1668398 Bijlage 1 - Notitie Wijkhuizen Zierikzee

Notitie Wijkhuizen Zierikzee 14 januari 2026

Inhoud Inhoud 1. Inleiding 2. Overzicht bestaande ontmoetingsplekken Zierikzee 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

1 2 3

Inleiding Poortambacht Binnenstad Malta Noorderpolder

3 3 4 4 4

Behoeftepeiling

5

3.1. Inleiding 3.2. Gesprekken en interviews 3.3. Enquête

5 5 6

3.

Achtergrondinformatie ......................................................................................................................... 6 Poortambacht ....................................................................................................................................... 7 Binnenstad ............................................................................................................................................ 7 Malta ...................................................................................................................................................... 8 Noorderpolder ....................................................................................................................................... 8

4.

Programmabegroting

9

4.1. Realiseren dorpshuis Poortambacht 4.2. Realiseren wijkruimte Malta

5.

Conclusie en aanbevelingen

10

5.1. Conclusie 5.2. Aanbevelingen

6.

9 9 10 10

Bijlagen

12

6.1. Overzicht bestaande ontmoetingsplekken Zierikzee 6.2. Vragen enquête behoeftepeiling 6.3. Resultaten enquête behoeftepeiling

1

12 16 20

1. Inleiding Er zijn 16 dorpshuizen op Schouwen-Duiveland; in iedere kern één met uitzondering van Zierikzee. Sinds de sloop van het Multifunctioneel Centrum Zierikzee in 2018 beschikt Zierikzee niet meer over een wijkcentrum of buurthuis. De gemeenteraad is van mening dat er in Zierikzee ook (een) gelijksoortige voorziening(en) moet zijn. In november 2023 heeft de gemeenteraad daarom een motie aangenomen, waarin het college is verzocht om: • Een overzicht te maken van alle beschikbare ruimtes in Zierikzee die door verenigingen en particulieren te huren zijn en daarover actief te communiceren; • Een analyse op te stellen van de concrete behoefte aan met dorpshuizen vergelijkbare voorzieningen in de verschillende wijken van Zierikzee, die kan dienen voor het opstellen van een plan van aanpak, en de gemeenteraad hierover te informeren via een raadsbrief; • Te komen tot een integratie van het dorpshuizenbeleid en het beleid ten aanzien van wijkcentra in Zierikzee. Voorliggende notitie is een verdieping op de nota Dorps- en Gemeenschapshuizen en geeft gehoor aan het verzoek in bovenstaande motie. In de nota Dorps- en Gemeenschapshuizen is een evaluatie opgenomen van het oude dorpshuizenbeleid en op basis daarvan zijn nieuwe uitgangspunten opgesteld.

Deze uitgangspunten zijn bestemd voor de bestaande dorpshuizen in de dorpen, maar ook toe te passen voor eventueel nieuw op te richten wijkhuizen. In 2024 en 2025 zijn diverse acties ondernomen om de behoefte aan wijkhuizen in Zierikzee te onderzoeken. Tevens is er een overzicht gemaakt van bestaande ontmoetingsplekken. Tot slot zijn er in de wijken Poortambacht en Malta enkele (lopende) ontwikkelingen die reeds in de programmabegroting zijn opgenomen. In deze notitie zal hierop per hoofdstuk een toelichting worden gegeven. Definitie Wijkhuizen In deze notitie wordt de term wijkhuizen aangehouden. Hiermee wordt gekozen voor een benaming die voor inwoners herkenbaar en toegankelijk is. Inhoudelijk wordt met wijkhuizen hetzelfde type voorzieningen bedoeld als met dorps- en gemeenschapshuizen wordt aangeduid. Wijkhuizen is een verzamelbegrip voor: Laagdrempelige voorzieningen in de wijk die gericht zijn op ontmoeting, participatie en het versterken van sociale samenhang. Een wijkhuis is een fysieke plek waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten en waar ruimte is voor sociale, culturele, recreatieve en educatieve activiteiten, zoals bijeenkomsten, cursussen en buurtinitiatieven. Eventuele ondersteunende functies, zoals kleinschalige horeca, staan altijd ten dienste van de gebruikers en activiteiten van het wijkhuis.

