

Bijlagen

Bijlage 1 | Aantal eenheden en slaapplaatsen per woonplaats op Schouwen-Duiveland

Tabel 3 | Aantal eenheden en slaapplaatsen per woonplaats op Schouwen-Duiveland, 2021

Woonplaats

Aantal eenheden

Brouwershaven Bruinisse Burgh-Haamstede Dreischor Ellemeet Kerkwerve Nieuwerkerk Noordgouwe Noordwelle Oosterland Ouwerkerk Renesse7 Scharendijke Serooskerke Sirjansland Zierikzee Zonnemaire Totaal Schouwen-Duiveland

2.710 2.450 6.220 60 700 620 100 160 1.100 60 760 5.720 2.490 50 510 830 500 25.040

Aantal toeristische slaapplaatsen8

8.820 6.650 29.500 250 3.770 3.050 450 580 5.470 310 3.800 27.640 9.010 280 2.570 1.980 2.450 106.580

7 De indeling naar woonplaatsen is gebaseerd op de administratieve grenzen van woonplaatsen (BAG) en deze zijn veelal veel ruimer dan de kernen zelf, zoals wordt weergegeven in figuur

8 Exclusief slaapplaatsen op ligplaatsen in jachthavens

Bijlage 2 | Aantal toeristische slaapplaatsen per inwoner

Tabel 4 | Aantal toeristische slaapplaatsen per inwoner 2021

Woonplaats

Aantal inwoners

Brouwershaven Bruinisse Burgh-Haamstede Dreischor Ellemeet Kerkwerve Nieuwerkerk Noordgouwe Noordwelle Oosterland Ouwerkerk Renesse9 Scharendijke Serooskerke Sirjansland Zierikzee Zonnemaire Totaal Schouwen-Duiveland

1.250 3.770 4.305 975 350 990 2.720 785 310 2.305 575 1.500 1.250 265 335 11.630 750 34.065

Aantal toeristische slaapplaatsen10

8.820 6.650 29.500 250 3.770 3.050 450 580 5.470 310 3.800 27.640 9.010 280 2.570 1.980 2.450 106.580

Aantal toeristische slaapplaatsen per inwoner10

7,1 1,8 6,9 0,3 10,8 3,1 0,2 0,7 17,6 0,1 6,6 18,4 7,2 1,1 7,7 0,2 3,3 3,1

De indeling naar woonplaatsen is gebaseerd op de administratieve grenzen van woonplaatsen (BAG) en deze zijn veelal veel ruimer dan de kernen zelf, zoals wordt weergegeven in figuur 10. Door deze administratieve grenzen worden bijvoorbeeld enkele grote parken aan de kust tussen Renesse en Scharendijke toebedeeld aan de woonplaats Noordwelle. Dit resulteert in een overschatting van het aantal overnachtingen in Noordwelle en een onderschatting van het aantal overnachtingen in Renesse. In werkelijkheid ligt het aantal en het aandeel overnachtingen in Renesse hoger dan figuur 10 en tabel 11 laten zien. Dit betekent dat Renesse in werkelijkheid het grootste aandeel in overnachtingen op Schouwen-Duiveland heeft.

Exclusief slaapplaatsen op ligplaatsen in jachthavens

Bijlage 3 | Aantal overnachtingen op Schouwen-Duiveland

Tabel 5 | Aantal overnachtingen op Schouwen-Duiveland, 2016 - 2020

Aantal overnachtingen toeristisch verblijf Toeristisch verblijf  Toeristische overnachtingen op campings114  Toeristische overnachtingen op minicampings11  Hotels en pensions  Bungalowparken  Particuliere verhuur  Passanten in jachthavens Vaste gasten12 5  Vaste standplaatsen op campings136  Vaste standplaatsen op minicampings13  Vaste ligplaatsen in jachthavens  Tweede woningen Totaal

