20220215 Raadsbrief Voortgang regioschool cluster Noord-West bijlage 1

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Memo ●●●●●●●●●●●●●●●

Aan Datum Project Referentie Betreft

de heer D.P.W. Joppe - Gemeente Schouwen-Duiveland 19 november 2021 Procesbegeleiding Schouwen-Duiveland 1663203-0037.0.3 Situatie-analyse besluitvormingsproces

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●● ●●●●●●●●●●●●●●●●●●

1. Inleiding In opdracht van de beide schoolbesturen, betrokken bij de Regioschool Cluster Noord-West (‘De Westhoek’), is een situatie-analyse opgesteld ten aanzien van het besluitvormingsproces op de ontwikkeling van deze Regioschool. In deze notitie wordt deze situatie-analyse weergegeven. Onder deze situatie-analyse liggen het doorlopen proces van onderzoek, de beschikkingsaanvraag uit 2020 en de daarop volgende Raadsbehandeling(en), alsmede de stuurgroepbijeenkomsten en de onlangs uitgevoerde enquête onder ouders én een adviesaanvraag aan alle betrokken Medezeggenschapsraden van de scholen. Deze situatie-analyse heeft tot doel het verkrijgen van inzicht in de haalbaarheid van de mogelijk te nemen besluiten over de ontwikkeling van een Regioschool en de daarbij voorziene locatie. 2. Beleidsmatige context Ten aanzien van onderwijshuisvesting staat het IHP (Integraal Huisvestingsplan) centraal in het gevoerde beleid. Dit – tussen gemeente en schoolbesturen afgestemde – IHP maakt reeds in 2017 melding van de wens tot het regionaal realiseren van het primair onderwijs in het cluster Noord-West in een één- of twee-locatiemodel. Middels een amendement (begrotingsbehandeling november 2019) wordt er een aangescherpt kader voor de Regioscholen opgenomen, en wel als volgt: 1.

2. 3.

In cluster Noord-West wordt één Regioschool gevormd. Deze Regioschool is bij voorkeur gevestigd in of rondom de kern(en) met de meeste leerlingen en potentiële groei (gebaseerd op de leerlingenprognoses); Deze te vormen Regioschool in cluster Noord-West mag maximaal één dépendance vormen op een van de huidige schoollocaties binnen het cluster Noord-West; Ten behoeve van deze onder beslispunt 2 bedoelde dépendance zal géén nieuwbouw of ingrijpende verbouwing/ aanpassing plaatsvinden. Deze dépendance zal derhalve gevormd moeten worden in een van de huidige schoolgebouwen binnen het cluster Noord-West.

In de update van het IHP in 2020 wordt voorzien in de nieuwbouw voor vier bestaande scholen in één regiocluster en het open houden van de (kleine) scholenlocatie De Schoener in Brouwershaven. Dit IHP staat niet op zichzelf; de gemeente Schouwen-Duiveland kent een zich ontwikkelend beleid, waarbij antwoord wordt gegeven op de demografische ontwikkeling (krimp) en het behouden van leefbaarheid en sociaaleconomische ontwikkeling van het eiland. De algemene lijn daarin is het

1663203-0037.0.3

1 van 6

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Statenlaan 8

Postbus 70501

T +31 (0)73 6 409 409

info@hevo.nl

KvK Brabant 16029774

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

5223 LA 's-Hertogenbosch

5201 CB 's-Hertogenbosch

F +31 (0)73 6 410 118

ISO 9001-gecertificeerd

BTW 0011.60.461.B01

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

instandhouden of versterken van het voorzieningenniveau (waaronder onderwijs), door het investeren en organiseren op regioniveau in plaats van op lokaal niveau. Dit beleid volgt ondermeer uit: 1. 2. 3. 4.

