20210601 Raadsbrief evaluatie project zwerfvuil 2019 2020(426548) - bijlage 2

Schoon Zeeland Schouwen-Duiveland Jaarverslag 2020

Terugblik op 2020 In dit jaarverslag geven wij een overzicht van alle activiteiten die in 2020 hebben plaatsgevonden in het kader van het project Schoon Zeeland dat we in opdracht van en samen met de gemeente Schouwen-Duiveland uitvoeren. Het jaar 2020 was in alle opzichten een turbulent jaar voor de uitvoering van Schoon Zeeland. Covid-19 heeft voor veel onzekerheid gezorgd betreft de activiteiten die voor dit jaar op de planning stonden. Sommige activiteiten konden geen doorgang hebben, zoals Juttersgeluk. Of werden door de maatregelen beperkt in de uitvoering, zoals opruimacties die op openbare locaties zouden plaatsvinden. Ter compensatie zijn er wel andere acties op touw gezet om bewoners van Schouwen-Duiveland te betrekken bij het zwerfafvalprobleem. Zo is er in het voorjaar een actie opgezet om alle bewoners van het eiland van een knijper en handschoen te voorzien om eigen omgeving schoon te houden. Dit was een groot succes. Daarmee is het netwerk van actieve afvalrapers vergroot. Al met al was het een jaar waarin we als NME moesten meebewegen en aanpassen op alle ontwikkelingen rondom de covid-19. Enerzijds heeft dit effect gehad op de beperkte uitvoering van Schoon Zeeland en was er meer overleg nodig met andere NME centra. Anderzijds heeft ook weer kansen gecreëerd om dichter bij de bewoners van het eiland te staan.

Campagneteam ‘’Schone jongens en meiden’’ In de zomermaanden heet het campagneteamstrandbezoekers welkom op de strandovergangen. Zij maken gasten op een interactieve manier bewust van het belang voor een schoon strand. Doel  De inzet van de gemeente Schouwen-Duiveland voor een schone(recreatie)omgeving zichtbaar maken bij de toerist.  Bezoekers van de Schouwse stranden op een positieve manier het belang en de voordelen van een schoon strand en het gevaar van zwerfafval te laten zien. Resultaten: - Uitdelen van materialen: strand afvalzakjes en een bedankkaartje (groeikaart) voor het schoon houden van het strand. In zowel Nederlands als Duits. - Uitvoeren van educatieve activiteiten voor jong en oud. Deze konden maar beperkt uitgevoerd worden in verband met de RIVM richtlijnen. De volgende activiteit is gedaan in kleinere groepjes: strandsafari, kijken wat er allemaal te vinden is op het strand, zowel natuurlijk als onnatuurlijke materialen als afval. M.b.v. schepnetjes, zoekkaarten gaan de kinderen samen met het strandteam op zoek naar wat er leeft in de Noordzee. Daarna gaan deelnemers het gevonden materiaal bekijken en van elkaar scheiden. - Per dag ongeveer 250 bezoekers bereikt door aanspreken van bezoekers, een praatje maken, geven van de activiteiten zorgt voor een gesprek. - 17 dagen gelopen * 250 = 4250 bereikte personen.

Dit zijn minder bezoekers dan vorig jaar, dit komt door de RIVM richtlijnen waardoor er minder snel contact wordt gemaakt. - Per activiteit/dag zijn rond de 5 kinderen bereikt. - Beperkt in de uitvoering i.v.m. de RIVM richtlijnen. - Kinderen die een afvalzakje inleveren krijgen een puzzel van SZ. - De kernen zijn dit jaar niet meegepakt omdat er geen evenementen zijn gehouden. Voorstel 2021: - Het campagneteam meer op vrijwillige basis inzetten bij een activiteit. Bijvoorbeeld in het voorseizoen een grotere actie gericht op de komst van het zomerseizoen. Dit kan in samenwerking met een strandpaviljoen. - Het campagneteam laten aansluiten bij bijvoorbeeld Bende van het Strand, 1x per maand.

Schone Schelde In heel Zeeland wordt de Schone Scheldedag georganiseerd, een opruimactie aan de dijken van de Ooster- en Westerschelde. I.s.m. RWS en het Nationaal Park Oosterschelde wordt een dag gekozen waarop inwoners samen de Oosterscheldedijken gaan ontdoen van zwerfafval op meerdere locaties. Doel  Inwoners bewust maken van het belang van een schone Oosterschelde en schone Oosterscheldedijk  Bewoners stimuleren zelf actief bij te dragen aan een schone leefomgeving Resultaten - 14 maart: 23 aanmeldingen in totaal. Deze opruimactie ging niet door. - 19 september: 32 aanmeldingen. - 20 deelnemers Schelphoek. Waarvan 2 aanmeldingen via de website World Cleanup Day (toeristen of bewoners andere eiland, in totaal 6 deelnemers). Andere 14 deelnemers aangemeld via de jutterslijst + contactenlijst via de knijperactie.

