20220118 Raadsbrief Plan van aanpak implementatie Omgevingswet 2022 bijlage 1

Aanpak Omgevingswet 2022 Inleiding We zijn aan de slag met de voorbereiding op de nieuwe omgevingswet. Op 23 februari 2017 heeft de stuurgroep een plan van aanpak vastgesteld (bijlage). We hebben gekozen voor een aanpak die uitgaat van beheersbare stappen langs vier sporen: 1. 2. 3. 4.

Juridisch instrumentarium Digitalisering Pilot omgevingsvisie en omgevingsplan buitengebied Verankering in de organisatie

De aanpak implementatie Omgevingswet is gericht op een tweeledig doel: 1. Ervoor zorgen dat onze instrumenten (werkprocessen, systemen, standaarden) erop zijn voorbereid en aangepast de wettelijke taken per ingangsdatum van de wet uit te kunnen voeren. Hierop zijn met name spoor 1 en 2 gericht. 2. Een start maken met het werken met de nieuwe wet. De verandering in overheidshandelen die de wet veronderstelt en de consequenties voor het gedrag van raadsleden, bestuurders, ambtenaren en overige betrokkenen en hiermee leerervaringen opdoen. Hierop zijn vooral spoor 3 en 4 gericht. Dit document geeft bondig antwoord op de vraag welke vervolgstappen we de komende tijd zetten en welke bijdrage daarbij van wie wordt verwacht.

Spoor 1: Instrumenteel juridisch spoor Integratie van regels Resultaat: 1. Een actueel overzicht van vigerende regels die in de overgangsfase (periode van 1 juli 2022 tot vaststelling van een omgevingsplan), samen met de bruidsschat, dient als toetsingskader voor ruimtelijke plannen en tevens als basis (vertrekpunt) voor een nog op te stellen omgevingsplan Schouwen-Duiveland. 2. Alle betrokken collega’s hebben leerervaringen opgedaan met het toetsen van (ruimtelijke)plannen aan het tijdelijk omgevingsplan of met behulp van de BWG 3. Aanpassing van de verordeningen aan de Omgevingswet/ Bruidsschat. Deelresultaten/ stappen: 1. Houd de beleidswaardengenerator actueel (update door Antea). 2. Maak een raadsvoorstel over de aanpassing van de verordeningen aan de Omgevingswet/ Bruidsschat. Dit zijn in ieder geval: Bouwverordening, Erfgoedverordening, Legesverordening en de Verordening Nadeelcompensatie). 3. Neem kennis van de bruidsschat en doe een voorstel hoe de bruidsschat samen met de BWG praktisch te gebruiken. Vertaal dit in een praktische ‘handleiding’, hoe we straks gaan toetsen aan het tijdelijke omgevingsplan. 4. Oefen met het toetsen van ruimtelijke plannen conform de Omgevingswet aan de set met vigerende regels en de bruidsschat. 5. Onderzoek of het opstellen van een Verordening fysieke leefomgeving zinvol is. Aandachtspunten/ randvoorwaarden: 1.

Stem af met de werkgroep Omgevingsplan/, Werkprocessen en de projectgroep DSO. 2. Samenhang en afstemming: - Werkprocessen vergunningverlening en handhaving - Spoor 2 digitalisering (toepasbare regels); - Spoor 3 (vertaling van de ‘basis set regels’ naar regels voor het Omgevingsplan buitengebied).

3. Zorg voor goede afstemming met college en raad. 4. Lever, afhankelijk van de agenda, een actieve bijdrage aan het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland ((informatie halen en brengen). Stem met de andere projectgroepen deelname af. Deel opgehaalde informatie met collega’s. Projectgroep: Patricia, Joost, Vivian, Robert, Julius, Adrie,Brenda