Tij van de toekomst: de strategische visie op Schouwen-Duiveland tot 2040, waarbij leefbaarheid en een realistisch voorzieningenniveau belangrijke doelstellingen zijn. Collegeprogramma 2018-2022: een goed en realistisch voorzieningenniveau is onderdeel van het collegeprogramma, met focus op het Integraal Huisvestingsplan voor het basisonderwijs. Woonvisie: bestaande uit een woningmarktanalyse, plancapaciteit, arrangementen en alternatieven voor afwegingskader nieuwbouw in relatie tot langetermijneffecten. Masterplan, stads- en dorpsvisies.

3. Besluitvormingsproces Schoolbesturen en gemeente hebben in project- en stuurgroepverband (gemeente, schoolbesturen en beoogd kindpartners) begin 2020 het rapport “Samen Verder” opgeleverd, waarin de inhoudelijke onderbouwing is geformuleerd om te komen tot een centraal gelegen Regioschool, bij de keuze voor het één-locatiemodel. Het rapport “Samen Verder” is de inhoudelijke bijlage van de formele beschikkingsaanvraag van de schoolbesturen aan de gemeente, waarin de schoolbesturen de gemeente verzoeken tot het beschikbaar stellen van een krediet voor de ontwikkeling van een Regioschool, conform de WPO en de gemeentelijke verordening onderwijshuisvesting. In de procedure zoals deze volgt uit de Wet en Verordening is het vervolgens het College dat het (voorgenomen) besluit neemt en kenbaar maakt aan de aanvragers (de schoolbesturen); zij legt het bijbehorende besluit tot het beschikbaar stellen van krediet voor aan de Raad, die daartoe (middels haar budgetrecht) het krediet ter beschikking stelt. Draagvlak onder de conclusies uit dit rapport bleken wisselend; met name de keuze voor een centrale ligging werden politiek niet direct omarmd; ook blijkt onder de oudergroep een wisselende voorkeur te bestaan omtrent een mogelijke locatie voor een Regioschool; overigens is er wel brede steun voor het concept van een Regioschool.

In het politieke debat blijkt echter niet zozeer het concept maar de locatie het speerpunt van de aandacht te zijn geworden. In de Raadsbehandeling van het rapport “Samen Verder” en de daarbij behorende beschikkingsaanvraag voor de Regioschool, heeft de Raad “wensen en bedenkingen” geuit ten aanzien van de Regioschool. Zij heeft daarbij de opdracht geformuleerd om te komen tot een zeer breed draagvlak voor de locatiekeuze. Deze opdracht is via College bij de stuurgroep geland. Daar waar het gaat om draagvlakontwikkeling bij ouders hebben de schoolbesturen deze taak op zich genomen, door allereerst een brede enquête uit te zetten en bijeenkomsten te organiseren met oudergroepen, gericht op het concept van de Regioschool. Daarna is in een raadpleging van de Medezeggenschapsraden een advies gevraagd omtrent de mogelijke locaties voor een Regioschool. Uit de ouderenquête – met een bijzonder hoge respons – is gebleken dat er onder de ouders een breed draagvlak is voor het concept van de Regioschool. De antwoorden op de gestelde vragen – alsmede de aanvullende individuele reacties op de verschillende thema’s – zijn in het algemeen positief. Slechts een beperkt aantal ouders heeft negatief gereageerd. De reacties ten aanzien van mogelijke locaties – zoals geuit op bijeenkomsten met oudergroepen – waren wel sterk wisselend.

1663203-0037.0.3, d.d. 19 november 2021

2 van 6

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Aanhoudende “ruis” rondom het project van de Regioschool en bijbehorende aandacht in de media, hebben de afgelopen periode geleid tot een zeker gevoel van onrust bij ouders en de omgeving. Het vertrouwen omtrent de wijze waarop de besluitvorming en de locatiekeuze tot stand komt, lijkt onder druk te staan. Ook ervaren de schoolbesturen dat de aanvankelijk gevoelde steun voor het regiodenken – samen met de discussie over de locatie – afneemt. Na laatste bijeenkomsten met de oudergroepen hebben de schoolbesturen in de stuurgroep gemeld dat zij zich zien staan voor een zeer complexe opdracht om te komen tot het door de Raad gevraagde brede draagvlak voor de Regioschool, omdat verschillen in voorkeur voor de locatie zich eerder lijken te verdiepen dan bijeen lijken te komen. Om hier echter concrete feiten onder te kunnen leggen, hebben de schoolbesturen in de periode september en oktober van dit jaar, de betrokken Medezeggenschapsraden om advies gevraagd. De uitkomsten van dit advies zijn hierna samengevat. 4. Raadpleging Medezeggenschap In navolging op de genoemde ouderenquête, hebben de schoolbesturen de Medezeggenschapsraden geraadpleegd op het onderwerp van de mogelijke locatiekeuzes, scenario’s of alternatieven voor de ontwikkeling van een Regioschool.

