20201202 Leefbaarheid en wonen in Bruinisse door de ogen van de jeugd van 14 tot 24 jaar v1.0

Leefbaarheid en wonen in Bruinisse Verslag van het onderzoek naar de ervaren leefbaarheid in Bruinisse voor de jeugd van 14-24 jaar.

Rik van Klinken, MSc. Dorpsraad Bruinisse

2 december 2020 Rik van Klinken 06 11 86 83 68 rikvanklinken@gmail.com

0

Inhoud 1. Aanleiding ............................................................................................................................................ 2 2. Onderzoeksopzet................................................................................................................................. 2 2.1 Stakeholders .................................................................................................................................. 2 2.2 Gesprekonderwerpen en discussievragen .................................................................................... 3 3. Resultaten............................................................................................................................................ 3 3.1 Sterktes .......................................................................................................................................... 3 3.2 Zwaktes.......................................................................................................................................... 4 3.3 Kansen ........................................................................................................................................... 5 3.4 Bedreigingen.................................................................................................................................. 5 4.

Analyse ................................................................................................................................................ 6 4.1 Leefbaar ......................................................................................................................................... 6 4.2 Woningtekort ................................................................................................................................ 6 4.3 Wonen en economie ..................................................................................................................... 7 4.4 Evenementen en activiteiten ........................................................................................................ 8 4.5 Rol van de gemeente ..................................................................................................................... 8 5. Conclusie ............................................................................................................................................. 9

1

1. Aanleiding Op 28 juni 2018 heeft gemeente Schouwen-Duiveland haar woonvisie 2018-2027 aangenomen. In deze woonvisie wordt Bruinisse uitdrukkelijk bestempeld als één van de drie groeikernen op het eiland (naast Zierikzee en Burgh-Haamstede). Dit ligt voor de hand, 44% van de bevolking van Bruinisse is onder de 40 jaar (peildatum: 31-12-2019). Bruinisse is een dorp met een relatief jonge bevolking, zeker in vergelijking met vergelijkbare “dorpse” kernen (Woonvisie 2018-2027). In 2019 was er in groeikern Bruinisse sprake van slechts een lichte bevolkingsgroei van 10 personen. De trend van de jaren daarvoor laat een beeld zien van afname in plaats van groei, in de periode 2013-2017 was er sprake van een afname in het aantal huishoudens in Bruinisse (Woonvisie 2018-2027). Dit staat haaks op de ambitie om Bruinisse te laten groeien. Eén voor de meest voor de hand liggende manieren om Bruinisse te doen groeien is proberen er op te sturen dat het aantal vertrekkers uit Bruinisse zo laag mogelijk blijft en de in Bruinisse opgroeiende jeugd te doen besluiten in Bruinisse te blijven wonen. Om jongeren Bruinisse niet te laten verlaten dient Bruinisse een aantrekkelijke plaats te zijn waar het leefbaar is en waar voldoende en goede woningen zijn. Het is belangrijk om de jeugd vanaf ongeveer de pubertijd tot het jong volwassendom zich aan Bru te laten hechten.

Voor die tijd zijn kinderen wellicht te jong om zich bewust te zijn van een onderscheid, terwijl oudere mensen reeds het belangrijkste deel van hun vormende jaren (puberteit en adolescentie) achter zich hebben gelaten. Jongvolwassenen op latere leeftijd worden daarnaast beïnvloed door andere motivators en prikkels (opleiding, werk, relatie) die bepalend zijn voor waar ze (willen) gaan wonen. Dit rapport is het verslag van het kwalitatieve onderzoek naar hoe de jeugd in de leeftijd van ongeveer 14 jaar tot en met 24 jaar de leefbaarheid in Bruinisse ervaart. Om Bruinisse als groeikern te laten slagen, dienen deze jongeren een dusdanige fijne tijd in Bruinisse hebben dat zij daar willen blijven wonen na hun puberteit en adolescentie. Naast het “willen” dient ook het “kunnen” geadresseerd te worden; er dienen voldoende woningen te zijn om starters en doorstromers kansen te bieden die aansluiten bij hun eisen, wensen en mogelijkheden.

