1706417 RVS Planning en control documenten gemeenschappelijke regelingen

Raadsvoorstel

Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder

Opdrachtgever

Hoog, In verband met de reactie termijn voor het indienen van zienswijzen Planning en control documenten gemeenschappelijke regelingen 1706417 16 juni 2026 Bestuursstaf J.Chr. van der Hoek A.M.J. van Burg J.G. Smit C.H. Poortvliet A.A. ten Cate H.L.K. Canters Gemeentesecretaris

Voorstel 1. Voor de stukken van de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD): a. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2025 en het daaruit volgende voorstel resultaatbestemming. b. Het eenmalige voordeel van € 107.548 vanuit de resultaatbestemming 2025 toe te voegen aan de algemene reserve. c. Een positieve zienswijze te geven op de conceptprogramma-begroting 2027. d. Een positieve zienswijze te geven op de tussentijdse 1e begrotingswijziging 2027 (IJZ). 2. Voor de stukken van het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ): a. Kennis te nemen van het voorlopige OLAZ jaarrapport 2025. b. Het incidentele voordeel vanuit de afrekening bij de jaarrekening 2025 van € 64.239 en het incidentele voordeel vanuit de eerste begrotingswijziging 2026 van €2.270 budgettair neutraal te verwerken via de egalisatievoorziening vuilverwerking. c. Een positieve zienswijze te geven op de 1e begrotingswijziging 2026. d. Een positieve zienswijze te geven op de begroting 2027. 3 Voor de stukken van de Zeeuwse Muziekschool a. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2025 b. Een positieve zienswijze te geven op de gevraagde aanzuivering van het totale negatieve vermogen per 31 december 2025 van € 148.419. c. Het aandeel van de gemeente Schouwen-Duiveland hierin van € 19.051 te dekken uit de algemene reserve. d.

Ten aanzien van de conceptbegroting 2027 de volgende zienswijzen in de dienen:

• • •

in te stemmen met de conceptbegroting 2027 te verzoeken om in 2026 een aangepaste begroting 2027 voor te leggen te verzoeken bij de aangepaste begroting 2027 te komen met een geactualiseerd beleidsplan.

4 Voor de stukken van het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO): a. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2025 en het daaruit volgende voorstel resultaatbestemming. b. Het eenmalige voordeel van €117.744 vanuit de resultaatbestemming 2025 toe te voegen aan de algemene reserve. c. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerp 1e begrotingswijzing 2026. d. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2027.

Pagina 1 van 9

5 Voor de stukken van de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland a. Kennis te nemen van de concept jaarstukken 2025. b. Een positieve zienswijze te geven op de voorgestelde verrekening van het negatieve resultaat 2025 met de deelnemers. c. Het eenmalige voordeel van € 158.001 vanuit de jaarrekening 2025 (terug te krijgen voorschot -/- bijdrage negatief jaarrekeningresultaat) toe te voegen aan de algemene reserve. d. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2027. 6 Voor de stukken van de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) a. Kennis te nemen van de jaarstukken 2025 en van de resultaatbestemming 2025. b. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerp programmabegroting 2027. 7 Voor de stukken van Publiek Vervoer Zeeland (PVZ) a. Een positieve zienswijze te geven op de begroting 2027. 8 Voor de stukken van het Zeeuws Archief a. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2025. b. Een positieve zienswijze te geven op de 1e begrotingswijziging 2026. c. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2027 Inleiding Sinds enkele jaren bundelen we de voorstellen met betrekking tot de planning- en control documenten voor de Gemeenschappelijke regelingen waaraan we deelnemen in één raadsvoorstel.

Effecten van de bundeling van de afzonderlijke voorstellen zijn dat er een integrale beoordeling plaatsvindt en dat u dit ook integraal in één raadsvergadering kunt beoordelen en bespreken. In dit raadsvoorstel treft u de beoordeling van ingediende planning en control documenten aan van de volgende gemeenschappelijke regelingen (GR en): • Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) • Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) • Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland • Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) • Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) • Zeeuwse Muziekschool (ZMS) • Publiek Vervoer Zeeland (PVZ) • Zeeuws Archief De P&C documenten zijn niet als bijlage toegevoegd. Dit is een te omvangrijke hoeveelheid. Indien het inzien van een document gewenst is, kan deze via de griffie worden opgevraagd. Mogelijkheid indienen zienswijzen. Op grond van het bepaalde in de Wet op de gemeenschappelijke regeling kan de gemeenteraad binnen 12 weken na ontvangst zijn zienswijze geven over begrotingswijzigingen en ontwerpbegrotingen. Voor de jaarrekeningen geldt een afwijkende procedure op grond van het rapport Samenwerking met gemeenschappelijke regelingen van de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG). Rollen begeleidingscommissies en Samenstellingscommissie De Gr-en hebben een begeleidingscommissie (bc).

