20211026 Raadsbrief Schouwen-Duiveland Vitaal en uitbreidingsinvestering begroting 2022-2025 bijlage 2

Samenvatting Schouwen-Duiveland Vitaal en belang uitbreidingsinvestering Wat is Schouwen-Duiveland Vitaal? Schouwen-Duiveland Vitaal (SDV) is de lokale vertaling van het regionale gezondheidsbeleid. SDV is een preventief leefstijlprogramma voor inwoners van Schouwen-Duiveland van 0 tot 100+ jaar. Het programma is een middel om gezonde leefstijl mogelijk te maken in de directe leefomgeving. Het programma heeft tot doel inwoners te stimuleren tot fysieke en mentale vitaliteit. Waarom SDV? Met een gezonde geest in een gezond lichaam voelen inwoners zich vitaal en reageren veerkrachtig op verschillende en uitdagende situaties in het leven. Inwoners zijn geïnspireerd en in staat gesteld om gezonde keuzes te maken. Dit heeft niet alleen een positieve uitwerking op de mensen zelf, het werkt ook door in hun (leef)omgeving. Met een gezonde leefstijl wordt de kans op een versterkt immuunsysteem verhoogd en wordt de kans op fysieke gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, gewrichtsaandoeningen, diabetes en alzheimer verlaagd. Ook wordt de kans op mentale gezondheidsproblemen, zoals eenzaamheid, verslaving en depressie, verminderd. De preventieve aanpak vermindert de kans op en noodzaak van inzet van (dure) professionele hulp- en/of zorgverlening.

Krachten van SDV SDV zet in op effecten op de korte termijn én werkt tegelijkertijd aan een mentaliteitsverandering op de lange termijn om gezonde keuzes de norm te laten worden/zijn. In het leefstijlprogramma wordt intensief samengewerkt met gemeente, ondernemers, zorg- en welzijnsinstellingen, (sport)verenigingen, wijkraden en betrokken inwoners. Er is groot draagvlak onder de participanten voor het programma en voor een eigen bijdrage aan een gezondere leefomgeving. De regisseur SDV werkt (mede) aan ontwikkeling van het programma en zorgt voor draagvlakversterking, verbreding en -verdieping, waarbij relatiebeer van essentieel belang is. De regisseur werkt nauw samen met buurtsportcoaches om de uitvoering tot stand te laten komen door de buurtsportcoaches en de betrokken partners/bewoners. Enerzijds zet het programma in op fysieke en mentale gezondheid door de focus op sport en beweging. Anderzijds zet het programma in op de leefomgeving door de focus op bewustwording van en het maken van gezonde keuzes, zoals gezonde voeding en ontspanning in een gezonde (natuurlijke en/of culturele) omgeving. Het programma hanteert een integrale gezondheidsbenadering. Het programma sluit aan bij het Nationaal Preventieakkoord, het Nationaal Sportakkoord en Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). De JOGGmethode heeft raakvlak met Positieve Gezondheid, waarmee de gemeente ook werkt.

Door deze krachten te bundelen wordt ingezet op zowel jong als oud(er) en wordt het bereik groter en het effect versterkt. Uitvoering en resultaten in 2021 Sinds de start in 2020 lag en ligt de focus in het programma op sport en bewegen. In 2020 en 2021 zijn verschillende doelgroepen bereikt en zijn de eerste successen behaald met diverse projecten. In aanvulling op de raadsbrief van 13 oktober 2020 en de voortdurende projecten en activiteiten, leest u hier welke extra stappen in 2021 zijn gezet en welke resultaten zijn behaald: Preventieakkoord Het Nationaal Preventieakkoord is aangevraagd, gehonoreerd en vertaald naar SDV. Het programma richt zich, samen met partners, op de thema’s overgewicht (Het Bewegend Kind), leefbaarheid (Vitale Kernen), roken en problematisch alcoholgebruik (Gezonde Sportomgeving), inclusieve sport (Zeeuwse Leefstijlroute) en armoede (Jeugdfonds Sport & Cultuur). Primair onderwijs - Vier scholen zijn het schooljaar 2021/2022 gestart met het programma ‘Het Bewegend Kind’. Deze scholen kunnen ‘Het Bewegend Kind’ laten certificeren voor de gezonde school voor het thema sport en bewegen.

