20201215 Raadsbrief stand van zaken implementatie Omgevingswet bijlage 1

Update implementatie Omgevingswet 2019 /2020 Oktober 2020 Inleiding De implementatie van de Omgevingswet loopt al verschillende jaren binnen de gemeente. In verband met de coronacrisis heeft de minister dit voorjaar besloten tot uitstel van de implementatie van de wet. Desondanks hebben we verder gewerkt aan implementatie op basis van het vastgestelde plan van aanpak. Het plan van aanpak kent vier sporen: 1. 2. 3. 4.

Juridisch instrumentarium Digitalisering Pilot omgevingsvisie en omgevingsplan buitengebied Verankering in de organisatie

Daarnaast heeft het plan een tweeledig doel: 1. Ervoor zorgen dat onze instrumenten (werkprocessen, systemen, standaarden)erop zijn voorbereid en aangepast de wettelijke taken per ingangsdatum van de wet uit te kunnen voeren. Hierop zijn met name spoor 1 en 2 gericht. 2. Een start maken met het werken met de nieuwe wet. De verandering in overheidshandelen die de wet veronderstelt en de consequenties voor het gedrag van raadsleden, bestuurders, ambtenaren en overige betrokkenen en hiermee leerervaringen opdoen. Hierop zijn vooral spoor 3 en 4 gericht. Met dit document maken we de balans op hoever de implementatie is.

Spoor 1: Instrumenteel juridisch spoor Integratie van regels Op te leveren resultaat: 1. Een bruikbaar overzicht van vigerende regels die in de overgangsfase (periode van 1 januari 2021 tot vaststelling van een omgevingsplan), samen met de bruidsschat, dient als toetsingskader voor ruimtelijke plannen en tevens als basis (vertrekpunt) voor een nog op te stellen omgevingsplan Schouwen-Duiveland. 2. Inzicht en afstemming (in de vorm van werkafspraken) hoe we in de overgangsperiode het toetsen van ruimtelijke plannen conform de Omgevingswet vorm gaan geven.

Stand van zaken: 1. Op 5 november 2019 heeft de gemeenteraad het uitgangspunt vastgesteld van een beleidsneutrale basis set met regels Daarna hebben we op 21 november de gemeenteraad geïnformeerd over de start van de analyse. 2. Wij hebben alle verordeningen, beleidsnota’s, beleidsregels en bestemmingsplanregels van onze organisatie doorzocht op regelingen die de fysieke leefomgeving raken. Deze documenten zijn door het bureau Antea gebruikt om alle beleidswaarden uit deze documenten in een Beleidswaardengenerator (BWG) te voegen. Ook de regels van de bruidsschat (regelset van de Rijksoverheid) zijn hierin opgenomen.

Startscherm Beleidswaardengenerator (BWG)

Deze beleidswaarden zijn gerangschikt op onderwerp. Wil je bijvoorbeeld alle regels weten die binnen de gemeente gelden voor een bepaald onderwerp dan kun je dit hierin selecteren. Dat kan via het bedienpaneel. Bedienpaneel Beleidswaardengenerator (BWG)

3. Op dit moment zijn we aan de slag met het inventariseren en opschonen van overlappende en tegenstrijdige regels. We hebben alle onderwerpen doorgenomen om tegenstrijdige en dubbele regels te vinden. Deze hebben we geïnventariseerd en moeten verwerkt worden in de BWG dan wel in de onderliggende documenten. Voor wijzigingen in de onderliggende documenten ligt de verantwoordelijkheid bij de ambtenaar waar dat document is ondergebracht. Wij zullen dan in gesprek gaan met die persoon om aan te geven dat het nodig is het document aan te passen. Per document zal hierover een besluit worden genomen door het college dan wel de raad. 4. Begin volgend jaar beginnen we met het toetsen van plan op de manier zoals dat straks onder het regime van de nieuwe wet zou moeten. Daarna kunnen we de lessen die we daarin leren meenemen en een notitie maken over de toetsing aan het omgevingsplan in 2021.

Aanpassing van werkprocessen vergunningverlening & handhaving Op te leveren resultaat: 1. We kunnen besluiten op grond van de Omgevingswet (Omgevingsvergunningen (regulier / uitgebreid) binnen de wettelijke termijn opstellen, vaststellen, bekendmaken en beschikbaar stellen. 2. We hebben antwoord op de vraag met welke applicatie(s) we de aansluiting op het DSO gaan realiseren en of en in welke beheersbare stappen we Key2vergunningen uit faseren. 3. De legesverordening is aangepast en de financiële consequenties zijn in beeld gebracht. 4. Informatievoorziening op de website over producten is aangepast. 5. We hebben werkbare afspraken met de collega overheden (regionale brandweer, RUD, provincie, Waterschap) over de werkprocessen en onderlinge samenwerking daarin. Stand van zaken: 1. Het ontvangen van aanvragen is via het digitaal stelsel omgevingswet (DSO )is nog niet geregeld. De projectgroep heeft wel duidelijk welke onderdelen er uit het DSO het zaaksysteem in moeten komen (registratiefase van het proces. Voor het nieuwe proces zijn volgende zaaktypen al klaar: a. Hoofdproces Omgevingsvergunning b. Deelproces Bouwactiviteit c. Deelproces advies opvragen Deelproces Omgevingsplanactiviteit, Brandveiligheid en Monument zijn voor eind 2020 gebouwd. Op het moment dat interne proces gereed is worden daar de publicatie en afstemming E-depot aan toegevoegd. Hier komt DIV langszij. 2.

