20211109 Raadsbrief update implementatie Omgevingswet bijlage 1 aanpak

Aanpak Omgevingswet 2021 Inleiding We zijn aan de slag met de voorbereiding op de nieuwe omgevingswet. Op 23 februari 2017 heeft de stuurgroep een plan van aanpak vastgesteld (bijlage). We hebben gekozen voor een aanpak die uitgaat van beheersbare stappen langs vier sporen: 1. 2. 3. 4.

Juridisch instrumentarium Digitalisering Pilot omgevingsvisie en omgevingsplan buitengebied Verankering in de organisatie

We zetten in op de acties die voor de geplande datum van inwerkingtreding van de Wet, 1 januari 2022, dienen te zijn afgerond. In deze herziene versie hebben we de info uit de routekaart van de VNG (bijlage) meegenomen. Na inwerkingtreding van de Wet is de implementatie overigens niet klaar. We zullen nog verschillend jaren nodig hebben om te komen tot vaststelling van een nieuwe omgevingsvisie Schouwen-Duiveland, een nieuw omgevingsplan en de uitwerking van programma’s. Daarnaast vraagt het werken met de Wet ‘aanpassen en leren’ van zowel ambtelijke organisatie, bestuurders, raadsleden en betrokkenen in het ruimtelijk domein. Ook dit proces van aanpassen en leren loopt door na inwerkingtreding van de wet. De aanpak implementatie Omgevingswet is gericht op een tweeledig doel: 1. Ervoor zorgen dat onze instrumenten (werkprocessen, systemen, standaarden) erop zijn voorbereid en aangepast de wettelijke taken per ingangsdatum van de wet uit te kunnen voeren. Hierop zijn met name spoor 1 en 2 gericht. 2. Een start maken met het werken met de nieuwe wet. De verandering in overheidshandelen die de wet veronderstelt en de consequenties voor het gedrag van raadsleden, bestuurders, ambtenaren en overige betrokkenen en hiermee leerervaringen opdoen. Hierop zijn vooral spoor 3 en 4 gericht.

Dit document geeft bondig antwoord op de vraag welke vervolgstappen we de komende tijd gaan zetten en welke bijdrage daarbij van wie wordt verwacht.

Spoor 1: Instrumenteel juridisch spoor Integratie van regels Resultaat: 1. Een bruikbaar overzicht van vigerende regels die in de overgangsfase (periode van 1 januari 2022 tot vaststelling van een omgevingsplan), samen met de bruidsschat, dient als toetsingskader voor ruimtelijke plannen en tevens als basis (vertrekpunt) voor een nog op te stellen omgevingsplan Schouwen-Duiveland. 2. Alle betrokken collega’s hebben leerervaringen opgedaan met het toetsen van bouwplannen aan het tijdelijk omgevingsplan of met behulp van de BWG 3. Inzicht en afstemming (in de vorm van werkafspraken) hoe we in de overgangsperiode het toetsen van ruimtelijke plannen conform de Omgevingswet vorm gaan geven. Deelresultaten/ stappen:

1. Rond het opschonen van de Beleidswaardengenerator (BWG) af en zorg voor bestuurlijke vaststelling. (planning:1e kwartaal 2021), zorg er hierbij voor dat het goed overdraagbaar is aan het team dat aan de slag gaat met het nog op te stellen Omgevingsplan Schouwen-Duiveland. 2. Onderzoek en adviseer op welke manier de BWG het beste gebruikt kan worden; het onderzoek spitst zich toe op 3 doelen: hulpmiddel bij het toetsen van bouwplannen, bij het maken van omgevingsplannen en/of bij het maken van nieuw beleid. (planning 1e kwartaal 2021) 3. Neem kennis van de bruidsschat en doe een voorstel hoe de bruidsschat samen met de BWG praktisch te gebruiken. 4. Oefen met het toetsen van ruimtelijke plannen conform de Omgevingswet aan de set met vigerende regels en de bruidsschat. Maak in een notitie inzichtelijk tegen welke problemen we aanlopen en breng advies uit over oplossingen en werkafspraken die nodig zijn om deze toetsing effectief en efficiënt te laten verlopen. Aandachtspunten / randvoorwaarden 1. Stem af met de werkgroep Omgevingsplan/, Werkprocessen en de projectgroep DSO. 2. Samenhang en afstemming: - Werkprocessen vergunningverlening en handhaving - Spoor 2 digitalisering (toepasbare regels); - Spoor 3 (vertaling van de ‘basis set regels’ naar regels voor het Omgevingsplan buitengebied). 3. Zorg voor goede afstemming met college en raad. 4.

