20220517 Raadsbrief Uitvoeringsprogramma asielketen 2022 Zeeland (575922)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Uitvoeringsprogramma asielketen 2022 Zeeland 575922 17 mei 2022 Werken, Wonen en Leven (WWL) J.G. Smit Afdelingshoofd WWL

Inleiding Alle gemeenten hebben vorig jaar ingestemd met het plan van aanpak Draagvlak opvang asielzoekers Zeeland. Gemeenten trekken gezamenlijk op om de maatschappelijke opgaven rond asielopvang in Zeeland te realiseren. Het gaat niet alleen om opvanglocaties, maar ook om huisvesting, inburgering en arbeidsmarkt. Doel is een goede match van de statushouder aan woning en werk in Zeeland. Vanuit het uitgangspunt dat iedere gemeente bijdraagt aan de opgave, passend bij haar mogelijkheden. De gemeenten Goes, Middelburg en Terneuzen hebben in dat kader besloten om een duurzame opvanglocatie te willen realiseren. Een concrete planning ontbreekt nog. De andere gemeenten participeren in een regiodeal. De totstandkoming van die regiodeal is urgent. In augustus vorig jaar ontstond door de situatie in Afghanistan een extra instroom die COA niet kon faciliteren. Daarop zijn in Nederland noodopvanglocaties ingericht. In Zeeland gaat het om Goes, Middelburg en Vlissingen. Duidelijk is dat er dit jaar (ook in Zeeland) extra (tijdelijke) opvang moet worden gerealiseerd. Om asielzoekers voldoende perspectief te kunnen bieden moet worden ingezet op opvanglocaties met voldoende voorzieningen. Als noodopvang noodzakelijk blijft, moet erop worden ingezet dat asielzoekers hier tijdelijk blijven en kunnen doorstromen. Met de invasie van Oekraïne is een nieuwe vluchtelingenstroom op gang gekomen.

Een ongekende opgave die boven op de opgave voor de reguliere asielopvang komt. Vluchtelingen uit Oekraïne hebben een andere status en vragen meestal geen asiel aan. Verdringing ten aanzien van de realisering van opvanglocaties voor beide doelgroepen ligt echter op de loer. Op basis van de ontwikkelingen is voor het jaar 2022 een Uitvoeringsprogramma asielketen Zeeland opgesteld dat een kader biedt voor een aantal specifieke deelonderwerpen binnen dit beleidsveld. Kernboodschap Via deze raadsbrief informeren wij uw raad over het Uitvoeringsprogramma asielketen 2022 Zeeland en de consequenties daarvan op verschillende onderdelen. Daarbij plaatsen we het beleid in een duidelijke context, waarbij de samenhang en raakvlakken met aanpalende beleidsterreinen wordt beschreven en afgebakend. Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen heeft de voorzitter van de veiligheidsregio een coördinerende rol. De afstemming tussen beide stromen vindt plaats via de Provinciale Regietafel (PRT). De PRT komt gelet op de ontstane crisissituatie vaker bij elkaar. In de bijlage vindt u de projectstructuur waarin die afstemming schematisch is weergegeven. De opgave voor het vinden van opvangplaatsen voor asielzoekers blijft daarbij onverminderd groot. Voor de tweede helft van 2022 is de huisvestingstaakstelling in overeenstemming hiermee ook verder verhoogd.

Het uitvoeringsprogramma bevat de volgende onderdelen: Duurzame opvang Op basis van het ´Plan van aanpak draagvlak opvang asielzoekers Zeeland´(vastgesteld in uw raad op 27 mei 2021) is invulling gegeven aan een duurzame opvang met een totale capaciteit van 630-780 opvangplekken. Hiermee wordt ruimschoots voldaan aan de eisen van het ministerie op dit vlak. Pagina 1 van 3

Tijdelijke opvang Bij de invulling van het Plan van Aanpak was oorspronkelijk niet voorzien in de realisatie van tijdelijke opvang. Naar aanleiding van de situatie in Afghanistan zijn pas noodopvanglocaties gerealiseerd. Deze locaties beschikken slechts over een sober voorzieningenaanbod, waardoor zij niet geschikt zijn voor een langdurig verblijf. Door de krapte op de woningmarkt is de doorstroom vanuit de AZC´s, en daarmee ook de noodopvanglocaties, nog gering. Vanuit dit oogpunt dient op korte termijn gekeken te worden naar nieuwe locaties voor tijdelijke opvang met mogelijkheden voor een betere kwaliteit dan de huidige noodopvang. Taakstelling huisvesting statushouders Voor Zeeland bedraagt de taakstelling 2022 in totaal 522 personen (Schouwen-Duiveland 46). Vorig jaar is de taakstelling gehaald, waarbij ook de achterstand uit voorgaande jaren volledig is ingelopen. Door de toenemende druk op de opvangvoorzieningen bestaat de verwachting dat ook steeds meer druk gaat worden uitgeoefend op de gemeenten om het plaatsingsproces van statushouders verder te versnellen, o.a. door tijdelijk verblijf in een hotel in afwachting van de beschikbaarheid van een woning. Hoewel dergelijke maatregelen vanuit kwantitatief perspectief verdedigbaar zijn is dit vanuit het oogpunt van integratie en inburgering minder wenselijk.