Suite4Omgevingsdiensten blijft voorlopig in de lucht, om te voorkomen dat we huidige proces omgevingsvergunning (Wabo) ook moeten herschrijven. Collega’s van de APV zijn begonnen met eerste zaaktypen volledig in zaaksysteem te zetten. Aansluiting op het DSO zal met het zaaksysteem zijn. 3. Deze actie staat gepland voor 2021. Hier zal ook de het traject kostendekkendheid leges in meegenomen worden. 4. Deze actie staat gepland voor 2021 5. RUD en VRZ zijn nog niet zo ver dat ze werkafspraken willen/kunnen maken over samenwerking onder de Omgevingswet.

Invulling participatie eisen Op te leveren resultaat: We hebben de eisen die de Omgevingswet stelt aan participatie concreet vertaald naar een antwoord op drie vragen: Wat vragen we op dit punt van de initiatiefnemer? In welke situatie? Hoe beoordelen we? Stand van zaken: Nog geen concrete resultaten te melden. Dit moet nog worden opgepakt.

Spoor 2: digitalisering en informatievoorziening Digitale basis ruimtelijke plannen Op te leveren resultaat: De voorraad aan digitale ruimtelijke plannen is actueel en er liggen goede afspraken zodat gewaarborgd is dat ze actueel blijven. Stand van zaken: 1. De verzamelde analoge wijzigingsplannen (plancontour PDF voor Renesse en Buitengebied) zijn bijgewerkt en de actuele versies staan weer op ruimtelijkeplannen.nl. Doorlopend zijn digitale plannen (bestemmingsplannen/wijzigingsplannen/uitgebreide omgevingsvergunningen) op de juiste wijze beschikbaar gesteld. Het actueel houden van de voorraad aan digitale ruimtelijke plannen blijft ook het komende jaar relevant. 2. Ondanks dat het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog volop in beweging is, zijn vrijwel alle ruimtelijke plannen al aanwezig in het DSO via Viewer Regels op de Kaart. Het DSO-programma gaat in het najaar 2020 samen met alle bronhouders controles uitvoeren voor de omzettingen van de planteksten zoals de regels en toelichtingen. De gemeente Schouwen-Duiveland wordt als bronhouder hierover in het najaar nader geïnformeerd.

3. Om te voldoen aan de archiefplicht is RxArchiveren (archiefsoftware) begin 2020 in gebruik genomen. In de toekomst kan de gearchiveerde inhoud hiervan opgenomen worden in het (Zeeuws) e-Depot. 4. In het najaar van 2020 gaan we besluiten of we voor het gehele WRO-software pakket overstappen naar de nieuwe leverancier (Tercera). Op 28 oktober a.s. geeft Tercera hiervoor een online demo van hun software. Betrokken collega’s hebben hier inmiddels een uitnodiging voor ontvangen.

Aansluiten op het digitaal stelsel omgevingswet (DSO) Resultaat: 1. Systemen en werkprocessen zijn tijdig aangepast aan het digitaal stelsel omgevingswet 2. Inzicht in de gegevens die over de fysieke omgeving worden bijgehouden (gemonitord). 3. Plan van aanpak voor het maken van toepasbare regels en vragenbomen. Stand van zaken: 1. Onze leveranciers van applicaties Tercera en Berkley Bridge zijn beide technisch gereed om aan te sluiten op de DSO. Nadat alle administratieve zaken voor deze koppelingen waren geregeld, ligt het initiatief voor feitelijk aansluiten bij de leveranciers. En dat kan ieder moment gebeuren. 2. De aansluiting van Zaaksysteem aan het DSO zal in december plaats vinden. Deze koppeling is gereed maar wordt momenteel door Zaaksysteem en andere afnemers (een waterschap en een aantal gemeenten) van deze koppeling doorontwikkeld. Wij kiezen er in dit geval voor om niet voor in de rij te staan en pas in december ons zaaksysteem aan te sluiten. 3. Vanuit de werkgroep ‘DSO Zeeland’ is een pilotgroep ontstaan, met o.a. de provincie, het waterschap en de gemeente Schouwen-Duiveland, waarin wordt geoefend met het maken van (interbestuurlijke) toepasbare regels.

Spoor 3 Pilot Omgevingsvisie buitengebied en bestemmingsplan Buitengebied verbrede reikwijdte buitengebied Omgevingsvisie landelijk gebied Stand van zaken: Met het collegebesluit om niet verder te gaan met de Pilot Omgevingsvisie Landelijk Gebied komt er geen Omgevingsvisie Landelijk gebied en hiermee ook geen bestemmingsplan verbrede reikwijdte voor het landelijk gebied. Van deze pilot worden op dit moment de ervaringen en leermomenten opgeschreven. Hierbij worden collega’s, collegeleden en de gemeenteraad betrokken. Naar verwachting ronden we de evaluatie in 2020 af.