12 13

2016

2017

2018

2019

2020

1.087.600 169.000 346.400 1.044.200 311.300 42.700

1.137.300 172.200 367.000 1.020.400 349.900 40.100

1.244.700 182.800 390.900 1.059.600 381.000 41.600

1.406.800 178.600 378.200 991.600 423.000 38.900

1.126.800 179.600 272.900 719.100 356.200 41.900

1.330.900 101.200 110.600 577.200 5.121.100

1.335.800 104.500 107.100 578.600 5.212.900

1.354.100 109.500 113.600 581.900 5.459.700

1.361.600 108.400 110.300 575.500 5.572.900

1.059.400 65.800 117.000 455.800 4.394.500

Toeristisch kamperen omvat alle overnachtingen op kampeerplaatsen, inclusief voorseizoenarrangementen, verlengd voorseizoen-arrangementen, maandarrangementen, naseizoenarrangementen, winterarrangementen en kampeermiddelen op permanente standplaatsen of seizoenplaatsen die voor kortdurende verhuur worden aangeboden, maar exclusief permanente standplaatsen (jaarplaatsen) en seizoenplaatsen. Zoals wordt beschreven in bijlage 7 is dit aantal exclusief de overnachtingen van eigen inwoners, dit aantal is niet bekend omdat zij zijn vrijgesteld van het betalen van toeristenbelasting. Bovendien is het niet gebruikelijk om eigen inwoners mee te tellen in de berekening van verblijfstoerisme. Dit betreft kamperen op permanente standplaatsen (jaarplaatsen) of seizoenplaatsen.

Bijlage 4 | Jaarlijkse groei aantal overnachtingen op Schouwen-Duiveland

Tabel 6 | Jaarlijkse groei aantal overnachtingen op Schouwen-Duiveland

Aantal overnachtingen toeristisch verblijf Toeristisch verblijf  Toeristische overnachtingen op campings147  Toeristische overnachtingen op minicampings14  Hotels en pensions  Bungalowparken  Particuliere verhuur  Passanten in jachthavens Vaste gasten16 9  Vaste standplaatsen op campings1710

Verandering % 2017 ten opzichte van 2016

Verandering % 2018 ten opzichte van 2017

Verandering % 2019 ten opzichte van 2018

Verandering % 2020 ten opzichte van 2019

5% 2% 6% -2% 12% -6%

9% 6% 7% 4% 9% 4%

13%158 -2% -3% -6% 11% -6%

-20% 1% -28% -27% -16% 8%

0% 3% -3% 0% 2%

1% 5% 6% 1% 5%

1% -1% -3% -1% 2%

-22% -39% 6% -21% -21%

Vaste standplaatsen op minicampings17

  Vaste ligplaatsen in jachthavens  Tweede woningen Totaal

15 16 17

Toeristisch kamperen omvat alle overnachtingen op kampeerplaatsen, inclusief voorseizoenarrangementen, verlengd voorseizoen-arrangementen, maandarrangementen, naseizoenarrangementen, winterarrangementen en kampeermiddelen op permanente standplaatsen of seizoenplaatsen die voor kortdurende verhuur worden aangeboden, maar exclusief permanente standplaatsen (jaarplaatsen) en seizoenplaatsen. Deze groei wordt met name veroorzaakt door een wijziging bij het innen van toeristenbelasting voor vaste gasten die hun accommodatie verhuren aan derden. Mede hierdoor is bij toeristisch verblijf op campings een groei te zien van 13%. Zoals wordt beschreven in bijlage 7 is dit aantal exclusief de overnachtingen van eigen inwoners, dit aantal is niet bekend omdat zij zijn vrijgesteld van het betalen van toeristenbelasting. Bovendien is het niet gebruikelijk om eigen inwoners mee te tellen in de berekening van verblijfstoerisme. Dit betreft kamperen op permanente standplaatsen (jaarplaatsen) of seizoenplaatsen.

