20220621 beantwoording SV PvdA samenwerking jeugd en jongerenwerk

GEMEENTERAAD

Vragen van een lid van de gemeenteraad ingevolge artikel 32 van het reglement van orde Ingekomen 17 mei 2022, zaaknummer 605508

Inleiding Onderwerp: De jeugd verdient beter: samenwerking (domein overstijgend) jeugd en jongerenwerk Sinds de zomer van 2021 werkten het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG aan verbetering van het huidige jeugdstelsel, door het opstellen van de Hervormingsagenda Jeugd 2022-2028. Doel van de Hervormingsagenda Jeugd is betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is én een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. In januari 2022 besloot de VNG om de samenwerking bij de Hervormingsagenda Jeugd op te schorten, vanwege de in het regeerakkoord opgenomen bezuinigingen voor jeugdzorg. Inmiddels heeft het VNG besloten een doorstart met de Hervormingagenda te maken nadat het kabinet op 13 mei heeft toegezegd de verantwoordelijkheid te nemen voor de extra bezuinigingen op de jeugdzorg (511 miljoen). Cliënten, professionals en aanbieders dagen Rijk en gemeenten uit om de ontwikkeling van het jeugdstelsel te hervatten. Deze ‘driehoek’ richt zich met haar eigen agenda ‘Onze jeugd verdient beter’ (11 april, 2022) op de toegankelijkheid van de jeugdhulp voor de meest kwetsbare kinderen en gezinnen, een aantrekkelijke sector om in te (blijven) werken en kwaliteit en effectiviteit van de jeugdhulp in een lerend jeugdhulpstelsel.

De gewenste richting: organiseer de jeugdhulp thuis en/of zo nabij mogelijk en voorkom uithuisplaatsing. Succesvol gemeentelijk beleid kenmerkt zich door elementen als: - een heldere en gezamenlijke visie en ambitie en langdurig partnerschap met aanbieders; - de wil om al lerend de domein overstijgende aanpak te realiseren; - inzet van gezinsondersteuning die niet alleen focust op jeugdproblematiek, maar ook oog heeft voor bijvoorbeeld de leefomstandigheden van gezinnen; - het versterken van hoogwaardige lokale teams, met professionals die de ruimte krijgen en de capaciteit hebben om in uiteenlopende domeinen te kunnen acteren; - inzet van effectieve interventies, deels om de leefstijl en vaardigheden van kinderen en jongeren te versterken en deels om de (pedagogische) kwaliteit van hun omgeving te verbeteren. Het succes zit daarbij vooral in de combinatie van activiteiten in verschillende domeinen; - het ontwikkelen van een beleid dat dicht bij de inhoudelijke ambitie van de transformatie blijft, uitgewerkt in een visie, doorgevoerd op bestuurlijk, beleidsmatig en uitvoerend niveau met alle stakeholders.

Bronnen: - Onze jeugd verdient beter (jeugdzorgnederland.nl) - Vasthoudend transformeren. Reflecties op de stelseldiscussie jeugdzorg (nji.nl) 1. De PvdA is van mening dat het onderwijs de problemen waarmee kinderen en jongeren kampen niet alleen kan oplossen. De inzet van organisaties uit andere domeinen zoals sport, cultuur, jeugdhulp, politie is evenzeer vereist. 2. We vragen ons af of de huidige opdracht aan het LEA (Lokaal Educatieve Agenda) verbreding nodig heeft om samenwerking (domein overstijgend), duurzaamheid en uitgaan van hetgeen de kinderen en jongeren aangeven nodig te hebben, te kunnen realiseren. 3. Het investeren in een geïntegreerde aanpak en het werken vanuit een solide op visie gebaseerd fundament stelt het College in staat om in de toekomst meer preventief en proactief (en minder reactief) te sturen op jeugdbeleid. Pagina 1 van 5

4. Gezien het verleden a. (denk bijvoorbeeld aan de Intervence perikelen) b. en de uitdagingen waar we ons nu voor geplaatst zien (zoals toename depressiviteit jongeren (12 -25) c. te weinig behandelcapaciteit Emergis, d. kortingen jeugdzorg e. gevolgen toeslagenaffaire f. gevolgen coronacrisis g. tegengaan kansenongelijkheid) Vindt de PvdA het belangrijk dat het College de verantwoording voor een regie-, voortrekkers- en tegelijkertijd bewakende rol naar zich toe trekt. De fractie van de Partij van de Arbeid heeft hierover de volgende vragen aan het college van B&W: Vragen ingevolge artikel 32 Reglement van orde

