20220208 Raadsbrief Evaluatie OAS Westerschouwen fase A + bijlage 1
Tekst van het document
Evaluatie OAS Westerschouwen Inleiding en aanleiding/opgave Het convenant OAS Westerschouwen 2015 – 2027 is ondertekend door het waterschap en de gemeente Schouwen-Duiveland op 6 maart 2015. De aanleiding tot het uitvoeren van een Optimalisatiestudie AfvalwaterSysteem (OAS) Westerschouwen was de slechte staat van het vrij verval transportriool van het waterschap. Naast transport van afvalwater is er in het vrij verval transportriool ook veel berging aanwezig en dat is een gemeentelijk belang. Samen met de gemeente is er een scenariostudie gedaan met als uitkomst dat de maatschappelijke kosten voor het instandhouden van het vrij verval transportriool het laagst zijn (versus het nieuw aanleggen van een persleiding en realiseren van berging zoals bergbezinkbassins in het gemeentelijk stelsel).
Figuur 1: Verzorgingsgebied en OAS gebied van de rwzi Westerschouwen
Daarnaast is in de OAS studie door onderzoek en meten aan het licht gekomen dat er een ordegrootte van 34 ha rioolvreemd water (bovenop de 55 ha waar systeem op ingericht is) het afvalwatersysteem belast. Het rioolvreemd water bestaat uit hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. Het zorgt ervoor dat het afvalwatersysteem van het verzorgingsgebied van de rwzi Westerschouwen niet voldoet aan de Basisinspanning riolering, er eerder wateroverlast optreedt en de waterkwaliteit slechter wordt door versnelde vuiluitworp via overstorten.
Figuur 2: voorbeeld van instromend rioolvreemd water.
Het convenant OAS Westerschouwen bevat een pakket van 2 typen maatregelen: 1. in stand houden van het vrij verval transportriool door relinen 2. verbetermaatregelen: terugdringen van het rioolvreemd water door o.a. ontvlechten van hemelwater van het rioolstelsel in combinatie met aanpassingen aan het oppervlaktewatersysteem en door het aanpassen van de capaciteit van een aantal rioolgemalen en de rwzi Westerschouwen. Zowel het waterschap als de gemeente Schouwen-Duiveland voeren maatregelen uit in het kader van de OAS en maken daarvoor kosten. Analoog aan eerdere OAS projecten die het waterschap met gemeenten in het beheergebied heeft uitgevoerd, worden de kosten van zowel waterschap als gemeente gesommeerd en verdeeld via kostenverdeelsleutels en wordt er onderling verrekend. De kostenverdeelsleutels voor de OAS Westerschouwen zijn afgeleid uit het referentiescenario voor het verzorgingsgebied van de rwzi Westerschouwen. De uitgaven aan de verbetermaatregelen worden gesommeerd en toegerekend aan de partijen volgens de verdeelsleutel 52% van de uitgaven voor de gemeente en 48% voor het waterschap. De uitgaven gedaan aan de instandhoudings-activiteiten worden gesommeerd en daarna toegerekend aan de partijen, in de verhouding 55% voor de gemeente en 45% voor het waterschap.
Fasen van de OAS Westerschouwen Het convenant OAS Westerschouwen beschouwt 2 fasen (vanwege de omvang van het project en de financiële opgave) waarin planvoorbereiding en uitvoering van maatregelen plaatsvindt. • fase A, 2014–2020: het ontvlechten van rioolvreemd water in de gebieden Westenschouwen, Renesse en Scharendijke. Ook worden er maatregelen uitgevoerd aan rioolgemalen en worden er trajecten van het vrijverval transportriool gerelined. • fase B, 2021-2027: verdergaand ontkoppelen totdat het aandeel schoon water in de aanvoer naar de rwzi definitief is teruggebracht tot een aanvaardbaar maximum. Daarmee wordt het effluentvolume, teruggebracht naar een omvang passend bij de afnameverplichting. Ook worden er trajecten van het vrijverval transportriool gerelined.