2. Onderzoeksopzet Het onderzoek beoogt in kaart te brengen hoe de opgroeiende jeugd in de leeftijd van ongeveer 14 jaar tot ongeveer 24 jaar over de leefbaarheid in Bruinisse denkt. Dit is gedaan door een zogenaamde SWOT-analyse uit te voeren. Met de SWOT-analyse (Strengths (sterke punten; intern), Weaknesses (zwakke punten; intern), Opportunities (kansen; extern) , Threats (bedreigingen; extern)) zijn interne en externe positieve en negatieve factoren die van belang geacht worden voor de leefbaarheid in Bruinisse door de stakeholders, in kaart gebracht. De stakeholders zijn opgroeiende jongeren in de genoemde leeftijdscategorie. Door deze analyse wordt inzichtelijk op welke factoren mogelijk gestuurd kan worden om de door jongeren ervaren leefbaarheid te vergroten.

2.1 Stakeholders Vanaf maart tot september 2020 zijn er gesprekken geweest met jongeren, jongerenorganisaties, een ondernemer en kerkelijke instellingen. Deze gesprekken hadden als doel in kaart te brengen hoe de jongeren aangesloten bij of betrokken bij de betreffende ondervraagde organisaties of instanties de leefbaarheid in Bruinisse ervaren. Er is gesproken met personen van de volgende organisaties: 2

    

Dorpshuis-sportzaal-kantine De Vanger; Hervormde Gemeente Bruinisse; Jeugdsoos De Pul; Voetbalvereniging Bruse Boys; Scouting Bruinisse.

2.2 Gesprekonderwerpen en discussievragen De gespreksonderwerpen worden gegroepeerd naar onderwerp en brengen sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen zoals die door de jongeren van 14-24 jaar ervaren worden in kaart. Strengths: Wat zijn voor jou of jouw achterban eigenschappen, onderdelen, facetten of factoren van of op Bru die jij of jullie als positief beschouwen? Welke elementen zijn goed voor de leefbaarheid voor de jeugd van 14-24 jaar? Met andere woorden; welke “Bru-eigen” zaken zijn top? Weaknesses: Wat zijn voor jou of jouw achterban eigenschappen, onderdelen, facetten of factoren van of op Bru die jij of jullie als negatief beschouwen? Welke elementen zijn slecht voor de leefbaarheid voor de jeugd van 14-24 jaar? Met andere woorden; welke “Bru-eigen” zaken zijn negatief? Opportunities: Welke kansen liggen er, gezien vanuit jou en je achterban, voor Bru om de leefbaarheid voor de jeugd van 14-24 jaar te vergroten. Welke zaken kunnen volgens jou of jullie extern geregeld worden waardoor de leefbaarheid toeneemt. Wat zijn de kansen? Threats: Welke externe ontwikkelingen, factoren en omstandigheden hebben (mogelijk) een negatieve invloed op de leefbaarheid in Bru voor de jeugd van 14-24? Welke externe bedreigingen zijn er voor Bru?

3. Resultaten In dit hoofdstuk volgen de resultaten van de gesprekken die gevoerd zijn in de periode maart tot september 2020 met de verschillende stakeholders.

3.1 Sterktes De gesprekken met verschillende jongeren(organisaties) en verenigingen laten een aantal krachtige en unieke interne “Bru-eigen” kenmerken zien die Bruinisse een fijne plek maken om te wonen voor jongeren van 14-24 jaar. Zo wordt Bruinisse als heel fijn ervaren vanwege het relatief grote aantal ontmoetingsplekken en de goede voorzieningen en worden de saamhorigheid en sociale binding als positief gezien. Bruinisse beschikt voor zo’n klein dorp over een groot aantal sportverenigingen en er zijn veel activiteiten en evenementen. Ook de locatie van het dorp aan het water en de goede bereikbaarheid met het OV worden als positief opgemerkt. Bruinisse kent voor een klein dorp vrij veel ontmoetingsplekken en voorzieningen voor de jeugd van 14 tot 24 jaar. De Pul en de cafetaria Johnny’s Taria worden vaak genoemd. Jongeren komen hier graag om elkaar te ontmoeten. Ook het dorpshuis met daaraan verbonden de sporthal en een sportkantine voorzien in de behoefte van jongeren om elkaar te ontmoeten en met elkaar allerlei activiteiten te ondernemen. Ook de ruime openingstijden en het aanbod van de winkels worden als positief ervaren. 3

