20210720 Raadsbrief Toekenning projectsubsidie aan de Bibliotheek bijlage 1

Structurele aanpak voor leesbevordering ‘BoekStart-Bibliotheek op school’ Toelichting op de werkwijze Schouwen-Duiveland De samenwerking tussen Bibliotheek Oosterschelde, het Primair onderwijs en de kinderopvangorganisaties in de gemeente Schouwen-Duiveland in de aanpak ‘BoekStartBibliotheek op school’ richt zich op kinderen van 0-12 jaar, ouders en professionals uit het onderwijs en de kinderopvang. Per 1 september 2021 zullen 20 basisscholen en kinderopvanglocaties hieraan deelnemen. Meetbaar en vraaggericht werken Bibliotheek Oosterschelde kiest voor een doorgaande lijn om het leesplezier en de

leesmotivatie te stimuleren van 0-12 jaar. BoekStart-Bibliotheek op school is een aanpak die bestaat uit verschillende bouwstenen en is gebaseerd op een landelijk programma.

Hierbij wordt een meetbare, doelgerichte en vraaggerichte samenwerking geboden aan de school en kinderopvanglocatie. Binnen de aanpak BoekStart-Bibliotheek op school wordt er

per school een leerkracht opgeleid tot leescoördinator van de eigen school door deel te nemen aan ‘Cursus Open boek ‘. Jaarlijks wordt door de leescoördinator in samenwerking met de leesconsulent van de Bibliotheek een doelgericht en vraaggericht activiteitenplan opgesteld. Per kinderopvanglocatie is er in 2020 een pedagogisch medewerker opgeleid tot voorleescoördinator. De voorleescoördinator stelt jaarlijks een doelgericht activiteitenplan op in samenwerking met de voorleesconsulent van de Bibliotheek.

Het Leesteam (leesconsulent- leescoördinator-voorleesconsulent-voorleescoördinator ) zorgt

voor inhoudelijke afstemming en een doorgaande lijn in (voor)lezen. mediawijsheid en verschillende activiteiten.

Bouwstenen van BoekStart/de Bibliotheek op school De aanpak kent verschillende bouwstenen waar in meer of mindere mate op wordt ingezet. Het gaat om de volgende onderdelen: - Netwerk & beleid: Bibliotheek, kinderopvang, school(bestuur) en gemeente werken als netwerk aan een gedeelde visie en borgen de doelen in hun beleid. - Expertise: Bibliotheek, kinderopvang en school zetten hun expertise in om de leesprestaties van de leerlingen en de voorleesvaardigheden en lees-stimulerende inzet van de pedagogisch medewerkers en leerkrachten te verbeteren. Doelgroepen naast de kinderen zijn hierbij collega ’s en ouders. 1

- Collectie: Alle pedagogisch medewerkers, leerkrachten, leerlingen en ouders hebben toegang tot een gevarieerde collectie in een inspirerende leesomgeving in opvang, school of (mobiele) bibliotheek. - Lees- en mediaplan: De kinderopvang en school leggen in samenwerking met de bibliotheek hun visie, doelen en programma vast in een gezamenlijk (voor)leesplan. - Monitor: Pedagogisch medewerkers, voorleescoördinatoren, leerlingen, leerkrachten en (voor)leesconsulenten vullen jaarlijks de monitor in, De bibliotheek stelt samen met de KOV en school op basis van de resultaten het gezamenlijke jaarplan op. - Mediawijsheid: met aandacht voor mediaopvoeding, informatievaardigheden in een doorgaande leerlijn en handvatten om mediawijsheid beter op de agenda te zetten.

Fig. 1 De bouwstenen binnen de aanpak BoekStart-Bibliotheek op school in de PCDA-cirkel

2

Doelgroep De subsidieregeling onderwijsachterstanden is bedoeld voor het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden bij kinderen van 0-12 jaar. Derhalve is in de samenwerking binnen ‘BoekStart-Bibliotheek op school’ een extra focus op het kind van 0-12 jaar met een risico op taal- en of onderwijsachterstanden, met aandacht voor ouderbetrokkenheid.

Voorwaarden voor samenwerking - De bibliotheek, basisschool en kinderopvangorganisatie gaan een samenwerking aan voor meerdere jaren. Dit wordt vastgelegd in een overeenkomst waarin de intentie van de samenwerking per ‘bouwsteen’ wordt benoemd. - Per school neemt tenminste 1 leerkracht deel aan cursus Open boek en per kinderopvanglocatie neemt een pedagogisch medewerker deel aan de cursus voor Voorleescoördinator. - De school/kinderopvangorganisatie stelt in overleg en binnen de mogelijkheden een aantal taakuren beschikbaar voor de leescoördinator en voorleescoördinator. - Per school/kinderopvanglocatie wordt de behoefte aan collectie geïnventariseerd. School en kinderdagopvangorganisatie dragen -met ondersteuning van de bibliotheek- zelf zorg voor een toereikende en bereikbare collectie die ook thuis gebruikt mag worden. - Bibliotheek Oosterschelde doet de aanbeveling om deze collectie op te nemen in V@school, een digitale, schoolgebonden catalogus. - Jaarlijks wordt de leesmonitor afgenomen door basisschool en kinderopvanglocatie, begeleid door de Bibliotheek. Op basis van deze uitkomsten worden activiteiten aangeboden.

