20220301 Raadsbrief Uitvoering SGP-motie bijlage 4

Overzicht van landelijke en lokale maatregelen financieel kwetsbare inwoners Inleiding Aanleiding voor deze notitie is de motie van de SGP-fractie. Eén van de vragen is om de mogelijkheden te onderzoeken om de financieel meest kwetsbare inwoners te compenseren voor de fors hogere kosten van levensonderhoud en daarbij speciale aandacht te besteden aan de doelgroep AOW-gerechtigden. Op dit moment zijn er diverse maatregelen getroffen, zowel landelijk als lokaal. Deze notitie bevat een overzicht van alle huidige landelijke en lokale maatregelen ten aanzien van financieel kwetsbare inwoners. Naast dat de gemeente Schouwen-Duiveland uitvoering geeft aan diverse lokale en landelijke maatregelen, wordt ook uitvoering gegeven aan het beleidsplan schuldhulpverlening. In het beleidsplan Schuldhulpverlening 2022-2025 is een beleidskader neergezet dat de aanpak van armoede en schulden in een bredere context plaatst. Meer dan in het verleden is daarbij gebruik gemaakt van feitelijke landelijke en lokale gegevens in de onderbouwing van de te volgen koers. Daarbij is nadrukkelijk ingezet op preventie en vroegsignalering, om het ontstaan van complexere schuldensituaties zoveel mogelijk te voorkomen. In het beleidsplan schuldhulpverlening is de invloed van de coronacrisis, en het daarmee samenhangende risico op inflatie, al benoemd als een belangrijke factor op het sociaal economische vlak.

Hoewel de economische schade van deze crisis op hoofdlijnen vooralsnog beperkt is, zijn wij in de afgelopen periode geconfronteerd met aanzienlijke indirecte gevolgen hiervan. Momenteel komt dit met name tot uiting in een hoge inflatie, die de koopkracht van alle bevolkingsgroepen in de samenleving raakt. Vooral voor de financieel kwetsbare groepen is de impact hiervan groot. Kernboodschap Door middel van deze notitie bij de raadsbrief wordt uitvoering gegeven aan de motie van de SGP voor het ondersteunen van kwetsbare huishoudens. Om de gemeentelijke inzet inzichtelijk te maken is een totaaloverzicht gegeven van maatregelen die landelijk en lokaal worden ingezet. Als gemeente geven we direct en adequaat uitvoering aan de diverse regelingen van het rijk. We laten de extra gemeentelijke inzet zoveel mogelijk en binnen de wettelijke kaders aansluiten op de regelingen van het rijk. Conform de besluitvorming rond het beleidsplan Schuldhulpverlening 2022-2025 brengen wij de volumes en specifieke problematiek van de benoemde risicogroepen nader in beeld in 2022. Wanneer vooruitlopend op het opstellen van het uitvoeringsplan schuldhulpverlening acute situaties worden gesignaleerd, worden nadere concrete voorstellen voorgelegd aan het college. Concrete maatregelen Hierna volgt een overzicht van de landelijke en lokale maatregelen.

Het zijn één voor één maatregelen om de financieel meest kwetsbare inwoners te compenseren voor de fors hogere kosten van levensonderhoud. TONK – landelijke maatregel Naar aanleiding van de financiële impact van de coronacrisis op inwoners, hebben gemeenten voor 2021 en 2022 incidentele middelen ontvangen voor schuldhulpverlening en bijzondere bijstand. Dit omdat de verwachting was dat hieraan extra behoefte zou zijn vanwege de gevolgen van corona. Aanvullend is voor de periode 1 januari t/m 30 september 2021 de generieke regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) in het leven geroepen. Doel van deze regeling was om huishoudens te ondersteunen bij het betalen van hun noodzakelijke kosten, die zij ten gevolge van het (gedeeltelijk) wegvallen van hun inkomen als gevolg van corona niet meer konden voldoen. Het kabinet heeft de TONK vanaf 1 oktober 2021 niet verlengd. Om deze ondersteuning ook na 1 oktober 2021 te continueren, heeft de gemeente Schouwen-Duiveland besloten de regeling in lijn met de geldende voorwaarden via tijdelijke verlening van bijzondere bijstand voort te zetten.