De saamhorigheid en sociale binding zijn heel positief kenmerkend voor Bruinisse. Er wordt naar elkaar omgekeken: “het wij-gevoel bestaat hier nog en dat is iets wat gekoesterd moet worden.” Er lopen verschillende banden tussen allerlei bewoners en deze zijn vaak niet op los zand gebouwd. Er wordt gezorgd voor elkaar en naar elkaar omgekeken. Dit wordt als zeer positief ervaren. Het kleine dorp Bruinisse is goed in het organiseren van gezellige, aantrekkelijke evenementen. De jaarlijks terugkerende Visserijdagen steken hier met kop en schouders boven uit. Door de jongeren wordt hier elk jaar weer reikhalzend naar uit gekeken. Ook de Bruse Nacht van Oranje is een evenement wat voor veel jongeren een leuk evenement is. De ligging van het dorp aan het water op de grens van Grevelingen en Oosterschelde geeft het dorp unieke, sterke eigenschappen. Er zijn legio watersport- en recreatiemogelijkheden in en om het water en elk kind in Bruinisse groeit op met het zwemmen in open water zonder daarvoor met de auto te hoeven reizen. De laatste onderkende sterke eigenschap van Bruinisse is de goede bereikbaarheid met de bus. Dit wordt dan vooral gezegd op basis van een vergelijking met dorpen in de buurt.

De bushalte langs de parallelweg van de N59 met de Interliner-verbinding naar Rotterdam zorgt ervoor dat jongeren met een goed half uur in Rotterdam kunnen zijn en met een uur midden in Den Haag kunnen staan.

3.2 Zwaktes Uit de interviews komen een aantal negatieve interne kenmerken naar voren. Dit betreft, voor de jeugd van 14 tot 24 jaar, vooral het beperkte aantal uitgaansgelegenheden en het zeer magere woningaanbod. Voor wat betreft de uitgaansgelegenheden wordt eigenlijk door alle respondenten genoemd dat De Pul weliswaar een hele fijne uitgaansgelegenheid is voor de jeugd (voornamelijk onder 20 jaar), maar dat het zonde is dat deze om 01:00 al dicht moet. Vroeger had Bruinisse nog een café wat graag zijn deuren opende voor de wat oudere jongeren en jongeren die na sluiting van De Pul nog verder wilden met uitgaan. Tegenwoordig is dit een onvervulde behoefte. De sterkst negatief ervaren eigenschap van Bruinisse is de krappe woningmarkt. Dit komt voor de doelgroep vooral doordat er veel te weinig betaalbare starterswoningen te koop zijn in Bruinisse en hier ook geen verandering in lijkt te komen. Voor particuliere huurwoningen geldt dat deze vaak te duur worden bevonden voor hetgeen wat er voor de huurprijs aangeboden wordt, of men komt uit in het zwarte wooncircuit (recreatieparken etc.). Voor sociale huurwoningen van Zeeuwland geldt dat er relatief veel “import” een huurwoning krijgt toebedeeld.

Jongeren uit Bruinisse staan vaak veel te ver achter op de wachtlijst om een aanmerkelijke kans te kunnen maken of verdienen simpelweg net te veel voor een gerede kans op een sociale huurwoning, maar te weinig voor de koop van een starterswoning of de huur van een deugdelijke particuliere huurwoning. In het kader van het beperkte woningaanbod wordt nog benoemd dat er in Bruinisse niet heel veel economische activiteit is (ten oosten van de N59), het merendeel van de mensen verdient zijn geld buiten Bruinisse (seizoensarbeid en vakantiebaantjes van jongeren daargelaten). Bruinisse is op deze manier een “slaapdorp” of woondorp aan het worden. Mensen gaan ’s morgens de deur uit en komen ’s avonds thuis en zijn in het weekend hier te vinden. Dit hoeft op zich geen probleem te zijn, alleen zijn er te weinig huizen om dit te bestendigen. 4

Bruinisse ziet er de laatste jaren op sommige plaatsen behoorlijk verpauperd uit. Grote blokken (sociale huur)woningen zijn in rap tempo afgebroken. Door allerlei oorzaken duurt het (te) lang voor deze gaten opgevuld worden. Bovendien komen er in de meeste gevallen minder woningen terug dan er gesloopt zijn. De jarenlange aanblik van platgeslagen of leegstaande woonbuurten draagt niet bij aan de leefbaarheid, zeker niet in een dorp waar al een tekort aan (starters)woningen wordt ervaren.