Vragen ingevolge artikel 32 Reglement van orde

Antwoorden van burgemeester en wethouders

1: Welke gevolgen heeft het niet hoeven uit te Per saldo zijn er vooralsnog geen gevolgen voor de voeren van de extra bezuinigingen voor het beleid in gemeente onze gemeente in 2022 en de volgende jaren. Nu het Rijk heeft aangekondigd dat zij de verantwoordelijkheid op zich neemt voor de aangekondigde bezuinigingen in de jeugdzorg zijn de gesprekken om te komen tot een beter jeugdhulpstelsel weer gestart. Dat neemt niet weg dat er geen maatregelen nodig zijn om te komen tot verbetering van de kwaliteit van de jeugdzorg en beheersing van de kosten. In het raadsvoorstel “compensatiemiddelen en ontwikkelingen hervormingsagenda” stelden we voor om vanwege de nieuw te vormen taakstelling Hervormingsagenda Jeugd de huidige taakstelling uitgewerkt in het actieplan "Jeugd - een duurzaam perspectief" in te trekken. Wij menen dat het inefficiënt en niet transparant is om te werken met meerdere taakstellingen binnen één werkveld. Het intrekken van deze taakstelling heeft geen budgettaire gevolgen omdat deze parallel loopt met de programmabegroting GGD Zeeland en de gemeentelijke begroting. De maatregelen uit het actieplan voeren we in afwachting van de Hervormingsagenda wel verder uit. 2: Is het College op de hoogte van de documenten (Onze jeugd verdient beter; Vasthoudend transformeren)? Zo ja, kan het College in een paar zinnen aangeven hoe zij tegen deze documenten aankijkt?

De agenda “onze jeugd verdient beter” is op 11 april door de bracheorganisatie gespecialiseerde jeugdzorg, cliëntvertegenwoordiging en professionals aangeboden aan het Rijk en de VNG. Wij hebben nog geen visie op dit document. Het college is blij dat de gesprekken om te komen tot een beter jeugdhulpstelsel weer zijn opgestart.

Pagina 2 van 5

3: Op welke gebieden werkt het College op dit moment concreet aan een integrale aanpak van het lokaal-preventief jeugdbeleid met daarbij aandacht voor het daadwerkelijk domein overstijgend werken?

Er wordt op meerdere dossiers via een integrale aanpak gewerkt. Een aantal voorbeelden met betrekking tot het preventief jeugdbeleid zijn onder andere; 1. Het werken met een ondersteuningsteam in het onderwijs en het naschools aanbod “Bloei” 2. De inzet van POH-ers GGZ en het organiseren van MDO’s (Medisch Disciplinair Overleg) in de huisartsenpraktijk waarbij ook een consulent jeugd en Wmo bij aanwezig zijn. 3. De inclusieve BSO waarbij een zorgaanbieder in samenwerking met de kinderopvang een specifiek aanbod ontwikkelen voor jeugdigen met een extra ondersteuningsbehoefte. 4. Het project samen Sterk voor Jongeren, een pilot voor kwetsbare jongvolwassenen in de leeftijd 16 tot 27 jaar waarbij op het snijvlak jeugd, Wmo en participatie wordt samengewerkt aan een samenhangend aanbod. 5. Het programma OKO (Opgroeien in een kansrijke Omgeving) gestart in 2022. 6. Het JPO (Jeugd Preventie Overleg) waarbij de verschillende betrokken organisaties samenwerken wanneer er sprake is van overlast gevende jongeren.

Pagina 3 van 5

4: Hoe succesvol schat het College haar huidige werkwijze in op een schaal van 1 op 10 als het gaat om de volgende elementen: Werkwijze: a. een heldere en gezamenlijke visie en ambitie en langdurig partnerschap met aanbieders; b. de wil om al lerend de domein overstijgende aanpak te realiseren; c. inzet van gezinsondersteuning die niet alleen focust op jeugdproblematiek, maar ook oog heeft voor bijvoorbeeld de leefomstandigheden van gezinnen; d. het versterken van hoogwaardige lokale teams, met professionals die de ruimte krijgen en de capaciteit hebben om in uiteenlopende domeinen te kunnen acteren; e. inzet van effectieve interventies, deels om de leefstijl en vaardigheden van kinderen en jongeren versterken en deels om de (pedagogische) kwaliteit van hun omgeving te verbeteren. Het succes zit daarbij vooral in de combinatie van activiteiten in verschillende domeinen; f. het ontwikkelen van een beleid dat dicht bij de inhoudelijke ambitie van de transformatie blijft, uitgewerkt in een visie, doorgevoerd op bestuurlijk, beleidsmatig en uitvoerend niveau met alle stakeholders.

