20220712 Raadsbrief Opstellen lokale agenda klimaatadaptatie 2023-2027 bijlage 1

KLIMAATADAPTATIE STRATEGIE ZEELAND “HET KLIMAAT VERANDERT EN ZEELAND VERANDERT MEE” korte Inleiding en samenvatting afspraken

1.

KORTE INLEIDING KaSZ

Het klimaat verandert en dat merken we ook in onze provincie. Zeeuwse straten staan blank na hevige regenbuien, Zeeuwse boeren en fruittelers hebben schade door langdurige droogte en gebrek aan zoet water. Ook de Zeeuwse natuur verandert door het verschuiven van de seizoenen. Deze klimaateffecten worden de komende jaren steeds extremer. Tijd voor actie! Hoewel we tijd hebben om ons aan te passen, is stilzitten en afwachten geen optie meer. De Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KaSZ) s een regionale visie, opgesteld via een samenwerking tussen alle Zeeuwse overheden en met ondersteuning van een groot aantal maatschappelijke organisaties en belangenorganisaties in Zeeland. Het is geen strategie van één overheidspartij, maar steunt op een breed draagvlak in de Zeeuwse samenleving. Alle Zeeuwse overheden zullen deze strategie naar het eigen beleid moeten vertalen, zowel de Zeeuwse gemeenten als het waterschap en de provincie. Met deze aanpak wordt een Zeeuwse basis gelegd voor het beleid op het gebied van klimaatadaptatie. Bij de implementatie in het eigen beleid hebben gemeenten, waterschap en provincie vrijheid om de regionale strategie uit te werken en te implementeren. Hierbij is bijvoorbeeld ruimte voor (extra) eigen ambities, prioriteiten, lokaal specifieke opgaven, situaties en speerpunten.

Hoe de KasZ lokaal wordt uitgewerkt is mede afhankelijk van initiatieven vanuit lokale gemeenschappen, lopende projecten of lokale kwetsbaarheden. In de Zeeuwse systematiek van werken bestaat er een sterke wederzijdse relatie tussen de regionale en de lokale adapatiestrategieën. Enerzijds vormt de KasZ de basis en input voor de lokale strategieën. Anderzijds wordt de KasZ gevoed, nu en in de toekomst, door wat er lokaal speelt en wordt opgepakt. Daarom is de KasZ ook meer dan een beleidsdocument en heeft zij nadrukkelijk ook tot doel te inspireren en te verbinden. De KaSZ gaan wij gebruiken als basisdocument voor onze lokale strategie. De bedoeling is om de specifieke thema’s meer lokaal te benoemen en een lokale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie op te stellen, We doen al best heel veel (OW rioleringen, groen en infra, Stars to Sea Bruinisse, Living Lab Schouwen-Duiveland etc) en dit vormt samen met de afspraken voortkomend uit de kaSZ de basis voor onze lokale strategie. Andere zaken en ambities kunnen nu of in de (nabije) toekomst geafgendeerd worden. Het doel van de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland is een klimaatbestendig en waterrobuust Zeeland in 2050. De strategie richt zich op doelen op de lange termijn, maar om die te bereiken zijn nu al maatregelen en keuzes nodig. De strategie is ook nodig om de lange en de korte termijn met elkaar te verbinden.

Klimaatadaptatie is een opgave voor de gehele Zeeuwse samenleving: inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden. Geen van deze partijen kan het alleen. De strategie heeft nadrukkelijk als doel te inspireren en verbinden en geeft richting maan deze samenwerking. We dagen inwoners, ondernemers en ook onszelf (de overheid) uit om een bijdrage te leveren aan onze ambities. Zo werken we samen aan de toekomst van onze provincie. Basis uitgangspunten van de KaSZ zijn: 1. Klimaatadaptatie is van ons allemaal 2. Stapsgewijs werken we aan een klimaatrobuust Zeeland 3. We beginnen niet bij nul 4. We vergroten de bewustwording en het draagvlak: 5. We borgen klimaatadaptatie 6. We durven te experimenteren en te innoveren 7. We benutten kennis, expertise, voorbeelden en ervaringen 8. We maken werk met werk In deze strategie zijn de effecten van de 4 klimaateffecten (Wateroverlast, Droogte, Hitte en Overstromingen) vertaald naar de volgende thema’s: 1. Overstromingen 2. Vitale en kwetsbare infrastructuur 3. Natuur

4. Landbouw 5. Bebouwd gebied 6. Recreatie De 4 klimaateffecten komen terug in alle thema’s. Enkel het thema overstromingen bespreekt dit specifieke klimaateffect.