-

12 deelnemers Ouwerkerk. Bij Ouwerkerk bevers scoutinggroep Bruinisse (8 kinderen + 2 begeleiders) + 2 Duitse toeristen via de dorpsraad. Wethouder Ankie Smit opende de actie bij Schelphoek en heeft de hele opruimactie meegeholpen. Daarnaast aandacht voor het ‘Blauw Pluis’ kunstwerk via Erik van Uffelen. Eef de Graaf aanwezig voor de documentatie van Duurzame Eilanden.

Opruimacties Alle partijen die een zwerfafval-opruimactie willen houden op het eiland kunnen daarvoor materialen lenen bij het NME-centrum Schouwen-Duiveland. Het NME-centrum roostert de uitleen en houdt de materialen op het NME-centrum op orde. Voor elke schoonmaakactie in wijk of dorp is € 75 beschikbaar voor consumptie, met een maximum van twee aanvragen per jaar per wijk of dorp. Doel 

Dorpen en wijken stimuleren om structureel opruimacties te organiseren

Resultaten Opruimacties die (gedeeltelijk) voorbereidt zijn maar niet doorgegaan: - Scheldestraat Verbindt: i.s.m. het Kofschip, Borrendamme en het Gors, 18 maart. - Peukenchallenge i.s.m. Leo Nouwen: 19 mei - Samenwerking met Outward Bound, juni. - Opruimactie Brouwershaven, oktober Opruimacties die wel door zijn gegaan: Gratis afvalknijper voor bewoners SD Ter compensatie voor alle opruimacties die voorlopig geen doorgang kunnen vinden is in samenwerking met de gemeente een actie opgezet om bewoners van Schouwen-Duiveland toch in beweging te krijgen. Thuisblijven is de norm, maar waarom niet tijdens je rondje wandelen het afval meenemen wat je tegenkomt. Daarom konden bewoners zich aanmelden om eigen omgeving schoon te houden en kregen daarbij een gratis afvalknijper en handschoenen. Boven verwachting was dit een groot succes. Resultaten:  Samenwerking met de Wereldregio, 3x PR  PR via facebook van het NME en gemeente.  3 aanmeldingen van dorpsraden voor een afvalset (knijpers en handschoenen): Ellemeet, Oosterland & Burgh-Haamstede.  130 aanmeldingen van individuen, gezinnen en/of duo’s verspreid over het eiland.  Aanmeldingen kwamen binnen met veel persoonlijke verhalen.  Het bereik van de wereldregio heeft gezorgd dat over het hele eiland aandacht is besteed aan het zwerfafvalprobleem. Aanvullend op deze actie is er ook een fotowedstrijd aan gekoppeld.

Bewoners konden een foto insturen van hun opruimactie. Dit werd 11x gedaan, vooral door kinderen en een paar volwassenen. Via een loting, uitgevoerd door Ankie Smit, werd de winnaar bekend gemaakt. Als prijs kregen zij een waardebon van 50,- te besteden bij paviljoen Our Seaside. In actie voor een schoon strand

In het voorjaar is het merkbaar dat het drukker is dan normaal op de stranden. De doelgroep is anders en daarmee ook de hoeveel zwerfafval dat achterblijft na een mooie stranddag. Op korte termijn is daarom een actie opgezet om aandacht te vragen om het strand schoon achter te laten. Drie vrijwilligers van het campagneteam hebben in het weekend van Hemelvaart zich hiervoor ingezet. - Per dag 150 mensen bereikt x 3 dagen = 450 - Afvalzakjes uitgedeeld - Ludieke stoepkrijttekeningen en slogan’s bij de opgang. Opruimactie door obs de Meerpaal – Bruinisse  Groep 6 met 23 leerlingen  Samen met de dorpsraad Bruinisse Opruimacties in het kader van Bedrijvenestafette - Uitleen van materiaal: 1x

Snoeproute in Beeld Lespakket voor leerlingen van het voortgezet onderwijs waarbij ze zelf een nulmeting maken en het zwerfafval rond de school en in de wijk inventariseren, daarna gaan ze het gevonden afval opruimen. Dit jaar wordt gebruikt gemaakt van de online les van de Plastic Soup Foudation. En inventariseren de leerlingen via de Litterati-app het gevonden afval. Resultaten - De Snoeproute kon door de aangescherpte maatregelingen half oktober helaas geen doorgang vinden, deze wordt verzet naar het voorjaar van 2021.

