20201215 Raadsbrief stand van zaken stikstofproblematiek (366955)

Raadsbrief

Portefeuillehouder Afdeling Behandelend ambtenaar Nummer Datum Onderwerp

: : : : : :

A.M.J. van Burg Ruimte en Milieu (RenM) Karin Nomden 366955 15 december 2020 Stand van zaken Stikstofproblematiek (2)

Inleiding Sinds de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 29 mei 2019 is de toetsing van projecten en activiteiten op het effect op Natura2000-gebieden voor wat betreft het aspect stikstof moeilijker geworden. De PAS-systematiek is vernietigd en er wordt teruggevallen op de situatie voor inwerkingtreding van de PAS. In het advies van 3 maart 2020 bent u geïnformeerd over de stand van zaken op dat moment. In dit advies wordt een overzicht gegeven van de huidige stand van zaken, zowel op landelijk, provinciaal als gemeentelijke niveau. 1.1 Landelijke ontwikkelingen Wet stikstofreductie en natuurverbetering Met deze wet worden de eerder aangekondigde structurele verbeteringsmaatregelen, met als hoofddoel het realiseren van een gunstige of verbeterde landelijke staat van instandhouding van stikstofgevoelige soorten en habitattypen, vastgelegd: · Er zal een ‘stikstofreductiewaarde’ worden vastgelegd. Deze houdt in dat in 2030 de stikstofdepositie op ten minste 50% van het areaal van de voor stikstof gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden tot onder de kritische depositiewaarde moet worden gebracht. Deze stikstofreductiewaarde (in de Omgevingswet een omgevingswaarde genoemd) is een resultaatsverplichting. · Er komt een vrijstelling van de natuurvergunningplicht voor de bouwsector. Deze vrijstelling ziet alleen op de bouw-/aanlegfase.

Deze vrijstelling moet nog worden vormgegeven in een Amvb. · Er worden maatregelen in Natura2000-gebieden genomen om de natuur te versterken. De wet is op 13 oktober 2020 aangeboden aan de Tweede Kamer. Zodra er meer bekend is over de vaststelling informeren we u verder. Verlagen maximum snelheid Als gevolg van het verlagen van de maximumsnelheid is er landelijk stikstofruimte vrijgekomen. Via een databank (SSRS) wordt de vrijkomende ruimte bijgehouden. Het uiteindelijke doel van het verlagen van de maximumsnelheid is ruimte maken voor woningbouwprojecten. Voor Schouwen-Duiveland betekent dit dat er ruimte is voor woningbouwprojecten in de Kop van Schouwen. In een aantal gevallen is al van deze ruimte gebruik gemaakt. Rekenprogramma AERIUS2020 Op 15 oktober 2020 is het rekenprogramma AERIUS2020 geactualiseerd. Er zijn emissiefactoren aangepast, o.a. voor zwaar verkeer. Verder zijn er hexagonen toegevoegd en opnieuw beoordeeld. Met name in de Grevelingen blijken meer (bijna) overbelaste habitattypes te liggen. Dit heeft tot gevolg dat een stikstofdepositie vaker dan voorheen een belemmering is voor een ontwikkeling, zeker ontwikkelingen langs de Grevelingen. In het Natura2000-gebied Kop van Schouwen liggen de (bijna) overbelaste habitattypes voornamelijk langs de kern. De ligging laat zien dat bij veel ontwikkelingen het aspect stikstof relevant blijft.

