20210323 Raadsbrief petitie Klimaatnoodtoestand (416591)

Raadsbrief

Portefeuillehouder Afdeling Behandelend ambtenaar Nummer Datum Onderwerp

: : : : : :

J.G. Smit Staf Eric Caspers 416591 23 maart 2021 Raadsbrief aangeboden petitie Stichting BewuSD

Inleiding Tijdens de commissievergadering Ruimte en Economie van 8 maart 2021 heeft de Stichting BewuSD een petitie aangeboden aan de gemeenteraad met het verzoek de klimaatnoodtoestand uit te roepen. Tijdens de behandeling van de petitie door de commissie is een aantal vragen gesteld aan het college. In deze raadsbrief gaat het college in op de gestelde vragen en sluit af met een advies dat de gemeenteraad kan betrekken bij de behandeling van de petitie in de raadsvergadering van 25 maart 2021.

Kernboodschap Het college begrijpt waarom stichting BewuSD de term klimaatnoodtoestand gebruikt. De term refereert aan de Engelse term die de bedoeling iets beter duidt. Tegelijkertijd roept de term beelden en herinneringen op bij een belangrijk deel van onze inwoners die in het kader van de nog recente geschiedenis van ons eiland ingrijpend zijn. De petitie heeft een positieve insteek door verschillende projecten en activiteiten te benoemen waaruit blijkt dat onze gemeente zich al meer dan gemiddeld inspant voor klimaatverandering en klimaatadaptatie. Het bestuur van stichting BewuSD zoekt met de petitie duidelijk de verbinding en samenwerking met de vele initiatieven die al in onze gemeente zijn ontplooid. Tijdens de commissievergadering zijn verschillende vragen aan het college gesteld. Hieronder volgt de beantwoording van de gestelde vragen. Wat is de juridische status van de klimaatnoodtoestand? Het kabinet heeft in een brief van 18 maart 2019 aan de Tweede Kamer de juridische status van het uitroepen van de klimaatnoodtoestand uitgelegd (https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/03/18/antwoord-op-kamervragen-vragenover-de-berichten-dat-verschillende-buitenlandse-steden-een-klimaatnoodtoestand-hebben-uitgeroepen).

Kort samengevat komt het er op neer dat het uitroepen van de klimaatnoodtoestand op basis van de juridische onderbouwing die is opgenomen in de Tweede Kamerbrief alleen symbolische waarde kan hebben. Het bestuur van stichting BewuSD erkent dit ook. Heeft het uitroepen van de klimaatnoodtoestand gevolgen voor samenwerkingsverbanden waarin de gemeente aan klimaatopgaven werkt? Gelet op de symbolische waarde heeft het uitroepen van de klimaatnoodtoestand geen gevolgen voor de rol van onze gemeente in de samenwerkingsverbanden waarbinnen provinciaal aan klimaat- en energieopgaven wordt gewerkt. We blijven in Zeeuws verband samenwerken aan de Regionale Energie Strategie en de Klimaatadaptatie Strategie Zeeland. Met het uitroepen van de klimaatnoodtoestand is het voor betrokken partijen wel duidelijk welk belang de gemeenteraad hecht aan de klimaatopgaven. Aanvullend voeren we extra projecten en activiteiten uit op gemeentelijk niveau zoals dit nu al gebeurt. Waar conformeert de gemeenteraad zich aan bij het uitroepen van de klimaatnoodtoestand? In beginsel betreft dit een symbolische uitspraak. Tegelijkertijd kan dit naar de mening van het college niet zonder opvolging blijven. De stichting BewuSD roept op tot meer coördinatie, communicatie en zichtbaarheid van de inzet voor het klimaat en meer verbinding van de initiatieven die al in onze gemeente op dit terrein plaatsvinden.

Uw raad heeft al ingestemd met de Klimaatadaptatiestrategie waarbij is vastgelegd om in alle beleidsdomeinen de mogelijkheden om klimaatmaatregelen te treffen worden benoemd en meegewogen aan de hand van een klimaatscan. Als college stellen we op grond van de 1

discussie tijdens de commissievergadering van 8 maart vast dat de uitvoering van de klimaatdoelstellingen uit het collegeprogramma onvoldoende duidelijk is. Het college wil zich daarom inspannen voor meer communicatie over de uitvoering en de onderlinge verbanden tussen projecten en activiteiten. De wijze waarop uw raad zich kan verbinden aan de klimaatnoodtoestand is door het uitspreken van een inspanningsverplichting om conform de petitie tot meer coördinatie, samenhang en communicatie te komen over de acties die in het kader van klimaatverandering in uitvoering zijn en komen. Welke visie heeft het college over de suggestie tot het aanstellen van klimaatregisseur? Uit het debat tijdens de commissievergadering heeft het college het beeld overgehouden dat de acties en projecten die op het gebied van klimaat en klimaatadaptatie lopen, en dat zijn er veel, onvoldoende duidelijk zijn. Het college heeft het voornemen de communicatie hierover verbeteren. Daarnaast is in de commissie aangegeven om de wijze waarop projecten zich tot elkaar verhouden en de onderlinge verbanden duidelijker te maken. Om de urgentie duidelijk te maken is de suggestie tot het aanstellen van een klimaatregisseur gedaan, eventueel met een vorm van doorzettingsmacht. De figuur van klimaatregisseur is in een aantal gemeente ingevoerd.