3.3 Kansen De externe kansen die er voor Bruinisse liggen hebben volgens de verschillende stakeholders vooral betrekking op evenementen en activiteiten, het versterken van de lokale economie en het uitbuiten van de goede concurrentiepositie ten opzichte van omliggende dorpen. Met betrekking tot evenementen en activiteiten zouden er in Bruinisse (nog) meer evenementen georganiseerd kunnen worden welke Bruinisse aantrekkelijk maken voor mensen van buiten het dorp. Zo was er vroeger sprake van een Winterfeest en was er tijdens het Hemelvaartweekend Bruniversails. Er kan overwogen worden dergelijke evenementen nieuw leven in te blazen. Daarnaast kan er ook gedacht worden aan het vaker verzorgen van meer culture evenementen, zoals toneel, cabaret en muziekvoorstellingen. Om de lokale(dorps)economie te versterken kan Bruinisse zich nog veel meer profileren als hét mosseldorp. Te denken valt aan rondvaarten en excursies gelieerd aan de mosselvisserij. Een beetje zoals dat in Volendam gebeurt of op Texel met de garnalenvisserij. Op die manier komt er ook meer werkgelegenheid aan de oostzijde van de N59. In het kader hiervan zou ook Brusea gesplitst kunnen worden. In de Oudestraat het algemene museum over het dorp, en op of nabij de haven een museum specifiek over de (mossel)visserij. Op die manier zal er meer verbinding ontstaan tussen de oost- en westzijde van de N59.

Een groot deel van het jaar zitten er immers veel recreanten op de parken en jachthaven, hier kan Bruinisse als dorp nog veel meer van profiteren dan dat het nu doet. De gemeente zou dan in overweging moeten nemen om toeristenbelasting verdiend in Bruinisse meer evenredig aan Bruinisse terug te geven, zo oppert één van de stakeholders. Een aantal stakeholders geeft aan dat Bruinisse een goede concurrentiepositie heeft ten opzichte van omliggende dorpen. Hoewel min of meer gelijkaardig qua grootte, heeft Bruinisse volgens de bevraagden veel meer (zie 3.1) te bieden dan andere dorpen op de oostelijke gedeeltes van Schouwen-Duiveland en Goeree-Overflakkee en dan de dorpen op St. Philipsland. Ook hier kan van geprofiteerd worden. Er zijn echter geen verdere invullingen hiervoor gegeven.

3.4 Bedreigingen Als externe ontwikkelingen, factoren en omstandigheden welke de leefbaarheid in Bruinisse kunnen belemmeren worden voornamelijk zaken genoemd op het gebied van individualisering, economie, de gemeente, het woningaanbod en de rol van Zierikzee. Hoewel de sociale binding is Bruinisse (nog) erg sterk is (zie 3.1), wordt dit wel als sterk afnemend ervaren en treedt de individualisering ook hier op. Zo is het voor organisaties lastig om vrijwilligers te vinden voor allerlei zaken, uiteenlopend van assisteren bij bardiensten tot bijdragen aan het organiseren van allerlei activiteiten. 5

Op economisch gebied wordt genoemd dat de (economische) schaalvergroting een bedreiging is voor Bruinisse. Veel visserijbedrijven zijn of worden overgenomen door grotere organisaties. Het authentieke mosselvisserijkarakter van Bruinisse kan hierdoor onder druk komen te staan. Niet alleen in de visserij wordt deze trend van schaalvergroting waargenomen. Deze trend voltrekt zich overal, waardoor er weinig economische activiteit in Bruinisse zelf is. Met betrekking tot de gemeente wordt er te vaak een hoge drempel ervaren ten aanzien van contact met de gemeente. Bovendien wordt de werking van de gemeente als erg traag en omslachtig ervaren. Ook de groenvoorziening in het dorp staat er volgens respondenten vaak slecht bij, en wordt hier traag op gereageerd. Ook het beperkte aanbod van allerlei soorten woningen wordt weer genoemd, deze maal als externe bedreiging. Zeker als omliggende dorpen, zowel op Schouwen-Duiveland als omringende eilanden, wel over een ruim aanbod aan betaalbare (starters)woningen voor kopers en huurders beschikken, zijn jongeren eerder geneigd uit Bruinisse te vertrekken. Een laatste mogelijke externe bedreiging vormt de rol van Zierikzee als centrumkern van SchouwenDuiveland. Zeker in de huidige context en in relatie tot de ervaren woningnood in Bruinisse. In Zierikzee staan immers veel woningen te koop en worden bovendien veel nieuwe huizen gebouwd.

