20220419 Raadsbrief Doorontwikkeling team Handhaving Leefbaarheid (548310)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Doorontwikkeling team Handhaving Leefbaarheid 548310 12 april 2022 Openbare Werken (OW) J.Chr. van der Hoek Afdelingshoofd OW

Inleiding In 2017 is de start gemaakt met het uitbreiden, professionaliseren en door ontwikkelen van het team handhaving leefbaarheid, in de volksmond de BOA’s genoemd. Er is geïnvesteerd in personeel, voertuigen, de aanschaf van een nieuw registratiesysteem en andere zaken. In de afgelopen periode hebben we veel kunnen verbeteren, maar ook inzicht gekregen in de zaken waar we in door kunnen ontwikkelen. Uw Raad heeft bij de behandeling van de programmabegroting 2020 (amendement Professionalisering Handhaving) gevraagd om een reflectie en inventarisatie van behoeften voor het team leefbaarheid en aangegeven meer personeel in eigen dienst te willen nemen. Bij de behandeling van de programmabegroting (amendement A 24 Uitbreiding handhavingscapaciteit) heeft de gemeenteraad budget beschikbaar gesteld voor uitbreiding van het team. In dit advies willen we aan de hand van drie lijnen ingaan op de doorontwikkeling van het team handhaving leefbaarheid. 1. de inhoudelijke doorontwikkeling van het werk 2. de opbouw van het team 3. inhuur vs. eigen dienst Kernboodschap 1. De inhoudelijke doorontwikkeling van het werk: gebiedsgebonden werken Het team handhaving leefbaarheid heeft uitdrukkelijk de ambitie om zichtbaarder te zijn, dichter bij de burger te staan en voor partnerorganisaties een kundig en volwaardig speler te zijn in het veld.

De samenleving vraagt, mede omdat de politie op een aantal vlakken een terugtrekkende beweging heeft gemaakt, meer van ons als handhavers. Het team zet vanaf begin dit jaar de eerste stappen om gebiedsgebonden te werken. Natuurlijk werkten we hiervoor op het hele eiland, en zullen we dat blijven doen. De collega’s hebben het grondgebied van de gemeente sinds begin dit jaar verdeeld in drie gebieden( West, Midden, Oost) waarvoor elk twee van onze vaste inhuurkrachten verantwoordelijk zijn. Zij zijn voor interne en externe partners het aanspreekpunt voor vragen en ontwikkelingen in hun gekozen gebied. We sluiten hiermee aan bij de werkwijze van UOR, de Reiniging en de Politie, die hun gebieden en aanspreekpunten ook via die lijn hebben ingedeeld. Deze nieuwe rol noemen we ‘wijkboa’. De wijkboa heeft als rol, het operationele aanspreekpunt te zijn voor bewoners in zijn wijk. Het bekende gezicht in de wijk. De nadruk ligt hierin op een netwerk opbouwen, sociale problematiek aanpakken en met de bewoners/ketenpartners zoeken naar oplossingen. De wijkboa plant ook interventies waarbij het team risico en informatie gestuurd wordt ingezet. De wijkboa zoekt intensieve samenwerking met de wijkagent. Hij combineert zijn wijkfunctie met zijn leefbaarheidstaken.

Hij voert in de wijk dus ook zijn leefbaarheidstaken uit, en zal tijdens zijn reguliere werkzaamheden zichtbaar in de wijk aanwezig zijn. Van de wijkboa wordt zelfstandigheid en betrokkenheid bij de taak verwacht. De Wijkboa informeert de collega’s van het team handhaving over de problemen die in haar of zijn gebied spelen. Met deze oor en oogfunctie positioneren we de wijkboa ook nadrukkelijk als gemeentelijke voorpost in de aanpak van ondermijning.

Pagina 1 van 6

2.

De opbouw van het team: vaste kern en kader.