Pagina 1 van 3

Tozo – landelijke maatregel In de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), die eveneens op 1 oktober 2021 afliep, is geregeld dat zelfstandig ondernemers per 1 januari 2022 dienen te starten met het aflossen van de lening voor bedrijfskapitaal Tozo. Veel zelfstandig ondernemers zijn vanwege de huidige aangescherpte coronabeperkingen nog niet in staat om vanaf die datum aan hun aflossingsen renteverplichtingen te voldoen. Om deze reden besloot het kabinet om de terugbetaling op 2 punten te wijzigen/versoepelen: •

•

Zelfstandig ondernemers hoeven pas op 1 juli 2022 te starten met terugbetaling, in plaats van de eerder aangekondigde 1 januari 2022. Over de periode 1 januari 2022 tot en met 1 juli 2022 hoeft bovendien geen rente te worden vergoed. De looptijd van deze Tozo-leningen (de periode vanaf het moment van verstrekking tot het moment waarop deze moet zijn terugbetaald) is met één jaar verlengd van 5 jaar tot 6 jaar.

Het vereenvoudigde Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 – landelijke maatregel De voorwaarden voor een Bbz-uitkering zijn tijdelijk versoepeld. Deze versie van het Bbz wordt ook landelijk wel ‘Bbz-light’ genoemd. Het vaststellen van het inkomen en de hoogte van de Bbz-light uitkering gebeurt per kalendermaand. Een zelfstandige kan een aanvraag doen met terugwerkende kracht tot de 1ste van de vorige maand. Er wordt hierbij niet gekeken naar het vermogen en de uitkering hoeft niet terug te worden betaald. Voor een Bbz-bedrijfskrediet zijn er geen tijdelijk versoepelde regels. Dit met uitzondering van de terugbetaling van de Tozo-leningen. Het kabinet heeft op 14 december 2021 bekendgemaakt het vereenvoudigde Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 met drie maanden te verlengen (tot 1 april 2022). Dat zorgt ervoor dat de regeling uitvoerbaar blijft voor gemeenten en dat aan zelfstandig ondernemers de komende tijd tijdig (inkomens)ondersteuning kan worden geboden. De gemeente heeft de ondernemers in december 2021 van deze wijzigingen in kennis gesteld via een informatiebrief. In diezelfde brief zijn ook de wijzigingen ten aanzien van de TONK en de Tozo toegelicht. Bij alle corona ondersteuningsmaatregelen wordt voortdurend snel gereageerd op de regelgeving van het ministerie.

Daarnaast zijn we lokaal creatief op zoek om onze inwoners, waaronder ondernemers, te ondersteunen en hierbij de grenzen van de wet op te zoeken. Zo verstrekken wij voor Bbz inkomensondersteuning een voorschot op grond van artikel 52 Participatiewet, wanneer naar beoordeling van het college sprake is van acute financiële nood. Energiearmoede De huidige hoge inflatie wordt vooral veroorzaakt door de gestegen energiekosten. De financieel kwetsbare inwoners worden op de volgende wijzen ondersteunt: a. Informatiemateriaal – gemeentelijke maatregel Er is door de gemeente in samenwerking met Zeeuwland en Vluchtelingenwerk een informatiebrief en -folder ontwikkeld met tips om zuiniger om te kunnen gaan met energie. Naast de tips wordt in de brief tevens een toelichting gegeven op de belastingkorting op de energierekening en de verlaging van het belastingtarief op elektriciteit in 2022. Deze informatiebrief en -folder is tevens vertaald in het Arabisch en Tigrinya. b. Maatregelen lagere energetische kwaliteit van de woningen – landelijke maatregel In het kader van energietransitie waren er mogelijkheden ontwikkeld voor het energiezuinig maken van bedrijfspanden en huur- en koopwoningen. De inzet op huurwoningen heeft inmiddels ook een nieuwe impuls gekregen door een extra specifieke uitkering van het Rijk.

