20220125 Raadsbrief Implementatie Levensloopfunctie veiligheidsregio Zeeland (505800)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Implementatie Levensloopfunctie veiligheidsregio Zeeland 505800 25 januari 2022 Werken, Wonen en Leven (WWL) P. Schot J.Chr. van der Hoek Afdelingshoofd WWL

Inleiding De Ketenveldnorm is het resultaat van multidisciplinaire samenwerking binnen het Programma Continuïteit van zorg, onder opdrachtgeverschap van de VNG, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het Ministerie Justitie & Veiligheid (J&V), Zorgverzekeraars Nederland en de Nederlandse GGZ. De Ketenveldnorm is opgenomen in het Hoofdlijnenakkoord GGZ en past binnen de kaders van de Aanpak personen met verward gedrag, de Meerjarenagenda Zorg- en Veiligheidshuizen en de Landelijke agenda Zorg & Veiligheid. Ketenveldnorm, levensloopfunctie De implementatie van deze Ketenveldnorm met levensloopfunctie is de kapstok waarop de versterking in de samenwerking binnen de keten zorg, veiligheid en sociaal domein vorm krijgt. De Ketenveldnorm richt zich specifiek op de hoog complexe cliënten met een stapeling van meerdere problemen zoals beschreven in bijlage 1. Vaak met meerdere trajecten van specialistische (forensische) zorg en detentie achter zich, zonder strafrechtelijke titel. De ondersteuning van de hoog complexe cliënten vanuit de verschillende zorg- en veiligheidsprofessionals is in principe voldoende geborgd. Echter vaak te complex om te koppelen aan één zorgexpertise of één domein. Wat ontbreekt is maatwerk, begeleidingscontinuïteit en domein overstijgende regie. Dit wordt vorm gegeven in een levensloopfunctie.

Door het sterker verbinden van het zorg-, veiligheids- en het sociaal domein, worden de zorg en de levenskwaliteit van deze cliënten verbeterd en de overlast of veiligheidsimplicaties die gekoppeld zijn aan het gedrag van deze cliëntgroep verminderd. Zeeuws breed omvat de cliëntgroep naar schatting 60 à 65 cliënten. Op Schouwen-Duiveland gaat het vermoedelijk over 2 cliënten per jaar. Weliswaar beperkt, maar de overlast en de risico’s voor de omgeving zijn groot en voor de cliënten ingrijpend. Er is een groot maatschappelijk belang om deze cliënten goed te helpen en zo (hoge) schadeposten voor de maatschappij te voorkomen. Kernboodschap Het doel van de Ketenveldnorm is te komen tot een geïntegreerd, langdurig en domeinoverstijgend zorgaanbod voor volwassenen die agressief en/of gevaarlijk gedrag (dreigen te) vertonen als gevolg van psychiatrische problemen, persoonlijkheidsstoornissen, een (licht) verstandelijke beperking of een niet aangeboren hersenletsel. Veelal gepaard gaande met middelenverslaving, zorgmijdend gedrag, psychoses of zedenproblematiek. Vaak met meerdere trajecten van specialistische (forensische) zorg en detentie achter zich, zonder strafrechtelijke titel.

Bij de implementatie van de Levensloopfunctie werken we samen met gemeenten, GGZ Emergis als Levensloopaanbieder, Tragel/DOOR, Gors, ’s Heeren Loo, Zuidwester, Philadelphia, reclassering NL, verslavingsreclassering, het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland, de politie Zeeland-West Brabant, het Leger des Heils en sinds kort de Penitentiaire Inrichtingen Torentijd en Vught. Ook het Openbaar Ministerie sluit aan. Elke partner werkt vanuit de eigen wettelijke kaders, met meer focus op de samenhang en continuïteit voor de ‘hoog complexe’ cliënt op alle levensdomeinen. Omdat de cliënt gedurende de Levensloopfunctie pendelt tussen de Wmo, Zorgverzekeringswet, Wet Langdurige zorg en/of Forensische zorg, varieert de betaaltitel van de casemanager veelvuldig gedurende

Pagina 1 van 4

het meerjarige Levensloopfunctie traject. De uitgangspunten voor de financiering van de Levensloopfunctie zijn: · de financiering volgt de cliënt; · alle verschillende activiteiten kunnen kostendekkend uitgevoerd worden; · zo min mogelijke verschillende financiers en regelingen; · zoveel mogelijk passend binnen de bestaande zorgstelsels. Omdat het aantal Levensloopcliënten beperkt is, maar de continuïteit van zorg en ondersteuning gedurende de meerjarige Levensloopfunctie onvoorspelbaar door de diverse stelsels heen beweegt, is het inregelen van de sluitende financiering voor de Levensloopfunctie complex. Onder voorbehoud van de financiering start de Levensloopfunctie binnen de regio Zeeland op 1 februari 2022. Consequenties Effecten De Ketenveldnorm is geen ‘ gouden ei’, wel de kapstok waarop de versterking in de samenwerking binnen deze domeinen vorm krijgt. Door het sterker verbinden van het zorg-, veiligheids- en het sociaal domein, worden de zorg en de levenskwaliteit van deze cliënten verbeterd en de overlast of veiligheidsimplicaties die gekoppeld zijn aan het gedrag van deze cliëntgroep verminderd.