Deze geeft een gezamenlijk advies aan de deelnemers over de PenC-documenten. Voor het Zeeuws Archief en Publiek Vervoer Zeeland zijn deze begeleidingscommissies er nog niet. Daarboven is er vanuit de VZG de Samenstellingscommissie (Sc). Deze beoordeelt de PenC-documenten nog eens integraal op een juiste toepassing van de VZG-richtlijnen. Bij dit voorstel voegden wij zowel de individuele adviezen van de bc's toe als het integrale advies van de Sc. Zeeuwse richtlijn 2027 In december 2025 besloot het AB van de VZG dat de in het rapport "Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland" opgenomen Zeeuwse richtlijn indexering en Zeeuwse richtlijn Pagina 2 van 9

bezuiniging worden gecombineerd tot één nieuwe Zeeuwse richtlijn. De basis voor deze gecombineerde richtlijn voor 2027 is de Septembercirculaire 2025, van waaruit de gemiddelde ontwikkeling van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor de Zeeuwse gemeenten in 2027 ten opzichte van 2026 berekend. Volgens deze nieuwe systematiek is de Zeeuwse richtlijn voor 2O27 vastgesteld op +3,3%. Beoogd resultaat Beoogd resultaat 1. Een oordeel van de gemeenteraad over de aangeboden planning en control documenten van een 8tal gemeenschappelijke regelingen. 2. Een vertaling van de financiële uitkomsten daarvan naar onze eigen lopende begroting 2026 en de op te stellen programmabegroting 2027-2030.

Argumenten GGD Zeeland 1b.1 Dit sluit aan bij de Zeeuwse richtlijnen reservevorming De jaarrekening 2025 geeft voor organisatieonderdeel GGD Zeeland een positief resultaat van € 1.376.133. Het dagelijks bestuur (DB) stelt voor € 120.706 toe te voegen aan de algemene reserve die daarmee het maximum bereikt zoals volgt uit de Zeeuwse richtlijn reservevorming. Het meerdere wordt terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. Voor onze gemeente gaat het om een bedrag van € 107.548. Bij organisatieonderdeel Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) is over 2025 sprake van een negatief resultaat van € 37.464. Het DB stelt voor dit bedrag te verrekenen met het positieve resultaat binnen organisatieonderdeel GGD Zeeland. 1c.1 Een positieve zienswijze op de conceptprogramma-begroting 2027 is passend. Het jaarverslag 2025 en de voornemens in de begroting 2027 geven aan dat de GGD naar behoren presteert: • In het programma 'Basis op Orde' is verder ingezet op onder andere kwaliteits-en leer management en is de financiële en formatieve beheersing robuuster gemaakt. • Er waren voorbereidingen op de ontvlechting van IJZ uit de GGD naar GR Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland. • Er waren voorbereidingen op de samenwerking Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) om tot een GR GGD/VRZ Zeeland te komen. • Veilig Thuis Zeeland (VTZ) heeft ingezet op het terugdringen van de wachtlijsten.

Tegelijkertijd ziet VTZ in 2025 een toename in het aantal adviezen en meldingen. Dit blijft daarom een punt van aandacht. 1c.2 De begroting 2027 van de GGD is sluitend Voor 2027 geldt een indexeringsrichtlijn van 3,3%. De GGD geeft in de begroting aan dat de algemene dekkingsbijdrage eerst is verhoogd met 4,5% vanwege toegenomen prijzen voor lonen en materiële kosten. Vervolgens is een generieke korting van 1,2% toegepast om te voldoen aan de richtlijn van 3,3%.Voor onze gemeente stijgt de gemeentelijke bijdrage met circa 1,5% ten opzichte van 2026. Daarmee blijft de stijging onder de richtlijn. Dit wordt veroorzaakt door verdeelsleuteleffecten tussen gemeenten, beperkte groei van de overhead en dempende financiële effecten binnen enkele taakvelden. Dit levert een structureel voordeel op van € 36.271. 1c.3 De structurele begroting van personeelslasten voor IJZ is te laag. Jaarlijks kon het tekort op personele lasten worden op gevangen op het werkbudget van de GGD. In aanloop naar de nieuwe GR sociaal domein en jeugdregio Zeeland is het verstandig om de personele lasten structureel en reëel te begroten en mee te nemen naar de GR in oprichting. Daarom is in de begroting 2027 rekening gehouden met een uitbreiding van de formatie met 1,5 fte voor een junior contractmanager en een businessanalist.

