20220222 raadsbrief svz Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee - Uitkomsten Dynamisch verkeersmodel bijlage 2

Memo Project Onderwerp

: :

Van Datum

: :

Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee 1) Conclusies dynamisch verkeersmodel (Royal Haskoning DHV) 2) Voor te stellen acties knooppunten N59 binnen Zierikzee - GGA Joep Steijaert (Juust) & Ronald van Vooren (gemeente SD) 10-02-2022

Aanleiding & problematiek Zierikzee vervult de functie van ‘centrumstad’ voor het hele eiland Schouwen-Duiveland. De stad is strategisch gelegen tussen de routes N59 en N256. In theorie betekent dit een optimale (auto)bereikbaarheid. In theorie, want in de praktijk laat deze bereikbaarheid tegenwoordig te wensen over. Dat de bereikbaarheid van Zierikzee piept en kraakt zien we om ons heen. Er bestaat een structurele drukte op N59 en op de Laan van St. Hilaire, dit door de combinatie van zowel lokaal als doorgaand verkeer. Het vormt namelijk de enige verbinding tussen verschillende wijken in Zierikzee. De toegenomen verkeersdruk op de N59 laat zijn sporen na. Enerzijds door steeds grotere vertraging op de rotonde met de Lange Blokweg (N654) en de beide verkeerslichten op de N59. Anderzijds de daaraan gekoppelde barrièrewerking van het wegvak N59 - ‘Nieuwe Koolweg’ tussen o.a. het centrum en het noorden van Zierikzee. Tenslotte brengt de huidige inpassing en vormgeving van de N59 grote verkeersveiligheidsproblematiek met zich mee. De huidige infrastructuur voldoet niet aan de verkeersveiligheidsvoorschriften. Ook de druk op het interne wegennetwerk is groot, met name op de Laan van St. Hilaire. Deze weg blijft, afgezien van de (sluip) routes door de binnenstad naar de Nobelpoort en Jannewekken, de enige ontsluitingsroute van Zierikzee-West.

In geval van een calamiteit of een afsluiting van (een deel van) de weg is er geen waardig alternatief voor de afwikkeling van het verkeer beschikbaar. De Laan van St. Hilaire vervult met steeds meer moeite de rol als hoofdontsluiting van de stad. Iedere extra aanvulling van voorzieningen (bv. Retailontwikkeling Haringvlietplein, nieuwe locatie brandweerkazerne of een andere ontwikkeling), die de Laan van St. Hilaire en-/ of de N59 als ontsluiting wil gebruiken, kan de druppel vormen die de emmer doet overlopen. Zolang er geen acties volgen, staat de doorstroming en de bereikbaarheid van Zierikzee op zowel het hoofdwegennet (N59) als het interne netwerk (Zierikzee-West) onder druk. Vandaag de dag, maar zeker in de toekomst. A) Basisopdracht: ‘Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee’ De gemeente Schouwen-Duiveland heeft de handschoen opgepakt om tot concrete acties over te gaan. Hiervoor is een brede mobiliteitsstudie ‘Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee’ uitgevoerd. Hierin is een uitgebreide inventarisatie en analyse (hierna: I&A) uitgevoerd om – in afstemming met de overige wegbeheerders- eerst een eigen toekomstvisie te schetsen die een blauwdruk kan vormen voor een betere bereikbaarheid in- en om Zierikzee.

Uit deze studie ‘Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee’ (Juust, vastgesteld door de raad op 21 oktober 2021, en hierna te noemen: BBCZ) is onder andere gebleken dat de verkeersafwikkeling op de N59 niet optimaal is en dat de realisatie van een tweede ontsluiting voor Zierikzee-West ter hoogte van de Grevelingenstraat noodzakelijk is op korte termijn.

