20220621 Raadsbrief Herbestemmingsonderzoek stadspoorten Zierikzee

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Herbestemmingsonderzoek stadspoorten Zierikzee 288357 21 juni 2022 Staf A.M.J. van Burg Hoofd Staf

Inleiding Op 15 oktober 2020 is het concept-herbestemmingsonderzoek voor de Stadspoorten van Zierikzee opgeleverd. Met een subsidie van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) is dit op dezelfde leest geschoeid als het herbestemmingsonderzoek Grote of Sint Nicolaaskerk te Brouwershaven. Het herbestemmingsonderzoek is uitgevoerd door Hylkema Erfgoed Advies BV. Het rapport is nog in concept omdat de gemeente en adviseurs van mening zijn dat een wat breder dan gebruikelijk participatieproces voor dit soort onderzoeken wenselijk is. De poorten zijn immers belangrijke en zeer zichtbepalende monumenten van de stad. Gelet op de betrokkenheid van de inwoners van Zierikzee bij hun stad is het van belang om de inwoners en ondernemers uit de stad, maar ook regelmatige en betrokken bezoekers, te consulteren over de aard en omvang van de mogelijke herbestemming van de monumentale poorten. Kernboodschap 1.

2.

3.

Het college heeft kennis genomen van de conceptrapportage Herbestemmingsonderzoek Stadspoorten Zierikzee en stelt de gemeenteraad met deze raadsbrief eveneens in staat om kennis van deze rapportage te nemen; Het college heeft kennis genomen van het idee om een verbindende verhaallijn te introduceren voor meerdere monumenten in Zierikzee en stelt de gemeenteraad met deze raadsbrief eveneens in staat om kennis te nemen van dit idee; Het college heeft besloten om met inwoners, ondernemers en betrokken bezoekers in gesprek te gaan over de herbestemmingsmogelijkheden van de poorten en het idee voor een verbindende verhaallijn in Zierikzee. Dit gebeurt rond en tijdens Open Monumentendag 2022 op 17 september aanstaande. De resultaten betrekt het college bij de definitief op te leveren rapportage. Indien dit niet meer haalbaar is volgt deze activiteit in het kader van goede participatie op een ander moment.

Onderzoeksrapport 1. De conceptrapportage Herbestemmingsonderzoek Poorten Zierikzee is op 15 oktober 2020 door Hylkema Erfgoed opgeleverd. 2. Bouwkundig zijn alle poorten(complexen) overwegend in een goede staat van onderhoud en vallen de onderhouds- en restauratiekosten daarom mee. Voor de Zuidhavenpoort staat op termijn wel een restauratie gepland (inclusief het carillon), die het reguliere onderhoud overstijgt. 3. Het huidige gebruik van de poorten is met de huidige gebruikers in kaart gebracht. De huidige gebruikers zijn ook betrokken in het gesprek over de herontwikkelingsmogelijkheden voor de poorten. Uitwerkingsrichtingen zijn met de huidige gebruikers gedeeld. Daarbij is ook het gebruik in het verleden betrokken om waar mogelijk een verhaallijn te gebruiken om te verbinden naar toekomstig gebruik. 4. Als herbestemmingsmogelijkheden zijn diverse ontwikkelfuncties aangegeven zoals horeca, bed & breakfast, bijzondere hotelconcepten, atelier en winkel met bijzonder assortiment. Het bureau heeft de haalbaarheid van de te ontwikkelen functies ingeschat op basis van ervaring met herbestemmingsprojecten

Pagina 1 van 3

van monumenten in andere Nederlandse steden en dorpen en de opstelling van de RCE hierin. De RCE is nog niet over de conceptrapportage geconsulteerd. 5. De beperkingen en extra voorwaarden die gelden voor herontwikkelingen zijn globaal genoemd. Die betreffen vooral veiligheid, respect voor het monument, geen onomkeerbare bouwkundige voorzieningen en geen aantasting van het (casco van het) monument. Daarnaast wordt gewezen op het feit dat de exploitatie bijzondere en uitdagende aspecten in de bedrijfsvoering kan opleveren. 6. Los van het onderzoeksrapport heeft Hylkema Erfgoed in samenwerking met MBE Creative Office een idee neergelegd om alle monumenten in Zierikzee met elkaar in relatie te brengen via de geschiedkundige verhaallijn van Zierikzee (in routes, beeld en geluid) en daarmee de waarde van dit cultuurhistorisch erfgoed veel beter uit te nutten. Hierbij wordt de huidige verhaallijn gebruikt maar nog nadrukkelijker met beeld, geluid en fysiek in de stad zelf tot uiting gebracht. Participatie Omdat de poorten belangrijke monumenten in het stadscentrum zijn, is het idee om de voorgestelde uitwerkingsrichtingen voor de herbestemming te toetsen bij het brede publiek. Het idee was om dit te doen tijdens de landelijke Open Monumentendag van 2021. Voor de onderzochte poorten zou per poort(encomplex) de mogelijke herbestemming worden aangegeven.

