20210530 Zienswijze op Ontwerpbestemmingsplan Hoogenboomlaan 42 Renesse

Postbus 664 2300 AR Leiden 071-5143719 stichting@duinbehoud.nl www.duinbehoud.nl

Aan het college van B en W en de gemeenteraad Gemeente Schouwen-Duiveland Laan van Saint Hilaire 2 4301 SH Zierikzee Onderwerp: Zienswijze op ontwerpbestemmingsplan ‘Hoogenboomlaan 42 Renesse’. Renesse, 30 mei 2021 Geachte leden van de gemeenteraad en het college van B en W van gemeente SchouwenDuiveland, Hierbij dien ik namens Stichting Duinbehoud, gevestigd te Leiden, en mede namens de Zeeuwse Milieufederatie, gevestigd te Middelburg; Vereniging Natuur en Vogelwacht Schouwen-Duiveland, gevestigd te Kerkwerve; Vereniging Bescherm de Delta, gevestigd te Scharendijke, een zienswijze in op het ontwerpbestemmingsplan Hoogenboomlaan 42 Renesse. Inleiding/procedure In de winter van 2018/2019 zijn op camping Julianahoeve nieuwe luxe chalets geplaatst. Vier daarvan, geplaatst direct aan de rand met het aangrenzende Natura 2000 gebied ‘Kop van Schouwen’, zijn twee verdiepingen hoog en voldoen niet aan de huidige definitie voor een stacaravan. Het zijn kampeerhuisjes, waar camping Julianahoeve geen vergunning voor heeft. Reden voor Stichting Duinbehoud om daar actie op te ondernemen. Ondanks de met betrekking tot deze huisjes ingediende handhavingsverzoeken (10-06 en 30-10-2019, 11-02 en 13-04-2020), ingebrekestelling (17-03-2020) en bezwaarschrift (15-04-2020), is Duinbehoud niet gekend in het concept- en voorontwerpbestemmingsplan Hoogenboomlaan 42 Renesse.

Daardoor is Duinbeoud de mogelijkheid ontnomen om door middel van een zienswijze te reageren op het voorontwerpbestemmingsplan d.d. 11-11-2020, en is het haar verhinderd deel te nemen aan deze stap in de inspraakprocedure. In hfdst. 6, par. 6.2 van de toelichting bij voorliggend ontwerpbestemmingsplan wordt vermeld dat direct belanghebbenden uitgenodigd zijn om kennis te nemen van het voorontwerpbestemmingsplan. Gelet op het bovenstaande stellen wij u de vraag waarom St. Duinbehoud in dezen niet aangemerkt is als direct belanghebbende, geen inzage gekregen heeft in het voorontwerpbestemmingsplan en daarom niet vooraf heeft kunnen reageren. Legaliseren achteraf en handhaving Uit voorliggend ontwerpbestemmingsplan blijkt dat de vier kampeerhuisjes slechts het topje vormen van de illegale ijsberg op camping Julianahoeve. Wij zijn verbijsterd over hoe het zover KvK 41165217

-

ANBI 8024.18.764

-

Donaties IBAN NL38 ASNB 8804 5141 32

-

Zakelijk IBAN NL07 TRIO 0197 9880 67

heeft kunnen komen. De illegale toestanden zijn niet allemaal op dezelfde tijd ontstaan, maar in een periode van waarschijnlijk jaren. Alhoewel deze zaken, met uitzondering van de vier kampeerhuisjes, niet direct vanaf de buitenkant van de camping zichtbaar zijn, lijkt het ons onwaarschijnlijk dat er eerder geen signalen bij de gemeente binnengekomen zijn dat er zaken op camping Julianahoeve niet in orde waren. Gelet op het bovenstaande stellen wij de vraag aan de gemeente Schouwen- Duiveland waarom er niet veel eerder handhavend opgetreden is tegen de illegale toestanden op deze camping. 1 Planologische regeling standplaatsen Bij vergelijking van het voorliggend ontwerpbestemmingsplan met het vigerend bestemmingsplan valt het navolgende op: Park Zeemeeuw is in de verbeelding niet planologisch gerelateerd aan rest van camping Julianahoeve, ook niet in het voorliggende ontwerpbestemmingsplan. In het ontwerp is voor dit park wel een bouwvlak opgenomen. Een aanduiding van het aantal kampeerhuisjes op dit park ontbreekt. Op grond van artikel 5.2.2c van het ontwerpbestemmingsplan zijn op park Zeemeeuw geen kampeerhuisjes mogelijk. Ook de aanduiding van het aantal standplaatsen ontbreekt voor park Zeemeeuw. Op grond van artikel 5.3.1a en b van het ontwerpbestemmingsplan bedraagt het maximum aantal standplaatsen (permanent en niet permanent) dan nul.