Begrippen als gemeenschapshuis, wijkcentrum, wijkvoorziening en buurthuis worden binnen dit rapport als gelijkwaardig beschouwd en vallen onder dezelfde definitie.

2

2. Overzicht bestaande ontmoetingsplekken Zierikzee 2.1. Inleiding Voor de wijken Poortambacht, Binnenstad, Malta en Noorderpolder zijn in 2024 overzichten gemaakt van de bestaande gebouwen waar activiteiten plaats vinden of te ruimtes te huren zijn (zie bijlage 1). Per wijk is inzichtelijk gemaakt welke voorzieningen aanwezig zijn en het type ontmoeting dat plaats kan vinden. Naast gebouwen die in eigendom zijn van de gemeente is inzichtelijk gemaakt of er ruimtes van particulieren zijn die kunnen worden gehuurd voor maatschappelijke activiteiten. De aan te geven manieren van ontmoeting zijn: • Ontmoeting algemeen; • Kunst, cultuur en ontspanning; • Informatie en kennis; • Zorg en welzijn. In de volgende subhoofdstukken zijn de bevindingen per wijk beschreven.

2.2. Poortambacht De wijk Poortambacht ligt ten westen van de binnenstad. De wijk heeft ongeveer 4.600 inwoners en is daarmee niet alleen de grootste wijk van Zierikzee, maar ook groter dan Bruinisse (ongeveer 3.800 inwoners) en Burgh Haamstede (ongeveer 4.200 inwoners). Ten opzichte van het gemiddelde van de gemeente Schouwen Duiveland heeft de wijk een lager aantal senioren. Ook de woningwaarde is lager dan het gemiddelde binnen de gemeente. Ruim 40% van de woningen wordt verhuurd, waarvan twee derde door de woningcorporatie. Ten opzichte van het gemiddelde van Nederland ligt het percentage senioren hoger en de gemiddelde woningwaarde lager (bron: alle cijfers). In Poortambacht zijn diverse locaties waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. De wijkraad Poortambacht speelt ook een grote rol in het organiseren van activiteiten die een bijdrage leveren aan ontmoeting en leefbaarheid. Denk hierbij aan het Repaircafé, Tafelen in de wijk, Burendag, Huttendorp, de Handwerkclub en maandelijks koffie drinken. Voorheen maakten de wijkraad en inwoners regelmatig gebruik van de ruimte bij Brugzicht (lunchroom/wijkcentrum), die wordt geëxploiteerd door Gors. In 2024 is deze locatie gesloopt en in 2025 is de nieuwe locatie geopend. De lunchroom (Koek & Zo) is gebleven, maar de ruimtes die door andere partijen kunnen worden gehuurd zijn echter beperkt.

De Wijkraad Poortambacht maakt sindsdien regelmatig gebruik van de ruimte van de Christengemeente. In woon-/zorgcomplex Borrendamme is ook een ontmoetingsruimte aanwezig waar soms ook activiteiten worden georganiseerd (de brasserie). De ontmoetingsruimtes in en nabij de bibliotheek spreken aan voor culturele activiteiten. In de praktijk wordt dit nog niet voldoende benut voor laagdrempelige ontmoeting. Een activiteitenruimte die overdag en vooral ‘s avonds door verenigingen kan worden gebruikt is in Poortambacht niet Koek & Zo de Punt aanwezig.

