20210428 Raadsbrief Raadsbrief eenzaamheid (416004)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Raadsbrief eenzaamheid 416004 27 april 2021 Werken, Wonen en Leven (WWL) J.G. Smit Afdelingshoofd WWL

Inleiding In de motie ‘Een tegen eenzaamheid’ dd 14-11-2019 verzocht u het college om in aansluiting op de landelijke aanpak onder de noemer ‘Eén tegen eenzaamheid’ een lokale coalitie te vormen met burgers, bedrijven, kerken en maatschappelijke organisaties gericht op een reductie van problematische eenzaamheid. Ook verzocht u de gemeenteraad te informeren over welke bijdrage deze hieraan zelf kan leveren. In de raadsbrief Vitaal Schouwen-Duiveland 2020 - voortgang 2021 - uitvoering motie Eenzaamheid- van 29 oktober 2020 lieten we u weten dat we in 2021 samen met onze lokale partners gaan inzetten op het thema eenzaamheid. Vitaal Schouwen-Duiveland, ons beweeg- en gezondheidsprogramma, richt zich op fysieke, maar zeker ook op mentale gezondheid. Door eenzaamheid te bestrijden, stimuleren we de mentale gezondheid. Met deze raadsbrief informeren we u over de wijze waarop de gemeente aan de slag is met het thema eenzaamheid en de rol van ons lokale netwerk Vitaal Schouwen-Duiveland. Met deze raadsbrief beschouwt het college de motie als afgehandeld. Kernboodschap Eenzaamheid: wat verstaan we eronder? Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen ‘eenzaamheid’ en ‘sociaal isolement’. Eenzaamheid is het persoonlijk ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde sociale relaties.

Bij sociaal isolement gaat het om het feitelijk ontbreken van ondersteunende relaties in het persoonlijke leven. Het gaat dan om persoonlijke relaties met familie, vrienden en bekenden waar mensen in geval van nood op terug kunnen vallen. We richten ons in dit verband op het voorkomen of beperken van ervaren eenzaamheid. Dan denken we al snel aan ouderen die geen of een gebrekkig sociaal netwerk hebben. Maar ook jongeren, mensen met een taalachterstand of mét of zonder werk kunnen zich eenzaam voelen. Eenzaamheid is een structureel en groot maatschappelijk probleem, van alle tijden en wordt door de coronapandemie nog eens extra uitvergroot. In Nederland voelt 10% van de volwassenen tussen 25 en 65 jaar zich ernstig eenzaam, ongeacht leeftijd, achtergrond, opleiding of financiële situatie. Van de jongeren tussen de 12 en de 25 jaar voelt 40 tot 70% zich soms eenzaam. Op Schouwen-Duiveland geeft 52% van de 65-plussers aan zich matig tot zeer ernstig eenzaam te voelen. Het doel van 'Eén tegen eenzaamheid' is de trend van eenzaamheid te doorbreken door met heel veel partners eerder te signaleren en zoveel mogelijk te voorkomen, maar liever nog eenzaamheid te voorkomen. Schouwen-Duiveland sluit zich aan bij het landelijke programma 'Een tegen eenzaamheid'. Lokale initiatieven zoals met name Vitaal Schouwen Schouwen zijn de spil van de aanpak tegen eenzaamheid.

Vitaal Schouwen-Duiveland is ons uitvoeringsprogramma op het gebied van preventie, gezondheid en sport. Dit jaar wordt het programma verder doorontwikkeld en richt zich ook op het mentale welbevinden van alle inwoners 0-100 + jaar. We benaderen maatschappelijke organisaties, verenigingen en ondernemers om een alliantie te smeden en elkaar te ondersteunen.