Bijlage 5 | Aantal overnachtingen per woonplaats

Tabel 7 | Aantal overnachtingen per woonplaats, 2020

Woonplaats Brouwershaven Bruinisse Burgh-Haamstede Dreischor Ellemeet Kerkwerve Nieuwerkerk Noordgouwe Noordwelle Oosterland Ouwerkerk Renesse18 Scharendijke Serooskerke Sirjansland Zierikzee Zonnemaire Totaal Schouwen-Duiveland

Aantal overnachtingen

410.500 376.500 1.229.300 7.200 123.600 62.300 7.300 27.300 352.000 7.600 79.900 1.200.300 313.100 3.200 59.400 73.000 61.800 4.394.300

Bijlage 6 | Verblijfstoerisme in Zeeland Figuur 19 | Ontwikkeling aantal overnachtingen Zeeland 2012-2020, Nederlandse gasten vs. buitenlandse gasten (bron: CBS)

Tot en met 2019 groeide het verblijfstoerisme in Zeeland gestaag. Het CBS telde in 2019 maar liefst 11,1 miljoen overnachtingen in toeristische accommodaties, een recordaantal. De groei werd aangejaagd door buitenlandse toeristen, zoals ook zichtbaar is in figuur 19.

7,000,000 6,000,000 5,000,000

2020 was een uitzonderlijk jaar. De maatregelen tegen het coronavirus hebben de toeristische sector keihard geraakt. CBS telde circa 9 miljoen overnachtingen in Zeeland in 2020, een daling van 19% ten opzichte van 2019. 59% hiervan betreft Nederlandse gasten, 41% van de gasten komt uit het buitenland. Waar tot 2019 de groei van het aantal overnachtingen in Zeeland met name vanuit het buitenland kwam, kelderde het aantal overnachtingen door buitenlandse gasten in 2020 aanzienlijk. Toerisme vanuit het buitenland was sinds 2017 belangrijker dan toerisme uit eigen land, maar vanwege het verbod op niet-essentiële reizen naar Nederland is het aantal overnachtingen door buitenlandse gasten flink gedaald. Het aantal Belgische overnachtingen halveerde en de Duitsers brachten 33% minder overnachtingen in Zeeland door.

4,000,000 3,000,000 2,000,000 1,000,000 -

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Aantal overnachtingen door Nederlandse gasten Aantal overnachtingen door buitenlandse gasten

Daarentegen is de Nederlandse gast terug van weggeweest. In voorgaande jaren verloor Zeeland marktaandeel in eigen land. Het aantal overnachtingen van Nederlanders daalde licht terwijl er landelijke sprake was van een stijging. Die trend werd gekeerd in 2020: het aantal Nederlandse vakantieovernachtingen in Zeeland steeg met 6%. Zij kwamen vooral in de zomermaanden en compenseerden daarmee het wegblijven van buitenlandse toeristen. Vraag is in hoeverre dit blijvend is; heeft de Nederlander vakantie in eigen land herontdekt of trekt men straks weer massaal naar het buitenland.

2020

Kijkend naar accommodatievormen, zagen we in Zeeland al enkele jaren een sterke groei van het aantal nachten op ‘huisjesterreinen’ (vakantiewoningen en verhuurchalets op parken) (+12%). Dit accommodatietype groeide enorm in populariteit en het aanbod groeit ook flink mee: er is een toename van bungalowparken in Zeeland en daarnaast bieden steeds meer campings verhuurchalets aan. Al met al nam het aantal slaapplaatsen op de zogenaamde huisjesterreinen in vijf jaar met 18% toe en het aantal overnachtingen groeide mee.

Kijkend naar de spreiding over de seizoenen was al enkele jaren de tendens dat overnachtingen in de schouderseizoenen sneller groeiden dan het hoogseizoen. In 2020 is natuurlijk zichtbaar dat het voor- en naseizoen enorm last hadden van alle beperkende maatregelen. Daarentegen beleefde Zeeland in 2020 ook de drukste zomer ooit. In deze periode vonden ruim 4,3 miljoen overnachtingen plaats, wat goed is voor bijna de helft van alle overnachtingen in 2020. In figuur 21 wordt de spreiding van het aantal overnachtingen over het jaar weergegeven.