Evaluatie fase A Voor fase A is een maatregelenplan gemaakt waarin de aan te pakken gebieden en soort maatregelen per organisatie met een kostenraming zijn weergegeven. In de bijgevoegde tabel in bijlage 1 zijn alle werken, die door zowel gemeente als waterschap in fase A in het kader van de OAS zijn uitgevoerd, weergegeven. De uitgevoerde maatregelen kunnen als volgt worden samengevat: • Planning en opgave: we hebben met de uitvoering van de maatregelen van 2015 t/m 2020 een resultaat behaald van in totaal 8,8 ha afgekoppeld verhard oppervlak (rioolvreemd water) van de opgave van 11 ha te realiseren. Het te ontvlechten rioolvreemd water bestaat uit af te koppelen verhard oppervlak, instromend oppervlaktewater en grondwater (in de riolering). De gerealiseerde 8,8 ha is afkomstig van afgekoppeld verhard oppervlak. Ontvlechten van drainage water en oppervlaktewater is in de gerealiseerde projecten ook gedaan, dit is echter onmogelijk om in een hoeveelheid hectares uit te drukken. • Effectiviteit: we gaan flexibel om met het maatregelenplan; in aan te pakken gebieden (deze fase Westenschouwen, Scharendijke en Renesse) pakken we kansen om maatregelen te treffen (ontvlechten van rioolvreemd water) op voorwaarde dat die passen binnen de financiële kaders. Het financiële kader is dat het kostentechnisch verantwoord is d.w.z.
de kostprijs per m2 is lager dan geraamde kostprijzen in het maatregelenplan. • Efficiënt: er is meer inzicht in het werkelijk functioneren van het systeem gekomen door niveaumetingen bij overstorten en een nieuw procesautomatiseringssysteem bij gemalen van het waterschap. Hierdoor kunnen we maatregelen bijsturen in omvang en
prioritering, bijvoorbeeld het uitbreiden van de capaciteit van rioolgemaal Lage Zoom en van de rwzi Westerschouwen is vervallen. Daarentegen breiden we de capaciteit van rioolgemaal Ellemeet wel uit. Met de afronding van de uitgevoerde maatregelen uit fase A, de diverse onderzoeken en ontwikkelingen die in het gebied zijn geweest en het opstellen van basisrioleringsplannen (BRP’s met bijbehorende maatregelen) van een aantal kernen door de gemeente SchouwenDuiveland, is vervolgens besloten om de gehele afvalwaterketen in kaart te brengen met de gegevens zoals deze nu beschikbaar en bekend zijn. Het doel is om, met behulp van een rekenmodel, na te gaan in hoeverre er aan de emissienormen voldaan wordt om zo een beeld te krijgen van de huidige stand-van-zaken anno 2021. Er is opdracht gegeven aan NXXS Ingenieurs en adviseurs B.V. om alle benodigde en beschikbare informatie te verzamelen, het rekenmodel op te stellen, de benodigde berekeningen uit te voeren en de resultaten in een rapportage te beschrijven. De conclusie van de milieutechnische toetsing is dat, met een paar capaciteitsaanpassingen van de rioolgemalen in Burgh-Haamstede, het huidige systeem voldoet aan de gestelde normen voor vuiluitworp. Met andere woorden alle inspanningen die zijn gedaan en projecten die nu nog in voorbereiding zijn, hebben er toe geleid dat het systeem anno 2021 voldoet aan de basisinspanning.
Financiën en verrekening fase A In fase A heeft gemeente Schouwen-Duiveland in het kader van de OAS Westerschouwen voor € 5.051.382,34 aan maatregelen uitgevoerd. Waterschap Scheldestromen heeft aan instandhoudingsmaatregelen (relinen) € 1.790.984,37 uitgevoerd en verbetermaatregelen € 316.710,91. Totaal dus voor € 2.107.695,28 aan OAS maatregelen uitgevoerd. In de tabel in bijlage 1 is het overzicht van de gerealiseerde maatregelen met de kosten weergegeven. Wanneer de kosten van zowel waterschap als gemeente worden gesommeerd en verdeeld via de kostenverdeelsleutels komt er een te verreken bedrag tussen waterschap en gemeente. Over Fase A van de OAS is het te verrekenen bedrag berekend op € 1.331.064,42, en dit is een schuld van het waterschap aan de gemeente. Oorspronkelijk was in het maatregelenplan een kostenraming begroot van € 11.990.000,voor de gemeente en € 5.186.000,- voor het waterschap. De verrekening op basis van de ramingen en planning was toen geraamd op €3.200.000,- schuld van het waterschap aan de gemeente. Zoals eerder vermeld door het efficiënt en effectief uitvoeren van maatregelen heeft fase A geresulteerd in bovenvermeld financieel resultaat.
Doorkijk en programma fase B Op basis van de voortgang die is gemaakt (uitgevoerde werken en projecten uit fase A), gebiedsontwikkelingen en de resultaten uit de evaluatie van fase A is bepaald welke opgave er nog is voor fase B. In de berekeningen van de evaluatie van fase A is rekening gehouden met een aantal projecten die in voorbereiding, maar nog niet uitgevoerd zijn. Dit zijn de verbetermaatregelen in de kernen Renesse, Scharendijke en Nieuw- en Burgh-Haamstede en de aanpassingen aan de rioolgemalen Ellemeet en Westenschouwen. Daarnaast zullen we daar waar er kansen zijn bij nieuwe ontwikkelingen of bij vervangings- en herinrichtingprojecten deze benutten om te komen tot een verdere beperking van rioolvreemd water. De kosten hiervan zijn als een p.m. post opgenomen en deze kansen zullen in overleg tussen waterschap en gemeente worden vastgesteld.