2. AFSPRAKEN KaSZ Overstromingen  

 

   

   

We stellen uitgangspunten op voor aangepast bouwen en ontwikkelen in buitendijkse gebieden en leggen deze vast We voeren een toets uit en formuleren handelingsperspectieven voor buitendijkse ontwikkelingen en bestaande functies We werken aan integrale planontwikkeling dijkversterkingstrajecten t.b.v. brede waterkerende landschappen Onderzoek naar mogelijkheden voor innovatie en meervoudig ruimtegebruik primaire waterkeringen, zodat randvoorwaarden algemeen geaccepteerd worden als aanvulling op de waterveiligheidsfilosofie Aanvullende reserveringszones o.b.v. inzicht Versterkingsopgaven worden aangewezen en vastgelegd We lobbyen richting het Rijk voor integrale benadering en planontwikkeling dijkversterking. We wijzen gebieden aan waar de ontwikkeling van kwetsbare functies wordt voorkomen of waar aangepast bouwen of inrichtingsmaatregelen noodzakelijk zijn Bij regulier beheer, onderhoud en renovatiemaatregelen van voorzieningen in overstromingsgevoelige gebieden treffen we maatregelen We versterken de communicatie en het bewustzijn rondom crisisbeheersing op basis van een handelingsperspectief We starten een Zeeuws breed onderzoek en de uitvoering van een wegenstelsel ten behoeve van crisisbeheersing We verkennen het benutten van (nieuwe) objecten voor opvang bij crisisbeheersing Vitale en kwetsbare infrastructuur

      



Bij nieuwe vitale en kwetsbare functies krijgt klimaatadaptatie een nadrukkelijke rol in het besluitvormingsproces Bij nieuwe vitale en kwetsbare functies krijgt klimaatadaptatie een nadrukkelijke rol in het besluitvormingsproces We brengen de klimaatopgave specifieker in beeld: Uitvoeren stresstest bij bestaande V&K functies met betrokken partners We maken de bestaande situaties bij nutsbedrijven inzichtelijk We koppelen klimaatadaptatie aan de beheer- en onderhoudscycli van bestaande V&K functiesGezamenlijk stellen we een uitvoeringsprogramma voor V&K functies op en we werken gezamenlijk aan de uitvoering ervan Natuur

 

    

We zetten een plus op het versneld afronden van het provinciale Natuurnetwerk We herstellen en richten een robuust bodemwatersystemen in door het opstarten van een integrale gebiedsgerichte aanpak We optimaliseren inrichting en beheer van bestaande en nieuwe natuurgebieden Een natuurinclusieve benadering wordt voor overheid en private partijen een vast onderdeel bij (plan)ontwikkeling en beheer We versterken natuur buiten het provinciale natuurnetwerk en we verbinden noodzakelijke bestaande natuurgebieden binnen Zeeland We realiseren overgangszones rondom bestaande en nieuwe natuur We behouden buitendijkse natuur en ontwikkelen alternatieven Landbouw



We richten watersystemen robuust in door het opstarten van een integrale gebiedsgerichte aanpak op basis van de uitkomsten van het Zeeuws Deltaplan Zoetwater en de planmatige wateropgave

 

    

