20210928 bijlage 3 rapport inventarisatie bedrijvenpark Zierikzee Zuid

Duurzaamheidsinventarisatie Bedrijvenpark Zierikzee Zuid

Voorwoord Op 21 december 2017 heeft de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland de Energie-Agenda 2018 – 2023 vastgesteld. In deze eerste energie-agenda heeft de gemeente haar ambities op het gebied van energie, energiegebruik, energiebesparing en de omschakeling naar duurzame energie. De algemene doelstelling voor 2040 is het realiseren van een energieneutraal Schouwen-Duiveland. De provincie Zeeland heeft een subsidieregeling beschikbaar gesteld waarbij een subsidie kan worden aangevraagd voor het uitvoeren van duurzaamheidsscans bij bedrijven op een bedrijventerrein op heel Schouwen-Duiveland. Daarbij is het Bedrijventerrein Zuid Zierikzee als eerst benaderd. Volgens het Plan van Aanpak voor Bedrijventerrein Zuid Zierikzee heeft er een duurzaamheidsinventarisatie plaatsgevonden. Dit betreft bedrijven met het hoogste energieverbruik op bedrijvenpark gelegen: Zuidhoek, Straalweg 1, Groeneweegje ’t Sas, Businesspark en Straalweg 2. De duurzaamheidsinventarisatie maakt onderdeel uit voor vervolgstappen voor het project ‘’Verduurzaming Bedrijvenpark Zuid’’. Met betrekking tot verduurzaming zijn er grofweg drie categorieën te zien: 1. Voorlopers: bedrijven en verenigingen die al duurzame maatregelen hebben uitgevoerd. 2. Volgers: bedrijven en verenigingen die willen wel maar zien beperking in kennis of financieel. 3.

Achterblijvers: bedrijven en verenigingen die nog niet bezig zijn met verduurzaming. Het project “Verduurzaming Bedrijvenpark Zuid” richt zich met name op de volgers en achterblijvers van de bestaande bedrijven die vallen onder de informatieplicht Activiteitenbesluit, of te wel de bedrijven met een elektriciteitsverbruik hoger dan 50.000 kWh en gasverbruik hoger dan 25.000 m3. In rapport worden de bedrijven die meer dan 50.000 kWh en gasverbruik meer dan 25.000 m3 verbruiken de ‘grootverbruikers’ genoemd. Bedrijven die beneden dit verbruik vallen zijn de ‘kleinverbruikers’.

Samenvatting duurzaamheidsinventarisatie In de maanden maart en april is er een duurzaamheidsinventarisatie uitgevoerd voor het Bedrijvenpark Zuid Zierikzee. Zowel kleine en grote bedrijven zijn telefonisch benaderd. In totaal zijn er 54 bedrijven telefonisch en/of per mail benaderd of via direct contact. Van de 54 bedrijven zijn er 49 bedrijven waarmee daadwerkelijk een contact tot stand is gekomen en de gegevens zijn geïnventariseerd. Afhankelijk van beschikbare tijd en merkbare interesse zijn er open gesprekken geweest met eigenaren of medewerkers van het bedrijf. Als houvast voor het gesprek is er gevraagd naar de volgende gespreksonderwerpen: het huidige verbruik van het bedrijf, welke maatregelen zij al hebben genomen en of er wensen zijn om in de toekomst meer te verduurzamen. Voorlopers, volgers en achterblijvers Uit de inventarisatie is gebleken dat er veel bedrijven al duurzame maatregelen hebben genomen. De meeste bedrijven die onder de informatieplicht van het RVO vallen hebben naar aanleiding van de meldplicht actie ondernomen. Door deze maatregelen is te zien dat het verbruik fors naar beneden is gegaan waardoor hun verbruik lager is dan 25.000 m3 gas en/of 50.000 kWh. Dit zijn de voorlopers op het gebied van duurzame maatregelen en veelal de grootverbruikers onder de bedrijven.