Hoewel park Bosuil in de verbeelding nog wel een relatie heeft met de rest van de camping, wordt in het voorliggend ontwerpbestemmingsplan ook voor dit park niet meer het aantal standplaatsen vermeld. In het vigerend bestemmingsplan was dat wel het geval. Wij zijn van mening dat: a. de vier kampeerhuisjes op park Zeemeeuw niet via voorliggend ontwerpbestemmingsplan gelegaliseerd kunnen worden. b. de aanwezigheid van de permanente en niet permanente standplaatsen op dit park eveneens alsnog planologisch correct vermeld moet worden. c. voor park Bosuil het aantal standplaatsen (permanent en niet permanent) opnieuw planologisch correct vermeld moet worden. 2. Landschappelijke inpassing Volgens de toelichting bij het ontwerpbestemmingsplan zou overal aan grens met Natura 2000 gebied, groene omranding met hoog opgaand groen en onderbeplanting aanwezig zijn. In werkelijkheid is Julianahoeve echter één van de slechtst landschappelijk ingepaste campings op de Kop van Schouwen. Met name het nieuwe park Zeemeeuw, met de vier illegale, twee verdiepingen hoge kampeerhuizen, bederft het duinlandschap en de beleving daarvan in de wijde omgeving van Renesse. Daarnaast is in het kader van de Wet natuurbescherming niet onderzocht of deze illegale ontwikkeling op park Zeemeeuw schadelijke gevolgen heeft voor beschermde soorten en voor natuurgebieden, grenzend aan de camping.

In vergelijking met het vigerend bestemmingsplan is de groenstrook in het ontwerpbestemmingsplan rond vrijwel de hele camping versmald tot 5 meter of minder (3,5 m voor Park Kievit en Zwaan), of zelfs verdwenen (Park Merel en Bosuil). De strook met bestemming ‘groen’ in het vigerend bestemmingsplan heeft in voorliggend ontwerpbestemmingsplan geheel de bestemming ‘recreatie kampeerterrein’ gekregen, en de strook met bestemming ‘groen landschappelijk’ is voor een deel versmald. De oorzaak daarvoor ligt voor de hand: op deze wijze wordt een groot aantal (standplaatsen voor) kampeermiddelen, die illegaal in de groenstrook staan, gelegaliseerd. Op grond van de regels van het vigerend bestemmingsplan mogen gronden KvK 41165217

-

ANBI 8024.18.764

-

Donaties IBAN NL38 ASNB 8804 5141 32

-

Zakelijk IBAN NL07 TRIO 0197 9880 67

met bestemming ‘groen’ en ‘groen landschappelijk’ immers niet gebruikt worden als standplaats voor kampeermiddelen. In de concept Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r. beoordeling (11-11-2020) wordt vermeld dat bij park Merel wordt afgeweken van de geplande 10 meter brede beplantingsstrook; dat zou een 5 meter brede strook met wal moeten worden, gecombineerd met herinrichting van westelijke rand. Dit zou inhouden dat enkele stacaravans een andere plek moeten krijgen. In voorliggend ontwerpbestemingsplan (29-01-2021) is daarvan afgeweken (zie bijbehorende toelichting: hfdst. 2, par. 3, onder ‘aanpassing landschappelijke inpassing’): de randbeplanting ten behoeve van de landschappelijke inpassing wordt hierin in het aangrenzend Natura 2000 gebied gerealiseerd, en in de planregels en verbeelding wordt een directe relatie met de camping gelegd. Dit is in strijd met de Regelgeving, behorend bij beleidskeuze 8, thema 4 ‘Voortdurend vernieuwen’ van de Agenda Toerisme 2018-2026, waarin de regel gesteld wordt dat randbeplanting op eigen terrein gerealiseerd moet worden. Ook is op de verbeelding van het ontwerpbestemmingsplan een groenstrook van 5 meter voor landschappelijke inpassing op eigen terrein wel aangegeven. De verbeelding wijkt hier dus af van hetgeen vermeld is in hfdst 2, par. 3, van voornoemde toelichting.