In de huidige opzet draait het team op drie senior BOA’s, twee ondersteuners en is de aansturing belegd bij de coördinator integrale veiligheid en handhaving. Aansturing Het team handhaving leefbaarheid vraagt in zijn omvang en taakstelling om taakgerichte sturing. Deze functionele sturing wordt momenteel gegeven door deels de coördinator, de beleidsmedewerker integrale veiligheid en door de senior BOA’s. Op deze niveau’s ligt deze sturing echter niet op de juiste plek. Dagelijkse taakgerichte sturing is niet de taak van de coördinator, noch de beleidsmedewerker. Het ligt wel meer in de lijn van de senior BOA's, maar zij worden qua complexiteit hierin overvraagd gezien hun functie omschrijving en inschaling. Tevens is onze bevinding dat er behoefte is aan een functie die de schakel kan zijn bij het door vertalen van team- en afdelingsdoelstellingen (jaarprogramma’s) naar de operationele praktijk van de handhavers en de monitoring hierop. Vanuit het medewerkers tevredenheidsonderzoek is tenslotte de wens geuit door het team om af te stappen van de huidige indeling met drie senior-BOA’s die alle drie sturing geven aan het team. De mensen omschrijven het treffend met de term ‘één kapitein op het schip’. Vanaf januari 2022 hebben we op interim basis deze functie vervuld met een ploegchef die zich richt op de dag dagelijkse sturing binnen het team.

De functie wordt door de medewerkers als een meerwaarde ervaren en we willen deze functie dan ook formaliseren. Kwaliteitsborging Ook binnen het vakgebied van handhaving leefbaarheid is het belangrijk dat we niet alleen zeggen dat we ons werk van voldoende niveau moet zijn, maar dat we daar ook op toezien. Dan doelen we op opleidingen, beëdigingen en autorisaties, informatie analyse, borging van onze positie als stage-opleider, toetsing van kwaliteit van onze producten (werkomschrijvingen, processen verbaal) en sinds vorig jaar ook het inrichten van een auditstructuur omdat het werk van de BOA’s valt onder de wet Politiegegevens. De afgelopen jaren hebben ons geleerd dat dit zaken zijn die constante aandacht vragen en waarvoor het noodzakelijk is om hiervoor een vaste functionaris aan te wijzen binnen het team. Vast kern van handhavers De kwaliteit van het team valt of staat met goede medewerkers. In de opzet tot nu toe lag die taak bij de drie seniorhandhavers. De taken die zij tot voor kort hadden op aansturing en nu nog hebben rond kwaliteitsborging hebben direct effect op hun beschikbaarheid voor het inhoudelijke werk. Het team heeft die vaste kern van seniors wel nodig. Functiewaardering en en ontwikkelingsmogelijkheden We willen het team doorontwikkelen naar een team met twee kader-functionarissen en een kern van goed opgeleide senior-handhavers in eigen dienst.

Gewaardeerd op een passend niveau binnen ons nieuwe functieboek en met ontwikkelingsmogelijkheden. Dat kunnen we binnen de huidige formatiebegroting oppakken. Daarbij willen we het geld voor twee van de formatieplaatsen die de raad ter beschikking heeft gesteld voor het tegengaan van strijdig gebruik van woningen en andere objecten opnemen in de formatie als senior wijkboa’s die als primaire taak hebben het aanpakken van dit strijdige gebruik, maar daarnaast ook gebied gebonden werken en in het hoogseizoen ook hun bijdrage leveren aan het algemene handhavingswerk dat het team doet. Een bijkomend punt is dat met het creëren van deze functies we meer mogelijkheden kunnen geven aan mensen om door te groeien in het werk. Het voorstel is daarom om vanuit de vijf FTE senior BOA één FTE in te gaan zetten als ploegchef/meewerkend voorman om de aansturing van het team te borgen, één FTE in te zetten in de functie van kwaliteitsmedewerker om de kwaliteit van het werk te borgen en te verbeteren en aan de wettelijke kwaliteitseisen te voldoen. Tenslotte is het voorstel om de drie senior functies op te waarderen in lijn met ons functieboek, gebaseerd op HR21. We lichten het hieronder toe.

Opwaarderen functie senior BOA We willen toewerken naar een sterk kader van ervaren BOA's die in aanvulling op de standaard handhavingstaken in staat zijn in hun functie te werken op meerdere samenhangende beleidsterreinen en in hun optreden kundig en ervaren genoeg zijn om een zekere interpretatieruimte toe te passen. Hierbij past een indeling van de senior BOA in ons functieboek in de functie Medewerker handhaving II (schaal 8). Creëren functie Ploegchef Het team heeft behoefte aan één direct aanspreekpunt die zowel kan fungeren als meewerkend voorman/vrouw, aanspreekpunt is voor de rest van de gemeentelijke organisatie voor operationele zaken en Pagina 2 van 6