Een eerste landelijke maatschappelijke businesscase (Monitoring ketenveldnorm ‘De eerste effecten van de ketenveldnorm op casusniveau’, Significant, 18 februari 2021) in de pilotregio’s toont de effecten van de Ketenveldnorm aan op maatschappelijke kosten en maatschappelijke baten. Een uitgebreidere maatschappelijke business case volgt begin 2022, met als aanvullende effecten: versterkte samenwerking tussen de domeinen, meer gedeelde urgentie, bewustzijn en kennisdeling, afname van Wmo ondersteuning (ambulant en maatschappelijke opvang) en een afname van forensische zorg. Ook de stabiliteit en de ervaren rust van de cliënt nemen gedurende het Levenslooptraject toe. Rol van de gemeenten De ambtenaar Openbare Orde en Veiligheid (AOV' er) en procesregisseur Sociaal Domein van de herkomstgemeente van de cliënt worden vanaf de aanmelding betrokken in het Levenslooptraject van de cliënt. Deze cliënten zijn reeds bekend bij de gemeenten via bestuurlijke maatregelen in het veiligheidsdomein of via maatwerkvoorzieningen in het brede sociale domein. Door vroegtijdige signalering, maatwerkoplossingen en cliënt coördinatie binnen het lokale domein worden ingrijpende en kostbare interventies voorkomen.

De ketenaanpak binnen de Levensloopfunctie leidt eveneens tot een efficiëntieslag in het aantal overleggen over deze cliënten en een sterkere verbinding tussen het lokale veiligheids- en sociaal domein. Extra taken voor het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland De volgende extra taken worden per 2022 structureel geborgd: a. Intensivering ketensamenwerking en procesregie ten behoeve van de levensloopbestendige ondersteuning van personen met een (hoog) veiligheidsrisico en verward gedrag. Dit betreft het invulling geven aan het aanmeldproces, de eerste beoordeling en risicoselectie, het organiseren en voorzitten van de inclusietafel, voeren van procesregie en het monitoren van de Levensloopfunctie op cliëntniveau. Hierin wordt samenwerkt met de gemeenten en met regionale instellingen voor geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg en voor beschermd wonen. b. Het hiervoor structureel in stand houden van kennis, expertise en personele capaciteit voor de domein overstijgende aanpak van deze doelgroep in de Veiligheidsregio. Financiering Om deze versterking mogelijk te maken is er landelijk € 10 miljoen beschikbaar gesteld als Decentralisatieuitkering in het Gemeentefonds, met een verdeling over de veiligheidsregio’s. Voor de veiligheidsregio Zeeland betreft dit circa € 200.000 via de gemeente Middelburg.

De sturing op de inzet, en daarmee ook de verantwoording over de middelen, is aan het bestuur van het Zorg- en Veiligheidshuis. De inzet van zorgprofessionals uit het Levensloopteam in de aanmeld- en opstartfase en het casemanagement is onvoldoende geborgd in de verzekerde zorg. Omdat de effecten van de Levensloopfunctie zich vertalen naar een kostenreductie binnen het gemeentelijke domein hebben de VNG

Pagina 2 van 4

en de zorgverzekeraars bestuurlijk afgesproken dat de aanmeld- en opstartkosten gemeentelijke financiering betreffen. Het betreft een normbedrag van € 2000 per aangemelde cliënt. Landelijk wordt er nog intensief samengewerkt om de bekostiging van het casemanagement binnen de verzekerde zorg kostendekkend te borgen. Ondanks het gegeven dat deze gesprekken nog lopen, kunnen we stellen dat niet alle begeleidingstaken binnen het grillige verloop van de Levensloopfunctie, te declareren zijn onder de verzekerde zorg. Op basis van ervaringen in de pilotregio’s en diverse landelijke uitvoeringstoetsen, is er aanvullend op de verzekerde zorg circa € 10.000 per cliënt per jaar nodig om de domein overstijgende begeleiding en continuïteit te borgen. Exclusief de benodigde aanvulling op de verzekerde zorg. Begroting In de ‘Toelichting op de begroting’, bijlage 5, vindt u een nadere onderbouwing van de geschatte jaarlijkse uitvoeringskosten in de periode 2023 tot en met 2026. Deze zijn voor de aanmeld- en opstartkosten en het casemanagement Levensloopfunctie berekend op enerzijds het aantal te verwachten cliënten die in het eerste uitvoeringsjaar aangemeld worden door de betrokken Zeeuwse partners. Dit betreft circa 20 cliënten in 2022 van de te verwachten 60 à 65 cliënten op Zeeuws niveau en 10 cliënten vanaf 2023.

