20220712 Raadsbrief investeringen zoet water bijlage 6 Toelichting Voucherregeling innovaties zoet water 15 juli 2022

Toelichting behorende bij de Voucherregeling investeringen in innovaties van beschikbaarheid van zoetwater Gemeente Schouwen-Duiveland is volop bezig met de transitie naar een klimaatbestendig zoetwatersysteem in het landelijk gebied, want Schouwen-Duiveland heeft in toenemende mate te kampen met verzilting, mogelijke bodemdaling, meer extreme neerslag en langere perioden van droogte door klimaatverandering. Om in de toekomst onder een veranderend klimaat en verdere verzilting een vitaal en leefbaar platteland te behouden is een transitie naar een klimaatbestendig en zelfvoorzienend watersysteem nodig. Stimulering transitie met voucherregeling Kansrijke oplossingen om water te bergen en toe te passen ten behoeve van duurzame landbouw en natuurbeheer wil de gemeente stimuleren middels een voucherregeling. De innovatievouchers sluiten aan op de lopende projecten in de Broedplaats Zoetwater Schouwen-Duiveland zoals de fieldlabs Zoet Water, de quickscans en haalbaarheidsstudies in het POP-3 project rond ondergrondse toepassing van zoetwater. Naast de ondernemers uit genoemde lopende projecten kunnen ook andere agrariërs uit Schouwen-Duiveland gebruiken maken van de regeling.

Het budget voor deze voucherregeling is mogelijk gemaakt met subsidie vanuit het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland Zuidwestelijke Delta (financiering broedplaats Zoet Water Schouwen-Duiveland vanuit het Ministerie van LNV, Provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen en gemeente SchouwenDuiveland). Het subsidieplafond Deze voucherregeling is opgezet om de innovatiekracht van agrariërs in Schouwen-Duiveland te versterken en private investeringskracht te bevorderen om klimaat robuuste maatregelen te treffen. De vouchers dragen bij aan het opschalen van de innovaties die plaatsvinden op het gebied van zoet water voor de agrarische sector. Gemeente Schouwen-Duiveland zal het investeringsfonds voor de innovatievouchers organiseren en beheren. Alleen voor toekomstige kosten Een project wordt enkel subsidiabel geacht als er een stimulerend effect te verwachten is. De hoofdregel is dat de begunstigde, in dit geval de agrariër, niet met de werkzaamheden aan het project of de activiteit mag zijn begonnen, voordat de aanvraag tot steunverlening is ingediend. Daarmee zijn alleen de kosten subsidiabel die na het indienen van de steunaanvraag (voucheraanvraag) gemaakt worden.

Niet te samen met andere subsidies en alleen voor MKB-ondernemingen De voucherregeling is opgesteld binnen de kaders die artikel 28 Algemene Groepsvrijstellingsverordening (hierna AGVV, Europese regels m.b.t. innovatiesteun aan het MKB) biedt. Het college zal de inwerkingtreding van deze regeling ook aan de Europese Commissie melden conform de Europese regels. Het is binnen deze regeling niet toegestaan om een subsidie uit deze regeling aan te vullen met andere subsidies. De kaders van artikel 28 AGVV houden onder meer in dat: -

-

De regeling alleen openstaat voor MKB-ondernemingen, zoals omschreven in Bijlage 1 van de AGVV. Dit betekent dat alleen ondernemingen met maximaal 250 personen personeel en een jaaromzet van minder dan € 50.000.000, of een balanstotaal van minder dan € 43.000.000,een aanvraag mogen indienen. Aanvragers dienen dat bij de aanvraag te verklaren. De ondernemer maximaal € 200.000,- over een periode van drie jaar aan steun voor innovatieadviesdiensten en diensten inzake innovatieondersteuning mag ontvangen. Ondernemingen die eerder onrechtmatige steun hebben verkregen, worden uitgesloten van deze regeling. Ondernemingen die in financiële moeilijkheden zitten, worden uitgesloten van deze regeling.