die samen met de beleidsmedewerkers zorgt dat het beleid wordt vertaald naar concrete inzet gedurende het jaar. De persoon op deze functie coördineert het dagdagelijkse handhavingsproces van het team handhaving leefbaarheid, adviseert namens het team over complexe handhavingsaspecten en kan zelfstandig omgaan met een grote interpretatieruimte waardoor het handhavingsproces soepel doorgang kan vinden. Bij de beoogde invulling van de functie van Ploegchef hoort een indeling in ons functieboek in de functie Medewerker Handhaving I (schaal 9) Creëren functie kwaliteitsmedewerker Tenslotte heeft de afgelopen periode geleerd dat er behoefte is aan een vaste persoon die allerhande processen rond certificering, opleidingen, beëdigingen, autorisaties, kwaliteit van werkprocessen en dergelijke op zich neemt. Één van de huidige senior BOA's vervult deze taak nu deels, maar om onze professionaliteit verder te verbeteren moet deze functie expliciet geborgd gaan worden. De kwaliteitsmedewerker toetst de kwaliteit van producten en protocollen, volgt en signaleert ontwikkelingen, inventariseert risico's en rapporteert over oplossingen.

Bij de beoogde invulling van de functie van kwaliteitsmedewerker hoort een indeling in ons functieboek in de functie van Medewerker handhaving II (schaal 8) Borgen van het team belangrijk op de langere termijn Het op deze wijze inrichten van ons team handhaving stelt ons in staat om een ervaren en kundige vast kern neer te zetten. In het bijgevoegde begrotingswijzigingsformat zijn de mutaties in de ‘toegestane formatie’ (inclusief de financiële vertaling daarvan) verwerkt. De feitelijke invulling van de formatieplaatsen met medewerkers zal waarschijnlijk vanaf juni/juli gaan plaatsvinden. Dat betekent dat pas vanaf dat moment beslag wordt gelegd op het beschikbare gestelde budget van € 274.000,-. Datgene wat overblijft gaat conform afspraak naar het calamiteitenbudget. 3.

Inhuur vs. eigen dienst.

Het team van geüniformeerde collega’s kent momenteel collega’s in vaste dienst alsmede collega’s die worden ingehuurd via Handhaving Support. Binnen onze huidige gemeentelijke formatie is plaats voor drie senior handhavers en 2 handhavingsondersteuners (meldkamercentralisten). De overige medewerkers, de reguliere BOA’s en de parkeercontroleurs (fiscalisten) huren we in. Het gaat om ruim 8500 uur aan BOA capaciteit en 2690 uur aan inhuur van fiscalisten. Het inhuurbudget bedraagt € 487.500 op jaarbasis. In 2017 is de gemeente een verbintenis aangegaan met de firma Handhaving Support (HSUP) voor het leveren van handhavingspersoneel en het opzetten van een professionele handhavingsorganisatie. Deze verbintenis is aangegaan voor de duur van acht jaar en loopt tot 2025. Destijds is gekozen voor het aangaan van een langdurige verbintenis met HSUP omdat er binnen de gemeente niet voldoende kennis en kunde voor handen was om het team op te gaan zetten.. Samen met HSUP zijn we aan de slag gegaan en we zijn trots op wat we de afgelopen vier jaar hebben gerealiseerd. Het team handhaving leefbaarheid heeft een aanzienlijk groei doorgemaakt en qua ervaring, opleiding en inzet en is onderscheidend in Zeeland. Mensen werken graag in onze gemeente vanwege de veelzijdigheid en de uitdagingen in het werk.

Naast het reguliere toezicht dat andere gemeenten ook in de openbare ruimte uitvoeren, zijn taken als het horecatoezicht, het ondersteunen van de andere hulpdiensten bij ongevallen en de steeds uitgebreidere samenwerking met politie en andere opsporingsdiensten een waardevolle aanvulling in het takenpakket. Aan de andere kant zijn er klachten over het werken via de inhuurconstructie. Het gaat dan om slechtere primaire arbeidsvoorwaarden, het verminderd aantal uren dat gemaakt kan worden in de wintermaanden, en het gevoel dat men toch geen echt onderdeel van de gemeente is. Het in vaste dienst kunnen treden van de gemeente en meer vastigheid in het aantal uren is daarom een veel gehoorde wens en het ontbreken ervan is bij verschillende gelegenheden voor inhuurkrachten een reden geweest om over te stappen naar een andere werkgever.

Pagina 3 van 6

3.1 Behoefte aan flexibiliteit De keuze om met HSUP samen te werken is destijds weloverwogen gemaakt. De samenwerking met HSUP geeft ons de benodigde flexibiliteit om de roosters te vullen naar de behoeften van het seizoen. De behoefte verschilt gedurende het jaar aanzienlijk zoals tabel 1 duidelijk maakt.

