1703405 bijlage 1 zienswijze

Aan: OZO (plenair) Van: gemeenteraad Schouwen-Duiveland

Onderwerp: Zienswijze op Schets Strategische Agenda Zeeland 2050

Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van de aan ons voorgelegde schets van de Strategische Agenda Zeeland 2050 Rijk-regio. Wij waarderen het dat deze schets in een vroegtijdig stadium wordt voorgelegd aan onze gemeenteraad. Daarmee wordt een duidelijk signaal afgegeven dat volksvertegenwoordigende organen een belangrijke rol hebben in het bouwen aan Zeeland 2050. Wij herkennen ons in deze manier van werken en geven graag gehoor aan de oproep om door middel van een zienswijze te reageren op de schets. Onze zienswijze bestaat uit twee delen. In deel 1 gaan we in op onderwerpen die betrekking hebben op Zeeland 2050 in het algemeen. Dit doen wij omdat dit de eerste keer is dat een document over Zeeland 2050 besproken is in onze gemeenteraad en we aan de start staan van een meerjarige agenda en samenwerking. In deel 2 gaan wij in op een aantal inhoudelijke thema’s die zijn opgenomen in de schets. Hierbij richten wij ons op de volgende vier thema’s: 1. 2. 3. 4.

Werken aan verbinding van agenda’s: lokaal, regionaal, nationaal Belang fundament. Natuurherstel en zoetwaterbeschikbaarheid zijn sleutelprojecten Toekomst Midden Zeeland Route en bereikbaarheid Effectief en resultaat gericht samenwerken

Deze thema’s hebben betrekking op essentiële opgaven voor ons eiland en wat wij verwachten van de samenwerking Rijk-Regio. We doen voor deze thema’s een aantal suggesties voor aanscherping en uitwerking binnen de strategische agenda Zeeland 2050. Deel 1: Zeeland 2050 algemeen Samen werken aan de Delta van de Toekomst Wij waarderen de inzet vanuit de beweging Zeeland 2050. Samen werken we aan de Delta van de Toekomst. Zelfbewust, met energie en vanuit een gezamenlijk gedragen visie. Het spreekt ons aan dat gekeken wordt naar wat Zeeland nodig heeft om een spiraal van verschraling om te buigen naar een spiraal van versterking. Zeeland 2050 geeft weer waar Zeeland van waarde en betekenis is voor Nederland. Door op deze manier naar de toekomst van Zeeland te kijken ontstaat een nieuwe dynamiek van kansen. Wij zijn ervan overtuigd dat wanneer we samenwerken vanuit een gedragen Zeeuwse visie we beter aan kunnen sluiten bij de agenda’s van het Rijk en Europa. We doen daarmee ook recht aan het feit dat het geheel meer is dan de som der delen en we samen Zeeland zijn. De inzet van het Rijk om samen met regio’s strategische agenda’s te maken om grote opgaven in een gebied integraal en gezamenlijk te realiseren vormt hierbij een belangrijk vertrekpunt. Wij hechten waarde aan een meer gebiedsgerichte inzet van het Rijk en dus actieve betrokkenheid bij regionale en lokale opgaven.

De gezamenlijk inzet van overheden is een belangrijk randvoorwaarde om adequaat te kunnen reageren op complexe opgaven en uitdagingen. Strategische visie “Tij van de Toekomst” Onze strategische visie “Tij van de Toekomst” is het kompas voor Schouwen-Duiveland. Het motto van de visie is “samen bouwen aan verantwoorde groei”. Met de visie kijken we vijftien jaar vooruit naar Schouwen-Duiveland in 2040: een mooi, krachtig wooneiland. We zetten in op groei van het aantal inwoners om het draagvlak voor zorg en voorzieningen te vergroten en de basis voor toekomstige welvaart en welzijn te versterken. Tegelijkertijd koesteren we de kwaliteiten die ons eiland zo bijzonder maken. De visie is duidelijk in hoe Schouwen-Duiveland haar plaats ziet in regionaal en nationaal perspectief. In het perspectief van Zeeland 2050, de strategische agenda en verder.