Deze uitbreiding was in voorgaande jaren incidenteel verwerkt, maar wordt nu structureel opgenomen in de begroting. Voor Schouwen-Duiveland betekent dit een extra bijdrage van € 13.273. 1d.1 De structurele begroting van personeelslasten voor TFJ en IJZ wordt geactualiseerd. In de 1e begrotingswijziging 2027 (TFJ) wordt voorgesteld de lasten voor Taskforce Jeugd (TFJ) structureel te verhogen. De begroting van de personeelslasten voor TFJ blijkt structureel te laag te zijn geweest. Tekorten konden jaarlijks worden opgevangen binnen het werkbudget. In aanloop naar de vorming van de nieuwe GR Sociaal Domein Zeeland worden deze lasten nu structureel en reëel begroot. Daarnaast wordt voorzien in structurele ondersteuning van het Zeeuwse kernteam jeugd en incidentele middelen voor de

Pagina 3 van 9

aanbesteding jeugdhulp 2028 en verder. Voor onze gemeente betekent dit een aanvullende bijdrage van structureel €13.086 per jaar. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) 2a/b.1 Jaarrekening 2025 De jaarrekening 2025 sluit met een positief resultaat van € 116.649 en is voor Conform het besluit van het Algemeen Bestuur van OLAZ (van 29 maart 2017) wordt voorgesteld dit resultaat toe te voegen aan de algemene reserve van het OLAZ. Deze reserve wordt ingezet voor toekomstige aflossing van leningen bij de BNG Bank en blijft binnen de 5%-Zeeuwse richtlijn. Na toevoeging bedraagt de algemene reserve per 31 december 2025 € 884.519. De verwachting is dat de goedkeurende verklaring van de accountant er ligt voor de definitieve vaststelling in het AB van 2 juli 2026. De jaarrekening bevat ook een overzicht met afrekeningen over 2025 met de deelnemers. SchouwenDuiveland krijgt een bedrag van € 64.239 terug. Deze verwerken we via de egalisatiereserve vuilverwerking. Dit komt vooral door een restitutie op de afvalstroom GFT. Het verwerkingstarief was werkelijk lager dan waar in de begroting rekening mee was gehouden. 2b.2 1e begrotingswijziging OLAZ 2026 De 1e begrotingswijziging 2026 heeft betrekking op brandbaar afval, de milieustraten en afvalbeleid & consultancy. In 2026 wordt voor het eerst een CO₂-heffing ingevoerd op brandbaar afval (circa € 6 per ton).

Hogere personeels-, overhead- en verwerkingskosten bij de milieustraten Zeeland leiden per saldo tot een stijging van de exploitatiekosten. Hierdoor stijgt de gemeentelijke bijdrage met € 0,98 per inwoner. Voor onder meer het Circulair Ambachtscentrum, aanbestedingsbegeleiding en overige advieskosten voor Afvalbeleid & consultancy wordt de begroting 2026 verhoogd. Dit leidt tot een stijging van de gemeentelijke bijdrage met € 0,51 per inwoner. Het financiële effect voor onze gemeente bedraagt per saldo een voordeel van €2.270. Deze verwerken we via de egalisatiereserve vuilverwerking. 2c.1 Ontwerpbegroting 2027 De ontwerpbegroting 2027 geeft geen aanleiding tot het maken van opmerkingen. De begroting voldoet voor de beïnvloedbare activiteiten aan de Zeeuwse-richtlijn. De kosten hiervoor stijgen met € 112.500 (2,2%) ten opzichte van de vorige begroting en blijven daarmee binnen de norm van 3,3%. Ook de reservevorming voldoet aan de Zeeuwse richtlijn. Per 31 december 2025 bedraagt het eigen vermogen € 884.519, ruim onder het maximum van € 1.133.900 (5% van de jaaromzet). Bij de raming voor 2027 is uitgegaan van door gemeenten aangeleverde tonnages en bekend beleid. In de tarieven is rekening gehouden met stijgende kosten voor verbrandingsbelasting en CO₂-heffing. Voor GFT is, gezien de behaalde resultaten in voorgaande jaren, een gedeeltelijke bonus opgenomen.