Wat het college betreft geven we liever uitleg over hoe onze werkwijze eruitziet dan dat we cijfermatig onze werkwijze zelf beoordelen. Daarom een tekstuele reactie in plaats van een cijfer. a.Zowel lokaal als op Zeeuws niveau investeren we in het ontwikkelen en evalueren van de gezamenlijks (Regio) visie met ambitie(s). Dit vindt plaats via verschillende overlegstructuren en bijeenkomsten - Bijeenkomst project 16 -27 jarigen - Conferentie jeugdhulp 14 juli 2022 (Visie op het Zeeuwse zorglandschap en norm van opdrachtgeverschap) - LEA (VOJO, ondersteuningsteams overleg) - Huisartsenoverleg - Enz. Het lukt steeds beter om die gezamenlijke visie te ontwikkelen. We zien nog verbeterpunten als het gaat om de zeeuwsbrede samenwerking. Daar kost het meer tijd om ook op inhoud een gezamenlijke visie te vormen. b. Een van de kernwaarden is samen leren en ontwikkelen. Bestuurlijk wordt hier regelmatig aandacht voor gevraagd. We leveren ambtelijke capaciteit op een aantal belangrijke projecten zoals Vaart in Veiligheid. c. Systeemgericht werken is opgenomen als uitgangspunt in de contracten met de zorgaanbieders. De zorgaanbieders hebben steeds meer oog voor deze werkwijze. Tijdens de contractgesprekken bevragen we de zorgaanbieders over de mate waarin zij daar uitvoering aan geven. d. Het vraagstuk op welke manier we onze lokale teams inrichten is actueel.

Gesprekken hierover zijn in volle gang. Op dit moment geven we hier onder andere uitvoering aan door professionals met een verscheidenheid aan expertise samen te laten werken in - Ondersteuningsteams (basisonderwijs) - het ZAT (Zorgadvies team voortgezet onderwijs) en - het JPO (Jongeren Preventie Overleg) en - de proeftuin Vaart in Veiligheid - Medisch overleg bij de huisartsen e. Door de toenemende vraag naar jeugdhulp kijken we als gemeente steeds vaker naar wat echt werkt. In de afweging om een project op te starten, maakt onderzoek naar het effect onderdeel uit van de besluitvorming. Een recent voorbeeld is het onderzoek met betrekking tot het opzetten van een Tejohuis in onze gemeente. Het naschoolse aanbod Bloei en de pilot Samen sterk voor jongeren. f. Zoals omschreven brengen we als gemeente bij het ontwikkelen van beleid steeds vaker de betrokken partijen bij elkaar, faciliteren we een beweging (transformatie) en maken we afspraken

Pagina 4 van 5

over bewaken van het proces (aan de voorkant). We nemen langer de tijd om een project goed voor te bereiden. 5: Hoe staat het College tegenover het vervullen van een regie-, voortrekkers- en tegelijkertijd bewakende rol bij het stapsgewijs en structureel werken aan duurzaam succesvol geïntegreerd gemeentelijk jeugdbeleid? Met andere woorden ziet het College op procesgebied een faciliterende rol voor zichzelf weggelegd waarbij partners het als vanzelfsprekend gaan vinden om samen te werken in samenwerkingsketens. Als het College hier positief tegenover staat, welke plannen zijn er hiervoor al bedacht of moeten nog worden ontwikkeld?

Het college ziet de rol van de gemeente vooral als ‘initiator’ van ontwikkelingen en projecten. Een initiator zorgt dat de (noodzakelijke) partijen bijeenkomen; Is de partij die de plannen van aanbieders uit het veld daar waar mogelijk (en noodzakelijk) faciliteert; de voortgang en de organisatie in het project bewaakt en de partijen aanspreekt op hun verantwoordelijkheden. In sommige projecten heeft het college een meer voortrekkersrol, zoals het integraal werken. Daarvoor maakt het college ambtelijk capaciteit vrij om de noodzakelijke ontwikkeling aan te jagen. Zoals beschreven in vraag 2, worden er al veel activiteiten uitgevoerd. In 2022 zetten we in op het verbinden van de bovenstaande maatregelen, activiteiten en projecten en wachten de hervormingsagenda af. Voor de jaren daaropvolgend werken we aan een vervolg aan de hand van de hervormingsagenda.

6: Kan de Lokale Educatieve Agenda (LEA) hierbij als basis fungeren om te komen tot een bredere invulling gericht op lokaal preventief jeugdbeleid en het domein overstijgend samenwerken? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?

De LEA is een belangrijke plaats waarbij sprake is van domein overstijgend samenwerken. Binnen de LEA wordt met de samenwerkende partijen onderwijs, zorg en kinderopvang gewerkt aan een gezamenlijke agenda. Vanaf juli 2022 sluiten daar ook de samenwerkingsverbanden passend onderwijs bij aan. In het samenwerkingsverband passend onderwijs werken reguliere scholen en scholen voor speciaal onderwijs in een regio samen. Ze maken afspraken over welke begeleiding de reguliere scholen bieden, welke leerlingen een plek krijgen in het speciaal onderwijs en hoe de ondersteuningsmiddelen worden verdeeld. Naast de LEA zijn er andere belangrijke partijen nodig voor het jeugd(beleid). De LEA alleen is niet voldoende (volledig) om het preventieve beleid vorm te geven.

Namens de fractie PvdA, Corina van der Vliet-Hart en Henny Keereweer Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, J.Chr. van der Hoek MBA Locosecretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5