Een belangrijk argument waarom we het niet eens zijn met deze (extra) versmalling van de groenstrook, is dat het niet de taak van een eigenaar/beheerder van een Natura 2000 gebied is om in het natuurgebied te zorgen voor de landschappelijke afscherming van zijn terrein tegen schadelijke invloeden van een aangrenzend kampeerterrein. Ook bij park Zeemeeuw ligt de groenstrook, die als afscherming dient, deels in Natura 2000 gebied; dit is een perceel van de camping zelf, dat deels hoort bij Natura 2000 gebied Kop van Schouwen. Onzes inziens moet en kan de groenstrook voor de landschappelijke inpassing op de hele camping, dus ook bij park Merel en Bosuil, op eigen terrein gerealiseerd worden. Daarnaast zijn wij van mening dat het uitgangspunt moet zijn dat de afschermende groenstrook, waar deze grenst aan het Natura 2000 gebied, rond de hele camping 10 meter breed moet zijn, met hoog opgaande beplanting en een goed ontwikkelde struiklaag. Waar dat niet kan, zou een afschermende groenstrook van 5 meter plus wal kunnen komen, in combinatie met een maximale bouwhoogte van 4 meter tot een afstand van 30 meter van de rand van het kampeerterrein, zoals op park Kievit. Belangrijk argument om dit te bepleiten is, dat beplanting, met name aan de noordkant, vanwege de daar heersende klimatologische omstandigheden, bijzonder slecht groeit.

Juist die kant van de camping is het best zichtbaar vanuit het duingebied, en bederft het duinlandschap en de beleving daarvan het meest. Externe aanleg van randbeplanting in directe relatie tot de camping, zoals bij park Merel, kan onzes inziens worden opgevat als een uitbreiding in oppervlak van het kampeerterrein, waarvoor de eis geldt dat het hele terrein moet gaan voldoen aan het Ontwikkelkader Verblijfsrecreatief Gebied (Omgevingsverordening Zeeland 2018: bijlage D behorend bij art. 2.10 en 2.11, en Regelgeving Agenda Toerisme), met daarin de 13% eis voor maximaal recreatief bebouwingsoppervlak. Als het college vasthoudt aan landschappelijke inpassing bij park Merel bij de buren, dan zijn wij van mening dat: 1. dit geborgd moet worden door middel van een kwalitatieve verplichting voor de buren, die bij verkoop van de grond overgaat op de nieuwe eigenaar en ingeschreven moet worden in het kadaster 2. het stuk Natura 2000 gebied dat verloren gaat moet worden gecompenseerd. 3 Propaantanks en veiligheid In de groenstrook bij park Fazant staan twee bovengrondse tanks voor propaangas op 3,5 meter afstand van het Natura 2000 gebied. Deze staan daar illegaal, want het vigerende bestemmingsplan bevat geen regels die plaatsing van lpg tanks in de groenstrook mogelijk maken. KvK 41165217