Er zijn ook andere vormen van coördinatie en het aanbrengen van samenhang mogelijk, onder meer door sturing via de programmabegroting, de planning en control-cyclus en extra aandacht via een paragraaf Klimaat en klimaatadaptatie om de samenhang, dwarsverbanden en op te pakken aandachtspunten te verduidelijken. Hieruit kan een routekaart volgen zoals stichting BewuSD naar voren heeft gebracht. Een dergelijk aanpak hebben we met uw raad ook gevolgd bij een andere grote transitieopgave, te weten het sociaal domein. Er zijn diverse coördinatie- en sturingsmechanismen. In het kader van de grote transities wordt hierover door wetenschappers onderzoek gedaan en gepubliceerd. Wij stellen voor om u in het derde kwartaal over de verschillende varianten te informeren, voorzien van ervaringen die andere gemeenten al hebben opgedaan, en de voorkeursvariant die naar ons inzicht het beste bij onze organisatie past, kenbaar te maken. Eventuele bekostigingsmogelijkheden brengen we daarbij ook in beeld.

Consequenties Met het uitroepen van de klimaatnoodtoestand onderkent uw raad de urgentie om tot klimaatmaatregelen te komen. Het uitroepen heeft symbolische waarde. Met het uitroepen van de klimaatnoodtoestand door uw raad wordt onze gemeente de eerste landelijke gemeente in Nederland die hiertoe overgaat. Dit geeft een bijzonder accent aan onze gemeente. Dit betekent naar de mening van ons college ook dat hier een inspanningsverplichting bij hoort zoals hierboven omschreven. Het bestuur van stichting BewuSD heeft in de mondelinge toelichting van de petitie tijdens de commissievergadering de rol die het voor zichzelf ziet aangegeven. Dit is het aanbrengen van verbindingen en het bijdragen aan de bewustwording. Het stichtingsbestuur kan dit vorm geven door met het netwerk waarover het bestuur beschikt bestaande initiatieven die al bijdragen aan klimaatdoelstellingen te versterken en een bredere basis te geven zoals Energiecoöperatie Energie Werkt Schouwen-Duiveland, het duurzame mobiliteitsplatform SD op Weg en de doorontwikkeling van het Watersnoodmuseum van nationaal herinnerings- en herdenkingscentrum tot (inter)nationaal herinnerings-, herdenkings- en kenniscentrum voor klimaat en klimaatadaptatie. Met een stevigere en bredere basis onder deze initiatieven zijn we als gemeente en lokale samenleving echt in staat het verschil te maken.

Afrondend advies: Het college ziet geen directe bezwaren om gehoor te geven aan de petitie van het bestuur van stichting BewuSD. Daarbij is het van belang te realiseren dat het uitspreken van de klimaatnoodtoestand een symbolische waarde heeft. Het gaat vooral om het aanbrengen van meer coördinatie, samenhang en communicatie van de acties die in het kader van klimaat en klimaatverandering in uitvoering zijn en komen. Mocht u hiertoe besluiten dan kan het college u in het derde kwartaal van dit jaar informeren over mogelijke varianten van coördinatie- en sturingsmechanismen, de door het college voorgestane variant en de bekostiging daarvan.

Communicatie Het besluit over de petitie door de gemeenteraad is openbaar. De media zal hier aandacht aan besteden. De politieke fracties verzorgen hun eigen woordvoering over de petitie. Namens het college verzorgt portefeuillehouder Ankie Smit de woordvoering.

Vervolg In het derde kwartaal legt het college varianten voor wat betreft toe te passen coördinatie- en sturingsmechanismen en de voorkeursvariant die het college voornemens is om in te voeren. 2

In de tussentijd wordt al gewerkt aan het meer inzichtelijk maken van de samenhang en verbanden van lopende projecten en activiteiten. Met stichting BewuSD wordt nagegaan hoe concreet aan de voorgestelde oproep van de gemeenteraad vorm en inhoud is te geven.

Bijlagen • • •

Inspreken commissie Ruimte en Economie 8 maart 2021; Aanbiedingsbrief petitie klimaatnoodtoestand - petitie; Advies van BewuSD aan BW.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel Secretaris

J.Chr. van der Hoek MBA Burgemeester

3