-

Binnen scholenkoepel Radar is een voorlichting geweest voor alle schooldirecteuren en interne begeleiders over het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Zij zijn nu intermediair om leerlingen aan te melden die recht hebben op deze regeling. In het najaar wordt voor alle overige locatiedirecteuren en interne begeleiders op Schouwen-Duiveland hierover een webinar aangeboden.

Sportverenigingen - De buurtsportcoach/verenigingsadviseur is opgeleid als clubkadercoach. Hij zal sportverenigingen ondersteunen op het gebied van het didactische en pedagogische aspect van trainingen. - Tijdens het sportcafé in september is gesproken over de oprichting van een ‘klankbordgroep sport’ in Schouwen-Duiveland. Deze klankbordgroep buigt zich over het sportakkoord, maar geeft ook aan welke urgente zaken spelen bij meerdere verenigingen. Openbare ruimte / dorpsvisies - In Oosterland is het leefstijlprogramma voor mensen met chronische aandoeningen ‘De Zeeuwse Leefstijlroute’ van start gegaan. Wekelijks wordt er onder begeleiding gewandeld en wordt informatie over gezonde leefstijl aangeboden aan de deelnemers. - In Oosterland is een behoeftepeiling van Vitale Kernen door de stuurgroep samengesteld. Deze peiling wordt nu uitgezet onder de inwoners van Oosterland. Steeds meer partijen haken aan bij de stuurgroep als vertegenwoordiging van haar inwoners, waaronder sport, dorpshuis, onderwijs, zorg en kerk. Vervolg SDV 2022-2024 In de nabije toekomst investeert het programma door (meer) aandacht voor gezonde en sportieve leefomgevingen in de kinderopvang, het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs, sportverenigingen, bij sportevenementen, openbare ruimte en dorpsvisies. Het programma breidt zich verder uit naar meerdere leefgebieden, waaronder natuur en cultuur.

Daarnaast wordt onderzocht welke andere leefgebieden een positief effect bevorderen en waar het programma met partners op kan inzoomen. Naast de korte termijn resultaten wordt ingezet op de mentaliteitsverandering, het creëren van draagvlak en het vinden, mobiliseren en committeren van nieuwe partners. Uitbreiding formatie regisseur SDV en buurtsportcoaches Met het Nationale Preventie- en Sportakkoord zijn de taken van de regisseur en de buurtsportcoaches vergroot. Er is daarom behoefte aan meer uren voor beide functies. Om de ingezette koers te vervolgen is het belangrijk te investeren in een uitbreiding van de uren van de regisseur SDV en het aantal buurtsportcoaches. Een realistische inzet vraagt vanaf 2022 om extra uren voor de regisseur SDV en op de volledige inzet van 5,56 fte voor buurtsportcoaches, zoals destijds aangevraagd. Momenteel wordt er 3,01 fte aan buursportcoach ingezet. Financiën SDV en uitbreidingsinvestering Het Rijk biedt middels het Nationaal Preventieakkoord en Nationaal Sportakkoord, Gezond In De Stad en JOGG bijdragen voor uitvoeringsgelden. Hiervan zijn zowel activiteiten als een deel van de formatie van de buurtsportcoaches en de regisseur SDV gefinancierd. Het Rijk gaat uit van €50.000 per fte. De realiteit is dat de kosten voor deze functies hoger liggen, te weten ongeveer €70.000 per fte.

De bijdragen van het Rijk zijn dus ontoereikend voor de brede en benodigde inzet van de regisseur SDV en buurtsportcoaches. Met de gevraagde uitbreidingsinvestering wordt de capaciteit structureel geborgd. Voor de financiële toelichting op aanvraag uitbreidingsinvestering voor Schouwen-Duiveland Vitaal verwijs ik u naar bijlage 5. Voor het volledige uitvoeringsprogramma verwijs ik u naar het document “Schouwen-Duiveland Vitaal, uitvoeringsprogramma 2021-2024”.