Aanpassing van werkprocessen vergunningverlening & handhaving Resultaat: 1. We kunnen besluiten op grond van de Omgevingswet (Omgevingsvergunningen (regulier/ uitgebreid) binnen de wettelijke termijn opstellen, vaststellen, bekendmaken en beschikbaar stellen. 2. Aansluiting met de processen toezicht en handhaving, inclusief de processen voor de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (WKB). 3. Key2-vergunningen is uit gefaseerd. 4. De huidige Welstand-monumentencommissie is omgevormd naar de wettelijk verplichte commissie Omgevingskwaliteit (in lijn met de verordening) Maak een raadsvoorstel voor de formele omzetting van de Welstands-monumentencommissie naar de commissie Ruimtelijke kwaliteit en vaststelling van een verordening commissie ruimtelijke kwaliteit. 5. Informatievoorziening op de website over producten is aangepast. 6. We hebben (definitieve) afspraken met de collega overheden (veiligheidsregio, RUD, provincie, Waterschap, GGD) over de werkprocessen en onderlinge samenwerking daarin. 7. Alle medewerkers zijn geoefend in de nieuwe processen. Deelresultaten/ stappen: 1. Maak de werkprocessen Opa en Rijsmonument af. 2. Betrek direct betrokken medewerkers in het testen van / oefenen met de nieuwe werkprocessen en gebruik de feedback voor verder optimalisatie. 3. Leg afspraken met de ketenpartners definitief vast. 4.

Sluit aan bij de administratieve en dienstverlening afspraken 5. Draag samen met de werkgroep ‘integratie van regels’ zorg van de noodzakelijke (bestuurlijke) besluiten in werkprocessen, producten en verantwoordelijkheden (bijvoorbeeld aanvraagformulieren, indieningsvereisten, uitlijning van werkprocessen, instructies en mandaten). 6. Zorg voor aanpassing van de informatie op de website over onze producten 7. Adviseer over (de planning van) het uitfaseren van Key2 8. De Omgevingswet heeft consequenties voor de P maal Q afspraken die RUD en gemeenten hebben gemaakt en stem af met de werkgroep ‘financiële consequenties’. Aandachtspunten/ randvoorwaarden 1. Lever, afhankelijk van de agenda, een actieve bijdrage aan het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland (informatie halen en brengen). Stem met de andere projectgroepen deelname af. Deel opgehaalde informatie met collega’s. 2. Samenhang en afstemming: - integratie van regels - invulling participatie eisen; - projectgroep DSO; - integraal werken (spoor 4); 3. Toets tijdig de rechtmatigheid in de processen. Projectgroep: Jeroen, Wout, Elise, Raoul, Brenda, Sabine, Niels, Rien, financiële collega

Overgangssituatie lopende dossiers Resultaat: 1. Inzicht in de werkvoorraad (dossiers) die lopen tijdens de Overgangsperiode.

2. 3.

Aanvragers zijn tijdig geïnformeerd over de consequenties van de Inwerkingtreding van de Omgevingswet voor de procedure. Vastgelegde afspraken over lopende procedures.

Stappen: 1. Houd werkvoorraad inzichtelijk. 2. Maak een communicatieplan. 3. Bepaal welke dossiers onder de oude wet worden afgehandeld en welke onder de Omgevingswet. 4. Operationaliseer de uitwerking van de werkgroep Omgevingsplan naar afspraken over concrete dossiers. Projectgroep: Onno en Jeroen

Overdracht Bodemtaken Resultaat: 1. Overname van bodemtaken van provincie naar gemeente is geregeld. 2. College en collega’s zijn geïnformeerd. 3. Financiële consequenties zijn afgestemd met de werkgroep financiële implicaties Omgevingswet. Projectgroep: Rob en Rien

Invulling participatie eisen Resultaat: We hebben de eisen die de Omgevingswet stelt aan participatie concreet vertaald naar een antwoord op drie vragen: Wat vragen we op dit punt van de initiatiefnemer? In welke situatie? Hoe beoordelen we? Stappen: 1. Maak inzichtelijk wat de Omgevingswet eist op het punt van participatie en participatiemotiveringen (aanvraagvereiste en afwegingscriterium). 2. Maak een advies over een concrete invulling voor onze gemeente. Geeft daarbij in ieder geval antwoord op bovenstaande drie vragen. Geef advies over een goede implementatie. Aandachtspunten en randvoorwaarden 1. Maak een oplossing is de aansluit op de Schouwse situatie en praktisch werkbaar is voor onze afdeling. 2. Maak voor het formuleren van het antwoord gebruik van de leerervaringen die we in onze gemeente (netwerksamenleving, regionale energiestrategie, inspraak/ weerstand bij verschillende ruimtelijke opgaven) en goede voorbeelden van andere gemeenten. 3. Samenhang en afstemming: - Aanpassing van de werkprocessen; - Spoor 4: visie en uitgangspunten Projectgroep: Baukje, Raoul, Denise, Dion