In onderstaande tabel zijn de werken en projecten voor de OAS, zowel de verbeter- als de instandhoudingsmaatregelen, gegeven. De projecten zijn voorzien van een financiële raming en planning voor uitvoering. Het totaalpakket van de maatregelen uit fase A en B maakt dat het afvalwatersysteem van het verzorgingsgebied van de rwzi Westerschouwen aan de vuilemissie voldoet. Tabel voor fase B: categorie activiteit
kern algemeen
project Optimalisatie van het stelsel
onderzoek algemeen
Verbetermaatregelen
niveaumetingen stelsel Hogezoom fase 3 Renesse Dreef Mauritsweg Scharendijke Grevelingenlaan Nieuw-Haamstede Torenweg e.o. Burgh-Haamstede Aanpassen gemalen Burghsluis Afkoppeling schuur/voorbereiding algemeen PRJ1241 aanpassen RG Westenschouwen en RG Ellemeet algemeen (PRJ1443) aanpassen watersysteem voor OAS maatregelen
Totaal
Totaal
pm
€ 1.317.500,00 algemeen
Instandhoudingsmaatregelen
gemeente waterschap raming in € planning raming in € planning opmerkingen PM 2021-2022 PM 2021 vervolg op bevindingen uit evaluatie van fase A. Optimalisatie van o.a. leidingen en capaciteit van gemalen PM 2021-2027 PM vervolg van fase A € 65.000,00 2020/2021 € 200.000,00 2023 € 5.000,00 2021 € 780.000,00 2021 € 200.000,00 2022 € 50.000,00 2021 € 17.500,00 2021 € 1.650.000,00 2021-2023
algemeen
PRJ1521A relinen afvalwaterleidingen perc 1SD PRJ1187A relining traject Westenschouwen - Burgh Haamstede - Lage Zoom naar rwzi
2021-2027
bedrag tzt aanpassen. Het is nu nog niet duidelijk of en wanneer er evt bijkomende aanpassingen aan het watersysteem ikv OAS gedaan worden.
€ 1.650.000,00 € 2.014.000,00 2021-2023 € 4.400.000,00 2024 - 2026
€ 6.414.000,00
Wanneer de ramingen van de projecten netto contant worden gemaakt op basis van de planning van de projecten, is de voorziene verrekening over fase B berekend op 3,97 miljoen euro. Dit is een schuld van de gemeente aan het waterschap. De verrekening van dit bedrag zal in 2027 plaatsvinden. In het maatregelenplan behorend bij het convenant OAS Westerschouwen is oorspronkelijk aan maatregelen voor fase B € 13.230.000,- voor gemeente Schouwen-Duiveland en € 6.848.000,- voor het waterschap geraamd.
Bijlage 1: Overzicht van uitgevoerde werken en projecten voor de OAS Westerschouwen fase A categorie activiteit
specificatie activiteit
gepland (jaartal)
realisatie [jaartal]
toelichting bijzonderheden
opgave opgave gepland gerealiseerd (in ha)
toelichting bijzonderheden
2020 Gaat om de gebieden Westenschouwen en Renesse
€
100.000,00 €
GA2, voor ber. onderz. en planvorming fase B
2020
2020
€
300.000,00 €
GB1, ontvlechten Ellemeet
2015
2015 niets gevonden aan rioolvreemd water om te ontvlechten
€
40.000,00 €
-
GB2, ontvlechten Elkerzee
2015
2017
€
100.000,00 €
2.895,00
GB3, ontvlechten Looperskapelle
2013
2015
€
30.000,00 €
2.852,00
GB4, ontvlechten Scharendijke
2014
2017
€
40.000,00 €
10.027,00
GC1, ontvlechten 't Baken
2020
2016
€
130.000,00 €
2.587,00
0,5 ha
GC2, ontvlechten De Achthoek
2019
2019
€
770.000,00 €
295.715,37
0,8 ha
0,0853
GC3, ontvlechten Zeeasterweg Renesse
2016
2018
€
2.930.000,00 €
1.413.749,81
2,5 ha
1,5831
GC4, ontvlechten Lage weg, Steenweg e.o. Westenschouwen
2015
2015
€
744.800,00 €
949.956,28 0,76 ha
1,38
Ook veel drainage aangesloten !! Door reconstructie van de lageweg/Steenweg volledig afgekoppeld incl. aanliggende woningen. € 68/m2 zijn de kosten tegen geraamd € 98/m2
0,29 ha
0,5278