Het voorzieningenniveau in Zierikzee ligt vanzelfsprekend hoger dan in Bruinisse.

4. Analyse De analyse bestaat uit een interpretatie van de resultaten. Waar het voorgaande hoofdstuk een weergave van de resultaten betrof, probeert dit hoofdstuk hier betekenis aan te geven en ze in de context van de huidige omstandigheden te plaatsen. Dit is gedaan door het naast elkaar leggen en met elkaar integreren van de resultaten. Welke thema’s komen terug in de resultaten en welke inzichten bieden deze? Door alle resultaten heen lopen een aantal rode draden. Ongeacht of het een sterk of zwak, intern of extern punt betreft en ongeacht welke stakeholder bevraagd werd; in Bruinisse zijn er een aantal thema’s leidend bij het beoordelen van de leefbaarheid voor de jeugd van 14 tot 24 jaar. Deze thema’s zijn “leefbaar”, “woningtekort”, “wonen en economie”, “evenementen en activiteiten” en “de rol van de gemeente”. Deze vijf thema’s worden hieronder uiteengezet.

4.1 Leefbaar Bruinisse wordt als een enorm leefbaar dorp genoemd en geroemd. Het is fijn wonen in Bruinisse voor jongeren in de leeftijd van 14 tot 24 jaar. Zeker wanneer door stakeholders de vergelijking wordt gemaakt met andere, omliggende dorpse kernen komt Bruinisse heel goed uit de verf. Dit komt voornamelijk door de fijne, dorpse sfeer, het grote aanbod aan voorzieningen, de leuke evenementen, de vele (sport)verenigingen, de gunstige ligging aan het water met een goede busverbinding en de saamhorigheid.

4.2 Woningtekort De overgrote meerderheid van de jongeren die hun puberteit en adolescentie in Bruinisse doormaken, wil niets liever dan in Bruinisse blijven wonen. In allerlei gesprekken valt echter op dat de afwezigheid van voldoende (starters)woningen één van de grootste obstakels, zo niet het grootste 6

obstakel, vormt voor het (blijven) wonen in Bruinisse. Het is voor jongeren simpelweg zeer moeilijk om een woning te vinden in Bruinisse die enigszins aan hun wensen voldoet. Dit geldt voor woningen in alle categorieën. Er komen nauwelijks woningen in de verkoop die geschikt en/of betaalbaar zijn voor starters. Nieuwbouwplannen voor koopwoningen die betaalbaar zijn voor starters, zowel alleenstaanden als jonge stellen, zijn er niet. Particuliere huur is vaak erg duur voor hetgeen er voor de gevraagde prijs aangeboden wordt. Als particulier huren financieel wel aantrekkelijk is, betreft het vaak het (tijdelijk) wonen in bijvoorbeeld een recreatiewoning. Jongeren moeten dan nog steeds bijvoorbeeld de was bij ouders doen of het postadres op het ouderlijk huis laten staan. Dit vinden jongeren onwenselijk. Bovendien zijn dergelijke woningen verboden voor permanente bewoning. Sociale huur is vaak bijna onmogelijk door de grote (externe) druk op de sociale huurwoningenmarkt, een groot deel van de sociale huurwoningen in Bruinisse wordt niet bewoond door (ex)jongeren uit Bruinisse. Er vindt sinds 2013 wel een (kwalitatieve) verbeteringsslag plaats in het aanbod sociale huurwoningen. Met projecten in het Oranjedok, de Noordstraat en aan en nabij de ijsbaan is Zeeuwland bezig met het slopen van oude sociale huurwoningen en nieuwe hiervoor terug plaatsen.