De voucherregeling bestaat uit een viertal onderdelen met de volgende maximum subsidiebijdragen: •

Onderdeel 1A (kennis): max. € 10.000 (individueel) ten behoeve van: Inkopen van advies of kennis bij kennisinstellingen, adviesbureaus of MKB bedrijven Ondersteuning bij planvorming voor het oplossen van het zoetwatergebrek of het opstellen en uitwerken van een bedrijfs(water)plan

•

Onderdeel 1B (onderzoek): max. € 25.000 (individueel) en € 50.000 (bij samenwerking, 2 of meer) voor: Haalbaarheidsonderzoeken Innovatieve investeringen Uitvoeren van testen of onderzoeken van alternatieven Opzetten van een project samenwerking tussen twee of meer partijen

•

Onderdeel 1C (aanschaf): Eenmalig € 5.000 bij een minimale investering van € 10.000 in: Aanschaf van machines ter bevordering van een gewijzigde grondbewerking waardoor er meer water vastgehouden kan worden in de bodem. Het gaat om vernieuwing en niet om vervanging van bestaande maatregelen of machines.

•

Onderdeel 2 (toepassing): max. € 150.000 (Dat kan individueel, maar bij voorkeur vanuit een samenwerkingsverband) Innovatieprojecten om technieken op grotere schaal toe te passen Min . € 50.000 en max. €150.000 subsidie per aanvraag Investeringen in zoetwaterbeschikbaarheid (onder andere zoetwateropvang, -opslag, opwerking als waterbesparing).

Het subsidieplafond is vastgesteld op € 1.000.000 onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad. Deze goedkeuring staat gepland voor september 2022. Bij aanvang van de regeling is het totale bedrag onderverdeeld naar € 300.000 voor onderdeel 1 en € 700.000 voor onderdeel 2. Het college kan besluiten om de verdeling van het totale subsidiebedrag over de voucherregeling te wijzigen, als daartoe aanleiding is. Voor de regeling geldt een maximale subsidiebijdrage van 50%, de minimale bijdrage is vastgesteld op € 5.000. Het aanvragen van subsidie is mogelijk vanaf 15 juli 2022, waarbij de agrarische onderneming hoofdaanvrager dient te zijn. De uiterste aanvraagdatum is 30 juni 2023 of eerder, te weten op de dag dat het subsidieplafond wordt bereikt. Het college kan deze datum met inachtneming van het subsidieplafond aanpassen. Subsidie kan worden aangevraagd door één agrarische onderneming gevestigd op SchouwenDuiveland of een consortium van meerdere bedrijven en instellingen met tenminste één agrarische onderneming uit Schouwen-Duiveland. Deze agrarische onderneming dient ook de subsidie aan te vragen en kan daarbij ondersteund worden door een gemandateerd intermediair. De activiteiten dienen plaats te vinden in de gemeente Schouwen-Duiveland.

De maximale looptijd van de projecten in onderdeel 1 zijn één jaar en in onderdeel 2 is dat maximaal twee jaar, daarna dient de subsidieontvanger het project acht weken te verantwoorden. Subsidieaanvragen voor onderdeel 1 worden behandeld op volgorde van binnenkomst van volledig ingediende aanvragen. Er geldt hiervoor een continue openstelling totdat het subsidie plafond voor dit onderdeel bereikt is. In het geval van onderdeel 2 stelt het college meerdere beoordelingsmomenten vast. De opgenomen beoordelingsmomenten zijn • •