1

Statische verkeersmodelberekeningen Op basis van de I&A is in 2021 een variantenanalyse uitgevoerd, gebaseerd op cijfers/rapportages Royal Haskoning DHV met kenmerk: BD1566_TP_RP_200617) om inzichtelijk te maken wat het oplossende vermogen is van de verschillende oplossingsrichtingen. Uit de resultaten van de mobiliteitsstudie kan geconcludeerd worden dat:  de variant met het doortrekken van de Gevelingenstraat tot de N59 inclusief een nieuwe (tweede) permanente aansluiting op de N59 voldoende oplossend vermogen heeft om de interne doorstroming en de spreiding van het verkeer te verbeteren.  voor de robuustheid van het netwerk het essentieel is om een tweede ontsluiting te realiseren, want zonder een tweede ontsluiting de kans groot is dat het gehele gebied op slot komt te staan, zodra er zich een calamiteit voordoet op- of in de directe omgeving van de Laan van St. Hilaire. Er zijn namelijk geen geschikte alternatieven om Poort Ambacht en de westzijde van Zierikzee te bereiken. Dit is conform de inzichten van de stakeholders, die nadrukkelijk pleiten voor een tweede ontsluiting. Ook uit de recente vervanging van de VRI naar een iVRI installatie aan de Laan van St.

Hilaire blijkt dat RWS, en de door hen ingeschakelde adviseurs, ervaren dat er bij een afsluiting van de enige toegangsweg van Zierikzee-West (Laan van Sint-Hilaire) er geen enkel ander acceptabel en daarmee aanvaardbaar alternatief voorhanden is. Dit levert grote bereikbaarheidsproblemen én onaanvaardbare veiligheidsproblemen op voor een groot deel van Zierikzee. B) Nader aanvullende studie: Dynamische verkeersmodelberekeningen Aanvullend op bovengenoemde mobiliteitsstudie, de I&A met visie, heeft, in opdracht van de gemeente Schouwen-Duiveland én Rijkswaterstaat, op basis van gezamenlijk opgestelde uitgangspunten, Royal Haskoning DHV (hierna: RHDHV) een nadere studie (“een gedetailleerd dynamisch verkeersmodel”) uitgevoerd naar (het verbeteren van) de huidige doorstroming, veiligheid en bereikbaarheid van Zierikzee-West en de N59. In deze studie (rapportage RHDHV met kenmerk: BI1088_MI_RP_2112031305) is inzicht verkregen over de verkeerskundige effecten van een nieuwe aansluiting op de N59 (ter hoogte van de Grevelingenstraat) op de huidige verkeersstructuur en de gevolgen voor de netwerkprestaties op aanpalende wegen en kruispunten. Deze effecten zijn inzichtelijk gemaakt met behulp van dynamische verkeersmodelberekeningen.

Doel gezamenlijke onderzoeksopdracht Met deze dynamische verkeermodelberekeningen is onderzocht welke kruispuntvorm in de nabije toekomst de beste oplossing is voor de al bestaande aansluitingen en de beoogde nieuw aan te leggen aansluiting op de N59, waarbij is aangetoond wat het effect is op het complete netwerk. Verder is in deze gezamenlijke opdrachtformulering aan RHDHV op 5 maart 2021 expliciet opgenomen dat de gemeente Schouwen-Duiveland en RWS na oplevering van de rapportage met de uitkomsten van de dynamische verkeersmodelberekeningen besluiten – mits uit voornoemde rapportage gebleken is dat een extra aansluiting niet elders op het tracé tot een extra barrière leidt – dat deze aansluiting binnen ‘korte’ termijn kan worden gerealiseerd. Voor oplevering van de rapportage, besluitvorming over uitvoering en bijdrage financiering binnen beide organisaties, ontwerp, voorbereiding en realisatie is een overzichtelijke korte periode voorzien. Na lange voorbereiding, discussies tussen de gemeente Schouwen-Duiveland en Rijkswaterstaat en daaruit voortvloeiende onderzoeken lijken nu de seinen op groen te staan. Over de nut en noodzaak is

2

iedereen het eens. In de rapportage BBCZ is opgenomen dat de 2 de interne ontsluiting en aanpassingen aan het tracé van de N59 binnen Zierikzee noodzakelijk zijn. Deze voorzieningen zijn noodzakelijk, en staan een eventuele gewenste optimalisering van het verkeerssysteem op lange termijn ook niet in de weg, indien wordt gedacht aan de interne ontsluiting over het kanaal of een rondweg. Ook met een eventuele toekomstige rondweg zijn de nu voorgestelde verkeersmaatregelen, zoals in het BBCZ-rapport uitvoerig beschreven én onderbouwd, sowieso nodig. In dit onderzoek is specifiek ingezoomd op de volgende knooppunten binnen het studiegebied: I. II. III.

