20210216 Raadsbrief Uitkomsten strandonderzoek - bijlage 3 oplegger

Strandonderzoek Schouwen-Duiveland 2019/2020 – oplegger Een jaar lang hebben bezoekers van het strand op Schouwen-Duiveland hun mening kunnen geven over het strand. Om een zo representatief mogelijk onderzoek te krijgen zijn bezoekers op verschillende momenten benaderd. Hierbij is rekening gehouden met het seizoen, de dag, het tijdstip, het weer en of het een vakantieperiode was. Dit leidde in totaal tot 1104 respondenten. De stranden van Schouwen-Duiveland kennen verschillende thema’s, zo wordt er onderscheid gemaakt tussen natuurstranden, familiestranden en (water)sport stranden. Voor het onderzoek zijn de stranden uiteindelijk onderverdeeld in zes strandvakken met de daarbij behorende thema’s vanuit de strandvisie. In alle strandvakken zijn enquêteurs het strand op gegaan om data te verzamelen. Ook is data verzameld via de strandpaviljoenhouders en de ruitervereniging. De vragenlijst die de bezoekers konden invullen bestond uit verschillende thema’s; voorzieningen, veiligheid, activiteiten & evenementen, horeca, duurzaamheid, informatiebronnen en waardering. Aan de hand van deze thema’s zijn er in deze notitie conclusies en aanbevelingen gepresenteerd. Deze zijn voortgekomen uit de volledige rapportage ‘Strandonderzoek Schouwen-Duiveland’ en een discussie met het Platform Toerisme. Per thema zijn de meest opvallende conclusies gepresenteerd.

Meer inhoudelijke informatie kan opgezocht worden in de volledige rapportage of het daarbij behorende tabellenboek. Aan de hand van het tabellenboek kunnen meerdere perspectieven geanalyseerd worden. Zo kan men bijvoorbeeld kiezen om in te zoomen op wat de inwoners of juist de vakantiegangers doen of hoe de bezoekers zich gedragen in een bepaald seizoen. In de rapportage is een combinatie gemaakt, per thema wordt er resultaten gepresenteerd aan de hand bepaalde bezoekerskenmerken. Uit het onderzoek blijkt dat de belevingen van het strand en de ervaringen van de strandbezoeker over het algemeen positief zijn. Strandbezoekers geven aan dat zij het strand gemakkelijk kunnen bereiken, een gevoel van veiligheid hebben op het strand, op het strand tot rust kunnen komen en dat

er voldoende aanbod is van activiteiten en horeca. Er zijn ook punten waarbij nog niet optimaal aan de behoefte van de strandbezoeker wordt voldaan. Zo geven verschillende bezoekers aan dat het strand niet altijd goed bereikbaar is voor rolstoelafhankelijke personen of personen welke slecht ter been zijn, zijn er niet altijd voldoende openbare toiletten en zou de bereikbaarheid van de reddingsbrigade verbeterd kunnen worden. Deze punten kunnen gezien worden als verbeterpunten in de actuele situatie zodat het strandbezoekers aan niets ontbreekt. Daarnaast tonen de resultaten verschillende wensen van strandbezoekers. Een deel van de strandbezoekers geeft aan speciaal voor een evenement het strand te bezoeken. Ook zouden de bezoekers het leuk vinden wanneer zij iets kunnen leren over de zee, duinen en/of het strand en de onderwaterwereld. Een mogelijkheid zou zijn om dit te faciliteren door middel van beeld en geluid, een meerderheid van de bezoekers geeft namelijk aan interesse hierin te hebben. Een andere wens van strandbezoekers is te vinden in het thema strand en horeca waarbij strandbezoekers aangeven dat zij het leuk zouden vinden wanneer er streekproducten op de menukaarten in strandpaviljoens staan. Ten slotte zijn verschillende wensen van strandbezoekers met betrekking tot het thema ‘strand en duurzaamheid’ benoemd.

Zo zou een meerderheid van de strandbezoekers graag een plasticverbod zien en is er de wens dat ondernemers op het strand een rol pakken in het verduurzamen van het strand door middel van het aanbieden van duurzame alternatieven. Ook is uit de resultaten gebleken dat de meeste strandbezoekers het gehele jaar rond met de auto naar het strand komen, zelfs de inwoners. Ondanks dat is er wel bereidheid om zelf bij te dragen aan de verduurzaming van het strand door de auto te laten staan wanneer er ander duurzaam vervoer beschikbaar is.