Van inwerkingtreding tot 1 oktober 2022 Van 1 oktober tot 31 december 2022

•

Van 31 december tot 1 april 2023

Het college behoudt de mogelijkheid om in 2023 nog één of meerdere beoordelingsmomenten open te stellen als het subsidieplafond niet bereikt is. Voor onderdeel 2 maakt het college B&W van de gemeente Schouwen-Duiveland voor het bepalen van de onderlinge rangschikking voor de verdeling van de subsidie, een afweging tussen de verschillende volledige aanvragen op basis van de volgende selectiecriteria: a. de mate van effectiviteit waarin de projectactiviteiten bijdragen aan de doelstellingen van de broedplaats Zoetwater, te waarderen met maximaal 4 punten; b. de mate van innovatie, of te wel de mate waarin technologische vernieuwing of wezenlijke nieuwe toepassingen worden verwacht, te waarderen met maximaal 4 punten; c. de mate van kosteneffectiviteit die met de investeringen in het project bereikt worden, te waarderen met maximaal 4 punten; d. de mate waarin de activiteiten in het project haalbaar worden geacht, te waarderen met maximaal 4 punten. De selectiecriteria hebben de volgende wegingsfactoren: a. b. c. d.

heeft een wegingsfactor van 3; heeft een wegingsfactor van 2; heeft een wegingsfactor van 2; heeft een wegingsfactor van 1.

In de bijlage Selectiecriteria voucherregeling-onderdeel 2 behorende bij de voucherregeling en deze toelichting is een uitgebreide opzet opgenomen van de beoordelingsproces. Middels deze aanvraagprocedure streeft de gemeente ernaar om de beste projecten per openstelling te honoreren en hiermee worden onvolledige of onjuiste aanvragen in de gelegenheid gesteld de aanvraag te corrigeren of aan te vullen. Een volledige aanvraag kan worden ingediend door gebruik te maken van het digitale aanvraagformulier van de gemeente Schouwen-Duiveland met de benodigde vereiste informatie conform artikel 7 van de voucherregeling. Besluitvorming vindt bij onderdeel 1 plaats door het hoofd van de afdeling Ruimte & Milieu, hiertoe gemandateerd door het college van burgemeester en wethouders. Deze mandatering is beperkt tot het toewijzen van subsidieaanvragen. Het afwijzen van een subsidieaanvraag blijft de exclusieve bevoegdheid van het college. Voor onderdeel 2 wordt een adviescommissie van tenminste vier personen samengesteld met vertegenwoordigers van de gemeente Schouwen-Duiveland, Provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen en ZLTO. Naar aanleiding van de beoordeling van deze adviescommissie vindt de besluitvorming over de subsidieaanvraag plaats.

AddVision Projectontwikkeling -en Management heeft de opdracht gekregen om namens de gemeente Schouwen-Duiveland aanvragers te ondersteunen bij het aanvraagtraject, om tot een optimaal resultaat te komen. Voor een goed functionerende regeling is het van belang richtlijnen mee te geven aan de aanvragers. Derhalve wordt er voor inspiratie verwezen naar het Zeeuws Deltaplan Zoetwater, het gebiedsplan IBP Vitaal Platteland Zuidwestelijke Delta en het Agrarisch Masterplan Zoetwater voor Zeeland. In deze voucherregeling richten we ons op duurzame zoetwateroplossingen voor de kortere termijn die de agrariër zelf, al dan niet met vergunning of melding van het Waterschap Scheldestromen, Provincie Zeeland of gemeente Schouwen-Duiveland, kan realiseren. Onderzoek en maatregelen ten behoeve van een aanvoersysteem van zoetwater van buiten Schouwen-Duiveland laten we in deze regeling buiten beschouwing. Regulier onderhoud is niet subsidiabel binnen deze innovatieregeling.

Mogelijke activiteiten voor de zoetwater vouchers zijn: Onderdeel 1A: Inkopen van advies of kennis en ondersteuning bij het uitwerken van plannen: •

• • •

Ondersteuning bij het uitwerken en onderbouwen van plannen voor innovaties in de beschikbaarheid van zoetwater met een nadrukkelijke doorkijk naar de toekomstbestendigheid van het agrarisch bedrijf; Inkoop van (technische) kennis of adviezen kan in overleg bij kennisinstellingen, adviesbureaus of andere MKB bedrijven; Ondersteuning bij planvorming voor het oplossen van het zoetwatergebrek of het opstellen en uitwerken van een bedrijfswaterplan; Analyses van knelpunten in bijvoorbeeld de bodem of het watersysteem kunnen een richting geven om te innoveren, zoals - Analyse waterbehoefte in relatie tot teeltplan; - Bodemanalyse; - Grondwateranalyses; - Analyse zoute kwel en grondwater; - Aanwezigheid van zoetwaterlenzen in de ondergrond; - Advies waterbeheervoorzieningen; - Advies duurzaam bodembeheer; - Landbouwkundig advies.