Lever, afhankelijk van de agenda, een actieve bijdrage aan het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland ( (informatie halen en brengen). Stem met de andere projectgroepen deelname af. Deel opgehaalde informatie met collega’s. 5. Breng elke twee maanden in een beknopte memo verslag uit over de voortgang (geboekte deelresultaten) en ontwikkelingen. Projectgroep: Patricia, Joost, Vivian, Robert, Julius, Adrie, Karin

Aanpassing van werkprocessen vergunningverlening & handhaving Resultaat: 1. We kunnen besluiten op grond van de Omgevingswet (Omgevingsvergunningen (regulier / uitgebreid) binnen de wettelijke termijn opstellen, vaststellen, bekendmaken en beschikbaar stellen. 2. Key2-vergunningen is uit gefaseerd. 3. De legesverordening en de planschadeverordening zijn aangepast en de financiële consequenties zijn in beeld gebracht. 4. De huidige Welstand-monumentencommissie is omgevormd naar de wettelijk verplichte commissie Omgevingskwaliteit. 5. Informatievoorziening op de website over producten is aangepast. 6. We hebben werkbare afspraken met de collega overheden (veiligheidsregio, RUD, provincie, Waterschap, GGD) over de werkprocessen en onderlinge samenwerking daarin. 7. Alle medewerkers zijn geoefend in de nieuwe processen. Deelresultaten / stappen: 1. Maak de werkprocessen verder af. 2. Betrek direct betrokken medewerkers in het testen van / oefenen met de nieuwe werkprocessen en gebruik de feedback voor verder optimalisatie. 3. Stem af met ketenpartners / collega overheden over werkprocessen en invulling van taken (éénloket-gedachte) en leg de werkafspraken vast. 4. Draag zorg van de noodzakelijke (bestuurlijke) besluiten in werkprocessen, producten en verantwoordelijkheden (bijvoorbeeld aanvraagformulieren, indieningsvereisten, uitlijning van werkprocessen en mandaten). 5.

Zorg voor aanpassing van de informatie op de website over onze producten (Q4 gereed) 6. Adviseer over (de planning van) het uitfaseren van Key2 7. De Omgevingswet heeft consequenties voor de P maal Q afspraken die RUD en gemeenten hebben gemaakt en heeft daarmee ook structurele financiële consequenties voor gemeenten. Volg deze ontwikkelingen en breng hierover advies uit.

Aandachtspunten / randvoorwaarden 1. Lever, afhankelijk van de agenda, een actieve bijdrage aan het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland ( (informatie halen en brengen). Stem met de andere projectgroepen deelname af. Deel opgehaalde informatie met collega’s. 2. Samenhang en afstemming: - integratie van regels - invulling participatie eisen; - projectgroep DSO; - integraal werken (spoor 4); 3. Het welstandsproces en het legesproces vraagt extra aandacht in de afstemming en borging 4. Toets tijdig de rechtmatigheid in de processen. 5. Zorg voor goede afstemming met de RUD, Veiligheidsregio en andere overheden / ketenpartners over invulling van de één-loket-gedachte. 6. Breng elke twee maanden in een beknopte memo verslag uit over de voortgang (geboekte deelresultaten) en ontwikkelingen. Projectgroep: Jeroen, Wout, Elise, Raoul, Brenda , Niels, Rien, financiële collega

Invulling participatie eisen Resultaat: We hebben de eisen die de Omgevingswet stelt aan participatie concreet vertaald naar een antwoord op drie vragen: Wat vragen we op dit punt van de initiatiefnemer? In welke situatie? Hoe beoordelen we? Stappen: 1. Maak inzichtelijk wat de Omgevingswet eist op het punt van participatie en participatiemotiveringen (aanvraagvereiste en afwegingscriterium). 2. Maak een advies over een concrete invulling voor onze gemeente. Geeft daarbij in ieder geval antwoord op bovenstaande drie vragen. Geef advies over een goede implementatie. Aandachtspunten en randvoorwaarden 1. Maak een oplossing is de aansluit op de Schouwse situatie en praktisch werkbaar is voor onze afdeling. 2. Maak voor het formuleren van het antwoord gebruik van de leerervaringen die we in onze gemeente (netwerksamenleving, regionale energie strategie, inspraak / weerstand bij verschillende ruimtelijke opgaven) en goede voorbeelden van andere gemeenten. 3. Samenhang en afstemming: - Aanpassing van de werkprocessen; - Spoor 4: visie en uitgangspunten 4. Lever, afhankelijk van de agenda, een actieve bijdrage aan het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland ( (informatie halen en brengen). Stem met de andere projectgroepen deelname af. Deel opgehaalde informatie met collega’s Projectgroep: Baukje, Olaf, Denise, Brechje, Dion

Financiële implicaties van de Omgevingswet Resultaat Inzicht in de financiële implicaties van de Omgevingswet. Vertaling van de implicaties in de meerjarenbegroting 2022-2026. Deelresultaten 1. Volg de berichtgeving over de financiële implicaties van de Omgevingswet voor onze gemeente. 2. Zorg voor een vertaling van de financiële implicaties in de begroting.