De schoolbesturen betrekken dit advies van de Medezeggenschapsraden uitdrukkelijk bij het voortzetten van het traject om te komen tot een besluit omtrent de Regioschool. Zij kan ook niet anders, aangezien zowel verplaatsing als mogelijke binnenbestuurlijke fusies van scholen, volgend uit de WMS, onderhevig zijn aan de instemming van de Medezeggenschapsraden. 4.1.

Vraagstelling aan de Medezeggenschapsraden

De schoolbesturen hebben aan de Medezeggenschapsraden gevraagd hun advies te formuleren aan de hand van de onderstaande (open) vragen. Vraag 1: Centraal gelegen Regioschool? Hoe staat u als Medezeggenschapsraad tegenover de ontwikkeling van een Regioschool voor de vier betrokken basisscholen op een centraal gelegen locatie (centraal in de zin van een locatie in het middengebied buiten één van de drie kernen Burgh-Haamstede, Renesse, Scharendijke)? Vraag 2: Centraal gelegen met Randvoorwaarden? Zijn er – en zo ja welke – randvoorwaarden die gesteld zouden moeten worden aan de te realiseren Regioschool op een centrale locatie die leiden tot vergroting van het draagvlak? Dit met het oog op het mogelijk bereiken van instemming daarvoor? Vraag 3: Regioschool in een kern? Hoe staat u als Medezeggenschapsraad tegenover de ontwikkeling van een Regioschool voor de vier betrokken basisscholen in: Burgh-Haamstede?; Renesse?; Scharendijke? Vraag 4: Alternatief voor één centrale Regioschool? Zou u als Medezeggenschapsraad een alternatief adviseren voor één (centrale) Regioschool, die ook, of wellicht tot zelfs meer, draagvlak zou leiden? Welk alternatief zou dit dan zijn en welke argumenten liggen daaronder?

1663203-0037.0.3, d.d. 19 november 2021

3 van 6

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Vraag 5: Een ander advies? Heeft u als Medezeggenschapsraad wellicht een ander advies of andere oplossing voor het vraagstuk van de Regioschool en haar locatie, dan volgt uit uw beantwoording van de vragen 1 t/m 4? 4.2.

Reactie van de Medezeggenschapsraden

Alle betrokken Medezeggenschapsraden hebben de vragen inhoudelijk benaderd en voorzien van beelden en concrete antwoorden. Het advies dat de Medezeggenschapsraden geven aan de schoolbesturen is niet eenduidig. Toch zijn er een aantal conclusies en lijnen, die sterk bepalend kunnen zijn voor toekomstige instemming (of uitblijven daarvan) bij de verschillende in de vraagstelling genoemde scenario’s. Uit de raadpleging van de Medezeggenschapsraden blijkt er nog altijd een goed en breed draagvlak te zijn voor het concept van een Regioschool; dit in lijn met de eerdere ouderenquête. De realisatie van één Regioschool in de kern Burgh-Haamstede krijgt bij de Medezeggenschap van de betrokken scholen buiten deze kern geen steun, en zal niet kunnen rekenen op instemming. In het algemeen verwachten de Raden niet dat de Regioschool in een andere kern zal worden gerealiseerd. Meerdere Medezeggenschapsraden melden dat zij verwachten dat bij realisatie in Burgh-Haamstede, een deel van de populatie zal gaan kiezen voor scholen in Zierikzee, en geen gebruik zal maken van de dan gerealiseerde Regioschool. Het draagvlak voor een zo centraal mogelijk gelegen Regioschool (niet in één van de kernen) heeft veel draagvlak bij de scholen in het noordelijke deel van De Westhoek, en minder draagvlak in het zuidelijke deel van De Westhoek.