De middelen moeten worden besteed aan de ondersteuning van huishoudens (huurders en woningeigenaren) met een laag besteedbaar inkomen, die hoge energielasten hebben vanwege de lage energetische kwaliteit van de woning. Voor de uitvoering van deze regeling wordt door de gemeente en Zeeuwland gewerkt aan de inzet van instrumenten als de Energiebox en de Groene Bon. Bij de inzet van deze instrumenten

Pagina 2 van 3

wordt zoveel mogelijk gestreefd naar het bereiken van maatwerk in de differentiatie naar woningtypen gezinssituaties (o.a. uit meldingen vanuit de vroegsignalering). De financiële bijdrage vanuit het rijk voor deze maatregel bedraagt € 318.550,-- voor de periode tot 1 mei 2023. c.

Financiële compensatieregeling energie voor lage inkomens – landelijke maatregel

Dit betreft een éénmalige energietoeslag voor lage inkomens. Hiermee wordt aan maximaal 800.000 huishoudens met een inkomen op of net boven het sociaal minimum ondersteuning geboden bij het betalen van de energierekening met een bedrag van 200 euro. Het wetsvoorstel is op 25 februari 2022 voor advies naar de Raad van State gestuurd. Wel is reeds bekend gemaakt dat gemeenten zelf een inkomensgrens mogen bepalen. Het bedrag mag ambtshalve worden verstrekt aan bijstandsgerechtigden. De minister beziet op dit moment nog de mogelijkheden om gemeenten bij de uitvoering van de eenmalige energietoeslag te ondersteunen, bijvoorbeeld door het opstellen van voorbeelden van beleidsregels en beschikkingen. Vervoer Op het vlak van vervoer lopen er momenteel twee initiatieven: a. Pilot Connexxion – gemeentelijke maatregel Het streven is dat inwoners actief mee kunnen doen in de samenleving. Uit onderzoek blijkt dat veel mensen met een minimuminkomen door financiële beperkingen leven in een sociaal isolement. Op dit moment is onduidelijk in hoeverre er naast de huidige regelingen, bij onze minima behoefte is aan gratis openbaar vervoer. Middels een pilot willen wij hier onderzoek naar doen. Op korte termijn wordt deze pilot toegelicht in een raadsbrief. b.

De Zuidhoek – gemeentelijke maatregel Met de middelen die beschikbaar zijn gekomen via de Startfoundation worden er banen gecreëerd in de parallelle arbeidsmarkt. Het doel is om in totaal 12 banen te creëren. In het vastgestelde vervolgplan ‘Werkinnovatieprijs De Zuidhoek’, op basis waarvan de wildcard van Start Foundation werd toegekend, zijn twee programmalijnen benoemd: 1. Leefbaarheid in de wijk – te starten met een groenvoorziening- en klusdienst in de wijk Malta, Zierikzee. 2. Mobiliteit en ontmoetingen in de dorpen – te starten met vervoer en ontmoetingen in de dorpskernen Bruinisse, Haamstede en Zonnemaire. Door middel van de samenwerking tussen diverse partijen in de gemeente Schouwen-Duiveland, wordt in dit kader geprobeerd om isolement en eenzaamheid onder ouderen en minima tegen te gaan. Zelftesten en mondkapjes voor minima – landelijke maatregel Vanaf woensdag 2 maart kunnen inwoners van onze gemeente, met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum, per persoon 6 zelftesten en 6 mondkapjes afhalen op de diverse afhaalpunten in onze gemeente. Op woensdag 2 maart wordt hierover een bericht geplaatst op de gemeentelijke website. Op vrijdag 4 maart wordt dit ook vermeld in de gemeentekatern van de Wereldregio.

Jaarrond werken Schouwen-Duiveland – gemeentelijke maatregel Op lokaal niveau zet de gemeente in op de doelgroep werkende armen via de aanpak Jaarrond werken op Schouwen-Duiveland. Hierbij worden de mogelijkheden onderzocht waarmee personeel binnen verschillende sectoren een jaarrond kan werken. Daarmee kunnen we in 2022 en verder een samenwerking opzetten waarvan iedereen profiteert: meer vaste contracten en een hoger inkomen voor personeel. Voor werkgevers leidt het tot zekerheid van personeel en een reductie van de wervingskosten. Voor de gemeente heeft het tot gevolg dat minder WW en bijstand zal worden verstrekt.

Pagina 3 van 3