Hoewel dit op papier mooi lijkt voor de jongeren van Bruinisse, zitten ook hier een aantal nadelen aan. Zo worden er onder de streep minder huizen terug gezet dan dat er gesloopt worden1, duurt het terug bouwen door allerlei oorzaken (o.a. financieel, vergunningen en milieuregels) langer dan gepland en komen jongeren uit Bruinisse vaak heel ver achter op de wachtlijst voor een woning. Bovendien verdienen veel Bruse jongeren en starters te veel voor een sociale huurwoning en te weinig voor een deugdelijke koop- of particuliere huurwoning, en vallen hiermee tussen wal en schip. Het nijpende tekort aan woningen in Bruinisse voor jongeren kan er toe leiden dat jongeren vertrekken uit Bruinisse. Dit vindt nu al plaats. In omliggende gemeenten en dorpen zijn wel woningen voor starters beschikbaar en/of worden nieuwe (starters)woningen gebouwd2. Hoewel de Bruse jongeren niet weg willen uit Bruinisse, willen ze ook niet langer thuis wonen en besluiten dan toch maar in een dorp of gemeente verderop te gaan wonen. Het tekort aan woningen betekent dus een verslechtering van de verder zeer sterke concurrentiepositie van het dorp ten opzichte van andere, vergelijkbare, nabijgelegen plaatsen.

4.3 Wonen en economie Rakend aan bovenstaande, ging het in de gevoerde gesprekken vaak over de (lokale) economie en hoe dit te combineren met het wonen en leven in Bruinisse en de leefbaarheid in het dorp. De eerder genoemde schaalvergroting is een maatschappelijke trend die ook elders plaats vindt. Mensen werken niet meer persé in hun eigen dorp of leefomgeving, maar wonen vaak in de periferie daar omheen3. In Bruinisse zelf is weinig economische activiteit, maar Bruinisse wordt als een fijn woon1

De dorpsraad van Bruinisse is al jaren in discussie met de gemeente en Zeeuwland omtrent het terug krijgen van de “missende huisnummers”. Tot op heden krijgt de dorpsraad nul op rekest. 2 Onder andere in gemeente Goerree-Overflakkee en gemeente Tholen. 3 De invloed van de coronacrisis en het hieruit voortvloeiende, genormaliseerde thuiswerken is niet meegenomen in dit onderzoek, omdat deze ontwikkeling plaats had ten tijde van het onderzoek. De verwachting is dat wonen in de periferie alleen maar aantrekkelijker wordt, omdat meer mensen vanuit huis gaan werken, en hierdoor de noodzaak tot een korte reistijd (verder) afneemt, zie bijvoorbeeld https://economie.rabobank.com/publicaties/2020/oktober/ruimtelijke-gevolgen-van-de-coronacrisis/.

7

of “slaapdorp” beschouwd. Jongeren zien het zitten om te forensen van en naar het werk. Hier staat wel tegenover dat ze eisen stellen aan de leefbaarheid in Bruinisse. Bovendien zijn de woningen om Bruinisse als forensendorp te bestendigen er simpelweg niet. De busverbinding naar de Randstad is zeer goed door de Interliner, maar meer op lokaal niveau laten verbindingen te wensen over. Om Bruinisse meer dan een forensendorp te laten zijn en ook de lokale economie (nog) meer te laten profiteren van het toerisme, kan de verbinding tussen de dorpse oostzijde van de N59 en de meer toeristische westzijde van de N59 verbeterd worden. Hoewel er al (commerciële) initiatieven zijn om Bruinisse nog meer te promoten (Mosselgilde, Mosseldorp, recreatiebedrijven, etc.), kan Bruinisse nog meer op de kaart gezet worden als hét mosseldorp van Nederland. Hoewel de visserij wellicht steeds verder verdwijnt door schaalvergroting, kan Bruinisse zich verder (laten) promoten. Dit zou kunnen door activiteiten aan te bieden die teruggrijpen op het traditionele, authentieke karakter van Bruinisse. Hoewel hier natuurlijk ook commerciële bedrijven bij betrokken zouden moeten zijn, zouden de kosten van deze investeringen (deels) bekostigd kunnen worden uit de toeristenbelasting die in Bruinisse verdiend wordt.

Op deze manier wordt de goede concurrentiepositie die Bruinisse heeft ten opzichte van andere, vergelijkbare, dorpse kernen, versterkt.