N59 – N654 (rotonde); N59 – Laan van St. Hilaire (VRI-installatie); N59 – Grevelingenstraat (nieuwe permanente ontsluiting).

1) De conclusies uit deze studie zijn als volgt samen te vatten: I. De huidige, grote - enkelstrooksrotonde N59-N654 is hét knelpunt binnen het tracé van de N59 wat Zierikzee doorkruist, waardoor in de huidige situatie (op drukke momenten van de dag en op drukke dagen) aanzienlijke vertraging en terugslag ontstaat op de N59 en de aanpalende wegvakken in Zierikzee. In de toekomstige situatie verslechtert de verkeersafwikkeling dusdanig dat het verkeer in de avondspits (in de nabije toekomst) niet meer kan worden verwerkt en een verkeersinfarct (“gridlock”) ontstaat. Het oplossen van dit knelpunt is te allen tijde noodzakelijk voor de toekomstige doorstroming op de N59 en bereikbaarheid van Zierikzee. Oplossingsrichting / aanpak: Door toepassing van een turborotonde en fiets-/ voetgangerstunnels (ongelijkvloerse kruising voetgangers - fietsers) kan dit knelpunt worden opgelost en is er, ook in de toekomst, sprake van goede verkeersafwikkeling en een forse verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Dit vraagt om nader onderzoek en verdere uitwerking van de mogelijke opties, van schetsontwerp (SO) naar definitief ontwerp (DO), met daarbij behorende onderzoeken en toetsingen door de betrokken wegbeheerder(s).

3

II.

Het kruispunt N59- Laan van St. Hilaire combineren met een aansluiting van de Zandweg biedt extra kansen om de capaciteit, de doorstroming en de verkeersveiligheid binnen het studiegebied te verbeteren. Oplossingsrichting: De Zandweg op dit kruispunt aansluiten kan op 2 manieren: Dit kan zowel met een turboronde (incl. voetgangers/ fietstunnel) als met een iVRI. Het toepassen van een turboronde heeft hier als grote voordeel dat de veiligheid beter is geborgd omdat het verkeer ongehinderd kan afwikkelen. Een iVRI heeft een “gedwongen stop”, waarbij een iVRI – als voordeel - het mogelijk maakt om specifieke verkeersstromen (bij afwijkende situaties, zoals topdrukte of ongevallen) te prioriteren. De restcapaciteit – voor het opvangen van groei in de verkeerstromen - van een iVRI ligt tevens lager dan bij een turboronde. Aanpak: Aanvullend onderzoek en nadere afstemming tussen de verschillende wegbeheerders is benodigd om de mogelijkheden (o.a. inpassingsmogelijkheden, robuustheid versus kosten) in beeld te brengen en tot een gezamenlijk besluit te komen voor de meest ideale kruispuntvorm, bezien vanuit leefbaarheid, veiligheid en doorstroming.

III.

Het realiseren van een permanente aansluiting N59-Grevelingenstraat heeft nauwelijks tot geen nadelige effecten voor de doorstroming op de N59. Door de realisatie van de extra aansluiting – vormgegeven door een rotonde - treden er op de Laan van St. Hilaire juist positieve effecten op, omdat het verkeer van / naar Zierikzee-West de mogelijkheid heeft om zich te verdelen over twee aansluitingen op de N59. Hierdoor neemt de robuustheid van het netwerk toe en verbetert de bereikbaarheid. Tevens biedt de beoogde nieuwe ontsluiting een extra optie voor de hulpdiensten. Voor de aansluiting N59Grevelingenstraat gaat de voorkeur uit naar een rotonde. Oplossingsrichting / aanpak: De gewenste vorm van deze rotonde vraagt om nader onderzoek en uitwerking van de mogelijke opties. Een rotonde met een gestrekte knie oplossing lijkt op dit moment – vanuit doorstroming nu en in de toekomt op dit moment de meest robuuste variant.