Pagina 1 van 3

Consequenties In samenwerking met partijen als de dorps- en gemeenschapshuizen, de stads-, dorps- en wijkraden, de kerken, hulpkringen, Odensehuis en het Seniorenplatform pakken we het onderwerp eenzaamheid op. Daarbij verbinden we bestaande en nieuwe initiatieven. Naast de activiteiten die SMWO organiseert en die in samenwerking met SMWO worden uitgevoerd, zoals Thuis in je Dorpshuis, Tafelen in de buurt en Vrijwilliger Thuis, worden veel initiatieven georganiseerd en ondersteund. Er zijn tal van vrijwilligers actief bij sportverenigingen, kerkelijke of levensbeschouwelijke verenigingen/organisaties, culturele verenigingen, natuurverenigingen, maatschappelijke instelling of organisatie (bijv. verzorgingshuis, basisschool, kinderboerderij, dierenasiel). Zo nodig worden deze ondersteund door het Steunpunt Vrijwilligerswerk van SMWO. Het steunpunt brengt ook verbindingen tussen de verschillende verenigingen tot stand. Vaak ongemerkt leveren deze verenigingen een grote bijdrage aan het terugdringen van eenzaamheid onder zowel de vrijwilligers als hun andere leden, door middel van activiteiten en ontmoeting. Specifieke initiatieven gericht op eenzaamheidsbestrijding. Sinds 2018 is Stichting Vier het Leven actief op Schouwen-Duiveland. Stichting Vier het Leven inspireert en brengt ouderen en vrijwilligers samen door het organiseren en faciliteren van sociaal culturele uitstapjes.

‘Vier het Leven’ heeft alternatieven gevonden om de betrokken ouderen en vrijwilligers vast te houden, ondanks de coronacrisis. We hebben besloten om dit initiatief ook in 2021 te ondersteunen. (www.vierhetleven.nl) Team Thuis voorziet in afspraken rond door- en uitstroom naar zelfstandig wonen voor jongvolwassenen uit jeugdzorg met verblijf, vrouwen uit de vrouwenopvang, mensen uit de maatschappelijke opvang en beschermd wonen, als ook degenen met licht verstandelijke beperking (LVB) problematiek uit een instelling. Samen met de ‘uitstromer’ wordt gezocht naar passende activiteiten die bijdragen aan het thuis voelen in de wijk of kern. We zijn erg trots op de wijkcirkel Poortambacht: kwetsbare inwoners vormen een cirkel waarin ze elkaars talenten benutten en op deze manier met minder of zonder zorg zelfstandig kunnen (blijven) wonen. De inwoners komen samen en als groep ontstaat saamhorigheid, er wordt kennis uitgewisseld en er worden interessante onderwerpen besproken en activiteiten ondernomen. Het effect van deelname aan de wijkcirkel is vooral zichtbaar in het gegeven dat deelnemers een meer helpend netwerk hebben opgebouwd en dat zij zich ook beter gesteund voelen door dat netwerk. Daarnaast zijn er twee eilandelijke voorzieningen in Zierikzee die ook een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen van eenzaamheid. Dit zijn de Ruilwinkel en het Odensehuis.

De Ruilwinkel heeft in de afgelopen jaren naast een eilandelijke functie ook een wijkfunctie opgebouwd. Mensen kunnen daar spullen ruilen, maar ook terecht voor een praatje en een kopje koffie. In deze coronatijd is dat op afspraak. Het Odensehuis heeft een kleinere doelgroep dan de Ruilwinkel, maar is zowel voor mensen met (beginnende) dementie als hun mantelzorgers onmisbaar geworden. Het Odensehuis voorziet in de behoefte aan ontmoeting, activiteiten en informatie, aan contact met lotgenoten, aan perspectief. Zo worden mensen met geheugenverlies en dementie en hun mantelzorgers geholpen om zo lang mogelijk normaal en actief deel te nemen aan de samenleving. Ze voelen zich gesteund door elkaar. Zowel de Ruilwinkel als het Odensehuis zijn er ook in deze coronatijd in geslaagd om de contacten met hun deelnemers en bezoekers te behouden. Inzet SMWO SMWO Schouwen-Duiveland heeft in 2020 een werkgroep ‘eenzaamheid’ opgericht. In de coronaperiode vraagt deze via verschillende kanalen aandacht voor dit thema: In het najaar van 2020 heeft SMWO interviews gehouden in het kader van de week tegen eenzaamheid. De interviews hadden onder andere. als doel om het taboe van eenzaamheid te doorbreken en zijn gepubliceerd in de Wereldregio.