Voor OPK, flessenglas en PMD zijn marktontwikkelingen en actuele vergoedingen verwerkt. In de begroting 2027 is opnieuw een stelpost voor toekomstige ontwikkelingen opgenomen. Deze is verhoogd met € 300.000 en gericht op de realisatie van het Circulair Ambachtscentrum Oosterschelderegio inclusief kantoor/remise van de ZRD. Hiermee wordt voorkomen dat op termijn een grote stijging van de gemeentelijke afvalstoffenheffing nodig is. In totaliteit leidt dit er toe dat de kosten voor de niet beïnvloedbare activiteiten van 6,83% stijgen ten opzichte van de begroting 2026. Voor onze gemeente valt de stijging in bedragen mee omdat de tonnages voor de verwerking van brandbaar afval (de duurste component) flink naar beneden zijn bijgesteld. Zeeuwse Muziekschool 3a/b/c.1 De begeleidingscommissie adviseert een positieve zienswijze bij de gevraagde aanzuivering van het negatief eigen vermogen inclusief het negatieve resultaat 2025. De jaarrekening laat een negatief resultaat zien van € 121.596. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door kosten voor langdurige ziektevervanging en hoger dan begrote accountantskosten. Daarnaast is sprake van een negatief eigen vermogen van € 26.824. Het dagelijks bestuur vraagt bij de aanbieding van haar jaarstukken 2025 om het totale negatieve vermogen van € 148.419 aan te zuiveren. Voor onze gemeente betekent dit een bedrag van € 19.051.

We stellen voor dit te dekken uit de algemen reserve. De begeleidingscommissie heeft de concept jaarrekening 2025 beoordeeld. De analyse is duidelijk. De speerpunten zijn gerealiseerd. Hierbij wordt opgemerkt dat de controleverklaring van de accountant ten tijde van deze beoordeling nog niet is afgegeven. Dit betekent dat het gepresenteerde resultaat mogelijk nog kan Pagina 4 van 9

wijzigen. De begeleidingscommissie gaat er vanuit dat eventuele materiële wijzigingen als gevolg van de accountantscontrole opnieuw aan de deelnemers worden voorgelegd. 3d.1 De begeleidingscommissie adviseert positief ten aanzien van de concept begroting 2027. Ze constateren dat er afgeweken wordt van de Zeeuwse richtlijn (ten opzichte van de primitieve begroting 2026). De geleverde toelichting geeft voldoende onderbouwing voor deze afwijking. De conceptbegroting 2027 laat een stijging van de deelnemersbijdrage van € 363.445. Voor onze gemeente resulteert in een structurele bijraming van € 46.650. 3d.2 De begeleidingscommissie constateert dat de begroting 2027 op essentiële onderdelen niet actueel en daarmee beperkt toetsbaar is. De belangrijkste ontwikkelingen zijn niet verwerkt in deze conceptbegroting 2027. Dit betreft het uittreden van twee deelnemende gemeenten per 1 januari 2027 en de uitkomsten van het Blueyard onderzoek naar de toekomstige organisatievorm. In de begroting wordt aangegeven dat de gevolgen hiervan nog niet concreet zijn en dat deze via een begrotingswijziging 2027 zullen worden verwerkt. Om deze reden adviseert de begeleidingscommissie de volgende zienswijzen in de dienen: 1.

Het verzoek om in 2026 een aangepaste begroting 2027 voor te leggen waarin: • de financiële en organisatorische gevolgen van het uittreden van gemeenten volledig zijn verwerkt; • de eventuele gevolgen van het Blueyard-onderzoek naar de toekomstige organisatievorm zijn verwerkt; • een geactualiseerde meerjarenraming wordt opgenomen. 2.Bij de aangepaste begroting 2027 te komen met een geactualiseerd beleidsplan: • Het huidige beleidsplan liep van 2018-2022. Op basis van de uitkomsten van het Blueyard rapport en de gevolgen van het uittreden van 2 deelnemers dient er ook een actueel beleidsplan geformuleerd te zijn. Zonder het geactualiseerde beleidsplan is er geen inhoudelijk kader om te toetsen.

Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) 4a.1 De jaarrekening 2025 sluit met een positief saldo De jaarrekening SWVO 2025 sluit met een positief saldo van € 437.720. Dit saldo wordt veroorzaakt door een positief resultaat van € 226.011 op de afrekening inhoudelijke programma’s c.q. afrekening van verstrekte voorzieningen door gemeenten en € 211.709 op het programma Secretariaat. 4a.2 De exploitatiereserve wordt aangevuld tot de maximaal toegestane 5% van de baten. Van het positieve saldo ad € 211.709 uit de jaarrekening 2025 op het programma Secretariaat wordt een bedrag van € 13.904 toegevoegd aan de reserve exploitatieresultaten. Het saldo van deze reserve bedraagt na deze toevoeging € 496.971. Hiermee is de Zeeuwse richtlijn reservevorming van 5% van alle baten van de GR SWVO bereikt. 4b.1 Het deel van het positieve resultaat dat niet kan worden toegevoegd aan de reserve, wordt uitgekeerd. Het deel van het positieve resultaat dat niet wordt toegevoegd aan de reserve bedraagt € 197.805. Ons aandeel hierin bedraagt € 40.637. Het deel van het positieve resultaat op inhoudelijke programma's bedraagt €226.011. Ons aandeel hierin bedraagt € 77.107. 4c.1 De eerste ontwerp begrotingswijziging 2026 laat voor ons een daling van de bijdrage zien Voor Schouwen-Duiveland is sprake van een lichte daling van de bijdrage van in totaal € 41.491.

Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere kosten binnen het onderdeel leerlingenvervoer en door lagere secretariaatskosten. Dit wordt veroorzaakt doordat een medewerker van SWVO is gepositioneerd bij de GR Publiek Vervoer. 4d.1 De ontwerpbegroting 2027 laat voor ons een daling van de bijdrage zien Onze bijdrage daalt voor 2027 ten opzichte van onze raming met € 33.896 (dalend naar € 2.811 vanaf 2030) . Dit wordt met name veroorzaakt door lagere kosten in het leerlingenvervoer en lagere secretariaatskosten. Ook is de begroting 2027 beleidsarm opgesteld i.v.m. de oprichting van de GR Sociaal Domein. Zodra oprichting heeft plaatsgevonden, wordt er een begroting 2027 van de GR Sociaal Domein opgesteld en de begroting van SWVO hierin opgenomen. De begroting van SWVO zal dan met een begrotingswijziging komen te vervallen. Pagina 5 van 9

RUD 5a.1 RUD Zeeland sluit 2025 af met een tekort. Uit de jaarrekening blijkt een tekort € 2,2 miljoen. Dit negatieve resultaat wordt vooral veroorzaakt door de incidentele implementatiekosten PIOFACH (€ 1.597.000) en nog niet volledige personele bezetting op het operationele deel van de RUD taken. De personele bezetting is later ingevuld dan gepland. Dat komt omdat het implementatietraject ‘robuuste RUD’ in 2025 aanzienlijk meer tijd in beslag heeft genomen dan vooraf was voorzien en hiermee is de invulling van de vacatures verschoven naar het einde van het jaar. Hier staat tegenover dat de deelnemersbijdrage over 2025 circa € 3,8 miljoen lager uitvalt. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan het achterblijven in productie. De productie over 2025 is verbeterd ten opzichte van 2024 maar nog niet op het gewenste niveau van 100%. 5b.1 Niet wenselijk om algemene reserves in te zetten als dekking van resultaat 2025. Gezien alle onzekerheden die in het kader van robuust worden nog op de RUD afkomen, is het op dit moment niet wenselijk om de algemene reserve van de RUD in te zetten voor de dekking van het nadelige resultaat over 2025. De algemene reserve blijft dan op niveau en valt daarmee binnen de Zeeuwse richtlijn voor de maximale hoogte van de reserves.

De verdeling van het nadelige resultaat over 2025 over de deelnemers, zal plaatsvinden conform de vastgestelde bijdrageverordening en verrekend worden op basis van de werkelijke relatieve bijdragen over 2025. Voor onze gemeente bedraagt dit € 131.860. 5c.1 Het teveel betaalde voorschot als gevolg van de niet behaalde productie wordt verrekend met de bijdrage in het negatieve jaarrekening resultaat. We krijgen over 2025 € 289.861 terug aan teveel betaald voorschot omdat de productie niet is gehaald. Met de verrekening van de bijdrage in het negatieve resultaat over 2025 betekent dit per saldo een toevoeging aan de algemene reserve van € 158.001. 5d.1 De ontwerp begroting 2027 is beleidsarm. De ontwerpbegroting 2027 is beleidsarm, wat betekent dat alleen de bestaande afspraken in de ontwerpbegroting worden gecontinueerd en veranderingen in bestaand beleid en wettelijke wijzigingen worden meegenomen conform de afspraken binnen de VZG-richtlijn. De ontwerpbegroting 2027 borduurt voort op de begroting van 2026.De benodigde middelen voor de nieuwe dienstverlening en huisvesting, gebaseerd op het AB-voorstel "Dienstverlening en huisvesting RUD Zeeland per 1 januari 2026", waarmee het AB op 27 maart 2025 heeft ingestemd, maken onderdeel uit van de ontwerpbegroting 2027. Veiligheidsregio Zeeland 6a.1 Het jaar 2025 is afgesloten met een positief resultaat van € 118.642.