Deze lijst is niet limitatief en er kunnen geen rechten aan worden ontleend, maar dient alleen om richting te geven aan projectideeën die in aanmerking komen voor subsidie. Onderdeel 1B. Haalbaarheidsonderzoeken, uitvoeren van testen t.b.v. zoetwatervoorziening en innovatieve investeringen: Denk hierbij aan kleinere haalbaarheidsonderzoeken en kleinschalige testen van bestaande technieken op een wat grotere schaal. Of het onderzoeken van alternatieve nieuwe technieken en andere mogelijkheden om tot oplossingen voor zoetwater beschikbaarheid te komen. Ook het opzetten van een samenwerkingsverband met duidelijke afspraken behoort tot de mogelijkheden van dit onderdeel van de voucherregeling. Voor het kleinschalig testen in deze haalbaarheidsprojecten kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de volgende onderwerpen: • • • • • • • • •

Peil gestuurde-, antiverzilting-, regelbare-, dubbele of combinatie drainage systemen Aanleg diepe drains Monitoringsystemen met data analyse Mogelijkheden tijdelijke opslag gecombineerd met opwerking van zoetwater Scheiding zoet en brakwater Mogelijkheden tegengaan van verzilting en zoute kweldruk Mogelijkheden Irrigatiesystemen zoals druppelirrigatie Kreekrug infiltratie systemen Kleinschalige waterconserveringsstuwen

Deze lijst is niet limitatief en er kunnen geen rechten aan worden ontleend, maar dient alleen om richting te geven aan projectideeën die in aanmerking komen voor subsidie.

Onderdeel 1C: Aanschaf van machines ter bevordering van een gewijzigde grondbewerking waardoor er meer water vastgehouden kan worden in de bodem. Het gaat om vernieuwing en niet om vervanging van bestaande maatregelen of machines.

Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan: • Machines waardoor grondbewerking en zaaien in één werkgang uitgevoerd kan worden • Een frontmaaier of een eco-frees; • Een woeler; • Een eco-ploeg en het ombouwen van een gangbare ploeg naar een eco-ploeg Deze lijst is niet limitatief en er kunnen geen rechten aan worden ontleend, maar dient alleen om richting te geven aan projectideeën die in aanmerking komen voor subsidie. Onderdeel 2. Investeren in innovatieve omvangrijke investeringsprojecten Hierbij gaat het bijvoorbeeld om projecten die voortborduren op de onderbouwde kennis uit de plannen, testen en haalbaarheidsstudies uit de andere onderdelen van deze regeling. Door dit deel van de voucherregeling aan te vragen wordt het mogelijk om technieken op grotere schaal toe te passen en worden de daarvoor benodigde investeringen voor een groot deel gedekt. Het overige deel van de benodigde financiering van de projecten zal uit andere private bronnen dienen te komen. Ook in deze regeling geldt dat projecten buitenom de genoemde voorbeelden van technieken en projecten in zoetwater beschikbaarheid mogelijk zijn, mits ze bijdragen aan de gestelde doelstellingen om doormiddel van investeringen in innovatieve technieken te werken aan een klimaatbestendig zoetwatersysteem op Schouwen-Duiveland.

De mogelijkheid bestaat om subsidie aan te vragen als individuele agrarische onderneming maar de voorkeur gaat uit naar projecten waarin samengewerkt wordt met tenminste twee partijen. Hier is ook rekening mee gehouden in het maximale bedrag dat per project kan worden toegekend. De activiteiten van de projecten dienen op het grondgebied van de gemeente Schouwen-Duiveland plaats te vinden.