20220301 Raadsbrief Stand van zaken subsidies broedplaats zoet water Schouwen-Duiveland bijlage 4

Raadsvoorstel Portefeuillehouder Afdeling Ambtelijk opdrachtgever Behandelaar Datum Nummer Onderwerp

C.H. van den Bos Ruimte en Milieu (RenM) Afdelingshoofd RenM Kitty Henderson 14 januari 2020 239786 Cofinanciering IBP-Vitaal Platteland regio Zuidwestelijke Delta broedplaats Zoet water Schouwen-Duiveland

Voorstel 1. € 400.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van Broedplaats Zoet Water SchouwenDuiveland uit het IBP-Vitaal Platteland regio Zuidwestelijke Delta; 2. Deze bijdrage in één keer te dekken uit de reserve strategische visie; 3. De beschikbare IBP-gelden vanuit de jaren 2019 tot en met 2023 gedeeltelijk in te zetten als dekking voor de reserve strategische visie zodat uiteindelijk per saldo geen beroep gedaan wordt op deze reserve.

Inleiding In juli 2018 hebben het Rijk (Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit), het Interprovinciaal Overleg, de Unie van Waterschappen en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten afspraken gemaakt om onderwerpen in het landelijk gebied gezamenlijk op te pakken: het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland (hierna: IBP-VP). Het is geen top-down programma maar legt de focus daar waar de dynamiek en energie is en de vraag speelt. De Zuidwestelijke Delta is één van de 15 gebieden die in dit IBP-VP zijn benoemd. Het thema zoete, zilte, zoute teelten van het Living Lab Schouwen-Duiveland heeft als Broedplaats Zoet Water Schouwen-Duiveland een plek gekregen in het gebiedsplan dat door de drie provincies in de Zuidwestelijke Delta met input van onder andere de waterschappen en gemeenten is opgesteld. Het gebiedsplan is een eerste proeve voor het versterken van de interbestuurlijke samenwerking in de Zuidwestelijke Delta. In de geest van het IBP-VP wordt er met de stakeholders verder invulling aan gegeven. Naast broedplaats zoet water zijn er nog de broedplaatsen Groene Cirkels/biodiverse kringloop landbouw waar provincie Zuid-Holland trekker van is en broedplaats Genieten en beleven in de Delta waar provincie Noord-Brabant trekker van is. Voor Schouwen-Duiveland als broedplaats is gekozen omdat deze is omgeven door zout water en de verzilting toeneemt.

Innovaties met betrekking tot de beschikbaarheid van zoet water zijn belangrijk voor het behoud van een vitaal en veerkrachtig landbouwgebied. Verder is Schouwen-Duiveland een concreet en afgebakend gebied voor een testlocatie voor partijen die samen willen innoveren (het living lab Schouwen-Duiveland). Met deze broedplaats Zoet Water willen we het volgende bereiken: - We bundelen de kennis en instrumenten van alle betrokken overheden. - We zetten de samenwerking met de onderwijs- en kennisinstellingen voort binnen het bestaande living lab S-D voort, breiden het zo nodig uit en intensiveren deze. - We zoeken naar duurzame integrale oplossingen voor knellende kaders en regelgeving. - We bieden mogelijkheden aan de landbouw om concrete maatregelen te nemen met betrekking tot zoetwaterbeschikbaarheid. - We versnellen de wateropgaven in een concreet pilotgebied als voorbeeld voor andere projecten in de Zuidwestelijke Delta en de rest van Nederland. - We werken als één overheid (verbindend besturen/governance vraagstukken en leggen verbinding met semipublieke en private stakeholders (doelen Omgevingswet en Interbestuurlijk Programma). In december 2019 is daar door het Rijk aan toegevoegd dat het van belang is om bij de uitvoering van de plannen zoveel mogelijk te kijken hoe maatregelen ook kunnen bijdragen aan het verminderen van de stikstofproblematiek.

De totale investeringen voor Broedplaats Zoet Water bedragen €4.000.000, waarvan voor Broedplaats Zoet water Living Lab Schouwen-Duiveland €3.500.000 onderverdeeld in:  Proces: €250.000  Onderzoek (vertalen kennis naar concreet gebied): €750.000  Uitvoeringsmaatregelen: €2.500.000

Overige zoet waterprojecten Zuidwestelijke Delta (Zuid Holland Zuid, West- Noord-Brabant, Zeeland): €500.000 Alle vier de overheden, Rijk, Provincie's, Waterschap Scheldestromen, gemeente Schouwen-Duiveland dragen financieel bij. De bijdrage van het Rijk is €2.000.000. De bijdrage van de andere overheden, inclusief POP3, bedragen €1.750.000. Vanuit de overige zoetwaterprojecten Zuidwestelijk Delta wordt €250.000 bijgedragen. De looptijd van het gebiedsplan bestrijkt de periode 2019-2023. We hebben rekening gehouden met een eigen bijdrage van €400.000,- . Gelet op de forse bijdrage vanuit het Rijk voor de Broedplaats Zoet Water Schouwen-Duiveland (2 miljoen) is er een groot multiplier-effect. Het gebiedsplan IBP-VP-Zuidwestelijke Delta en daarbij behorende rijksgelden heeft de instemming van Minister Schouten van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit. Nadat de bestuurlijke samenwerkingsafspraak met betrekking tot het gebiedsplan IBP-VP-Zuidwestelijke Delta is getekend volgt de definitieve toekenning. Beoogd resultaat Een besluit nemen over de gemeentelijke cofinanciering van € 400.000 ten behoeve van het gebiedsplan IBP-Vitaal Platteland-regio Zuidwestelijke Delta, broedplaats Zoet Water Schouwen-Duiveland. SchouwenDuiveland neemt hier een prominente plaats in.