Pilot Omgevingsplan Op te leveren resultaat: 1. Een uitgevoerde pilot Omgevingsplan. 2. Een(afweging over) een basiskaart geluid. Stand van zaken: Het plan van aanpak voor de pilot is gereed. Gezien het besluit van het college het traject voor vaststelling van de Omgevingsvisie landelijk gebied te beëindigen is de pilot anders ingestoken dan in het plan van aanpak implementatie Omgevingswet beschreven. Het plangebied is aangepast en de doelstelling van de pilot richt zich op leren en ervaring opdoen met het nieuwe instrumentarium. Het betreft een ‘oefenplan’ en geen Omgevingsplan dat formeel in werking treedt.

Spoor 4 verankering in de organisatie visie en uitgangspunten

Resultaat: Een bestuurlijk richtinggevend antwoord op de vraag welke rol de gemeente wenst in te vullen bij verschillende publieke opgaven en vraagstukken, ingeval van de Omgevingswet opgaven en vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het om positie te kiezen over thema’s als ‘overlaten aan initiatiefnemers of zelf invullen’, ‘ruimte geven of grenzen stellen’; ‘samenwerking en participatie’ en ‘flexibiliteit bieden of regels stellen’. Stand van zaken: Deze vraag is aan de orde geweest tijdens een bijeenkomsten met raadsleden over de Omgevingsvisie landelijk gebied. Toen werd duidelijk dat hierover verschillend werd gedacht. Ook in het raadsonderzoek en het project netwerksamenleving is deze vraag aan de orde geweest. Op dit moment ontbreekt het nog aan een voldoende eenduidig en voldoende richtinggevend antwoord. Dit vraagt in 2021 nog aandacht.

Competenties en gedrag Resultaat: We ontwikkelen ons verder op de competenties in lijn met de nieuwe Omgevingswet. Dit is bij uitstek een opgave die verder gaat dan R&M en de gehele organisatie aangaat. Het ligt voor de hand voor deze opgave aan te sluiten bij het lopende traject van de herijking van de organisatievisie.

Stand van zaken Het traject herijking van de organisatievisie loopt nog. In dat traject zijn wel een aantal stappen gezet waaronder een onderzoek onder hoe klanten en organisaties waarmee de gemeente samenwerkt tegen de organisatie aan kijken. Op dit moment ligt er nog geen (concept) herijkte organisatievisie.

Integraal werken Resultaat: 1. We hebben leerervaringen opgedaan met meer integraal werken en een structuur die bij onze organisatie past. 2. Afgestemd met werkprocessen vergunningverlening en handhaving hebben we goede werkafspraken met ketenpartners over effectieve en efficiënte afstemming. Stand van zaken 1. Binnen de afdeling zijn het Toetsteam, waarbij beleidsveld wonen betrokken is, en het RO-overleg, waarbij handhaving aansluit, structureel geplande momenten waarop door meerdere disciplines naar vraagstukken en dossiers gekeken wordt, en waar de dossiereigenaar van input wordt voorzien. 2. Bij totstandkoming van beleid is er bij het opstellen van de bestuursopdracht en plannen van aanpak veel aandacht en ruimte voor het betrekken van collega’s vanuit andere beleidsvelden en vanuit andere afdelingen. 3. Om elkaar tijdig op de hoogte te stellen van toekomstige opgaven is er extra geïnvesteerd in contactmomenten. Bijvoorbeeld het ‘Spoorboekje’ vanuit het team Milieu. In een ‘netwerkbijeenkomst’ is verteld aan welke opgaven er komende periode gewerkt gaat worden en was er ruimte om nader kennis te maken en afspraken te maken over samenwerking. 4. Binnen het project ‘Netwerksamenleving’ is gewerkt aan een toegang voor burgerinitiatieven, vraagstukken die minder makkelijk in de lijn passen en waarbij inwoners een (deel)taak van de gemeente overnemen of b.v.

areaal van de gemeente willen benutten worden hier integraal opgepakt en in de organisatie belegd. 5. Werkafspraken met ketenpartners hebben nog geen verdere invulling gekregen.

Opleidingen In 2018 en 2019 zijn hebben verschillende collega’s bijeenkomsten en seminars bezocht. Met name om inzicht te krijgen in het wetgevingsproces en bij de totstandkoming van de visie en het omgevingsplan.

Naast wetgevingsopleidingen zijn er bijeenkomsten geweest om processen te maken en om met nieuwe systemen te werken. b.v. de lean-bijeenkomst met de vergunningverleners en trainingen na aanschaf van de RO-programmatuur. In 2020 is binnen de SPOZ een opleidingsaanbod gemaakt. In verband met de coronamaatregelen zijn deze later in het jaar en digitaal gehouden. Voordeel hiervan is dat sommige sessies ook later nog te teruggekeken kunnen worden.