2) Van resultaten naar - voor te stellen - concrete acties: Uit de onderzoeken zoals beschreven onder A en B – maar ook uit de in opdracht van RWS door Arcadis opgestelde analyse voor de nieuwe Visie op de N59 – is duidelijk naar voren gekomen dat de leefbaarheid vanwege de barrièrewerking van de N59 onder druk staat en dat er sprake is van grote verkeersonveiligheid op de gehele N59 ( in het bijzonder binnen Zierikzee). Ook het tussenliggende wegprofiel tussen de eerdergenoemde drie locaties op de N59 moet worden aangepakt, inclusief de verplaatsing van het tankstation. Zierikzee zit momenteel op slot. Er zijn geen ruimtelijke ontwikkelingen meer mogelijk en zodra er sprake is van een calamiteit zijn er beperkte mogelijkheden om Zierikzee West te verlaten of te bereiken. Daarom zijn er acties noodzakelijk. Deze zijn als volgt op te sommen. Ad I: Realiseren turborotonde N59-N654 Op het tracé N59 is veel winst te behalen door het anders vormgeven van de rotonde N59 – N654. Uit het gezamenlijk opgedragen onderzoek ‘Dynamisch Verkeersmodel’ blijkt dat het realiseren van een turborotonde N59-N654 hoe dan ook noodzakelijk is.

4

De huidige enkelstrooksrotonde N59-N654 moet worden omgevormd tot een turborotonde inclusief tunnel(s) voor het langzame verkeer, fietsers en voetgangers. Dit lost veel problematiek m.b.t. doorstroming en verkeersveiligheid op. Dit inzicht vraagt om een agendering voor een concrete aanpak. De N59 is in beheer bij RWS. Dit vraagt om acties vanuit RWS. Indien mocht blijken dat prioritering van deze opgave bij RWS niet voldoende nabij en concreet is, geeft de gemeente Schouwen-Duiveland de optie mee om te onderzoeken of de uitvoering van deze nader uit te zoeken en te ontwerpen opgave – binnen de kaders van RWS – door de gemeente met voorfinanciering kan worden opgepakt, mits terzake heldere afspraken worden gemaakt omtrent het moment van terugbetaling van initiële aanleg, onderhoud en beheer. Deze optie kan nader worden verkend. Ad II: Het doortrekken van de Grevelingenstraat, in twee stappen Het doortrekken van de Grevelingenstraat naar de N59 met een calamiteitenontsluiting is een eerste minimale vereiste op korte termijn (2022), waarmee de zekerheid wordt geboden dat bij calamiteiten Zierikzee (-West) op een goede wijze bereikbaar is en blijft. Tevens biedt het de mogelijkheid om de brandweerkazerne op, de meest gunstige locatie te realiseren.

RWS heeft bestuurlijk haar medewerking toegezegd aan de aanleg van deze calamiteitenontsluiting – binnen bekendgemaakte voorwaarden, te weten dat de initiële aanleg, beheer en onderhoud voor rekening komt van de gemeente Schouwen-Duiveland. De laatste stappen om de conceptaanvraag voor deze ontsluiting in te dienen worden samen met RWS doorlopen. Een permanente aansluiting van de Grevelingenstraat op de N59 in de vorm van een rotonde is de volgende gewenste en noodzakelijke, tweede stap. Nu de resultaten van de studie ‘dynamische verkeermodel’ bekend zijn en hieruit blijkt is dat een extra aansluiting niet elders op het tracé tot een extra barrière leidt – kan zoals in de opdrachtverlening gezamenlijk geformuleerd – de permanente aansluiting, na het doorlopen van opvolgende stappen, binnen ‘korte’ termijn kan worden gerealiseerd. In de voorbereiding (van ontwerp en uitvoering) van de calamiteitenontsluiting wordt hier al rekening gehouden. Zodra inzicht is in de opvolgende stappen en bijbehorend tijdspad volgt nadere informatie. Om deze permanente aansluiting – waarvan de initiële aanleg, beheer en onderhoud voor rekening van de gemeente komt - volwaardig te kunnen gebruiken voor alle verkeerstromen, zet de gemeente Schouwen-Duiveland in 2022 tevens in op het ontwerpproces van een reconstructie van het wegvak: rotonde Haringvlietstraat tot en met de aansluiting op de N59.