de kosten zijn € 27/m2
4,6 ha
-
0,6 ha
0,2911
GC5 onvlechten Scalde Oort Westenschouwen
2017
2017
GC6, ontvlechten Hogeweg 96 + 98 e.o. Westenschouwen
2015
2018 Na onderzoek is verdere project € stop gezet door planontwikkeling op privaat terrein (camping Duinrand; verwacht 2022). 2016 €
2015
40.463,20 De kosten zijn algemene onderzoekskosten van de gemeente. De kosten worden dus niet verrekend! 10.435,00
€
162.313,52
4.500.000,00 €
18.755,38
588.000,00 €
82.835,00
Na inventarisatie op locatie blijken veel panden te lozen op grindput of in de tuin en niet op het dwa. € 28/m2 zijn de kosten. De kosten zijn € 56/m2
2016
2017
€
671.809,85
GC9, ontvlechten Jan van Renesseweg Renesse
2017
2017
€
392.751,00
GC10 ontvlechten Westerenbanweg BurghHaamstede GC11 ontvlechten Mauritsweg Renesse
2016
2016
€
27.683,00
2016
2016
€
364.124,69
0,45
De kosten zijn € 35/m2
GC 12 ontvlechten Hogezoom Renesse
2018
2018
€
221.244,00
0,379
De kosten zijn € 52/m2
GC13, ontvlechten Ingridstraat/Hoefijzer Noordwelle
2018
2018
€
10.132,68
GC14, ontvlechten Zeeanemoonweg Renesse
2019
2019
€
92.057,80
0,7616
De kosten zijn € 12/m2
GC15, ontvlechten diverse locaties
2019
2019
€
1.635,07
0,0182
De kosten zijn € 7/m2
GC16 ontvlechten Burghsluis
2019
2019 onderzoek naar afkoppelen
€
8.730,71
0
GC17 ontvlechten Herinrichting centrum Renesse
2020
2020
€
268.628,98
2014
2014 medewerkers van gemeente en waterschap hebben regeling aangepast.
€
-
Instellen van regeling op rtc regeling op het gemaal Hoosjesweg van de gemaal Hoosjesweg, de vuilstort Serooskerke instellen. Buffer van de vuilstort Serooskerke vuilstort gebruiken. opgave equivalent aan 3 ha PRJ 1241 debietmeting RG Moermondseweg en aanpassen capaciteit RG Lage Zoom en RWZI Westerschouwen
PRJ 1241 cap. RG Ellemeet en Westenschouwen PRJ 1393A maatregelen watersysteem OAS Westerschouwen fase A: Westenschouwen, Roterij Maatregelen overstorten Burgh-Haamstede en overstort Ellemeet en watergangen Exploitatie 2013 Verbindingsduiker De Laone
Instandhoudingsmaatregelen
werkelijke kosten
2015
GC7, ontvlechten Hoge Hilleweg en Rooiedal e.o. GC, Ontvlechten niet- Westenschouwen gescheiden gebieden opgave is 11 ha GC8, ontvlechten Bollenlaan e.o. Burgh-Haamstede
Debietmetingen en aanpassingen RG's en RWZI
kosten raming
GA1, installatie permanent meetnet GA, Effectmonitoring en verdiepend onderzoek
GB, Ontvlechten regenwater van drukriolering buitengebied opgave is 6 ha
toelichting bijzonderheden
2018
2018 na onderzoek is in 2018 beslist dat uitbreiden van RG Lagezoom en rwzi Westerschouwen op dit moment niet nodig is; in voorbreiding is gegaan maatregel aanpassen capaciteit RG Westenschouwen en RG Ellemeet
0,492
0,523
-
€
985.000,00
2017
2017
€
360.000,00 €
274.807,09
34.732,45
2020 na 2020
1,19 1,1293
Q = 126 m3/h
2013
2013
€
30.000,00 €
Exploitatie 2013 Uitstroomvoorzieningen
2013
2013
€
3.000,00 €
Project 8311 Relinen traject Scharendijke
2007
2007
€
Project 8312 Relinen Renesse
2008
2008
€
Project A12007A Relinen traject Kuijerdamseweg Ellemeet PRJ1185 Relinen Stoofweg, Lage Zoom
2011
2011
2015
2015
€ €
1.000.000,00 €
7.171,37 200.211,38 project was al uitgevoerd voor opstellen maatregelenplan 301.322,16 project was al uitgevoerd voor opstellen maatregelenplan 322.501,14 project was al uitgevoerd voor opstellen maatregelenplan 966.949,69
De kosten zijn € 30/m2 De kosten zijn € 6/m2
De kosten zijn € 2/m2
-