Aandacht brede maatschappelijke en bestuurlijke betrokkenheid Zeeland 2050 kent een ongebruikelijke aanpak gezien de nieuwe samenwerking van overheden en andere organisaties met tegelijk de urgentie die is geboden. Dit hangt samen met de “uitnodiging” van het Rijk in het coalitieakkoord om te komen tot regionale agenda’s. Wij hebben begrip voor het snel en wendbaar handelen om in te kunnen spelen op nationale ontwikkelingen die in het belang zijn van Zeeland. Tegelijk vinden wij de verdere de bestuurlijke en maatschappelijke betrokkenheid bij Zeeland 2050 binnen Zeeland en de regie op het proces een aandachtspunt. Wij vragen aandacht voor overzicht en structuur. Met verduidelijking over door wie, waarover en op welke momenten besluitvorming aan de orde is. In dit verband vinden wij het raadzaam om besluitvorming over ruimtelijke ontwikkelingen te koppelen aan de actualisatie van de Zeeuwse Omgevingsvisie. Dit draagt bij aan de gewenste integraliteit, de brede bestuurlijke betrokkenheid en het maatschappelijk draagvlak. Onze gemeenteraad zal daar waar gevraagd en nodig haar verantwoordelijkheid nemen waar het onze bevoegdheden en ontwikkelingen betreft die de toekomst van Schouwen-Duiveland raken. Zeeland 2050 begint nu Het realiseren van de ambities uit Zeeland 2050 vraagt om een slimme strategie.

Grote verkenningen, toekomstplannen en daarmee gepaard gaande investeringen zoals gepresenteerd in de schets Strategische Agenda zijn belangrijk. Tegelijk hechten wij eraan om oog te hebben voor wat nu en op de kortere termijn nodig is om de spiraal van versterking mogelijk te maken. Het gaat uiteindelijk om de juiste actie en uitvoering. Zonder te willen verzanden in een ‘gemeentelijke wensenlijst’ vragen wij in deel 2 van deze zienswijze specifiek aandacht voor een aantal agenda’s binnen Zeeland 2050. Deel 2: Schets Strategische Agenda Zeeland 2050 Rijk-regio 1. Werken aan verbinding agenda’s: lokaal, regionaal, nationaal De gemeente Schouwen-Duiveland zal graag actief bijdragen aan de verdere uitwerking van de Strategische Agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio. We kijken daarbij in het bijzonder naar de volgende agenda’s en interventies: • • • • • • • •

Agenda Woningbouw Bereikbaarheid Gezondheid Onderwijs Cultuur Natuurherstel Klimaatbestendige delta zoetwater

Groeimotor Bruisende steden sterke dorpen Bruisende steden sterke dorpen Bruisende steden sterke dorpen Hotspot voor talent Hotspot voor talent Fundament Fundament Fundament

Interventie interventies 1a+b interventies 2a+d interventies 3a+b+c interventie 4a interventie 5a interventie 9a interventie 9b interventie 9c

Veel doelen en interventies geagendeerd in de Strategische Agenda Rijk-Regio hangen samen met ambities in onze Strategische visie “Tij van de Toekomst”. Hiervoor zijn reeds projecten in uitvoering of in voorbereiding. Het gaat te ver om in het kader van deze zienswijze hier in detail op in te gaan. Een dergelijke uitwerking zien wij als onderdeel van de definitieve strategische agenda Zeeland 2050. 2. Belang fundament. Natuurherstel en zoetwaterbeschikbaarheid zijn sleutelprojecten (interventie 9a+c) Wij herkennen het fundament van Zeeland 2050. In het bijzonder wijzen wij daarbij op het belang van natuurherstel en de beschikbaarheid van zoetwater. Wij vinden het een gemis dat er geen sleutelprojecten in het fundament van Zeeland 2050 zijn opgenomen. Wij willen u oproepen om voor in ieder geval natuurherstel (aanpak stikstof) en zoetwater sleutelprojecten aan te wijzen. Het gaat hier immers om essentiële randvoorwaarden om de ambities van Zeeland 2050 te kunnen realiseren. Zowel vanuit het oogpunt van ontwikkelruimte voor woningbouw en industrie alsook de aantrekkingskracht van Zeeland met een hoge kwaliteit van leefomgeving. Deze kwaliteit is een belangrijke maatschappelijke waarde én essentieel onderdeel van het leef-, vestigings- en investeringsklimaat.

Wij herkennen ons in dit verband in het position paper Bestemming Zeeland 2035, waarin recreatie en toerisme expliciet zijn gepositioneerd als dragers van leefbaarheid, gezondheid en brede welvaart, met bijzondere aandacht voor recreatie dichtbij huis voor inwoners. Een gezond fundament is tegelijk een belangrijke randvoorwaarde voor een toekomstbestendige landbouw. In het bijzonder geldt dit voor de beschikbaarheid van zoetwater, waar wij in ons Living Lab onderzoek naar verrichten en innovaties toepassen in de agrarische praktijk. De landbouw is behalve voor de voedselvoorziening ook belangrijk als drager van het Zeeuwse Landschap. Hiermee is investeren in het fundament in principe ook een van de raderen om de spiraal van versterking, zoals Zeeland 2050 beoogt, te realiseren.