Overigens is het ook zo dat verreweg de meeste ouders (tot 95%) de Regioschool het liefst zien in de eigen kern, indien dat tot de mogelijkheden zou behoren. Geformuleerde randvoorwaarden bij de realisatie van een Regioschool zijn nog altijd in lijn met de eerdere bevindingen uit het rapport “Samen Verder” en de ouderenquête, en vragen om een breed voorzieningenaanbod; beperkte reistijden en oplossingen op het gebied van leerlingvervoer. In de adviezen wordt meerdere malen de wens uitgesproken om te komen tot helderheid en concrete besluitvorming, op basis van inhoudelijke argumenten en het locatiebesluit buiten het discours van de politiek te plaatsen. Alternatieven die worden genoemd, is het verlaten van het concept van één Regioschool en in te zetten op de realisatie van twee nieuwe scholen, één voor het noordelijke deel van de regio, en één voor het zuidelijke deel.

1663203-0037.0.3, d.d. 19 november 2021

4 van 6

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

5.

Situatie-analyse

5.1. Randvoorwaarden voor haalbaarheid In de visie van de schoolbesturen is het alleen mogelijk om de besluitvorming omtrent de Regioschool en de daarvoor aan te wijzen locatie positief af te ronden, bij een voldoende draagvlak; dit draagvlak zou dan gepaard moeten gaan met een daaropvolgende instemming van de betrokken Medezeggenschapsraden, alsmede positieve besluitvorming bij het College en de Raad op de uiteindelijke locatiekeuze en kredietaanvraag. Op grond van het tot nu toe gelopen proces van besluitvorming, de ouderenquête en de raadpleging van de Medezeggenschapsraden, beoordelen de schoolbesturen de haalbaarheid van een positieve besluitvorming op de Regioschool in de Westhoek als volgt: 5.2.

Beoordeling haalbaarheid

5.2.1. Scenario: Besluitvorming rondom Regioschool op een centrale plaats in de regio Besluitvorming op een Regioschool op een zo centraal mogelijke gelegen locatie in de regio (buiten de kernen Burgh-Haamstede, Renesse, Scharendijke) kan op voldoende draagvlak rekenen in het noordelijke gebied en kan/moet nog aan draagvlak winnen in het zuidelijke deel van de regio. Gezien de genuanceerde reactie, is het denkbaar dat er uiteindelijk voldoende draagvlak in de totale regio is te vinden voor dit scenario. Daarvoor zal goede invulling van de randvoorwaarden (aanbod, bereikbaarheid, leerlingvervoer) nodig zijn. Een positief besluit is uiteraard alleen haalbaar, wanneer ook College en Raad uiteindelijk in meerderheid achter dit besluit gaan staan; indien dit (politiek) niet haalbaar blijkt te zijn, dan zal het scenario van de centraal gelegen Regioschool in de Westhoek niet gerealiseerd kunnen worden. 5.2.2. Scenario: Besluitvorming rondom Regioschool in een kern Besluitvorming op een Regioschool in een kern krijgt onvoldoende draagvlak en zal niet kunnen steunen op instemming van de medezeggenschapsraden van de betrokken scholen.

Een keuze voor Burgh-Haamstede zal geen instemming krijgen van de noordelijk gelegen scholen; realisatie in één van de andere kernen krijgt op haar beurt geen draagvlak in de zuidelijk gelegen scholen en wordt in het algemeen ook niet als realistisch gezien. Positieve besluitvorming op het scenario met een Regioschool in één van de drie kernen BurghHaamstede, Renesse of Scharendijke is daarmee niet haalbaar. 5.2.3. Alternatieven Alternatieven die op meer of minder draagvlak kunnen rekenen – bij het uitblijven van positieve besluitvorming op één Regioschool in de Westhoek – zijn het realiseren van een tweelocatie-model (één school in het zuidelijke deel van de regio, en één in het noordelijke deel van de regio). Een laatste alternatief dat genoemd wordt is het handhaven van de huidige situatie en het oplossen van de huisvestingsproblematiek per locatie.