Financiële implicaties van de Omgevingswet Resultaat:

Inzicht in de financiële implicaties van de Omgevingswet. Vertaling van de implicaties in de meerjarenbegroting 2023-2027. Deelresultaten: 1. Volg de berichtgeving over de financiële implicaties van de Omgevingswet voor onze gemeente. 2. Zorg voor een vertaling van de financiële implicaties in de kadernota en begroting. Aandachtspunten en randvoorwaarden: 1. De financiële implicaties hangen samen met de keuzen die gemaakt worden in de werkprocessen (leges). 2. Financiële afspraken met de RUD. Projectgroep: August, Hans-Jan, Onno

Spoor 2: digitalisering en informatievoorziening Digitale basis ruimtelijke plannen Resultaat: De voorraad aan digitale ruimtelijke plannen is actueel en er liggen goede afspraken zodat gewaarborgd is dat ze actueel blijven. Deelresultaten/stappen: 1. Houd de voorraad digitale plannen en gedigitaliseerde analoge plannen actueel (doorlopende taak). Projectgroep: Joost, Lex, Niels

Aansluiten op het digitaal stelsel omgevingswet (DSO) Resultaat: Systemen en werkprocessen zijn tijdig aangepast aan het digitaal stelsel omgevingswet Stappen/ deelresultaten: 1. Test het DSO in afstemming met de werkgroepen toepasbare regels, werkprocessen en omgevingsplan. 2. Tijdige omzetting naar de productieomgeving. 3. Een werkende samenwerkfunctionaliteit. Aandachtspunten/ randvoorwaarden: 1. Samenhang en afstemming: - Toepasbare regels; - Werkprocessen; - Omgevingsplan Projectgroep: Emile, Joost

Toepasbare regels/ vragenbomen

Resultaat: Ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn ervaringen opgedaan met het opstellen van een toepasbare regels en de gemeente Schouwen-Duiveland is op het gebied van toepasbare regels gereed voor invoering van de Omgevingswet. Deelresultaten/stappen: 1. Vergunningchecks, aanvraagformulieren en maatregelen op maat uit de bruidsschat zijn waar nodig aangepast aan de lokale regels van onze gemeente en beschikbaar gesteld in het DSO-LV. 2. Vergunningchecks en aanvraagformulieren, die niet worden geleverd met de bruidsschat maar die nu wel in het OLO staan, zijn opgesteld en beschikbaar gesteld in het DSO-LV. 3. Maatregelen op maat, die niet worden geleverd met de bruidsschat maar die nu wel in AIM-online staan, zijn opgesteld en beschikbaar gesteld in het DSO-LV. 4. Er zijn werkafspraken gemaakt ten behoeve van het beheer van toepasbare regels. Aandachtspunten: 1. Het maken van toepasbare regels die volgen uit een Omgevingsplan heeft nog aandacht nodig. 2. Ook het instellen van behandeldiensten moet gebeuren met toepasbare regels. Het is nog de vraag of hier aanpassingen ten op zichte van de “bruidsschat instellingen” nodig zijn. 3. Het is mogelijk om slim gebruik te maken van de ervaringen/content van andere gemeente. Deze content is op dit moment beperkt beschikbaar. Projectgroep: Joost, Patricia, Tom B., Rien

Spoor 3 Omgevingsvisie en Omgevingsplan Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland Resultaat: Een plan van aanpak voor het opstellen van een Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland. Raadsuitspraak over antwoord op de vraag welke rol de gemeente wenst in te vullen bij verschillende publieke opgaven en vraagstukken, Aandachtspunten/ randvoorwaarden: 1. Besteed aandacht aan de besturingsfilosofie en de rol van de gemeenteraad. 2. Begroot de kosten van het traject en neem die mee in het plan van aanpak. 3. Besteed aandacht aan de relatie met de strategische visie. 4. Zorg voor draagvlak en een raadsbesluit over het plan van aanpak Projectgroep: Dion, Kitty, Olaf, Miranda

Pilot Omgevingsplan Resultaat: Een leerervaring en een aantal documenten die collega’s in staat helpen procedures onder de Omgevingswet te behandelen. Dit zijn: 1. 2. 3. 4. 5.