3

2.3. Binnenstad De binnenstad (“Binnen de vesten”) heeft ongeveer 3.500 inwoners. Het percentage senioren is gemiddeld voor de gemeente Schouwen Duiveland. De woningwaarde is lager dan het gemiddelde binnen de gemeente, maar hoger dan Malta. Ruim 40% van de woningen wordt verhuurd, waarvan ruim 80% door de woningcorporatie. Ten opzichte van het gemiddelde van Nederland ligt het percentage senioren hoger en de gemiddelde woningwaarde lager (bron: alle cijfers). In de binnenstad zijn diverse locaties waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Een groot deel van de ontmoetingsplekken zijn echter niet openbaar toegankelijk en bijvoorbeeld in eigendom van een kerk. Er zijn ook drie basisscholen in de binnenstad die wellicht ook ruimte (na schooltijd) kunnen bieden voor ontmoeting. Dat gebeurt momenteel niet. In de binnenstad is ook zorgcentrum De Wieken met een restaurant waar op dit moment al diverse activiteiten voor senioren (bewoners en buurtbewoners) worden georganiseerd. De activiteiten worden vooral georganiseerd door zorginstelling Eilandzorg. Tot slot hebben de appartementencomplexen van Zeeuwland, zoals ’t Nieuwe Vrije, meestal ook een gezamenlijke ruimte beschikbaar. Deze ruimte is vooral bedoelt voor gebruik door eigen inwoners, maar in sommige gevallen worden er ook activiteiten georganiseerd die voor iedereen toegankelijk zijn.

2.4. Malta De wijk Malta ligt ten oosten van de binnenstad. De wijk heeft ongeveer 1.600 inwoners. Ten opzichte van het gemiddelde van de gemeente Schouwen Duiveland heeft de wijk een hoger aantal senioren. Ook de woningwaarde is een stuk lager dan het gemiddelde binnen de gemeente. Relatief kent de wijk een groot aantal huurwoningen. Ten opzichte van het gemiddelde van Nederland ligt het percentage senioren hoger en de gemiddelde woningwaarde lager (bron: alle cijfers). In Malta zijn een aantal mogelijkheden tot ontmoeting. De locatie van de Ruilwinkel en het jongerencentrum 4SD lijkt uitermate geschikt om als wijkcentrum te gebruiken. Er worden immers al diverse activiteiten georganiseerd en er is al sprake van diverse inloopmomenten voor buurtbewoners. Sommige inloopmomenten zijn algemeen, anderen richten zich op een speciale doelgroep. Ook buurtbewoners weten dit centrum steeds beter te vinden, zowel individueel als georganiseerd. Daarnaast hebben de appartementencomplexen van Zeeuwland, zoals Valletta, meestal ook een gezamenlijke ruimte beschikbaar. Deze ruimte is vooral bedoelt voor gebruik door eigen inwoners, maar in sommige gevallen worden er ook De Ruilwinkel activiteiten georganiseerd die voor iedereen toegankelijk zijn.

2.5. Noorderpolder De wijk Noorderpolder ligt ten noorden van de binnenstad. De wijk heeft ongeveer 1.240 inwoners en is daarmee de kleinste wijk met relatief nog nieuwe woningen. De woningwaarde is een stuk hoger dan het gemiddelde binnen de gemeente en vooral ten opzichte van de andere wijken van Zierikzee. Slechts 25% van de woningen wordt verhuurd, bijna allemaal door de woningcorporatie. Ten opzichte van het gemiddelde van Nederland ligt zowel het percentage senioren als de gemiddelde woning-waarde hoger (bron: alle cijfers). In Noorderpolder werd de Brede School Theo Thijssen in het verleden regelmatig gebruikt voor bijeenkomsten, echter door een aanpassing van de school en de BSO zijn de mogelijkheden beperkt. Ook bij de sportaccommodaties aan de Lange Blokweg zijn mogelijkheden voor ontmoeting, alhoewel deze locaties minder centraal liggen in de wijk. 4

3. Behoeftepeiling 3.1. Inleiding Wijkhuizen vervullen een belangrijke rol als laagdrempelige ontmoetingsplekken waar bewoners samenkomen, activiteiten organiseren en ondersteuning kunnen vinden. Om inzicht te krijgen in de wensen en behoeften van bewoners, is een behoeftepeiling uitgevoerd. Voor deze behoeftepeiling zijn een aantal gesprekken en interviews gevoerd. Daarnaast is in de zomer van 2025 een enquête uitgezet. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de resultaten van dit onderzoek.