Ad III: Keuze vormgeving kruispunt N59 – Laan van St. Hilaire Aanvullend onderzoek en nadere afstemming tussen de verschillende betrokken wegbeheerders (RWS, Provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen) is benodigd om de mogelijkheden (o.a. inpassing, kosten) in beeld te brengen en tot een gezamenlijk besluit te komen voor de meest ideale kruispuntvorm voor de N59 – Laan van St. Hilaire, bezien vanuit leefbaarheid, veiligheid en doorstroming. Dit hangt met name af van het vraagstuk voor het al dan niet aansluiten van de Zandweg.

3) Nadere aandachtspunten binnen tracé Aanvullend op de conclusies en acties die voortvloeien uit de nadere aanvullende studie ‘Dynamische verkeersmodelberekeningen’ zijn er nog een paar andere problemen binnen dit onderzoeksgebied te benoemen – zonder volledig te zijn - die aandacht en een oplossing behoeven.

5

IV: Opwaardering tracé N59 binnen Zierikzee – inclusief verplaatsing tankstation Uit de verschillende studies is gebleken, dat naast de aanpassingen aan de kruispunten, het hele tracé tussen de toekomstig aan te leggen aansluiting Grevelingenstraat-N59 en de verkeerslichten aan de N256 moet worden aangepast om ervoor te zorgen dat doorstromingsproblematiek wordt opgelost en het gaat voldoen aan de huidige en toekomstige verkeersveiligheidsvoorschriften. Dit is een gezamenlijke opgave voor de verschillende betrokken wegbeheerders. Gemeente Schouwen-Duiveland, RWS, Provincie Zeeland en Waterschap Scheldestromen. Deze maatregelen zijn onderdeel van een maatregelenpakket dat past bij de proactieve werkwijze voor verkeersveiligheid. Dit sluit aan bij het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). Hierin werken alle overheidsinstanties aan een gezamenlijke ambitie: op weg naar nul vermijdbare slachtoffers. Om dit te bewerkstellingen hebben de wegbeheerders elkaar nodig. V: Korte en lange termijn oplossingen voor het landbouwverkeer in en om Zierikzee Naast de opvolgende stappen voor het oplossen van de knooppunten op en rond de N59 binnen Zierikzee, zullen de wegbeheerders binnen de GGA zich richten op maatregelen die bij kunnen dragen aan de verkeersveiligheid van landbouwverkeer in en om Zierikzee. Het gaat hierbij om mogelijke maatregelen voor zowel de korte als de lange termijn.

4) Uitvoering Voor de uitvoering van de verschillende deelprojecten is het goed te beseffen dat bij de diverse maatregelen verschillende wegbeheerders betrokken zijn. Daarnaast is er sprake van directe en indirecte samenhang tussen de maatregelen. Om dit in goede banen te leiden, is het voornemen om te werken met een gebiedsgerichte aanpak (GGA). Bij een GGA binden de betrokken partijen zich aan een samenwerking om op basis van gelijkwaardigheid gezamenlijk uitvoering te geven aan de benoemde projecten. Onder de samenwerking in de GGA is het doel om een gezamenlijk maatregelenpakket op te stellen die bijdragen aan het oplossen van regionale opgaves op het gebied van mobiliteit. Het maatregelenpakket wordt vertaald naar een gezamenlijk uitvoeringsprogramma waarin wordt aangegeven welke acties ondernomen worden, welke prioritering wordt gehanteerd, wie trekker is en wie betrokken zijn. Met de partijen wordt in gezamenlijkheid besloten hoe de GGA Zierikzee verder vorm wordt weergegeven. Hierin worden wat gemeente betreft in elk geval de hiervoor benoemde projecten opgenomen en in gezamenlijk overleg wordt bepaald of dit overzicht volledig is. Voor wat betreft de realisatie van de calamiteitenontsluiting is sprake van een project wat vooruitlopend op de mogelijke GGA wordt uitgewerkt. Uiteraard wordt dit indien aan de orde in de verdere uitwerking wel opgenomen c.q. betrokken.

6