-

ANBI 8024.18.764

-

Donaties IBAN NL38 ASNB 8804 5141 32

-

Zakelijk IBAN NL07 TRIO 0197 9880 67

Bedoeling is dat deze tanks door middel van voorliggend ontwerpbestemmingsplan gelegaliseerd en naar elkaar toe verplaatst worden, en tevens nog iets dichter bij het Natura 2000 gebied komen te staan. Volgens het bericht van de Veiligheidsregio ontstaat er in geval van een explosie van de tanks een vuurbol, die op ruim meer dan 100 meter intense hittestraling afgeeft en voor dodelijke slachtoffers kan zorgen. De Veiligheidsregio heeft vastgesteld dat er binnen een straal van 25 meter vanaf de tanks enkele vakantiehuisjes staan, en geeft als advies deze (of de tanks) te verplaatsen. Conform voorliggend ontwerpbestemmingsplan is de gemeente niet van plan om dit advies van de Veiligheidsregio op te volgen. Als de gemeente voornoemd advies wel uitvoert, dan kan er echter op een andere wijze een zeer gevaarlijke situatie ontstaan. Camping Julianahoeve ligt in het Schouwse duingebied, en is voor een groot deel omgeven door duingrasland. In perioden van extreme droogte, zoals die zich in de afgelopen zomers hebben voorgedaan, en die, vanwege de klimaatverandering, meer frequent zullen gaan voorkomen, kan een kurkdroog duingrasland uiterst brandgevaarlijk worden. Los van de verwoesting van een deel van het duingebied door zo’n brand, is het een feit dat de camping alleen ontsloten wordt door de smalle Luieweg, die uitkomt op de Hoogenboomlaan.

Het is nog maar de vraag of alle campinggasten tijdig geëvacueerd kunnen worden als de duinen vlam gevat hebben als gevolg van een calamiteit bij de propaantanks. Wij zijn van mening dat; 1. eerst gezocht moet worden naar een alternatieve veilige locatie voor de propaantanks, verder uit de buurt van het Natura 2000 duingebied, dan wel gekeken moet worden of er andere, veiliger alternatieven voor opslag van lpg op de camping mogelijk zijn, alvorens tot legalisatie of verplaatsing van de tanks wordt overgegaan. 2. in de tussentijd de kwetsbare objecten als chalets, die staan binnen een straal van 25 meter vanaf de tanks, buiten gebruik gesteld moeten worden. 4. M.e.r. procedure Verspreid over de camping moeten een aantal zaken worden gelegaliseerd; voor de hand ligt dan om de hele camping te toetsen aan het Besluit m.e.r. In hfdst. 4, par. 4.1 van de toelichting, wordt gesteld dat de ontwikkeling onder de drempelwaarde blijft voor een m.e.r. beoordelingsplicht. Met ‘ontwikkeling’ wordt bedoeld de opsomming van te legaliseren zaken in par. 4.1.1 van de toelichting. Stilzwijgend wordt er echter veel meer gelegaliseerd, bijv. alle kampeermiddelen die illegaal in de groenstrook aan randen van de camping staan. Daarnaast wordt op het aanmeldformulier Watertoets (d.d.

18-08-2020) vermeld dat de jaarronde openstelling van het gehele recreatiepark (bedoeld camping Julianahoeve) in de herziening van het bestemmingsplan geregeld wordt. In de verbeelding, behorend bij voorliggend ontwerpbestemmingsplan, is echter geen aanduiding van ‘maximum aantal winterkamperen’ opgenomen, terwijl dat kennelijk wel de bedoeling is, gezien wat er staat op het aanmeldformulier watertoets. Dit is van belang voor de stikstofemissie. De camping is groter dan 25 ha; het aantal bezoekers kennen we niet, maar gezien het totaal aantal standplaatsen is een bezoekersaantal van meer dan 250000 per jaar niet onrealistisch. Op 16-03-2021 heeft het college van B en W het besluit genomen om geen m.e.r. op te laten stellen voor de ontwikkelingen op de Julianahoeve. De motivering van dit besluit is niet vermeld op de besluitenlijst. De aanmeldnotitie vormvrije m.e.r. beoordeling ( d.d. 11-11-2020 ) is volgens ons onvolledig ingevuld en niet alle nieuwe ontwikkelingen zijn meegenomen. Wij zijn van mening dat het in voorliggend ontwerpbestemmingsplan opgenomen plangebied, de camping Julianahoeve in zijn geheel, dus zowel het gedeelte ten oosten als ten westen van de KvK 41165217