3.2. Gesprekken en interviews In de afgelopen periode zijn meerdere gesprekken gevoerd die informatie geven over de behoefte aan wijkhuizen in Zierikzee. Zo is er gesproken met de Wijkraad Poortambacht, Stichting Noorderpolder, SMWO en Uitvaartverzorging Schouwen-Duiveland. Deze laatste partij heeft in december 2023 een brief gestuurd aan de gemeenteraad waarin zij aangeven dat het vinden van een geschikte uitvaartlocatie in Zierikzee problematisch is. Voor een deel van de begrafenissen in Zierikzee kan men terecht in kerkgebouwen, maar er zijn ook inwoners die geen uitvaart in een kerkgebouw wenst te hebben. Voor deze uitvaarten is het een grote uitdaging om een geschikte locatie te vinden. In veel gevallen moet worden uitgeweken naar locaties in andere kernen van Schouwen-Duiveland of zelfs naar Goes. Voor uitvaarten is het wenselijk om een ruimte te hebben van ten minste 60m2 waar ook eenvoudige catering kan worden verzorgd. De wijkraad Poortambacht geeft ook al geruime tijd aan behoefte te hebben aan een geschikte ruimte voor activiteiten. Voorheen maakten zij gebruik van Brugzicht (geëxploiteerd door Gors), maar dat is sinds de nieuwbouw niet meer mogelijk. Inmiddels maken zij regelmatig gebruik van het gebouw van de Christengemeente. Voor Eten in de Wijk is deze ruimte heel geschikt vanwege de grote keuken. Voor andere activiteiten is het minder geschikt.

De wijkraad heeft daarnaast ook wensen voor het organiseren van meer/andere activiteiten, waarvoor ze bij de Christengemeente op dit moment niet terecht kunnen. Stichting Noorderpolder organiseert in Noorderpolder diverse activiteiten. Zij konden voorheen voor wijkbijeenkomsten nog wel eens terecht op de OBS Theo Thijssen, echter door een veranderende indeling en gebruik door de kinderopvang en BSO is ook deze ruimte niet meer beschikbaar. SMWO exploiteert de Ruilwinkel en jongerencentrum 4SD in Malta. Voor hen is dit een mooie uitvalsbasis voor medewerkers om dichtbij de inwoners te staan. Hoewel de Ruilwinkel in de afgelopen jaren al steeds meer een ontmoetingsplek in Malta is geworden, heeft SMWO de ambitie om dit nog verder uit te breiden en te verstevigen. SMWO heeft de wens om ook in andere wijken van Zierikzee op een dergelijke manier te werken. In deze wijken ontbreekt hiervoor wel een geschikte (vaste) locatie. Zeeuwland is de eigenaar van een groot deel (13) van de bestaande dorpshuizen. Het koersplan “Een thuis voor iedereen” (2025) legt onder andere de nadruk op het versterken van de functie van dorpshuizen en gemeenschappelijke ruimten. De meeste appartementencomplexen van Zeeuwland hebben een gemeenschappelijke ruimte. Hoewel deze vooral bestemd is voor de eigen huurders, zijn er ook ruimten waar activiteiten worden georganiseerd voor iedereen.

Indien er een nieuwe ontwikkeling plaatsvindt in Zierikzee waarbij een wijkhuis betrokken is, dan zijn zij welwillend om hierover mee te denken.