Tabel 1. Spreiding inhuur 2021 aantal uren per maand

De BOA capaciteit die we inhuren verschilt grofweg tussen de 3 FTE in de periode november-februari tot iets meer dan 7 FTE in het hoogseizoen in juli en augustus. Bij fiscalisten varieert dat tussen 0,4 FTE en 4 FTE. Wat de tabel niet laat zien is dat er ook in het laagseizoen behoefte is aan meer dan 3 BOA’s (plus 3 seniors in vast dienst) voor het goed kunnen vullen van het rooster i.v.m. met de inzet in de nacht in Renesse in het weekend. Met drie personen is het niet mogelijk om te voldoen aan de arbeidstijdenwet ( voldoende rustperiode tussen de diensten). De uren in het laagseizoen worden ingevuld door een poule van ongeveer 5 vaste collega’s van HSUP. Ook in de zomermaanden worden de beschikbare 7 FTE aan inhuur door meer dan 7 collega’s ingevuld. 3.2 Voor- en nadelen vaste dienst De flexibiliteit in de inzet is niet het enige voordeel, en de primaire arbeidsvoorwaarden niet het enige nadeel. Vanuit het team zien we kort opgesomd de volgende voor en nadelen: voordeel Betere primaire arbeidsvoorwaarden voor medewerkers Stabieler inkomen voor personeel Betere binding met personeel Minder verloop (veronderstelling)

nadeel Minder flexibiliteit door kleinere pool van beschikbaar personeel Meer personeelstaken voor de gemeente Hogere opleidingskosten P-risico’s komen ten laste van de gemeente Minder wervingsbereik bij vervullen vacatures

Tabel 2. Voor- en nadelen vaste dienst

3.3 Contractuele verplichtingen met HSUP We zijn met HSUP voor langere tijd een samenwerking aangegaan. Wanneer we overgaan tot het in dienst nemen dan zal dit altijd gevolgen hebben voor de afname van het aantal uren bij Handhaving Support. In de gesloten overeenkomst zelf is geen melding gemaakt van het aantal uren/minimum bedrag dat de opdracht omvat. De offerte-uitvraag, die onderdeel is van de overeenkomst, bevat dit wel. De originele opdracht ging over een bedrag van 270.000 euro en daarbij wordt de verwachting uitgesproken dat het budget zal groeien naar 370.000 euro. In verhouding met het huidige budget zou hiermee ruimte zijn om, in goed overleg en met inachtneming van gewekt vertrouwen, tussen de 100.000 en 200.000 euro van het inhuurbudget (op termijn) in te zetten zijn voor het in vaste dienst nemen van handhavers. Of HSUP daarmee in kan stemmen dan wel dat HSUP de volledige opdracht teruggeeft moet dan worden verkend. Het deels inperken van de inhuur zal betekenen dat Pagina 4 van 6

er in de wintermaanden in het geheel geen diensten van HSUP worden afgenomen, waarmee de continuïteit van de dienstverlening (personeel dat jaar rond voor SD werkt) in gevaar komt. 3.4 Mogelijkheden en gevolgen team handhaving leefbaarheid in eigen dienst. Om het rooster naar behoren te kunnen vullen zijn jaarrond minimaal 8 senior- en reguliere BOA’s nodig. In de zomermaanden is die behoefte tussen de 11 en 12 BOA’s totaal. Scenario 1: Geen verandering We laten de afspraken rond de inhuurconstructie voor welke deze nu is. Hiermee behouden we die flexibiliteit, maar kunnen we niet voldoen aan de wensen van onze inhuur collega’s en blijft het risico op een hoger verloop. Scenario 2: Gedeeltelijke afbouw inhuur HSUP Binnen de marges als beschreven in punt 3.3 kunnen we de komende jaren het aantal uren dat we inhuren bij HSUP gaan verminderen. Echter, uitgaande van een totale salarissom van € 65.500 per persoon voor een BOA schaal 7 is er ruimte om 3 FTE in eigen dienst te nemen . Dit is niet genoeg om de roosters in het laagseizoen te vullen in het kader van de beperkingen van de arbeidstijdenwet. Er blijft daarmee een inhuurbehoefte, die we zullen moeten invullen, met HSUP of een andere organisatie. Het zal tevens betekenen dat we aan nog minder mensen in de inhuurpoule voldoende uren kunnen toekennen voor een voltijdsbetrekking op inhuurverband.