Aandachtspunten en randvoorwaarden De financiele implicaties hangen samen met de keuzen die gemaakt worden in de werkprocessen (leges). Projectgroep August, Hans-Jan, Onno

Spoor 2: digitalisering en informatievoorziening Digitale basis ruimtelijke plannen Resultaat De voorraad aan digitale ruimtelijke plannen is actueel en er liggen goede afspraken zodat gewaarborgd is dat ze actueel blijven. Deelresultaten / stappen 1. Houd de voorraad digitale plannen en gedigitaliseerde analoge plannen actueel (doorlopende taak). Projectgroep: Joost, Lex, Niels

Aansluiten op het digitaal stelsel omgevingswet (DSO) Resultaat: Systemen en werkprocessen zijn tijdig aangepast aan het digitaal stelsel omgevingswet Stappen / deelresultaten: 1. Volg de ontwikkelingen van het digitaal stelsel omgevingswet op consequenties voor gemeentelijke systemen en werkprocessen. 2. Test het DSO in afstemming met de werkgroep toepasbare regels en werkprocessen. Aandachtspunten / randvoorwaarden: 1. Lever, afhankelijk van de agenda, een actieve bijdrage aan het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland ( (informatie halen en brengen). Stem met de andere projectgroepen deelname af. Deel opgehaalde informatie met collega’s. 2. Samenhang en afstemming: – toepasbare regels - werkprocessen; Breng elke twee maanden in een beknopte memo verslag uit over de voortgang en ontwikkelingen. Projectgroep: Emile, Onno, Joost

Toepasbare regels / vragenbomen Resultaat 1. Plan van aanpak voor het maken van toepasbare regels en vragenbomen. 2. Realiseer vragenbomen.

Aandachtpunten: 1. Experimenteer en doe ervaring op met het maken van vragenbomen. 2. Maak een prioritering in het opstellen van vragenbomen en leg die vast in het plan van aanpak planning: PVA opstellen in april 2021 en in mei 2021 vaststellen. Tegen die tijd is er hopelijk meer duidelijkheid over het het DSO. Vervolgens hebben we ruim een half jaar om te experimenteren en het PVA uit te voeren. 3. Maak slim gebruik van de ervaringen van andere gemeenten. 4. Maak toepasbare regels in nauw overleg met de werkgroep integratie regels, werkprocessen en DSO. Projectgroep Joost, Patricia, Tom B., Rien

Spoor 3 Omgevingsvisie en Omgevingsplan Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland Resultaat: Een plan van aanpak voor het opstellen van een Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland. Raadsuitspraak over antwoord op de vraag welke rol de gemeente wenst in te vullen bij verschillende publieke opgaven en vraagstukken, Aandachtspunten / randvoorwaarden: 1. 2. 3. 4.

Besteed aandacht aan de bestuursfilsofie en de rol van de gemeenteraad. Begroot de kosten van het traject en neem die mee in het plan van aanpak. Besteed aandacht aan de relatie met de strategische visie. Zorg voor draagvlak en een raadsbesluit over het plan van aanpak

Projectgroep Vacature projectleider, Kitty, Olaf.

Pilot Omgevingsplan Resultaat Een leerervaring en een aantal documenten die collega’s in staat helpen procedures onder de Omgevingswet te behandelen. Die documenten zijn: 1. Memo met handvatten / hulpmiddel voor het Omgevingsplan, melding en een binnenplanse en buitenplanse omgevingsplanactiviteit (opa). 2. Een oefenplan, standaard document. 3. Evaluatie memo: lijst met vragen / te maken keuzes 4. Stappenplan voor het maken van een Omgevingsplan Planning Q1 - Invullen Casco Omgevingsplan; - Opstellen 1e concept Omgevingsplan;