Bedrijven die onder de volgers vallen zijn veelal de bedrijven die enkele maatregelen hebben genomen, door deze maatregelen vallen zij onder de kleinverbruikers. Deze bedrijven geven aan het maximale te kunnen doen aan maatregelen en/of dat meer maatregelen nemen geen effect zal hebben op kostenbesparing. Er zijn slechts enkele volgers die onder grootverbruikers vallen en dus moeten voldoen aan de informatieplicht. Deze bedrijven geven aan dat ze recent bezig zijn om aanpassingen toe te passen in het bedrijf. Een aantal van deze volgers hebben hun interesse kenbaar gemaakt om een duurzaamheidsadvies uit te laten voeren. Uit de inventarisatie is gebleken dat er slechts enkele bedrijven zijn die onder de achterblijvers vallen, dit betreft kleinverbruikers met een zeer klein verbruik waardoor verduurzamen geen effect heeft. Volgers en achterblijvers die onder de informatieplicht vallen Het aantal bedrijven die een volger of achterblijver zijn én onder de informatieplicht vallen is zeer klein en daarmee ook het aantal voor wie een duurzaamheidsadvies interessant zou zijn. Tijdens de open gesprekken geven deze bedrijven aan dat ze recent bezig zijn met het (willen) verduurzamen van het bedrijf. Een voorbeeld hiervan is dat ze wachten op een prijsopgave van bijvoorbeeld de aanleg van zonnepanelen of hun intrek in een nieuw kantoor/gebouw binnen enkele jaren.

Een aantal van deze volgers hebben hun interesse kenbaar gemaakt om een duurzaamheidsadvies uit te laten voeren. Vervolgstappen: duurzaamheidsadvies of voorbeeldbedrijf? Tijdens de open gesprekken met bedrijven kwam al snel naar voren dat er maar enkele bedrijven zijn voor wie een duurzaamheidsadvies interessant is. Deze bedrijven worden persoonlijk benaderd om een duurzaamheidsscan te laten uitvoeren. Toch zijn er een aantal bedrijven geweest waarbij het open gesprek zeer positief werd bevonden. Zo zijn een aantal bedrijven die vooruitstrevend zijn met betrekking tot het nemen van duurzame maatregelen. Hierbij speelt niet alleen de informatieplicht een rol om te verduurzamen maar ook het eigen imago van het bedrijf. Naast het nemen van duurzame maatregelen wordt hierbij ook gedacht

om het bedrijvenbeleid zo duurzaam mogelijk op te stellen en dit onder het personeel kenbaar te maken. Deze voorlopers worden persoonlijk benaderd om een interview af te leggen zodat zij als voorbeeldbedrijf kunnen fungeren naar andere bedrijven.

Werkwijze inventarisatie Voor de inventarisatie zijn er 54 bedrijven benaderd die gevestigd zijn op bedrijvenpark Zuid Zierikzee. Vanwege de RIVM maatregelen is een plaatselijk bezoek niet mogelijk. Daarom is er telefonisch contact gelegd. Bij de kleine bedrijven is er gelijk contact met de eigenaar. Bij grotere bedrijven is het niet altijd gelukt om de juiste persoon direct aan de lijn te krijgen. Per mail is een ‘laatste’ poging gedaan om een volledige inventarisatie te kunnen doen. De inventarisatie is opgebouwd in 2 fases. In fase 1 zijn de eerste contacten gelegd met de bedrijven waarbij gegevens zijn verzameld over maatregelen die al genomen zijn en/of interesse om in de toekomst meer te verduurzamen. Fase 1 is leidend voor fase 2 waarbij gekeken wordt welke bedrijven in aanmerking komen voor een duurzaamheidsadvies en welke bedrijven benaderd kunnen worden om als voorbeeldbedrijf te dienen voor andere bedrijven. De inventarisatie gegevens uit fase 1 maakt onderdeel uit voor vervolgstappen voor het project ‘’Verduurzaming Bedrijvenpark Zuid’’. Dit rapport heeft alleen betrekking op fase 1 van de inventarisatie Bedrijvenpark Zuid Zierikzee. In fase 1 is er gekeken naar hun huidig verbruik, welke maatregelen zij al hebben genomen en of er wensen zijn om in de toekomst meer te verduurzamen.