1.2 Provinciale ontwikkelingen Strategische aanpak stikstof

1

Op 10 maart 2020 heeft GS de Strategische aanpak stikstof vastgesteld. Het hoofddoel is om op termijn de Zeeuwse natuur in een gunstige staat van instandhouding te krijgen. In de aanpak worden de volgende drie pijlers benoemd: 1. Monitoring, informatie en communicatie: het uitbreiden van het meetnetwerk, analyse van de habitattypes en overleg met alle betrokken partijen. 2. Stikstofreductie: maatregelen in overleg met sectoren om de stikstofdeken te reduceren en het onderzoeken naar mogelijkheden om puntbronnen te saneren. 3. Naar een meer robuuste natuur: maatregelen binnen Natura2000-gebieden om de natuur robuuster te maken. Op de korte termijn wordt ingezet op het genereren van stikstofruimte, zodat de verlening van natuurvergunningen door de Provincie door kan gaan. Op de middellange termijn moet er een daling van de stikstofbelasting plaatsvinden, zodat projecten kunnen doorgaan en de natuur zich kan herstellen. Beleidsregels voor in- en extern salderen De beleidsregels voor in- en extern salderen zijn opnieuw aangepast. Het extern salderen is nu ook mogelijk voor veehouderijen en daarnaast is het mogelijk tijdelijk stikstofemissie te verleasen. Voor het verleasen van stikstofruimte is een natuurvergunning nodig van de provincie Zeeland.

Als gemeente kunnen wij ook van deze mogelijkheid gebruik maken om bijvoorbeeld de emissie tijdens een aanlegfase van een project te compenseren. Het is op dit moment niet duidelijk welke partijen tijdelijk emissieruimte beschikbaar willen stellen. Er zijn tot op heden nog een externe partijen bekend die van de mogelijkheid om stikstofruimte te leasen gebruik willen maken. Gebiedsgerichte aanpak Kop van Schouwen Het overleg over de Gebiedsgerichte aanpak Kop van Schouwen is recentelijk weer opgestart. In dit overleg zijn veel partijen betrokken zoals SBB, NM, ZMf, Waterschap, ZLTO, ASD en Recron/Hiswa. In dat kader lopen nu o.a. de volgende acties: het uitvoeren van de stikstofanalyses; het uitvoeren van natuurdoelanalyses Kop van Schouwen; de vertaling doelstelling 50%-reductie opgave uit de Wet stikstofreductie en natuurverbetering en de formulering van provinciale opgaven; in het kader van de Regeling gerichte opkoop veehouderijen worden door de provincie; keukentafelgesprekken gevoerd met veehouderijen om de belangstelling te polsen; onderzoek WUR naar Agroforestry en globale verkenning van het effect op de stikstofreductie; verkenning van een beloningssystematiek verduurzaming landbouw, eventueel bedrijfcoaches; onderzoek effect scheepvaart (binnenvaart); uitbreiding meetnetwerk o.a. door toepassing satellietmetingen.

De gebiedsgerichte aanpak levert op middellange en lange termijn mogelijk extra stikstofruimte op voor ontwikkeling in en nabij de Kop van Schouwen. Hoeveel en onder welke voorwaarden is op dit moment nog niet duidelijk. Regionaal Stikstof Registratie Systeem (RSRS) De provincies hebben Berenschot opdracht gegeven om een regionaal stikstofregistratiesysteem op te zetten. In dit register wordt de stikstofruimte geregistreerd (en beschikbaar gesteld) die “resteert” na het extern salderen. Bij het extern salderen komt 30% van de stikstofruimte rechtstreeks ten goede aan de natuur. In de praktijk blijkt dat de resterende 70% vaak niet volledig nodig is voor de te salderen activiteit. Nu is het zo dat de stikstofruimte die resteert, vervalt (en dus aan de natuur ten goede komt). Met name de agrarische sector heeft hier moeite mee als het gaat om salderen met veehouderijen. Als er een RSRS komt is het onze wens dat wij ook stikstofruimte kunnen “reserveren” voor projecten. Hierover lopen landelijk gesprekken. In de loop van volgend jaar wordt duidelijk of deze mogelijkheid ook wordt opgenomen. 2.1 De stand van zaken nieuwe en bestaande lopende gemeentelijke projecten Een aantal projecten liggen al sinds de zomer van 2019 stil. Met een aantal betrokken aanvragers is regelmatig overleg om de mogelijkheden voor bijvoorbeeld salderen te onderzoeken.