We hebben de uitgangspunten voor het opstellen en wijzigen van Omgevingsplannen bepaald. Voor het planproces zijn keuzen gemaakt die het minimumniveau borgen. Maak een dummy/ standaard document voor Omgevingsplan op verzoek en de binnenplanse en buitenplanse omgevingsplan activiteit Stappenplan voor het maken van een Omgevingsplan en Opa. Bestuurlijk besluit over keuzen en standaarddocumenten. Maak een raadsvoorstel over Delegatiebesluit, en het adviesrecht van de raad.

Aandachtpunten: 1. Oefenen met de software 2. Deel kennis met collega’s. Projectgroep: Dion, Karin, Joost, Tom B., Brechje, Dion, Robert, Kirsten

Spoor 4 verankering in de organisatie Visie en uitgangspunten Aandachtspunten en randvoorwaarden: 1. Er lopen op dit moment verschillende initiatieven: netwerksamenleving, Omgevingsvisie landelijk gebied, rol van de raad en voorlichting aan de raad over de nieuwe Omgevingswet die raken aan dit vraagstuk. Het is nodig om daar meer lijn en samenhang in te brengen. 2. Het bestuurlijk antwoord op de vraag welke rol de gemeente wenst te spelen ten aanzien van publieke opgaven en vraagstukken is een vraag die betrekking heeft op de totale organisatie en behalve voor het fysieke domein evenzeer geldt voor het sociale domein. Deze vraag dient ook te worden beantwoord binnen het kader van herijking van de organisatievisie en de herijking van de strategische visie. 3. Het is van belang de gemeenteraad goed mee te nemen in de consequenties en dilemma’s die aan de keuzen voor de invulling van een bepaalde rol verbonden zijn. 4. Samenhang en afstemming: - Spoor 1, invulling participatie eisen; - Spoor 2, Omgevingsvisie en Omgevingsplan: invulling (regelgevende) rol gemeente.

Competenties en gedrag Resultaat: We ontwikkelen ons verder op de competenties in lijn met de nieuwe Omgevingswet. Stappen:  De doorontwikkeling in kennis nemen we mee in het opleidingsplan.  De vraag over rol van de gemeente in het fysieke domein dient aan de orde te komen als één van de eerste stappen in het traject van vaststelling van de Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland.

Integraal werken Aandachtspunten: 1. We hebben leerervaringen opgedaan met meer integraal werken en een structuur die bij onze organisatie past. 2. Afgestemd met werkprocessen vergunningverlening en handhaving hebben we goede werkafspraken met ketenpartners over effectieve en efficiënte afstemming.

Opleiding Aandachtspunten: Onze afdeling leert veel door het daadwerkelijk te doen. Belangrijk hierbij is om in de (deel)projectplannen aandacht te geven aan reflectie en stilstaan bij zaken die geleed zijn. Daarnaast faciliteert de VNG bij het volgen van trainingen en opleidingen, hier sluiten we zoveel als mogelijk bij aan.

Advisering college en gemeenteraad Voor inwerkingtreding van de wet moeten er nog verschillende raadsbesluiten worden genomen, in bovenstaande (deel)projecten staan deze benoemd. Hieronder nog een opsomming van de voorziene adviezen. Nadat we precies weten hoe de wetgeving er uit ziet, bundelen we deze adviezen en worden deze in procedure gebracht.        

Aanpassen Legesverordening: Instellen adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en vaststellen van bijbehorende verordening: Omzetting van planschadeverordening 2008 naar een verordening Nadeelcompensatie Aanpassen diverse verordeningen die gedeeltelijk overgaan naar omgevingsplan Aanpassen Kwaliteitsverordening vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Schouwen-Duiveland Delegatiebesluit vaststellen omgevingsplan Aanwijzing als adviseur bij bepaalde gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Participatieverplichting

Bewaking van voortgang en samenhang Resultaat: Afstemming over voortgang en het beschikbaar stellen van de nodige middelen ten behoeve van de implementatie. Verder is er afstemming over de samenhang met andere opgaven en ontwikkelingen binnen het concern en terugkoppeling met college en raad. Stuurgroep: Jacqueline, Onno, Gertjan