1663203-0037.0.3, d.d. 19 november 2021

5 van 6

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

6.

Samenvatting en aanbeveling

6.1. Samenvatting In opdracht van de schoolbesturen, is een situatie-analyse opgesteld ten aanzien van het besluitvormingsproces op de ontwikkeling van een Regioschool in het Cluster Noord-West. Deze situatie-analyse heeft tot doel het verkrijgen van inzicht in de haalbaarheid van de mogelijk te nemen besluiten over de ontwikkeling van een Regioschool en de daarbij voorziene locatie. In de visie van de schoolbesturen is het alleen mogelijk om de besluitvorming omtrent de Regioschool en de daarvoor aan te wijzen locatie positief af te ronden, bij een voldoende draagvlak; dit draagvlak zou dan gepaard moeten gaan met een daaropvolgende instemming van de betrokken Medezeggenschapsraden, alsmede positieve besluitvorming bij het College en de Raad op de uiteindelijke locatiekeuze en kredietaanvraag. Vanuit het IHP, het onderzoeksrapport “Samen Verder” en de ouderenquête blijkt een voldoende groot draagvlak voor het concept van een Regioschool. De reacties ten aanzien van de mogelijke locaties voor een dergelijk concept zijn sterk wisselend. Besluitvorming op een Regioschool op een zo centraal mogelijk gelegen locatie in de regio (buiten de kernen Burgh-Haamstede, Renesse, Scharendijke) kan op voldoende draagvlak rekenen in het noordelijke gebied en kan/moet nog aan draagvlak winnen in het zuidelijke deel van de regio. Echter kent dit scenario nog onvoldoende politiek draagvlak.

Besluitvorming op een Regioschool in één van de drie kernen Burgh-Haamstede, Renesse of Scharendijke, krijgt onvoldoende draagvlak en zal niet kunnen steunen op instemming van de medezeggenschapsraden van de betrokken scholen en is daarmee niet haalbaar. Alternatieven die op meer of minder draagvlak kunnen rekenen – bij het uitblijven van positieve besluitvorming op één Regioschool in de Westhoek – zijn het realiseren van een tweelocatie-model (één school in het zuidelijke deel van de regio, en één in het noordelijke deel van de regio), of het handhaven van de huidige situatie met lokale huisvestingsoplossingen. 6.2. Aanbeveling Omdat het concept van één Regioschool nog altijd veel draagvlak kent, is het de aanbeveling om een uiterste inspanning te doen om te komen tot voldoende draagvlak voor het scenario van realisatie van de Regioschool op een centraal gelegen locatie. Hiervoor is inzet nodig op de realisatie van de randvoorwaarden, aandacht voor de scholen en hun achterbannen in Burgh-Haamstede én politiekbestuurlijke steun voor dit scenario. Een locatie in één van de drie kernen is in de besluitvorming niet haalbaar.

Indien politiek-bestuurlijke steun voor het scenario van één Regioschool op een centraal gelegen locatie uitblijft, resteert er geen andere optie dan het verlaten van de in het IHP geformuleerde opdracht voor de Westhoek en over te gaan tot alternatieven met meer dan één locatie in deze regio. In dat geval dienen – in lijn met de procedure uit de Wet en Verordening – de schoolbesturen en het College in overleg het dan gewenste alternatief vast te stellen. De plaats voor dat overleg is het OOGO. De uitkomsten van dat overleg zullen dan leiden tot een herziene aanvraag beschikking, die dan na besluitvorming in het College aan de Raad – ter beschikkingstelling van het krediet – zal worden voorgelegd.

1663203-0037.0.3, d.d. 19 november 2021

6 van 6