Ook in de PZC is een artikel gepubliceerd., onder de titel ”Bekende en onbekende Schouwen-Duivelanders aan het woord over eenzaamheid / SMWO maakt korte metten met taboe”. De jeugd- en jongerenwerkers schenken aandacht aan het thema op school, bij 4SD, via social media en live gesprekken met jongeren op straat. Er worden activiteiten georganiseerd waar dit kan binnen de huidige coronamaatregelen en er wordt online interactie gezocht over zaken die jongeren bezig houden. Om ervoor te zorgen dat alle jeugdigen aan kunst- en cultuur kunnen deelnemen brengen we via intermediairs zoals

Pagina 2 van 3

docenten het Jeugdfonds Sport en Cultuur onder de aandacht. Minder geld thuis mag geen reden zijn dat jeugdigen niet aan activiteiten kunnen deelnemen. SMWO publiceert informatie voor mensen die zich eenzaam voelen, maar ook voor mensen of initiatieven die een bijdrage willen leveren aan de bestrijding van eenzaamheid. Op de website www.smwosd.nl en de website van het Vrijwilligerspunt (www.vrijwilligerspuntsd.nl) is deze informatie te vinden, als ook op social media. Je vindt informatie over de hulpkringen die actief zijn in de verschillende kernen, maar ook waar je je kunt aanmelden als je iets voor een ander wil betekenen. Mensen die zich eenzaam voelen worden gewezen op de (contact)mogelijkheden en hulplijnen. De communicatie wordt afgestemd met de gemeente, die er ook aandacht aan besteedt op haar website en social media kanalen. Vervolg Door het thema eenzaamheid te verbinden aan de activiteiten en het netwerk van Vitaal SchouwenDuiveland hopen we steeds meer te kunnen bereiken. Ook sport, spel, bewegen en ontmoeten is een goede manier om eenzaamheid te voorkomen of bestrijden. Een actueel project van Vitaal Schouwen Duiveland in het kader van eenzaamheidsbestrijding is het project ‘Vitale kernen’ in Oosterland en Scharendijke.

We gaan de sportaanbieders versterken, de gezondheid en vitaliteit van inwoners verbeteren door meer mensen te laten sporten/bewegen, we leveren een bijdrage aan de leefbaarheid en willen de bezetting bij (sport)accommodaties verbeteren. Naast meer bewegen ook met elkaar de sociale cohesie te bevorderen. Met de ‘Beweegtuinen’ In Scharendijke wordt een beweegtuin voor ouderen gerealiseerd. De dorpsraad gaat samen met een huisarts en diverse organisaties uit de sport en zorg, activiteiten coördineren om gebruik van de beweegtuin te stimuleren. Deze activiteiten dragen er aan bij dat bewoners vitaler worden, nieuwe contacten aangaan en de sociale leefomgeving verbetert. Wij smeden voortdurend aan onze lokale coalitie en sluiten zoveel mogelijk aan bij bestaande activiteiten en organisaties en stimuleren deze. We hebben daarmee een groot netwerk van professionals en vrijwilligers die alert zijn op het voorkomen, herkennen en bestrijden van eenzaamheid. In de motie vraagt de gemeenteraad om geïnformeerd te worden over de bijdrage die de gemeenteraad zelf kan leveren. Wij verwijzen daarvoor naar de landelijke website www.eentegeneenzaamheid.nl en www.maatjesgezocht.nl met tal van suggesties wat men zelf kan doen om iets te betekenen voor iemand die zich eenzaam voelt.

In het najaar organiseren we een digitale bijeenkomst met een expert op het gebied van eenzaamheid voor de raad, ons netwerk en andere belangstellenden, zodat u meer inzicht krijgt in de achtergronden en mogelijkheden op het gebied van eenzaamheidsbestrijding. Volgend jaar richten we een expositie in waar de thema’s eenzaamheid en depressiviteit centraal staan. Communicatie Een afschrift van de Raadsbrief wordt verzonden aan de Adviesraad Sociaal Domein Schouwen Duiveland. Vervolg Het college houdt u op de hoogte van de voortgang van het programma Vitaal Schouwen Duiveland.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3