Argumenten 1.1 Met Broedplaats Zoet Water Schouwen-Duiveland zoals opgenomen in het gebiedsplan kan er vier jaar lang serieus gewerkt worden aan (duurzame) oplossingen voor de zoet water problematiek in de landbouw en daarmee ook aan de vernieuwing, en verduurzaming van de landbouw en het vitaal en leefbaar houden van ons platteland. 1.2 Het samenwerkingsverband Living Lab Schouwen-Duiveland wordt ingezet en geprofessionaliseerd voor broedplaats zoet water. Het kan dienen als voorbeeld voor andere regio's en ook andersom leren we en delen we ervaringen uit met de andere regio's. 1.3 Met inzet van relatief beperkte eigen middelen (€ 400.000 ) komt er in totaal 3,5 miljoen beschikbaar voor broedplaats zoet water Schouwen-Duiveland. Financiën Voor de uitvoering van het IBP is vanuit het acres in 2018 structureel een bedrag gereserveerd voor mogelijke financieringsvraagstukken.Deze middelen zijn beschikbaar in de exploitatie. Maar er is onvoldoende om in één keer een bedrag van € 400.000 bij te dragen. Dit kan als volgt worden opgelost. Via de Programmarekening 2019 valt € 98.750 vrij. Bij de vaststelling ervan besluit u dit bedrag toe te voegen aan de reserve strategische visie.

Verder doteert u van de beschikbare gelden in de Programmabegroting 2020 - 2023 de benodigde restantmiddelen evenredig verdeelt over de elk van de jaren 2020 tot en met 2023 (gelijk aan de beoogde duur van het totaalproject) aan de reserve strategische visie. Het betreft daarmee een jaarlijks bedrag van € 75.312,50. Daarmee voegen we in totaal € 400.000 aan voor de uitvoering van het IBP gereserveerde middelen toe aan de reserve strategische visie. U kunt daarmee het beroep op de reserve strategische visie voor de cofinanciering zien als een soort voorfinanciering. Uitvoering Voor de uitvoering van het IBP-VP Zuidwestelijke Delta Broedplaats Zoet water Schouwen-Duiveland wordt aangesloten bij de bestuurlijke structuur van het Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta (gebiedsoverleg). Onze gemeente is bestuurlijk vertegenwoordigd. Er is een ambtelijk kernteam geformeerd met een afvaardiging van het Ministerie LNV, provincies Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Brabant, Waterschap Scheldestromen en gemeente Schouwen-Duiveland. Een van de voorwaarde voor definitieve toedeling van de rijksgelden zijn de samenwerkingsafspraken tussen de vier overheden. De concept- samenwerkingsafspraak is gereed. De verwachting is dat de samenwerkingsovereenkomst IBP-VP voor de regio Zuidwestelijke Delta in februari 2020 kan worden ondertekend.

Provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen en onze gemeente stellen een Plan van Aanpak op voor de uitwerking van de broedplaats zoet water Schouwen-Duiveland. We gaan uit van een gebiedsgerichte aanpak (gedacht wordt aan twee of drie gebieden/polders met verschillende landschapstype (kreekrug, poelgrond, duinzoom) waarbij we samen met de gebiedseigenaren onderzoek doen naar oplossingen voor een beter watersysteem voor de landbouw en de verduurzaming van de landbouw. Agrarisch SchouwenDuiveland en de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie zijn hier bij betrokken. We werken samen met experts, kennis- en onderwijsinstellingen (o.a. HZ University of Applied Science, HAS Hogeschool, Erasmus Universiteit) en (lokale) stakeholders en de opgedane kennis delen we binnen de Zuidwestelijke Delta en daarbuiten. Voor de overheden ligt er de opgave vanuit het IBP-VP om dit in samenhang en in samenwerking over de grenzen heen als als één overheid aan te pakken.

Bijlagen 190515 2e concept Gebiedsplan IBP-VP-Zuidwestelijke Delta 190611 Oplegger meer helderheid IBP-VP Brief Minister Schouten 20 december 2019 aan Tweede Kamer IBP-VP Bijlage bij brief Minster Schouten 20 december 2019 aan Tweede Kamer IBP-VP Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

G.C.G.M. Rabelink

Secretaris

Burgemeester

Conform besloten door de raad in zijn openbare vergadering van 5 maart 2020 G.C.G.M. Rabelink, voorzitter T. van Oostenbrugge, Griffier