Het AB besloot op 9 april jl. het positieve resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Dit saldo kan met name verklaard worden door diverse voor- en nadelen volgend uit de reguliere bedrijfsvoering, waarbij de positieve afrekening van de energielasten van de kazernes met bijna € 100.000 een grote impact heeft. De accountant heeft een goedkeurende verklaring gegeven over de jaarstukken 2025. 6b.1 Programmabegroting 2027 bevat geen nieuwe beleidsontwikkelingen. Het huidige meerjarenbeleidsplan (2022 - 2025) is verlengd voor de jaren 2026 - 2027. De begroting 2027 is opgesteld in lijn met dit meerjarenbeleidsplan en bevat ten opzichte van 2026 geen nieuwe beleidsontwikkelingen. De begroting bestaat uit twee programma's: toekomstbestendige brandweerzorg en voorbereide crisisorganisatie. 6b.2 Verhoging gemeentelijke bijdrage boven de Zeeuwse richtlijn is onderbouwd Om een sluitende programmabegroting 2027 te realiseren is, bovenop de Zeeuwse richtlijn 2027 (+ 3,3%), de gemeentelijke bijdrage structureel verhoogd met € 954.487. Deze verhoging wordt veroorzaakt door: a. Oplopende kapitaallasten (€ 725.746) door noodzakelijke vervangingsinvesteringen, waaronder de vervanging van tankautospuiten (40 - 44 stuks) en dienstvoertuigen, waar sinds de begroting 2017 over wordt gecommuniceerd. b.

Loonstijgingen (€ 228.741) vanwege de nieuwe CAO Veiligheidsregio's, die niet volledig worden gedekt door de loon- en prijsindexatie in de Zeeuwse richtlijn. Beide bedragen zijn niet te dekken binnen de huidige begroting zonder dat dit direct impact heeft op de operationele slagkracht en goed werkgeverschap. Pagina 6 van 9

Vanuit onze huidige raming voor de VRZ betekent dit vanaf 2030 een structurele verhoging van € 34.000. 6b.3 Verdere verzakelijking van dienstverlening en Zeeuwse lobby voor externe financiering. Als gevolg van de vorig jaar uitgebreid onderzochte oplossingsrichting voor het begrotingstekort, neergelegd in het Plan van aanpak opgave begroting VRZ, wordt vanaf 2026 ingezet op een verdere verzakelijking van de dienstverlening en een gezamenlijke Zeeuwse lobby voor externe financiering van bovenregionale veiligheidsopgaven. Een deel van deze maatregelen kan pas vanaf 2027 worden gerealiseerd vanwege de benodigde implementatietijd. 6b.4 We geven een positieve zienswijze op de voorgestelde oplossingsrichting. De VRZ heeft duidelijk onderbouwd dat een verhoging van de gemeentelijke bijdrage de enige mogelijkheid is om tot een sluitende programmabegroting 2027 te komen. Daarnaast wordt door de VRZ ingezet op verdere verzakelijking van de dienstverlening en een gezamenlijke Zeeuwse lobby voor externe financiering van bovenregionale veiligheidsopgaven. Publiek Vervoer Zeeland 7a.1 De begroting sluit aan bij de doelstellingen van PVZ en is structureel sluitend De begroting geeft invulling aan de uitvoering van het publiek vervoer in Zeeland, gericht op bereikbaarheid van voorzieningen tegen aanvaardbare kosten.

De ontwerpbegroting 2027 is structureel sluitend en gebaseerd op gefixeerde bijdragen van de deelnemers. 7a.2 Een positieve zienswijze is passend De gemeenschappelijke regeling beschikt niet over een eigen vermogen en geen reserves. Bij een toename van het gebruik van het vervoer kunnen de kosten hoger uitvallen dan de gefixeerde bijdragen. De fiscale behandeling is nog onderwerp van afstemming met de Belastingdienst en kan leiden tot hogere kosten. Dit geeft geen aanleiding tot het indienen van een negatieve zienswijze. 7a.3 De begroting leidt tot een structureel nadeel voor onze gemeente Voor 2027 is sprake van een structureel nadeel van € 43.827. Dit wordt met name veroorzaakt door een hogere NEA-index voor 2026 dan eerder geraamd en hogere kosten voor het route gebonden vervoer via de mobiliteitscentrale. Daarnaast is sprake van een verschuiving in kosten als gevolg van lagere secretariaatskosten bij het SWVO. Zeeuws Archief 8a.1 De jaarstukken 2025 zijn ter kennisname aangeboden Deze jaarverantwoording bestaat uit een jaarverslag en een jaarrekeníng en is voorzien van een goedkeurende controleverklaring van de externe accountant. Het Zeeuws Archief heeft in 2025 werkzaamheden verricht op het gebied van digitaal en fysiek archiefbeheer en e-Depot. De jaarrekening sluit met een voordelig saldo van € 80.312.