- 1e concept terug leggen in de organisatie. Q2 - Aanpassen 1e concept Omgevingsplan; - Opstellen concept handleiding Omgevingsplan; - Concept handleiding terugleggen in organisatie. Q3 - Definitief maken handleiding; - Terugkoppeling in organisatie. Aandachtpunten: 1. Oefenen met de software 2. Deel kennis met collega’s. 3. Inventariseer komende procedures en adviseer over de te doorlopen procedure, rekening houdend met de inwerkingtredingsdatum. Projectgroep: Dion, Karin, Joost, Tom B., Brechje Dion, Kitty , Robert,

Spoor 4 verankering in de organisatie visie en uitgangspunten

Aandachtspunten en randvoorwaarden 1. Er lopen op dit moment verschillende initiatieven: netwerksamenleving, Omgevingsvisie landelijk gebied, rol van de raad en voorlichting aan de raad over de nieuwe Omgevingswet die raken aan dit vraagstuk. Het is nodig om daar meer lijn en samenhang in te brengen. 2. Het bestuurlijk antwoord op de vraag welke rol de gemeente wenst te spelen ten aanzien van publieke opgaven en vraagstukken is een vraag die betrekking heeft op de totale organisatie en behalve voor het fysieke domein evenzeer geldt voor het sociale domein. Deze vraag dient ook te worden beantwoord binnen het kader van herijking van de organisatievisie en de herijking van de strategische visie. 3. Het is van belang de gemeenteraad goed mee te nemen in de consequenties en dilemma’s die aan de keuzen voor de invulling van een bepaalde rol verbonden zijn. 4. Samenhang en afstemming: - Spoor 1, invulling participatie eisen; - Spoor 2, Omgevingsvisie en Omgevingsplan: invulling (regelgevende) rol gemeente.

Competenties en gedrag Resultaat: We ontwikkelen ons verder op de competenties in lijn met de nieuwe Omgevingswet. Dit is bij uitstek een opgave die verder gaat dan R&M en de gehele organisatie aangaat. Het ligt voor de hand voor deze opgave aan te sluiten bij het lopende traject van de herijking van de organisatievisie. Stappen:  Conform de stappen herijking organisatievisie.  De doorontwikkeling in kennis nemen we mee in het opleidingsplan.  De vraag over rol van de gemeente in het fysieke domein dient aan de orde te komen als één van de eerste stappen in het traject van vaststelling van de Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland.

Integraal werken Resultaat: 1. We hebben leerervaringen opgedaan met meer integraal werken en een structuur die bij onze organisatie past. 2. Afgestemd met werkprocessen vergunningverlening en handhaving hebben we goede werkafspraken met ketenpartners over effectieve en efficiënte afstemming. Aanpak: Het Toetsteam zoals dat nu functioneert geldt als uitgangspunt voor het komen tot integrale en snellere afwegingen (termijn van acht weken voor uitgebreide procedures). Afhankelijk van de opgave betrekken we andere disciplines uit onze organisatie. Daarnaast maken we afspraken met de ketenpartners om op een effectieve en efficiënte wijze te komen tot afstemming. Projectgroep: Onno, Lex, Jeroen, Huig

Opleiding Resultaat: 1. Iedereen van RenM en betrokken van andere afdelingen heeft een seminar, training of opleiding gevolgd die inzicht geeft in de Omgevingswet. Aandachtspunten: Onze afdeling leert veel door het daadwerkelijk te doen. Belangrijk hierbij is om in de (deel)projectplannen aandacht te geven aan reflectie en stilstaan bij zaken die geleed zijn. Daarnaast faciliteert het SPOZ bij het volgen van trainingen en opleidingen, hier sluiten we zoveel als mogelijk bij aan. Dit biedt ook de kans om met collega’s van andere gemeenten in gesprek te gaan. Ook het aanbod van Juust om ervaringen uit te wisselen nemen we aan.

Bewaking van voortgang en samenhang Resultaat: Afstemming over voortgang en het beschikbaar stellen van de nodige middelen ten behoeve van de implementatie. Verder is er afstemming over de samenhang met andere opgaven en ontwikkelingen binnen het concern en terugkoppeling met college en raad. Aandachtspunten / taken: 1. De stuurgroep laat zich door de projectgroepen informeren over voortgang en ontwikkelingen en stuurt zo nodig bij. 2. De stuurgroep / ambtelijk opdrachtgever definieert de op te pakken acties en randvoorwaarden, wijst verantwoordelijken aan en stelt middelen ter beschikking. 3. De stuurgroep laat zich periodiek informeren over de voortgang. 4. Gertjan arrangeert periodiek (één keer in de twee maanden / kwartaal) een afstemmingsoverleg met de verschillende projectgroepen.

Stuurgroep: Jacqueline, Onno, Gertjan