Het toeristisch kamperen schommelde al enkele jaren. Groei kwam vooral uit het buitenland, het aantal Nederlandse kampeerders daalde licht of bleef gelijk. Voor campings geldt dat het aantal toeristische kampeerplaatsen al enkele jaren daalt, mede door het toegenomen aanbod van verhuurchalets en bijvoorbeeld glamping-tenten.

Figuur 21 | Spreiding van het aantal overnachtingen per maand, 2019 – 2020 (bron: CBS) 2,500,000 2,000,000

Figuur 20 | Aantal overnachtingen in Zeeland naar type accommodatie (bron: CBS)

1,500,000

6,000,000

1,000,000

5,000,000 4,000,000

500,000

3,000,000

2,000,000 1,000,000 -

2019 Hotels, pensions, jeugden groepsaccommodaties 2016

2017

Toeristisch kamperen

2018

2019

Verhuur van huisjes / chalets op parken 2020

2020

Zoals eerder benoemd, registreert het CBS slechts een deel van alle overnachtingen in Zeeland. Op basis van cijfers toeristenbelasting en forensenbelasting van Zeeuwse gemeenten en diverse aanvullende berekeningen raamt HZ Kenniscentrum Kusttoerisme het totaal aantal overnachtingen. In 2019 was dit maar liefst 19,2 miljoen, in 2020 daalde dit naar 15,7 miljoen overnachtingen. De gemeente Schouwen-Duiveland telde in beide jaren het grootste aantal overnachtingen, net iets meer dan de gemeente Veere. De gemeente Reimerswaal telde het kleinste aantal overnachtingen. Binnen Zeeland zagen de gemeente Veere en Schouwen-Duiveland in 2020 de grootste daling van het aantal overnachtingen. Hiervoor is geen duidelijke oorzaak bekend. Tabel 22 | Aantal overnachtingen per gemeente, 2019-2020

Gemeente

Aantal Aantal 2020 vs. overnachtingen overnachtingen 2019 2019 2020 Borsele 189,000 158,500 -16% Goes 264,000 233,500 -12% Hulst 247,500 203,000 -18% Kapelle 203,500 175,500 -14% Middelburg 487,500 406,500 -17% Noord-Beveland 1,670,500 1,433,000 -14% Reimerswaal 66,500 59,000 -11% Schouwen-Duiveland 5,580,000 4,394,500 -21% Sluis 4,026,000 3,386,000 -16% Terneuzen 302,500 277,000 -8% Tholen 341,000 315,000 -8% Veere 5,483,500 4,289,000 -22% Vlissingen 404,000 364,000 -10% Totaal 19,265,500 15,694,500 -19% 22

Bijlage 7 | Toelichting berekening aantal overnachtingen Voor het meten van het verblijfstoerisme wordt in Nederland vooral gebruik gemaakt van cijfers van het CBS. Het CBS meet het aantal overnachtingen van Nederlandse en buitenlandse gasten bij toeristische accommodaties, ook als zij met een zakelijk motief reizen. Door deze aanpak blijft een deel van het verblijfs-toerisme buiten beeld. Kleine (vaak particuliere) logiesaanbieders worden door het CBS niet meegeteld. Ook het verblijf van vaste gasten (mensen met een eigen vakantieverblijf zoals een stacaravan of tweede woning) blijft buiten beschouwing. Ten slotte blijft ook de watersport en cruisevaart buiten beeld. CBS brengt dus slechts een deel van het toerisme in Zeeland in kaart. Tenslotte verstrekt het CBS enkel gegevens op provinciaal niveau. Dat betekent dat het niet mogelijk is om inzicht te bieden in het toerisme per regio, gemeente of kern.