De resultaten van het onderzoek zijn besproken in de Werkgroep strand en later in het Platform Toerisme. Alle leden van het platform hebben nog input geleverd en aangegeven welke acties zij van belang vinden. Dit heeft geresulteerd in de volgende aanbevelingen: Aanbeveling: creëer een duurzaam dagje strand Duurzaamheid wordt door vele bezoekers als belangrijk ervaren. Daarom wordt er aangeraden om een dagje strand geheel in het teken van duurzaamheid te ontwikkelen. Dit begint al bij het vervoer naar het strand toe. Bezoekers zijn bereid de auto te laten staan als een duurzaam alternatief wordt aangeboden. Het wordt daarom aangeraden om vanaf het Transferium duurzame alternatieven aan te bieden die naar het strand gaan. Door dit vanaf het Transferium te doen, wordt ook meteen het Transferium aantrekkelijker gemaakt. Op deze manier zou duurzaam vervoer over het hele eiland gefaciliteerd kunnen worden zodat ook inwoners bij de duurzaamheidsgedachte betrokken worden. Vervolgens komen de bezoekers aan op het strand. Vanaf dat moment kan het delen van informatie starten. Hier kan ook een link worden gelegd met duurzaamheid. Tegelijkertijd zouden ook de duurzaamheidskeurmerken beter zichtbaar gemaakt kunnen worden op het strand.

Omdat de wens voor streekproducten groot blijkt te zijn wordt er voor de strandpaviljoenhouders aangeraden om duurzame gerechten op de kaart te zetten met producten uit eigen regio, rechtstreeks van de boer. Tot slot zou het scheiden van afval meer gepromoot kunnen worden om het strand zo schoon mogelijk achter te laten. Bezoekers zien graag dat er minder plastic gebruikt wordt, daarom is het opstellen van een plan rondom een verbod op of aanpak van plastic een belangrijk actiepunt. Aanbeveling: faciliteer informatievoorziening over het strand Uit het onderzoek is gebleken dat er behoeften en wensen zijn ten aanzien van informatievoorziening op en nabij het strand. Daarom wordt aangeraden om meer informatie te faciliteren nabij en op het strand. Zo zou de informatievoorziening al vóór het strandbezoek plaats kunnen vinden. Zo kan er bij de recepties van recreatieparken informatie verschaft worden over welke strandovergangen rolstoel toegankelijk zijn en welk nummer ze

moeten bellen in geval van nood. Ook kan door het animatieteam worden ingespeeld op de wens om meer te leren over het strand, de zee, de duinen en de onderwaterwereld. Ook ligt hier een mooie koppeling naar een duurzaam dagje strand. De gast kan geïnformeerd worden over de duurzame spelregels van het strand zoals het verwerken van afval. Deze informatievoorziening kan op traditionele wijze door middel van borden, maar met het oog op duurzaamheid zou deze informatie digitaal aan de gast verstrekt kunnen worden door middel van bijvoorbeeld QR codes. Tevens ligt hier een koppeling met de strand-app via welke informatie gecommuniceerd kan worden. Vervolgens, wanneer bezoekers naar het strand gaan, is de strandopgang een kans om de bezoeker te informeren. Dit kan over eerder genoemde onderwerpen en over verschillende zaken als veiligheid, aangelijnde honden gebieden en waar en op welke tijdstippen bijvoorbeeld paarden mogen lopen. Dit kan zowel off- als online. Aanbeveling: benut en promoot de strand app In de vorige twee aanbevelingen zagen we al dat er een mogelijkheid ligt op het gebied van informatievoorziening via de strand-app. Hierbij kan in de basis noodzakelijke informatie naar de gast gecommuniceerd worden zoals de bereikbaarheid van de reddingsbrigade.

Ook kan de strand-app een educatieve functie hebben waarbij informatie over bijvoorbeeld de omgeving en duurzaamheid worden gecommuniceerd door middel van tekst, beeld en geluid. Essentieel is dat de app meer inhoudelijk gevuld wordt en bekendheid krijgt onder potentiele gebruikers. Dit kan door middel van promotie en koppelingen met andere apps zoals toeristen info, Veiligheidsregio Zeeland, MIVA websites, naaktstranden app, ruiterpaden, etc. Aanbeveling: verbeter de zichtbaarheid van de reddingsbrigade Naast het meer zichtbaar maken van informatie rondom de reddingsbrigade, zoals het off- en online communiceren van contactgegevens, wordt er aangeraden om in gesprek te gaan met de reddingsbrigade over hoe zij zelf denken hun zichtbaarheid te vergroten.