Dit is leidend geweest om een open gesprek aan te gaan met de bedrijven wat resulteerde tot bruikbare informatie voor de duurzaamheidsinventarisatie. Uit de inventarisatie kan vastgelegd worden: 1) wie klein- of grootverbruikers zijn, 2) wie de achterlopers, volgers of voorlopers zijn, 3) of zij in aanmerking komen voor een duurzaamheidsadvies of dat zij fungeren als voorbeeldbedrijf.

Duurzaamheidsinventarisatie in één opslag 54 bedrijven telefonisch en/of per mail benaderd 49 bedrijven geïnventariseerd 10 bedrijven hebben interesse in scan 8 bedrijven hebben interesse in interview

Conclusies uit de gesprekken: •

Voor veel bedrijven is dit niet het juiste moment om grote investeringen te maken voor meer verduurzaming binnen het bedrijf. De situatie rondom de covid-19-crisis heeft veel impact op het bedrijf.

•

Veel bedrijven hebben al maatregelen genomen, zij zien geen reden om nog meer te verduurzamen, omdat: o In hun mogelijkheden is dit het maximale wat ze kunnen doen. o Het heeft geen effect omdat ze met huidige maatregelen zo goed als ‘quitte’ staan. o Het is niet van toepassing: klein bedrijf met klein verbruik.

•

Veel bedrijven geven aan dat ze geen advies nodig hebben wanneer ze willen verduurzamen. Zij zijn bijvoorbeeld zelf werkzaam in de duurzaamheidsbranche of geven aan zelf over genoeg kennis te beschikken wanneer duurzaamheidsmaatregelen aan de orde komen.

•

Het aantal bedrijven dat valt onder de informatieplicht en een achterblijver of volger is, is heel minimaal. Dit komt omdat veel bedrijven met een informatieplicht al maatregelen hebben genomen en daarmee onder de grens van 50.000 kWh of 25.000 m3 gas zijn gekomen.

Categorieën Hoeveel grootverbruikers / kleinverbruikers zijn er op Bedrijvenpark Zuid Zierikzee? Doordat veel bedrijven al duurzame maatregelen hebben genomen is het aantal grootverbruikers minimaal. Slechts negen bedrijven vallen nog onder de informatieplicht van het RVO. Deze bedrijven zijn bekend met de informatieplicht en hebben naar aanleiding daarvan of al voldoende maatregelen genomen of hebben hiervoor recent actie ondernomen om op zeer korte termijn duurzame maatregelen te treffen. Grootverbruikers zijn veelal de bedrijven met een productieproces waarbij het veelvoudig gebruik van machines zorgen voor het hoge verbruik. Van de 49 bedrijven zijn 34 bedrijven kleinverbruikers. Vaak een eenmansbedrijf of met een minimum aantal personeel. Deze bedrijven hebben vaak een kleine werkplaats en/of kantoor met enkel een computer dat stroom verbruikt. Welke maatregelen zijn er genomen door bedrijven? Uit de inventarisatie blijkt dat bijna alle bedrijven zijn voorzien van Led-verlichting. De aanschaf van Led-verlichting is voor de meeste bedrijven een kleine investering met een snel resultaat. Bedrijven met een nieuw gebouw of kantoor hebben al duurzame maatregelen meegenomen bij de aanbouw. Dit betreft voornamelijk maatregelen als (slimme) Led-verlichting, goede isolatie van de buitengevel en het dak, en doorgaans het gebruik van duurzame materialen.