Voor een aantal projecten geldt dat de provincie besloten heeft geen natuurvergunning te verlenen, danwel heeft in ontwerp een weigering ter inzage gelegen. Feitelijk kunnen deze projecten dan geen doorgang vinden. De Provincie beoordeelt en verleent de natuurvergunningen voor woningbouw met een stikstofdepositie. Hiervoor maken ze gebruik van het SSRS. Daarnaast wordt er zoveel mogelijk gebruik gemaakt van het 2

intern salderen. Extern salderen blijkt in de praktijk moeilijk. De kosten en de juridische randvoorwaarden zorgen ervoor dat de mogelijkheden voor extern salderen wel worden onderzocht, maar nog niet is ingezet. Er zijn nog geen verzoeken bekend die gebruik willen maken van de mogelijkheid om stikstofruimte te verleasen. De uitzondering vormt de bouw van de Pieter Zeeman, waarvoor wel gebruik gemaakt is van de mogelijkheid om extern te salderen. Er worden door Zeeuwland in 2020 135 woningen in Poortambacht verduurzaamd. Daarnaast worden 6 woningen all electric uitgevoerd. De stikstofreductie die dit oplevert, wordt ingezet om de extra stikstofemissie die ontstaat tijdens de bouw van de Pieter Zeeman te compenseren. Als de bouwfase is afgerond, komt de stikstofreductie ten goede aan de natuur. Op 16 maart 2020 heeft de provincie de natuurvergunning verleend. Op 31 maart 2020 verscheen in de media het bericht dat er een veehouderij bij Kerkwerve was opgekocht ten behoeve van de ontwikkeling van Logistiek Park Moerdijk (LPM). Door het opkopen van onder meer deze veehouderij wordt voldoende stikstofruimte verkregen om het LPM verder te kunnen ontwikkelen. Begin april 2020 heeft de overleg plaatsgevonden met de provincie over de ontwikkeling, de stand van zaken en het vervolg. De inzet van de provincie is om de ruimte voor Zeeland beschikbaar te stellen.

Dat overleg heeft ertoe geleid dat er op 20 mei 2020 een brief is verzonden aan GS over de resterende stikstofruimte. In de brief hebben wij aangegeven dat wij (een deel van) de stikstofruimte graag specifiek voor Schouwen-Duiveland willen inzetten. Het blijkt echter juridisch lastig om, vooruitlopend op het RSRS, de overdracht van resterende stikstofruimte vast te leggen. Het inpassingsplan voor het Logistiek Park Moerdijk is inmiddels onherroepelijk. Er vind overleg plaats met de provincie over herinvulling van de betreffende locatie in Kerkwerve. Er zijn al initiatiefnemers, maar doordat alle stikstofrechten door de provincie Brabant zijn opgekocht, is invulling van de locatie lastiger geworden. De provincie heeft voor het project Noordstraat de natuurvergunning geweigerd. Tegen deze weigering is door de aanvrager beroep ingesteld. Het is onduidelijk wanneer het beroep wordt behandeld. Voor het project Brouwerseiland heeft de provincie een voornemen tot weigering van de natuurvergunning ter inzage gelegd. Vervolgens is de aanvraag door Brouwerseiland BV aangevuld. De provincie heeft de wijziging beoordeeld en gemeend dat de aanvraag nog aangevuld moet worden. Op 2 december 2020 heeft Brouwerseiland BV de aanvraag om natuurvergunning ingetrokken.

Kernboodschap kennisneming van de actuele wet- en regelgeving en de stand van zaken van de stikstof gerelateerde projecten binnen Schouwen-Duiveland en de gemeenteraad hierover informeren. Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, M.K. van den Heuvel Secretaris

J.Chr. van der Hoek MBA Burgemeester

3