We concretiseren en operationaliseren het ten minste behouden en waar mogelijk vergroten van zoetwaterbellen In gebieden waar specifieke vormen van bedrijfsvoering of teelten niet ondersteund kunnen worden is een transitie naar een andere innovatieve bedrijfsvoering of andere functie onvermijdelijk We blijven inzetten op het maatregelenpakket Kaderrichtlijn Water We zetten een kennisplatform op voor bodenkwaliteit en volhoudbare landbouw We zetten in op het verbeteren van de bodemstructuur t.b.v. het opvangen van weersextremen We verankeren klimaatadaptatie en (eco)systeemdiensten in agrarisch stimulerings- en studiebeleid We verkennen de mogelijkheden voor een klimaatadaptieve aanpak van de Zeeuwse grondbank

Bebouwd gebied            



We zetten de beleidslijn Stedelijke Wateropgave voort binnen de SAZ+ We zetten een onderzoeksprogramma op om meer inzicht te krijgen in de risico’s van hitte en droogte in relatie tot stedelijk groen en zettingen in het stedelijk gebied In regioverband brengen we binnen deze eerste beleidscyclus de klimaatopgave in het stedelijk gebied in beeld We ontwikkelen ‘altijd goed’ maatregelen en zetten deze in, wanneer de volledige klimaatopgave in een gebied nog niet in beeld is gebracht. We voeren alle ingrepen in het bebouwd gebied klimaatbestendig uit en geven invulling aan de bestaande klimaatopgave We haken bij het oplossen van de klimaatopgave zoveel mogelijk aan bij natuurlijke momenten. Vanuit de eigen bevoegdheden wordt afgewogen waar eerder ingegrepen wordt We ontwikkelen samen een Zeeuws ‘Afwegingskader Klimaatadaptatie’ voor alle nieuwe ontwikkelingen, inclusief herstructurering, groot onderhoud en renovatie We doen een klimaatcheck bij kleine Onderhoudsmaatregelen We gaan bij maatregelen voor klimaatadaptatie altijd na of er meekoppelkansen zijn vanuit andere opgaven We gaan door met particulieren bewust te maken en te stimuleren maatregelen op eigen terrein te nemen. Op Zeeuws niveau vindt hierover afstemming plaats We gaan in regioverband in gesprek met de woningbouwcorporaties om afspraken te maken over het invullen van de klimaatopgave Recreatie

          

We maken een overzicht van maatregelen die bijdragen aan een klimaatadaptieve inrichting en bedrijfsvoering We helpen ondernemers in te spelen op het nieuwe klimaat: We starten pilotprojecten voor het klimaatadaptief inrichten van de buitenruimte We brengen de opgave in beeld en vertalen dit naar de wensen en eisen van de recreatieve sector We stellen een programma op voor kennisdeling en – ontwikkeling voor klimaatadaptief handelen We breiden het aanjaagprogramma uit met het onderdeelmklimaatadaptatie We waarborgen de kwaliteit van zwem- en drinkwater We onderzoeken hoe aanpassingen van evenementen voor extremer weer kunnen worden opgenomen in het gemeentelijk beleid waarop vergunningen worden verleend. We koppelen de campagne ‘Het klimaat verandert, Zeeland mverandert mee’ aan bewustwording binnen de toeristische sector We stellen een gezamenlijk fonds op om recreatieve zandsuppleties mogelijk te maken. Uitvoering en organisatie







De komende 6 jaar zijn communicatie en het creëren van draagvlak een belangrijk speerpunt binnen de KasZ. Provincie, waterschap en gemeenten dragen gezamenlijk actief dezelfde boodschap uit We (provincie, waterschap en gemeenten) continueren de goede regionale samenwerking op het gebied van communicatie en klimaatadaptatie In 2021 werken we de gezamenlijke communicatiestrategie verder uit. De strategie is zowel intern (eigen organisaties) als extern (inwoners, bedrijven, instellingen en organisaties) gericht

    



We stellen een gezamenlijke uitvoeringsagenda vast en onderhouden deze We evalueren de strategie elke 6 jaar We evalueren het uitvoeringsagenda jaarlijks We continueren de samenwerking bij de uitvoering van de KasZ en stellen de benodigde capaciteit beschikbaar. We verbreden de samenwerking op het gebied van klimaatverandering met samenleving en maatschappelijke organisaties. We delen onderling actief kennis.