Veel grootverbruikers hebben al enkele jaren of recent zonnepanelen laten aanleggen. Dit resulteert voor een groot deel dat het verbruik fors naar beneden is gegaan. Voor sommige bedrijven komt de oplevering overeen met hun verbruik of levert het zelfs op. Bij een aantal bedrijven wordt gebruik gemaakt van een warmtepomp om de temperatuur te regelen. Dit betreft gebouwen en kantoren die zeer recent zijn gebouwd, daarbij is ook gekeken naar de opslag en afvoer van warmte + koelte. Als energiebesparende maatregelen worden genoemd het goed afstellen van machines en installaties en het gebruik van stroomregelaars zodat er niet meer wordt verbruikt dan nodig. Energiebesparing wordt door enkele bedrijven doorgevoerd naar een goede voorlichting voor het personeel, als voorbeeld wordt het regelmatig checken van de bandenspanning genoemd. Een enkele keer wordt het scheiden van afval onder een duurzame maatregel genoemd. Toch is dit maar bij een beperkt aantal bedrijven naar voren gekomen en wordt dus niet als standaard maatregel opgenomen. Ook het gebruik van regenwater wordt niet door veel bedrijven gedaan. Bedrijven met een productieproces geven wel aan dat zij rekening houden met duurzaam verpakkingsmateriaal voor afvalvermindering. Er zijn enkele bedrijven die voorzien zijn van elektrische voertuigen, als een elektrische auto.

De meeste bedrijven kunnen dit veroorloven op leasebasis, enkele bedrijven hebben een elektrische auto in eigen bezit. Bedrijven hebben hierbij een oplaadpunt op eigen terrein, voor eigen gebruik en het personeel en voor de klanten. De elektrische heftruck is ook een aantal keer genoemd. Daarbij wordt er niet alleen gekeken naar de duurzame aspecten maar ook naar gezondheid en welzijn voor het personeel. Minder geluidsoverlast

en minder stofontwikkeling. Een aantal bedrijven maken gebruik van duurzame windenergie van Delta.

Achterlopers, volgers en voorlopers en informatieplicht van het RVO Achterlopers Onder de achterlopers vallen enkel de kleinverbruikers. Onder de kleinverbruikers is maar één bedrijf naar voren gekomen dat zich niet bezig houdt met duurzaamheid. Het verbruik van dit bedrijf is dan ook niet groot maar er was weinig tot geen interesse om een open gesprek te voeren en ze geven aan niet met duurzaamheid bezig te zijn. Andere kleinverbruikers hebben enkel de ledverlichting aangepakt, maar voor hen is dat de enige maatregel die van toepassing is door het minimale verbruik wat zij hebben. Slechts één enkel bedrijf maakt nog geen gebruik van ledverlichting, maar zij geven aan dat zodra de verlichting toe is aan vervanging dit wel zal gebeuren. Volgers Onder de volgers vallen zowel kleinverbruikers als grootverbruikers die al enkele duurzame maatregelen hebben genomen. Veelal zijn dat maatregelen als ledverlichting, isolatie, zonnepanelen en energiebesparende maatregelen. De volgers hebben een vrij klein verbruik en vallen niet onder de informatieplicht van het RVO. Bij de vraag of zij in de toekomst meer zouden willen verduurzamen zijn alle volgers hierin positief. Op gebied van nieuwe ontwikkelingen in duurzame maatregelen geven zij aan dat ze hierin meegaan als daar mogelijkheden voor zijn binnen het bedrijf.