Voorstel van het Zeeuws Archief is om dit saldo te storten in hun algemene reserve. 8b.1 De eerste wijziging 2026 bevat voor onze gemeente de omzetting van DVO bijdrage naar GR bijdrage. In deze eerste wijziging van de begroting 2026 worden per programma de lasten en baten inzichtelijk gemaakt op basis van nieuwe inzichten die zijn opgedaan ten opzichte van het opstellen van de oorspronkelijke begroting 2026. Schouwen-Duiveland is sinds 2026 toegetreden tot de GR van het Zeeuws Archief. Voorheen bracht het Zeeuws Archief ons een bedrag in rekening op basis van een Dienstverleningsovereenkomst (DVO). De omzetting van de bijdrage naar GR lid is via deze begrotingswijziging formeel geregeld. Per saldo betekent deze begrotingswijziging een structureel voordeel van € 1.215 ten opzichte van het bedrag dat bij ons in de begroting staat. 8.3 De ontwerpbegroting laat een kleine toename van de bijdrage zien. Onze bijdrage stijgt van € 611.956 (bijdrage 2026 na eerste wijziging) naar € 624.195. Dit valt ruim binnen de toegestane stijging van 3,3% die geldt vanuit de Zeeuwse richtlijn. Kanttekeningen GGD Zeeland 1c.1. In de begroting 2027 zijn enkele financiële risico's zichtbaar.

Pagina 7 van 9

Verschillende van deze risico’s zijn grotendeels niet rechtstreeks door eigen beleid beïnvloedbaar. Deze risico's zijn met name externe factoren rondom cao-ontwikkelingen, inflatie, arbeidsmarktkrapte, hogere inhuurkosten, rijksbeleid en de beschikbaarheid van specifieke uitkeringen en subsidies. Daarnaast worden risico’s benoemd op het gebied van forensische geneeskunde, pandemische paraatheid en informatiebeveiliging/cyberincidenten. Indien meerdere risico’s zich cumulatief voordoen, kan dit leiden tot een negatief resultaat en verslechtering van het eigen vermogen. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) 3.1 In 2025 hebben Verpact, de VNG en de NVRD de nieuwe samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025–2030 ondertekend. Daarna hebben alle gemeenten een deelnemersovereenkomst met Verpact gesloten. Daarin staat onder meer: • dat de manier van inzamelen van PMD invloed heeft op de hoogte van de vergoeding, dit betekent onder andere dat wij hebben toegezegd om onder en bovengrondse PMD containers uit te faseren. • dat de recyclebare kwaliteit van het ingezamelde PMD-afval van belang is, dit wordt onder andere gecontroleerd door ingezameld PMD steekproefsgewijs te controleren op stoorstoffen. Een voorlopige conclusie is dat de kwaliteit van ons ingezameld PMD slecht is met ongeveer 40% stoorstoffen/niet PMD.

Belangrijk is dat de vergoeding voor verpakkingsafval rechtstreeks aan de gemeenten wordt betaald. Deze vergoedingen maken dus geen deel uit van de begroting van OLAZ. RUD 5d.1 We volgen de uitvoering van het plan "Naar een robuuste RUD" en met name de productie kritisch. Het is goed om te zien dat er in 2025 zoveel werk is verzet. Zo zijn de geplande eerste en tweede tranche van de in het plan "Naar een robuuste RUD" voorziene personele groei gerealiseerd. Het resultaat zien we al voorzichtig terugkomen in de totale stijging van de productiecijfers over 2025 ten opzichte van de jaarplannen ( gemiddeld 78% ten opzichte van 73% in 2024). Voor Schouwen-Duiveland ligt dit in 2025 iets lager (71%). We zullen dit jaar de productie specifiek volgen. 5d.2 De gevolgen van het COA onderhandelingsresultaat zijn nog niet in de ontwerpbegroting 2027 verwerkt Op 21 april 2026 is er een onderhandelingsresultaat bereikt voor de CAO Provinciale Sector 2026 - 2028. Omdat instemming van de leden van de sociale partners nog dient plaats te vinden, zijn de extra middelen die hiermee gemoeid zijn nog niet verwerkt in de voorliggende ontwerpbegroting 2027. Veiligheidsregio Zeeland 6b.1 Het weerstandsvermogen van de VRZ is ruim onvoldoende. Het weerstandsvermogen van de VRZ is in de begroting 2027 geclassificeerd als "ruim onvoldoende".