4.4 Evenementen en activiteiten De jongeren zijn blij met de evenementen die er zijn in Bruinisse. De Visserijdagen steken daar met kop en schouders boven uit. Ook is het voorzieningenniveau wat de jongeren betreft op, of zelfs boven, peil. Het grootste gemis voor de jongeren, en dan voornamelijk in de leeftijd van 20 tot 24 jaar, is een leuke uitgaansgelegenheid. De Pul sluit te vroeg in de ogen van veel van deze oudere jongeren, bovendien is er geen horecagelegenheid die zich specifiek richt op de uitgaande jeugd. Ook voor de externe aantrekkelijkheid (zie ook 4.3) zouden er meer evenementen en activiteiten georganiseerd kunnen worden. De voorzieningen hiertoe zijn er immers. Te denken valt aan het Winterfeest of Bruniversails, maar ook het in 2019 voor het eerst gehouden Bruzzz (Bru’s Zeeuwse Zilte Zaligheden) festival door het Mosselgilde. Ook culturele evenementen zijn het overwegen waard, in omliggende kernen blijken deze voldoende levensvatbaar. Dergelijke evenementen versterken de positieve identiteit van Bruinisse.

4.5 Rol van de gemeente Het laatste belangrijke thema bij de beoordeling van de leefbaarheid in Bruinisse door jongeren heeft betrekking op de (waargenomen c.q. ervaren) rol van de gemeente in tal van zaken. Zo wordt er te vaak een hoge drempel ervaren ten aanzien van contact met de gemeente. Bovendien wordt de werking van de gemeente als erg traag en omslachtig ervaren. Ook de groenvoorziening in het dorp staat er volgens respondenten vaak slecht bij, en wordt er traag gereageerd op meldingen hieromtrent. Maar ook op tal van andere zaken zoals verwoord in de drie voorgaande thema’s (zie ook 4.2, 4.3 en 4.4) heeft de gemeente (zeer) veel invloed. Zo besluit de gemeente over nieuwbouw van (starters)woningen en besluit de gemeente over de sluitingstijd van De Pul. Ook in het versterken en verbeteren van de verbindingen tussen de vakantieparken en jachthaven enerzijds en het dorp anderzijds, is een rol voor de gemeente weggelegd.

8

De rol van Zierikzee als centrumkern van de gemeente draagt niet altijd bij aan het beeld wat jongeren hebben van de gemeente. Het gemeentebestuur huist in Zierikzee, een groeikern met ruim voldoende (starters)woningen, nieuwbouw, voorzieningen en uitvalswegen en OV-verbindingen. Waarom krijgt Zierikzee als groeikern wel waar ze recht op heeft en een groeikern als Bruinisse niet?4

5. Conclusie Bruinisse wordt als een zeer fijn dorp ervaren. De opgroeiende jeugd wil over het algemeen ook later in het dorp blijven wonen. Dit is nu zeer moeilijk. De grootste reden hiervoor is het gebrek aan woningen. De laatste alinea van het inleidende hoofdstuk besloot dat teneinde Bruinisse als groeikern te kunnen laten slagen, niet alleen het “willen” blijven wonen in Bruinisse, maar ook het “kunnen” blijven wonen in Bruinisse geadresseerd dient te worden. Jongeren uit Bruinisse “willen” vol overtuiging in Bruinisse blijven wonen, twee van de door dit onderzoek aan het licht gebrachte thema’s die hier wellicht afbreuk aan doen (“wonen en economie” en “evenementen en activiteiten”), interveniëren maar in beperkte mate. De schoen wringt in het “kunnen”: Het is voor veel jongeren onder de huidige omstandigheden simpelweg niet mogelijk om in Bruinisse te blijven wonen na hun adolescentie omdat er te weinig geschikte woningen zijn en de gemeente dit weigert te erkennen. Hiermee weigert de gemeente het tij te keren voor jongeren in Bru.

4

Dit beeld wordt versterkt door het gemeentebeleid en de gemeentelijke woonvisie 2018-2027 welke in een mondeling gesprek tussen de auteur van dit rapport, een mede-dorpsraadlid en een beleidsambtenaar uiteen werden gezet. Op de opmerking vanuit de dorpsraad dat een Bruënaar niet zondermeer van Bruinisse vertrekt om elders op het eiland te gaan wonen, werd door de gemeentelijke beleidsambtenaar gereageerd dat de gemeente in haar beleid toch onmogelijk rekening kan houden met lokale sentimenten.

9