Vooral visueel met schetsen, beelden en eventueel animaties. Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van beeldmateriaal van vergelijkbare projecten uit andere steden als inspiratiebron. Het voornemen was om op deze manier de bezoekers van de opengestelde poorten te betrekken en actief met hen het gesprek aan te gaan over de herbestemmingsmogelijkheden. Op deze manier wordt inzichtelijk voor welke herbestemmingen wel of geen draagvlak bestaat bij het brede(re) publiek. Met name de mening van de inwoners en ondernemers van Zierikzee is hierbij belangrijk maar ook de opvatting van bezoekers is van belang. Dit mede met het oog op de verwachting of bezoekers van de herbestemmingsmogelijkheden gebruik gaan maken. Voor inwoners en ondernemers kan aanvullend op de Open Monumentendag nog via een apart moment (dat beter schikt) een rondgang langs de onderzochte poorten georganiseerd worden om met elkaar het gesprek over de herbestemmingsmogelijkheden te voeren. Door de beperkende maatregelen vanwege corona heeft dit participatietraject in de afgelopen periode niet plaats kunnen vinden. Momenteel gelden de beperkende maatregelen vanwege corona niet. Naar verwachting gelden deze ook niet tijdens de geplande Open Monumentendag 2022 op 10 september aanstaande.

Voorgesteld wordt om het bovenomschreven participatieproces voor te bereiden en te organiseren in de betreffende poorten tijdens Open Monumentendag 2022. Met de uitdrukkelijke uitnodiging aan inwoners, ondernemers maar ook bezoekers van Zierikzee om de dialoog te voeren. Aanvullend wordt de middag of avond voor Monumentendag of in de week erna een rondgang gepland voor dialoog met ondernemers en inwoners waarvoor Open Monumentendag niet schikt. Daarnaast is op deze manier te toetsen of de voorgestelde verhaallijn om de monumenten in de stad beter met elkaar in verbinding te brengen aanslaat. De algemene mening hierover is een belangrijke onderlegger voor het besluit om deze verhaallijn verder uit te werken of niet. Indien het niet meer mogelijk is om bovengenoemde activiteiten op te nemen in het programma voor Monumentendag dan verdient het aanbeveling om deze op ander moment te plannen, eveneens met betrokkenheid van eigenaren en/of gebruikers van de poorten, RCE, Welstands- en monumentencommissie en het Erfgoedplatform. Consequenties Hylkema Erfgoed gebruikt de resultaten uit het participatieproces om huidige conceptrapport verder af te ronden en in definitieve vorm aan te bieden aan het college. Communicatie Over dit initiatief heeft afstemming plaatsgevonden met het Erfgoedplatform Schouwen-Duiveland in verband met de organisatie van de landelijke Open Monumentendag.

Communicatie vindt plaats met het te voeren participatieproces waartoe het college heeft besloten. Vervolg Pagina 2 van 3

Het participatieproces zal plaatsvinden rond en tijdens Open Monumentendag in de open te stellen poorten aan de hand van een dialoog met behulp van schetsen, visuele ontwerpen en plaatjes van andere goede vergelijkbare voorbeelden van herbestemming van monumenten. Daarnaast wordt de mening opgehaald over het idee om de verbindende verhaallijn tussen de monumenten in Zierikzee te intensiveren waarbij goede suggesties welkom zijn wat betreft gebruik van beeld, geluid en fysieke elementen in de stad. Indien het uitvoeren van deze activiteiten niet meer haalbaar zijn op Monumentendag 2022 wordt uitgeweken naar een ander tijdstip. Bijlagen • • •

concept rapportage Haalbaarheidsstudie Herbestemming Stadspoorten Zierikzee; bouwhistorie DNA analyse stadspoorten 25-04-2020; Zierikzee_V3_creative office

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3