Juttersgeluk Pop-up editie Expeditie Juttersgeluk is een gratis, zinvol juttersuitje op het strand voor mensen die (tijdelijk) minder goed meekomen in de maatschappij. Bijvoorbeeld mensen met een sociale achterstand of een licht verstandelijke, psychische en/of lichamelijke beperking. Dit jaar is er geen organisatie vanuit Juttersgeluk, maar materialen zijn te leen. Resultaten: - Juttersgeluk kon helaas niet doorgaan. Gezien het een kwetsbare doelgroep is en het moeilijk zal zijn om op een later moment samen te komen zal Juttersgeluk niet worden verzet.

Ondersteuning kansrijke initiatieven Outward Bound Vraag naar samenwerking met Outward Bound. In een weekprogramma met een internationale school willen ze het jaarlijkse jutprogramma op het strand opnemen. In vier dagen is er elke keer een andere grootte groep van 15 leerlingen die het jutprogramma volgen. Als locatie is de Punt in Westenschouwen gekozen. Locatiebegeleiders van Schoon Zeeland zijn: Irina Knepper, Eva den Boer, Terry Bom. Inhoudelijk doen zij een introductie over zwerfafval en plastic soep, begeleiden van de groep tijdens het jutten en na afloop bekijken wat er is gevonden + wegen van het afval. Financieel: coördinatie uren worden geschreven op het project Schoon Zeeland. De locatiebegeleiders krijgen een vergoeding van €42,50 + reiskosten, betaald door Outward Bound.

Resultaten: - Jutprogramma kon door dit jaar niet doorgaan. - Er is wel overleg geweest en een programma gemaakt. Burendag Voor de burendag in Zierikzee is er vraag vanuit de organisatie van burendag om iets met het thema van zwerfafval te doen. Activiteit: gezamenlijke opruimactie met start en eindpunt de Stadsboerderij. Opruimactie kon niet doorgaan. Vis Pluis project Vorig jaar is de samenwerking met Erik van Uffelen tot stand gekomen in het kader van het kunstwerk VisPluis van Stichting Centree. Dit jaar stond ook dit project op een laag pitje. Wel is er met regelmaat even contact geweest over de voortgang van het project. Ook is er tijdens de opruimactie van de Schone Schelde aandacht geweest voor het verzamelen van blauw vispluis. Educatie over plastic afval Ter ondersteuning van de verschillende activiteiten is er verbetering gebracht in de educatie rondom zwerf en plastic (afval). Zo is er een:  Letterbak gemaakt ter demonstratie, bijvoorbeeld om mee te nemen tijdens opruimacties en de strandcampagne. In de letterbak zitten verschillende stukken plastic gevonden die het vaakst te vinden zijn op het strand.  Verzameldoos met natuurlijke materialen en onnatuurlijke materialen. Dit ter ondersteuning bij een jutprogramma op het strand. In een jutprogramma wordt er ook verteld over het bijzondere leven in de Noordzee en het belang om deze schoon te houden.

Voorne Maasvlakte Verder is er een oriënterend gesprek geweest voor een samenwerking met Ad vd Berg van ‘Voorne Maasvlakte Strand in Zicht’. Strand in Zicht heeft een educatief strandprogramma, dit in samenwerking met de Eerste Hulp Bij strandingen van Zeezoogdieren (EHBZ). Ze zijn momenteel actief op de stranden van Goerree. Gesproken is over een samenwerking om basisscholen uit te nodigen voor een educatieve stranddag. Door de corona omstandigheden is dit op een laag pitje komen te staan. Mogelijk kan de samenwerking in het voorjaar weer opgepakt worden.

Evaluatie en Bijstellen projectplan Om het projectplan succesvol te houden is het nodig dat de deelprojecten en acties worden geëvalueerd op doeltreffendheid en waar nodig bijgesteld. NME verzorgt alle evaluaties en verwerkt dit in een plan van aanpak. Gezien de geldstromen na 2022 worden stopgezet door het OLAZ is het van belang om de komende twee jaar in te zetten op de voortgang vanaf 2023. Het NME maakt hier een voorstel voor waarbij gekeken wordt naar minimale inzet voor zowel het NME als de gemeente Schouwen-Duiveland. Het huidige projectplan moet herschreven worden en daarom gaat daar meer uren in zitten dan vorige jaren. Projecten met succes, zoals de ondersteuning van opruimacties, zal in het projectplan blijven. Kansrijke ontwikkelingen voor komende jaren zijn: educatie op de basisscholen door een start te maken met afvalvrije scholen en circulaire economie. Daarnaast kan NME een belangrijke rol spelen om bestaande initiatieven samen te brengen en de samenwerking te verbeteren. Doel: het op basis van de evaluaties van de acties het project zo doeltreffend mogelijk houden.