Aanbeveling: herzie de strandthema’s en strandvakken Momenteel kennen de stranden van Schouwen-Duiveland verschillende thema’s. Echter bleek uit het onderzoek dat niet alle bezoekerskenmerken passen bij de kenmerken van de stranden. Daarom wordt er aangeraden om de strandindeling mogelijk te herzien. Familiestranden zijn mogelijk niet meer specifiek relevant, maar duurzaamheid kan wellicht op een bepaald deel van het strand heel veel waarde toevoegen voor de bezoeker. Ook bleek er weinig verschil te zitten tussen strandvak 3,4 en 5. In het huidige onderzoek wordt aan de hand van bepaalde thema’s ingezoomd op de strandvakken. Om de thema’s en strandvakken te herzien, wordt aangeraden om vanuit het tabellenboek een nieuwe analyse te maken vanuit het strandvakken perspectief. Er kan dan per strandvak worden ingezoomd op de bezoekerskenmerken zodat er per strandvak duidelijk in beeld wordt gebracht welke bezoekers er komen, wat zij voor wensen hebben en wat hun ervaringen zijn. Aanbeveling: pas het voorzieningen niveau aan naar de vraag Er wordt aangeraden om in te spelen op de vraag van de bezoeker. Er zijn mensen die speciaal naar het strand komen voor evenementen, vooral de inwoners van 20 tot 39 jaar. Hier kan op worden ingespeeld door in overleg met de doelgroep passende evenementen te organiseren.

Momenteel past het aanbod van parkeervakken en openbare toiletten redelijk bij de vraag. Maar geldt dit ook als het bezoekersaantal toe gaat nemen in de toekomst? Daarom is het belangrijk om te letten op hoe groot de vraag is en in welk seizoen de vraag van toepassing is. Door seizoenspreiding is het niet meer vanzelfsprekend dat er in de zomer meer vraag is dan in de lente. Uit het onderzoek bleek namelijk bij een aantal voorzieningen dat er geen verschillen zaten tussen de seizoenen. Aanbeveling: optimaliseer samenwerking Voor het realiseren van een optimale beleving voor de strandbezoeker is samenwerking nodig. Het gaat hierbij om een samenwerking tussen lokale ondernemers, inwoners, gemeenten en overige betrokken partijen om met het gehele eiland te focussen op het vervullen van behoeften en wensen van de strandbezoeker. Samen kan gewerkt worden aan onderwerpen als het

promoten van de strand-app, veiligheid en het stimuleren van duurzaam gedrag. Een mogelijkheid bij het stimuleren van duurzaamheid is het betrekken van lokale jeugd om hen te enthousiasmeren. Ook voor het genereren van nieuwe ideeën rondom dit onderwerp kunnen studenten betrokken worden. Vervolg onderzoek Het wordt aangeraden om het gedrag en de wensen van de strandbezoeker te blijven monitoren. Omdat het werven van data via enquêteurs op het strand erg prijzig is, is ook de dataverzameling via strandpaviljoens uitgevoerd. Dit levert wel verschillen op qua uitkomsten, maar kan voor de toekomst wel de monitoring mogelijk maken. Voor specifieke doelgroepen is het aanspreken van gebruikers, zoals ruiters, van toegevoegde waarde gebleken. Ditmaal is de ruitervereniging benaderd als specifieke gebruiker maar in het vervolg zou de enquête ook uitgezet kunnen worden onder de sportverenigingen zoals DFS of Deltasport die diverse groepen hebben die wekelijks het strand gebruiken. Door de onderzoekers van HZ Kenniscentrum Kusttoerisme is in beeld gebracht waar de verschillen zitten tussen de manieren van data verzamelen. Het wordt aangeraden om in gesprek te gaan over deze verschillen om op basis hiervan te beslissen of het onderzoek in het vervolg alleen via de strandpaviljoenhouders kan worden uitgezet. Het is dan wel nadrukkelijk van belang dat alle strandpaviljoenhouders mee werken.

Verder zou in een vervolg rapportage nog meer ingezoomd kunnen worden op de bezoekerskenmerken. Zo kan er bijvoorbeeld onderscheid gemaakt worden in soorten toeristen (hotel/pension gasten of recreatiepark gasten) en zou er meer onderzoek gedaan kunnen worden naar de verschillen in seizoen. Ook wordt aangeraden om in het vervolgonderzoek te vragen of bezoekers bereid zijn om hun antwoorden toe te lichten tijdens een groepssessie. Tijdens zo een soort sessie kan er worden ingegaan op de ‘waarom’ vragen. Meningen van bepaalde type bezoekers kunnen hierdoor eenvoudiger worden toegelicht.

Tot slot De kust en specifiek het strand is een belangrijk onderdeel van het toeristisch product van Schouwen-Duiveland. Dit geldt overigens voor heel Zeeland. Bezoekers komen naar de regio vanwege de aanwezigheid van het strand en de specifieke kenmerken van het strand. Op Schouwen-Duiveland wordt bijvoorbeeld de natuurlijke omgeving hoog gewaardeerd. De tevredenheid van de bezoekers (gasten en eigen inwoners) van het strand heeft ook zijn weerslag op het gehele vakantieproduct zijnde de dorpen, de stad en het middengebied van Schouwen Duiveland. De Kustvisie, het suppleren van de stranden, de Omgevingsvisie: allemaal factoren die mee bepalen hoe de gasten hun bezoek aan SchouwenDuiveland ervaren. Toerisme draagt daarmee bij aan de leefbaarheid en landschappelijke kwaliteiten van het eiland Schouwen-Duiveland.