Veel bedrijven zitten momenteel in moeilijke tijden, grote investeringen worden uitgesteld. Voorlopers Onder de voorlopers vallen de grootverbruikers die onder de informatieplicht vallen van het RVO. Naar aanleiding van de meldplicht zijn er veel maatregelen genomen om het verbruik te verminderen. Naast de meldplicht speelt hier ook het imago van het bedrijf mee. Bij bedrijven waarbij de core business om duurzaamheid draait, is te zien dat zij meer maatregelen nemen dan andere bedrijven. Uit de gesprekken blijkt dat zij zeer bedreven zijn om als voorbeeldfunctie te fungeren naar andere bedrijven. Duurzaamheid staat hoog op hun prioriteitenlijstje en betekent vaak het visitekaartje van het bedrijf. Dit resulteert in vergaande duurzame maatregelen. Duurzaamheid komt terug in beleid en dit wordt ook actief gecommuniceerd met personeel. Voorbeelden zijn: afval scheiden in de bedrijfskantine, instructie voor het goed afstellen van machines of het regelmatig checken van de bandenspanning. Binnen de grootverbruikers zitten een aantal bedrijven die recent hun vestiging op het bedrijvenpark hebben ingenomen met een nieuwbouw kantoor en/of werkplaats. Bij de aanbouw van deze nieuwe vestigingen zijn veel denkbare duurzame maatregelen toegepast.

Welke bedrijven komen in aanmerking voor een duurzaamheidsadvies? Voor een duurzaamheidsadvies zijn de bedrijven interessant die een achterloper of volger zijn op het gebied van duurzame maatregelen én die onder de informatieplicht van het RVO vallen. Uit de inventarisatie is gebleken dat: -

er geen achterlopers zijn die onder de informatieplicht vallen, slechts vier volgers zijn die onder de informatieplicht vallen.

Van de vier volgers zijn er twee bedrijven die kenbaar hebben gemaakt interesse te hebben in een duurzaamheidsadvies. Dit betreft één bedrijf dat onder de informatieplicht valt en één bedrijf dat niet onder de informatieplicht valt. Deze bedrijven worden benaderd voor een duurzaamheidsscan. Een verklaring dat er weinig volgers zijn die onder de informatieplicht vallen: Tijdens de inventarisatie is gebleken dat veel grootverbruikers die onder de informatieplicht vallen al maatregelen hebben genomen. Zij geven aan dat het maximale wordt gedaan om het verbruik te verminderen. Of ze hebben recent actie ondernomen om op korte termijn maatregelen te treffen. Dit betekent dat onder de grootverbruikers die onder de informatieplicht vallen weinig bedrijven zijn die op dit moment interesse hebben voor een duurzaamheidsadvies. Tijdens de inventarisatie is ook gebleken dat veel bedrijven zelf werkzaam zijn in de duurzaamheidsbranche. Het inwinnen van een advies over het nemen van duurzame maatregelen is voor deze bedrijven niet van belang en geven aan zelf over deze kennis te beschikken.

Welke bedrijven kunnen benaderd worden om als voorbeeldbedrijf te fungeren? Uit de inventarisatie is gebleken dat veel grootverbruikers voorloper zijn met het nemen van duurzame maatregelen. Dit betreft maatregelen zoals > 100 zonnepanelen, hergebruik van regenwater, elektrische voertuigen en/of heftrucks. En bedrijven waarbij duurzaamheid doorgevoerd wordt in het bedrijfsbeleid. Bij twee bedrijven wordt de milieubarometer voor eigen gebruik al toegepast. Bedrijven die als voorbeeldbedrijf fungeren zijn veelal de bedrijven waarbij een open gesprek makkelijk en met veel enthousiasme heeft plaatsgevonden. Bedrijven die tijd en aandacht hebben om het gesprek aan te gaan, met eigen inbreng komen en zelf aangeven het belangrijk te vinden om andere bedrijven te inspireren. Hierbij speelt niet alleen de informatieplicht een rol maar ook het eigen imago. Naast het nemen van duurzame maatregelen wordt hierbij ook gedacht om het bedrijvenbeleid zo duurzaam mogelijk op te stellen en dit onder het personeel kenbaar te maken. Deze voorlopers worden persoonlijk benaderd om een interview af te leggen zodat zij als voorbeeldbedrijf kunnen fungeren naar andere bedrijven.

Bijlage: inventarisatie in tabelvorm.