Anderzijds is in de begroting rekening gehouden met de diverse landelijke uitvoeringstoetsen in de pilotregio’s. Voor Schouwen-Duiveland gaat het om een totaalbedrag van € 25.182 voor 2022 (inclusief lasten projectleider) en jaarlijks een bedrag van € 10.604 over de periode 2023 - 2026. Meer- en minderkosten worden naar rato van het aantal inwoners per gemeente tussentijds, uiterlijk na afloop van het kalenderjaar, regionaal verrekend op basis van verantwoording en na afstemming met de regionale stuurgroep Aanpak personen met verward gedrag, Wvggz, Ketenveldnorm. Bekostiging Aanmeldkosten, opstartkosten en casemanagement Levensloopfunctie De uitvoeringskosten vallen onder de Wmo middelen en de extra middelen die gemeenten hebben gekregen bij de ondertekening van het Hoofdlijnenakkoord GGZ. Aanvullend heeft het kabinet extra middelen beschikbaar gesteld om de overheidsdienstverlening fundamenteel te verbeteren en mensen in kwetsbare posities extra te ondersteunen. Deze middelen maken onderdeel uit van de decembercirculaire 2021, deze wordt u via een raadsvoorstel op een later moment aangeboden. Het betreffen hier middelen voor de versterking ondersteuning wijkteams en het versterken van de gemeentelijke dienstverlening waarmee gemeenten een impuls kunnen aan het ontwikkelen van een integrale dienstverlening.

In totaal betreft het hier bedragen van afgerond € 71.000 voor 2022, € 68.000 voor 2023 en vanaf 2024 tot en met 2026 structureel gemiddeld € 68.000 per jaar. Het betreft hier dus een periode van 6 jaar. Uiterlijk aan het eind van de periode wordt de bijdrage aan de gemeenten door het Rijk geëvalueerd, waarna herijking van het budget kan plaatsvinden. De uitvoeringsperiode in de beslispunten 1 tot en met 4 is gekoppeld aan deze 6 jaar. Dekking van de kosten zoals aangegeven onder het kopje 'begroting' kan plaatsvinden uit de middelen die wij ontvangen via de decembercirculaire 2021. Wij nemen dit mee in het betreffende raadsvoorstel. Communicatie Intern zijn en blijven de procesregisseurs sociaal domein en de AOV'er geïnformeerd, evenals de betrokken coördinatoren, programmamanager sociaal domein en manager sociaal domein. Extern zullen het CZW Bureau, het Zorg- en Veiligheidshuis, Emergis en de provinciaal projectleider Levensloopfunctie Ketenveldnorm en ketenpartners worden geïnformeerd over het besluit. Vervolg 1. Na besluitvorming door de Zeeuwse colleges van B&W, formaliseren GGZ Emergis en het CZW Bureau de subsidieafspraken met betrekking tot de aanmeldkosten, opstartkosten en het casemanagement Levensloopfunctie. 2.

Na besluitvorming door de Zeeuwse colleges van B&W, formaliseert het CZW Bureau de voortzetting van de provinciaal projectleider implementatie Levensloopfunctie, conform de door het Ministerie J&V vastgestelde Kritische Prestatie Indicatoren.

Pagina 3 van 4

3. 4.

5.

Periodiek wordt de inzet kwalitatief, kwantitatief en financieel gemonitord en (tussentijds) bijgesteld waar nodig. In het eerste kwartaal 2022 wordt de samenwerkingsovereenkomst tussen de uitvoerende ketenpartners Levensloopfunctie ter besluitvorming voorgelegd. Hierin zijn de rollen, verantwoordelijkheden, regionale op- en afschalingsafspraken en de gegevensdelingskaders binnen de Ketenveldnorm opgenomen. De subsidies worden jaarlijks vastgesteld op basis van inhoudelijke en financiële rapportages, inclusief eventuele tussentijdse bijstellingen.

Monitoring 1. Vanaf de start van de Levensloopfunctie vindt monitoring plaats op zowel cliëntniveau, als op de uitvoeringsprocessen, ketensamenwerking, maatschappelijke en organisatorische effecten en financiering(stelsels) van de Levensloopfunctie. Deze monitoring is de grondslag voor (tussentijdse) bijstellingen van de begrotingen. 2. In samenwerking met de Ketenveldregio’s wordt de monitoring landelijk geüniformeerd waar kan. Deze uniformiteit is cruciaal om via landelijke maatschappelijke business cases de kosten en baten te monitoren en via landelijke Budget Impact Analyses te komen tot de gewenste integrale pakketbekostiging met de benodigde stelselwijzigingen. 3. Periodieke monitoring van de implementatiestatus vindt periodiek plaats door het landelijk projectteam Ketenveldnorm, het Ministerie VWS en Ministerie J&V. Periodieke voortgangsrapportages en afstemmingsgesprekken op Zeeuws en Ketenveldregio niveau zijn hier onderdeel van. Bij de nieuwe ontwikkelingen wordt u geïnformeerd. Bijlagen • Brief college B&W Schouwen-Duiveland - advies levensloop ketenveldnorm • Bijlage 1 Clientprofiel Levensloopfunctie Ketenveldnorm • Bijlage 2 Maatschappelijke baten en maatschappelijke kosten • Bijlage 3 Brief VNG aan gemeenten • Bijlage 4 Kritische prestatie indicatoren Implementatie Levensloopfunctie Ketenveldnorm • Bijlage 5 Toelichting op begroting 2022

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 4 van 4