Wanneer risico's daadwerkelijk (cumulatief) optreden, kan dit mogelijk leiden tot een negatief resultaat en negatief eigen vermogen. Dit kan tot gevolg hebben dat er om een extra gemeentelijke bijdrage zal worden gevraagd. 6b.2 Tegenstrijdige adviezen Begeleidingscommissie en Samenstellingscommissie. De tegenstrijdige adviezen betreffende de gevraagde extra gemeentelijke bijdragen (boven op de Zeeuwse richtlijn) voor CAO afspraken van de veiligheidsregio's, afgerond € 229.000. De Samenstellingscommissie kan zich niet vinden in de afwijking van de Zeeuwse richtlijn en is van mening dat deze verhoging binnen de begroting moet worden opgelost. De Begeleidingscommissie heeft wel ingestemd met deze verhoging en daarbij verwezen naar de toelichting vermeld in de inleiding van de begroting. Mits goed toegelicht, is een afwijking van de Zeeuwse richtlijn mogelijk. Andere in 2025 onderzochte oplossingen om meerjarig een sluitende begroting te presenteren, bleken de operationele slagkracht en het goed werkgeverschap rechtstreeks te raken, in een periode waarin de vraag naar de inzet van de VRZ juist toeneemt. Wij volgen daarom het advies van de begeleidingscommissie om een positieve zienswijze te geven op de begroting. 6b.3 We volgen de ombuigingsvoorstellen kritisch.

Ter uitvoering van het Plan van aanpak opgave begroting VRZ 2026, is het lobbytraject voor externe financiering van bovenregionale veiligheidsopgaven gestart en is de VRZ bezig met de verzakelijking van de dienstverlening (waaronder indexering tunnelbijdrage/beoordelen kostendekkendheid van de tarieven voor diensten). De verzakelijking van de dienstverlening gaat per 1 januari 2027 verder vorm krijgen. Het Pagina 8 van 9

lobbytraject zal in 2026 nog geen effect hebben. Wij volgen kritisch de uitvoering van de in het plan van aanpak opgenomen ombuigingsvoorstellen. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja 108505,00 406948,00 Algemene reserve, budgettaire ruimte programmabegroting 2027-2030

Voor de samenvatting van de financiële consequenties voor de gemeentelijke begroting verwijzen we u naar het bij de stukken gevoegde Bijlage 9 Overzicht financiële consequenties 2026 en 2027 en verder. 2026 Voor wat betreft het OLAZ voegen we het totale eenmalige voordeel in 2026 van € 66.509 toe de egalisatievoorziening vuilverwerking. Voor wat betreft de GGD, de RUD, het SWVO, de ZMS en het Zeeuws Archief voegen we het per saldo eenmalige voordeel van € 406.948 toe aan de algemene reserve. 2027 en verder Meerjarig is sprake van een negatief saldo (2027: € 43.083, 2028: € 84.759, 2029: € 114.507 en 2030: € 108.505). Deze bedragen betrekken we bij de opstelling van de Programmabegroting 2027 - 2030. Daarin komen deze ten laste van de budgettaire ruimte. Communicatie Na besluitvorming door de raad informeren we de besturen van de betrokken gemeenschappelijke regelingen daarover. Uitvoering Niet van toepassing. Bijlagen Bijlage 1 Advies Begeleidingscie GGD Bijlage 2 Advies Begeleidingscie OLAZ Bijlage 3 Advies Begeleidingscie Zeeuwese Muziekschool Bijlage 4 Advies Begeleidingscie SWVO Bijlage 5 Begeleidend schrijven advies Begeleidingscie RUD Bijlage 6 Advies Begeleidingscie RUD Bijlage 7 Advies Begeleidingscie VRZ Bijlage 8 Advies Samenstellingscie Bijlage 9 Overzicht financiële consequenties 2027 en 2027 en verder

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben op 16 juni 2026 besloten, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 9 van 9