wordt betaald en niet van het daadwerkelijke aantal overnachtingen. Het aantal overnachtingen van vaste gasten wordt als volgt berekend. Vaste gasten - kamperen:

Aantal standplaatsen volgens administratie toeristenbelasting: 7.184 jaar- en seizoensplaatsen op campings en 446 op minicampings. Aantal overnachtingen per standplaats is gebaseerd op onderzoek Vaste gasten in Zeeland, uitgevoerd door HZ Kenniscentrum Kusttoerisme in 2017; dit aantal is met 20% verlaagd vanwege de impact van coronamaatregelen. Zie toelichting op de volgende pagina. Vaste gasten - jachthavens: Aantal ligplaatsen volgens administratie toeristenbelasting. Aantal overnachtingen per ligplaats gebaseerd op grondslag van de forfaitaire heffing watertoeristenbelasting; dit aantal is met 20% verlaagd vanwege de impact van coronamaatregelen. Zie toelichting op de volgende pagina. Tweede woningen: Aantal woningen gebaseerd op administratie forensenbelasting. Dit waren in 2020 4.046 woningen. Aantal overnachtingen per woning gebaseerd op onderzoek Vaste gasten in Zeeland, uitgevoerd door HZ Kenniscentrum Kusttoerisme in 2017; dit aantal is met 20% verlaagd vanwege de impact van coronamaatregelen. Zie toelichting op de volgende pagina.

Daarom heeft HZ Kenniscentrum Kusttoerisme gezocht naar alternatieve gegevensbronnen over verblijfstoerisme in gemeenten. Inmiddels zijn alle Zeeuwse gemeenten bereid gevonden om geaggregeerde data vanuit hun administratie toeristenbelasting te delen. Individuele bedrijfsgegevens zijn niet gedeeld, wel is het mogelijk het totaal aantal overnachtingen per type accommodatie in te zien. Deze gegevens zijn ontleend aan de administratie toeristenbelasting van de gemeente Schouwen-Duiveland. De toeristenbelasting wordt gebaseerd op de opgave van de ondernemer, deze dient het totaal aantal gerealiseerde overnachtingen per accommodatietype door te geven aan de gemeente. Voor vaste gasten wordt toeristenbelasting op een andere manier in rekening gebracht. Ondernemers die arrangementen, seizoensplaatsen, jaarplaatsen of vaste ligplaatsen aanbieden, betalen hierover een forfaitaire heffing, gebaseerd op een vooraf overeengekomen aantal overnachtingen per plaats. De cijfers die kunnen worden ontleend aan de belastingadministratie geven dus vooral een beeld van het aantal eenheden waarover toeristenbelasting 23

De impact van het coronavirus op het gebruik van jaar-en seizoensplaatsen en tweede woningen is niet exact bekend. Om toch een inschatting te kunnen geven, is gekeken naar de wijze waarop het aantal overnachtingen van vaste gasten normaal gesproken over het jaar is gespreid. In het voorjaar golden strenge restricties voor het gebruik van vaste standplaatsen en tweede woningen in Zeeland. de periode maart t/m juni voor vaste gasten is in normale omstandigheden goed voor 35-40% van de overnachtingen. Pas in de loop van juni 2020 werden alle beperkingen opgeheven, maar dat was na Pinksteren, waardoor alle feestdagen en vakantieperiode in het voorseizoen werden gemist. Al met al zijn daar dus zeer veel overnachtingen weggevallen. Daar staat tegenover dat deze gasten in ‘normale’ zomers soms ook naar het buitenland gaan en nu in veel gevallen kozen voor een (langer) verblijf op hun vakantieadres – daar kan dus worden uitgegaan van een toename van overnachtingen. Daarom heeft HZ Kenniscentrum Kusttoerisme de inschatting gemaakt dat het aantal overnachtingen per accommodatie in 2020 20% lager was dan in ‘normale’ jaren.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11712371/1