-

ANBI 8024.18.764

-

Donaties IBAN NL38 ASNB 8804 5141 32

-

Zakelijk IBAN NL07 TRIO 0197 9880 67

Luieweg, getoetst moet worden aan het Besluit m.e.r. en gemotiveerd moet worden als men geen m.e.r. opstelt. 5 Stikstof Op park Zeemeeuw neemt het aantal eenheden en parkeerplaatsen, en daarmee het aantal verkeersbewegingen af, zo wordt in hfdst. 4, par. 4.2, van de toelichting gesteld. Parkeernormen zijn bepaald op grond van het aantal en soort eenheden en niet van de inhoud van die eenheden. In tabel 4.2 van de toelichting is te zien dat een aantal van zestien luxe chalets op park Zeemeeuw zes slaapplaatsen heeft, terwijl er bij de verkeersbewegingen uitgegaan is van vier (norm voor stacaravans). In hfdst. 4, par. 4.8 van de Toelichting wordt echter een (beperkte) extra verkeersgeneratie als gevolg van de beoogde ontwikkelingen genoemd. Tevens blijkt uit het aanmeldformulier watertoets (d.d. 18-08-2020), dat de hele camping jaarrond geopend gaat worden. Er wordt geen rekening mee gehouden dat de toerplaatsen die op park Zeemeeuw al verdwenen zijn destijds alleen in het zomerhalfjaar gebruikt werden, en dat de (beoogde) nieuwe chalets, kampeerhuizen en toerplaatsen op dit park jaarrond gebruikt zullen worden en in het winterhalfjaar verwarmd zullen worden . Ook voor de rest van de camping wordt jaarronde openstelling beoogd, en ook daar zal gestookt gaan worden.

Het aangrenzende Natura 2000 gebied ‘Kop van Schouwen’ is qua stikstof reeds zo fors overbelast, dat elke toename van de stikstofdepositie in dit gebied, hoe klein ook, de situatie verder doet verslechteren, waardoor nog meer van het prioritaire habitattype ‘grijs duin’(opgave: uitbreiding oppervlak en verbetering kwaliteit) dicht zal groeien met struweel en verdwijnen. Reductie van stikstofdepositie is voor dit Natura 2000 gebied zeer noodzakelijk. Al een zeer kleine hoeveelheid stikstof heeft een effect op de groeisnelheid en biomassa-productie van bepaalde plantensoorten. Dit is één van de uitkomsten van een meerjarig ecologisch onderzoek, in de jaren tachtig van de vorige eeuw uitgevoerd door de universiteiten van Groningen en Nijmegen en het ecologisch onderzoeksinstituut Weevers’ Duin in Oostvoorne. Gevonden is dat smalbladige weegbree, een algemeen voorkomende en stikstof minnende soort, in een watercultuur onder stikstof beperkte groeiomstandigheden direct reageert op een zeer kleine stikstof-toename in de wortelzone. Een toename die ruim beneden de 1 micromol/l ligt bleek al een duidelijke groeistimulus te veroorzaken.

Hierdoor wordt in een kruidenrijke graslandvegetatie, zoals de duingraslanden, die gerekend worden tot het ‘grijs duin’, de balans verstoord ten gunste van snel groeiende, algemene soorten, tegenover ‘schrale’, vaak zeldzamere soorten met een lage groeisnelheid, c.q. concurrentiekracht. Wij zijn daarom van mening dat er een Aerius berekening gemaakt moet worden voor de beoogde ontwikkelingen op park Zeemeeuw, de beoogde (nieuwe) winteropenstelling van de gehele camping Julianahoeve, samen met het aantal verkeersbewegingen dat meer zal zijn voor de luxe chalets dan voor de staanplaatsen. Dit om vast te stellen of er niet te veel (extra) stikstof feitelijk in de gebruiksfase uitgestoten wordt. De Aerius berekening weglaten is onzes inziens een omissie. 6. Ecologie: Zonder nader onderzoek wordt gesteld dat er geen beschermde soorten in het plangebied voorkomen. Een deel van de camping ligt echter in de Afwegingszone natuurgebieden (art. 2.27 Omgevingsverordening Zeeland 2018). Voor nieuwe ontwikkelingen in deze zone, zoals op park Zeemeeuw, zal aangetoond moeten worden dat daarvan geen schade in het aangrenzende Natura 2000 gebied is te verwachten. In deze beoordeling (hfdst.4, par 4.9 van de toelichting) wordt ervan uitgegaan dat de landschappelijke inpassing op orde is. Dat is bij park Zeemeeuw zeker niet het geval. Als de twee KvK 41165217