Tussenvoorzieningen Ook de realisatie van tussenvoorzieningen vormen een mogelijkheid om een zekere versnelling aan te kunnen brengen in het huisvestingsproces van statushouders. Om de betreffende statushouders voldoende stabiliteit te kunnen bieden moet hierbij vooral worden gedacht aan de inzet van flexwoningen, die voor langere tijd gebruikt kunnen worden en gesitueerd zijn in de taakstellingsgemeente. Speciale opvangplekken voor bijzondere doelgroepen Op verzoek van het COA wordt in Zeeland al enige tijd gezocht naar kleinschalige locaties (50 personen) voor bijzondere doelgroepen. Daarbij is met name gekeken naar de doelgroep alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv). Hiervoor is ook een locatie in Schouwen-Duiveland onderzocht. Momenteel worden andere locaties in Zeeland gezocht. Daarnaast is ook aandacht gevraagd voor de huisvesting van amv tussen 15 en 18 jaar en met een verblijfsstatus. Deze opvang wordt uitgevoerd door de voogdijinstelling Nidos en betreft kleinschalige opvang (max. 4 personen) en groepsopvang (max. 12 personen). Vanuit bedrijfsmatig oogpunt geeft het Nidos aan dat het hierbij wel streeft naar een realisatie van uiteindelijk circa 150 plekken in heel Zeeland. Momenteel wordt door de gemeenten gekeken naar dergelijke huisvestingsmogelijkheden.

Regionale taakstelling Hoewel de huisvestingstaakstellingen per gemeente worden opgelegd geldt hiervoor ook een regionale verantwoordelijkheid. Om hiermee ook in de toekomst flexibel om te kunnen gaan worden momenteel de mogelijkheden bekeken voor uitruil van taakstellingen. Een dergelijk instrumentarium kan ook van betekenis zijn bij de invulling van de regiodeals op regionaal niveau. Regiodeal In het Plan van Aanpak is de regiodeal geïntroduceerd als instrument waarbij de gemeenten, die geen directe bijdrage leveren in de duurzame opvang van asielzoekers, toch een bijdrage kunnen leveren binnen de gehele keten van asielopvang, huisvesting en inburgering. Op dit moment wordt de invulling hiervan ambtelijk voorbereid. Consequenties De gelijktijdige uitvoering van zowel de asielopvang als de opvang van Oekraïense vluchtelingen dient goed op elkaar afgestemd te worden. Hierbij geldt voor beiden dat ze enerzijds elkaar in de weg zitten doordat zij elkaar beconcurreren en anderzijds elkaar kunnen versterken doordat de ene doelgroep bij de aanpak het pad kan effenen voor de andere doelgroep. Dit geldt niet alleen op het vlak van de directe opvangvoorzieningen, maar zeker ook voor de inzet van voorzieningen als bijvoorbeeld onderwijs, kinderopvang, taalontwikkeling en begeleiding naar werk.

Momenteel kunnen Oekraïense vluchtelingen weliswaar vrij in Nederland verblijven, maar is het wel mogelijk dat op de langere termijn er wel sprake kan zijn van toepassing van een aangepaste asielprocedure en inburgeringstraject. Zeker op uitvoeringsniveau komt de aanpak van beide doelgroepen dan nader bij elkaar te liggen.

Pagina 2 van 3

Vervolg In de komende periode worden de deelonderwerpen van het Uitvoeringsprogramma asielketen 2022 Zeeland nader uitgewerkt door de ambtelijke werkgroep asielopvang Zeeland. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief; 2. Voorstel themaoverleg Wonen en Voorzieningen; 3. Uitvoeringsprogramma asielketen 2022 Zeeland; 4. Structuur Aanpak opvang Oekraïense vluchtelingen; 5. Presentatie Uitvoeringsprogramma OZO.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3