Dit laatste is wat nu ook een veelgehoorde wens is vanuit de inhuurcollega's. Scenario 3: Volledig team in eigen dienst Met een team van 11 tot 12 handhavers in eigen dienst kunnen gedurende het jaar alle taken op het gebied van leefbaarheid, inclusief het horecatoezicht in de nacht, worden uitgevoerd. Aandachtspunt is dan wel het nemen van (langere) vakanties in het hoogseizoen. Een bezetting van deze omvang biedt weinig flexibiliteit in die periode. Voor de periode buiten het hoogseizoen kan de extra capaciteit worden ingezet voor zaken als meer BRP-controles en controles op oneigenlijk gebruik van (recreatie)woningen, fiscaal parkeertoezicht in Zierikzee, meer jeugdtoezicht, kleine ergernissen in de kernen, ondermijning en algehele zichtbaarheid in de (kleinere) kernen. Het huidige inhuurbedrag van €487.500 zou voldoende zijn voor een uitbreiding van het team van 6 FTE schaal 6 en 2 FTE schaal 7, los van de opleidingskosten. De uitbreiding van het aantal schaal 7 (senior) plaatsen biedt ook ruimte voor de inhoudelijke doorontwikkeling van de reguliere handhavers, bijvoorbeeld door een specialisatie op gebied op onderwerp (wijkboa, jeugdboa e.d.). Knelpunt in deze is dat er geen middelen meer over zijn voor het toezicht op het fiscaal parkeren. In de maanden juli en augustus is er behoefte aan in totaal 1200 uur fiscaal toezicht.

Op basis van het huidige inhuurtarief betekent dat een extra post van 50.000 euro. Dit bedrag zou hiervoor dan moeten worden vrijgemaakt. En wanneer dit scenario wordt ingezet tijdens de looptijd van het contract met HSUP zullen ook aan het afkopen van het contract (aanzienlijke) financiële gevolgen zitten. 3.5 Conclusie We kunnen op verschillende manieren invulling geven aan het (meer) in eigen dienst nemen van BOA’s. Als team handhaving leefbaarheid vinden we het noodzakelijk en passend bij het uitzonderlijke werk dat deze mensen voor de gemeente doen,. Het doet ook recht aan de langdurige arbeidsrelatie die we met onze mensen aan willen gaan. Kijkend naar de opties, dan is scenario 2, het gedeeltelijk afbouwen van het inhuurbudget, de meest geschikte mogelijkheid om binnen het huidige budget te werken aan een grotere vaste kern van mensen in eigen dienst. Het volledig in eigen dienst nemen van het team handhaving leefbaarheid (het scenario 3) moet verder uitgewerkt worden. Hieraan staan contractuele verplichtingen in de weg dan wel financiële gevolgen bij ontbinding van het contract met HSUP. Tevens blijft er een behoefte aan inhuur van fiscalisten in het hoogseizoen. Vooralsnog gaan we voor de korte termijn verder volgens scenario 1, volledig uitnutten van het inhuurbudget.

Met HSUP starten we het gesprek om na de zomer invulling te gaan geven aan het scenario 2, het afbouwen van het aantal inhuur uren t.b.v. het in eigen dienst nemen van handhavers voor de resterende looptijd van het contract (2023 en 2024). Hierover volgt een afzonderlijk advies wanneer op basis van deze gesprekken duidelijk is hoe scenario 2 eruit gaat zien qua formatie en overheveling van inhuurbudget naar salarislasten. Consequenties Pagina 5 van 6

De uitbreiding van de formatie is bij de begroting 2022 voor een bedrag van € 274.000 geraamd op het element algemeen beheer handhaving OW (52063100/411000). De structurele invulling hiervan leidt volgens het bijgevoegde begrotingswijzigingsformat tot een benodigd bedrag van € 260.900. Het structurele voordeel van € 13.100 voegen vanaf 2023 toe aan de budgettaire ruimte. Zoals hiervoor al gemeld voegen we het niet benodigde bedrag in 2022 vanwege de invulling halverwege het jaar toe aan het calamiteitenbudget. Autorisatie van de financiële consequenties door uw Raad vindt plaats via het eerstvolgende raadsvoorstel begrotingswijziging. Vervolg Nadat uw raad kennis heeft genomen van deze brief, starten we de werving van onze nieuwe collega's. Ook starten we de gesprekken met HSUP over het verlagen van het inhuurbudget en t.b.v. creëren van meer formatie binnen de gemeentelijke personeelsbegroting. Wanneer duidelijk is wat de gevolgen zijn voor de begroting en de formatie volgt hierover een afzonderlijk advies.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 6 van 6