Het Leesteam Een leesteam bestaat uit (voor)leesconsulenten van de bibliotheek, leerkracht(en) van de basisschool en pedagogisch medewerker(s) van de kinderopvangorganisatie. Dit leesteam stemt inhoudelijke activiteiten af op de gekozen beleidslijnen en zorgt voor een doorgaande (lees)lijn voor de kinderen van 0-12 jaar. Zie figuur 2 voor een model van het ‘Leesteam’. Het leesteam richt zich op lezen, taal en mediaopvoeding (thuis en op school) vanaf 0 jaar. De peuter- en kleutergroepen stemmen hun aanbod op elkaar af en zoeken actief de samenwerking. In de groepen 3 tot en met 8 is er vooral aandacht voor leesmotivatie, -bevordering en informatievaardigheden. Na schooltijd in de BSO is er ook aandacht voor lezen en/of voorlezen en zijn boeken binnen handbereik.

3

Taakverdeling Leesteam Leesconsulent bibliotheek Doelgroep: leerkrachten en leerlingen van groep 3 tot en met 8, en BSO, ouders van kinderen 6-12 jaar. Voorleesconsulent bibliotheek Doelgroep de pedagogische medewerker 0-4 jaar, leerkrachten groep 1 en 2 en ouders van kinderen 0-6 jaar. Voorleescoördinator kinderopvang Doelgroep: Collega's, kinderen 0-12 jaar (dagopvang/peutergroep/BSO) en hun ouders. Leescoördinator basisschool Doelgroep: Collega's, kinderen 4-12 jaar en hun ouders.

Fig. 2 Het vakmanschap binnen de aanpak BoekStart/Bibliotheekopschool

Taken van de leesconsulent De leesconsulent 6-12 jaar (Bibliotheek Oosterschelde) De leesconsulent is de vertegenwoordiger van de bibliotheek binnen de basisschool en de functie maakt onderdeel uit van de aanpak de Bibliotheek op school. De leesconsulent adviseert, organiseert, faciliteert, informeert en ondersteunt leerkrachten en vrijwilligers in de basisschool bij het opstellen en de uitvoering van het lees-, taal- en mediabeleid. Dit gebeurt op basis van het lees-en mediaplan dat door de leescoördinator van de school, in samenwerking met de leesconsulent is opgesteld. De leesconsulent stelt jaarlijks een

4

activiteitenplan op en voert dit uit ten behoeve van de leesbevordering en informatievaardigheden binnen de school.

Taken van de voorleesconsulent De voorleesconsulent 0-6 jaar (Bibliotheek Oosterschelde) De voorleesconsulent is de vertegenwoordiger van de bibliotheek binnen de kinderopvanginstelling; de functie maakt onderdeel uit van BoekStart inde Kinderopvang. De voorleesconsulent ondersteunt pedagogisch medewerkers en informeert/inspireert de ouders binnen de kinderopvanginstelling door leesbevorderings- en taalactiviteiten te organiseren. Deze activiteiten dienen om de doelen uit het voorleesplan te bereiken, dat door de voorleescoördinator van de kinderopvanginstelling in samenwerking met de leesconsulent is opgesteld. De voorleesconsulent voert (project)werkzaamheden uit om het voorleesbeleid binnen de kinderopvanginstelling te bevorderen. Hiernaast zorgt de voorleesconsulent voor verbinding tussen de collectie in de vestiging of Bibliobus en thema’s van het kinderdagverblijf en is het gezicht van de peuter- en babybieb en de BoekStartbijeenkomsten.

1fig. 3 De voorleesconsulent als gezicht van de bibliotheek voor doelgroep 0-6 jaar en ouders.

5

Voorbeelden van de aanpak van Boekstart – Bibliotheek op school - De voorleesconsulent helpt de leerkracht aan passende collectie voor (doelgroep) kinderen met een leesprobleem, leesgesprekken te voeren die leiden naar collectie op maat voor kinderen met een leesprobleem of lage leesmotivatie. - De Bibliotheek informeert leerlingen, ouders en professionals over speciale websites en app’s die ontwikkeld zijn voor kinderen met leesproblemen, een taalachterstand of dyslexie. - Het project ‘Vakantielezen’ bedoeld voor gezinnen met leerlingen uit groep 3 en 4 om tijdens de zomervakantie een ‘leesdip’ te voorkomen, zodat het leesniveau van de kinderen op peil blijft. In 2021 nemen aan dit project 341 leerlingen van de groepen 3 en 4 uit de gemeente Schouwen-Duiveland deel. -De Boekfiets komt naar het schoolplein voor een Voorleesfeest op locatie, waarbij ouders ook zijn uitgenodigd met als doelstelling leesplezier te brengen en voorlezen thuis te stimuleren. - Digitale Voorleesfeesten gericht op peuters en hun ouders of peutergroepen met pedagogisch medewerkers, om leesplezier te stimuleren en voorlezen te bevorderen.

6