-

ANBI 8024.18.764

-

Donaties IBAN NL38 ASNB 8804 5141 32

-

Zakelijk IBAN NL07 TRIO 0197 9880 67

verdiepingen hoge kampeerhuizen, met vensters en balkon op de bovenverdiepingen, die gericht zijn op het Natura 2000 gebied, daar gehandhaafd zouden blijven, dan zal het, gezien het lage groeitempo van beplanting ter plekke, nog jaren duren voordat deze kampeerhuizen aan het zicht onttrokken zijn. Verlichting vanuit de bovenverdiepingen zal dus nog geruime tijd in het naastgelegen Natura 2000 gebied zichtbaar zijn. Vanwege de immer toenemende lichtvervuiling voeren NIOO-KNAW en Wageningen universiteit een meerjarig onderzoek uit naar de negatieve effecten van kunstlicht op de natuur. Daaruit is al gebleken, dat vleermuizen, met name de meer zeldzame en lichtschuwe soorten, die op de Kop van Schouwen ook voorkomen (gewone grootoorvleermuis, watervleermuis en franjestaart), het minst verstoord worden door rood licht, en dat hun prooien, de nachtvlinders, die aangetrokken worden door kunstlichtbronnen, op de langere termijn daardoor in aantal achteruit gaan. Vleermuizen gebruiken vaak lijnvormige elementen in het landschap om zich te verplaatsen, bijv. groenstroken langs campings.

Als gevolg van lichtschijnsel vanuit de bovenverdiepingen van kampeerhuizen aan de rand van de groenstrook, zullen lichtschuwe vleermuizen de route langs deze strook gaan mijden, wat kan betekenen langere vliegroutes naar de foerageergebieden, dus minder tijd om te eten en minder prooien, en dus minder reproductie. De buitenverlichting van de camping kan (gemakkelijk) en moet ook vleermuisvriendelijk gemaakt worden. Met verlichting vanuit de kampeerhuizen gaat dat niet. Daarnaast wordt ook het geluid, afkomstig van balkons van kampeerhuizen aan de rand van de camping niet tegengehouden door de te lage groenstrook. Het is aannemelijk dat in het naastgelegen Natura 2000 gebied broedvogels voorkomen, die verstoord kunnen worden door van de camping afkomstig geluid. Wat betreft de hydrologie: camping Julianahoeve is omringd door verdrogingsgevoelig natuurgebied. Vanwege de ingewikkelde waterhuishouding op de Kop van Schouwen, en daarmee samenhangend het gevaar van uitgebreide schade door uitdroging van het natuurgebied als gevolg van een eventuele drainage op de camping, zou onderkeldering bij voorbaat uitgesloten moeten worden. Wij zijn van mening dat: 1. er een toets ecologie moet worden uitgevoerd naar mogelijke schadelijke effecten, ook in aangrenzend Natura 2000 gebied, van de beoogde ontwikkelingen op camping Julianahoeve, waarvan een vleermuisonderzoek deel moet uitmaken.

2. alle buitenverlichting op camping Julianahoeve, ook die van bijv. het privé sanitair, vleermuisvriendelijk gemaakt zou moeten worden. 3. geen kelders onder kampeerhuizen toegestaan moeten worden. Op grond van onze bovengenoemde bezwaren tegen het ontwerpbestemmingsplan ‘Hoogenboomlaan 42 Renesse’ d.d. 29 januari 2021, verzoeken wij u dit ontwerpbestemmingsplan niet ongewijzigd vast te stellen en onze op- en aanmerkingen in uw besluitvorming mee te nemen. Met vriendelijke groet, namens Stichting Duinbehoud, Zeeuwse Milieufederatie, Vereniging Natuur en Vogelwacht Schouwen-Duiveland en Vereniging Bescherm de Delta, Mw. ing M. A. Van der Meulen Consulent Schouwen Stichting Duinbehoud Lindelaan 1 0037 4325 ED Renesse Tel.: 0643812949 KvK 41165217

-

ANBI 8024.18.764

-

Donaties IBAN NL38 ASNB 8804 5141 32

-

Zakelijk IBAN NL07 TRIO 0197 9880 67

KvK 41165217

-

ANBI 8024.18.764

-

Donaties IBAN NL38 ASNB 8804 5141 32

-

Zakelijk IBAN NL07 TRIO 0197 9880 67