Stikstofreductie en natuurherstel vraagt veel van inwoners en ondernemers in de kustgebieden. Dat de inspanningen die worden gevraagd om de stikstofreductie te realiseren ook ten goede komen aan de betreffende gebieden, in ons de geval de “Kop van Schouwen” vinden wij een randvoorwaarde. Dit hebben wij de provincie begin dit jaar schriftelijk kenbaar gemaakt. Een kopie van deze brief hebben wij als bijlage bij deze zienswijze toegevoegd. Hierbij mag ook niet onvermeld blijven dat het stikstofprobleem hoofdzakelijk veroorzaakt wordt door stikstofuitstoot buiten onze gemeente (scheepvaart en industrie). Ingrepen in het gebied dragen dan ook zeer beperkt bij aan het oplossen van het probleem maar hebben grote gevolgen voor de leefbaarheid. Deze specifieke context vraagt om maatwerk en een bij de context passende aanpak. 3. Toekomst Midden Zeeland Route en bereikbaarheid (interventie 2a+2d) In de Schets voor de Strategische Agenda Zeeland 2050 lezen wij de inzet voor het realiseren van een tweede volwaardige ontsluiting van onze provincie door het opwaarderen van de Midden Zeeland Route. Wij zien de grote impact die dit kan hebben op Schouwen-Duiveland en de samenhang met ambities uit onze strategische visie “Tij van de Toekomst”.

Wij verwachten dat verkenningen en planvorming voor een Midden Zeeland Route tot stand komen met de nauwe betrokkenheid en inbreng van onze gemeenteraad en inwoners. In dit verband vragen wij aandacht voor onder meer de verkeersveiligheid, een zorgvuldige ruimtelijke inpassing en een integrale blik op de toekomst van de gebieden waar de route komt te liggen. Wij ondersteunen van harte dat de toekomst van de Zeelandbrug een belangrijk onderwerp is in de Strategische Agenda. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid van ons eiland is het essentieel om in de praktijk tot oplossingen te komen. Het mag wat ons betreft niet zo zijn dat bredere ambities (wonen, economie, onderwijs-arbeidsmarkt) stranden omdat de bereikbaarheid nu en de komende jaren niet op orde is. Dit is één van de thema’s waar Zeeland 2050 nú begint. Schouwen-Duiveland pleit bij het Rijk (Rijkswaterstaat) al lange tijd om maatregelen ter verbetering van de doorstroming en de verkeersveiligheid op de N59 en de ontsluiting van Zierikzee. Het traject N-59 ZierikzeeBruinisse is een van de onveiligste wegen van Nederland. Recente incidenten met dodelijke afloop hebben dit helaas duidelijke gemaakt. De weg vormt een belangrijke schakel in de Midden Zeeland Route en de interne en externe ontsluiting van Zeeland. De verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid in en rond Zierikzee behoeven verbetering.

De ontsluiting bij calamiteiten is voor woon- en werkgebieden onvoldoende gewaarborgd. Een noodzakelijke reconstructie staat gepland. Bij de gemeente ontbreken echter de middelen en expertise om deze grootschalige ingreep te realiseren. In het licht van Zeeland 2050, de groei van Zierikzee en daarmee ons eiland is het noodzakelijk dat het Rijk nu dan ook tot besluitvorming over middelen en capaciteit voor start uitvoering komt. 4. Effectief en resultaatgericht samenwerken (hoofdstuk 5) Zeeland 2050 is een ambitieuze en kansrijke beweging voor Zeeland. Wij herhalen in dit verband het belang van regie en haalbare, realistische ambities. Het gaat naast een scherpe strategische agenda met krachtige bewoordingen om organisatie en uitvoeringskracht om ambities te gaan realiseren. Dit vraagt wat ons betreft scherpe uitvoeringsafspraken met het Rijk. Onze ervaring is dat het Rijk tot intenties komt en de vervolgstap in veel gevallen uitblijft . Nu gaat het erom om intenties om te zetten in actie. Het spreekt ons dan ook aan om met Zeeland 2050 tot concrete uitvoeringsafspraken met het Rijk te komen en deze daarna te verbinden aan een investeringsagenda. Daadkracht betekent ook dat we reeds lopende projecten van Rijk en regio goed aan elkaar weten te verbinden. Hoofdstuk 5 geeft op het gebied van organisatie en uitvoering een goede aanzet maar vraagt om verdere verdieping.

Wij vertrouwen erop dat de door de gemeente Schouwen-Duiveland ingebrachte zienswijze een plek krijgt in definitieve Strategische Agenda Zeeland 2050. We leveren, in het bijzonder op de in deze zienswijze genoemde thema’s, graag een constructieve bijdrage aan. Wij kijken in dit verband ook uit naar het versterken van de samenwerking, zowel binnen Zeeland (het Overleg Zeeuwse Overheden) als met het Rijk. Waar het om gaat is dat we samen tot aansprekende resultaten voor Zeeland weten te komen.

Bijlage: brief stikstof GS 10 februari 2026