5

3.3. Enquête Achtergrondinformatie In de zomer van 2025 (11 juli – 15 september) is een enquête uitgezet onder alle inwoners van Zierikzee. De enquête had als doel om de behoefte te peilen voor zowel wijkraden als wijkhuizen. In deze notitie worden alleen de resultaten voor de wijkhuizen uitgelicht. De enquête is digitaal aangeboden via Microsoft Forms, maar was ook fysiek en in het Engels beschikbaar. De enquête is via diverse manieren verspreid, zoals via de sociale media van de gemeente, een bericht in de gemeenterubriek en een losse advertentie in de Wereldregio. Ook Radio SchouwenDuiveland heeft middels een interview aandacht geschonken aan het onderzoek. Tot slot zijn flyers zoveel mogelijk huis-aan-huis verspreid en zijn posters op Communicatie over de enquête openbare plekken opgehangen en verspreid door SMWO. Deelname aan de enquête was volledig vrijwillig en anoniem. Hoewel deze maatregelen de toegankelijkheid vergroten, kan het zijn dat enkele groepen alsnog beperkt hebben deelgenomen vanwege digitale of taalbarrières; dit is een bekende beperking die in de interpretatie van de resultaten meegenomen wordt. Per wijk is een aparte enquête opgesteld, omdat in bepaalde wijken enkele andere (aanvullende) vragen zijn gesteld. Voor de wijk Poortambacht zijn er in overleg met de Wijkraad Poortambacht bijvoorbeeld specifieke vragen gesteld over de wijkraad en de wijkkrant.

Op deze verschillen na waren alle enquêtes hetzelfde en opgebouwd uit vijf onderdelen: • Demografische kenmerken: vragen over postcode, leeftijd, woonsituatie en de duur dat iemand in de wijk woont. Deze gegevens bieden inzicht in de representativiteit van de respondenten en vormen het profiel van de deelnemers. • Ervaring van de wijk: vragen over hoe bewoners hun wijk beleven, welke aspecten zij positief of negatief ervaren, en hun algemene tevredenheid met de leefomgeving. • Wijkvoorzieningen: in kaart brengen van het gebruik, de bekendheid en het belang van wijkvoorzieningen zoals wijkhuizen, speeltuinen en ontmoetingsplekken. • Wijkraden en bewonersinitiatieven: vragen over bestaande bewonersgroepen, initiatieven en de bekendheid en betrokkenheid bij wijkraden. Dit deel richt zich op participatie en bereidheid tot actieve deelname. • Communicatie en winactie: vragen over voorkeuren voor informatievoorziening vanuit de gemeente en participatiemogelijkheden, gecombineerd met een incentive in de vorm van een winactie om deelname te stimuleren. Deelnemers waren niet verplicht om deze vragen te beantwoorden. Ondanks alle inspanningen om de enquête zoveel mogelijk te verspreiden onder inwoners van Zierikzee is de respons niet hoog (zie tabel 1).

De resultaten van deze enquête kunnen daarom niet gegeneraliseerd worden naar alle bewoners, maar geven een indicatief beeld van wensen en behoeften van inwoners. In de volgende alinea’s wordt per wijk een samenvatting gegeven van de resultaten. In bijlage 3 is een uitgebreider overzicht te vinden van de resultaten. 6

Tabel 1 – Aantal respondenten en responsgraad per wijk. De responsgraad is het percentage mensen dat heeft deelgenomen aan de enquête ten opzichte van het totale aantal inwoners per wijk.

Respondenten

Responsgraad

Malta

51

3,1%

Noorderpolder

83

2,4%

Binnenstad

116

3,3%

Poortambacht

133

2,9%

Poortambacht Aan de enquête namen 133 respondenten deel. De respondenten zijn overwegend ouder en wonen veelal al langere tijd in Poortambacht. Jongere leeftijdsgroepen zijn ondervertegenwoordigd. De meeste respondenten wonen samen met een partner of met partner en kinderen. De leefbaarheid in Poortambacht wordt door respondenten overwegend neutraal tot licht positief beoordeeld. De wijk wordt ervaren als prettig en veilig, met redelijk onderling contact. De waardering voor gezamenlijke activiteiten en collectieve inzet in de wijk is lager, wat wijst op beperkte georganiseerde betrokkenheid. Als sterke punten noemen respondenten met name de aanwezige voorzieningen, de groene omgeving en de ervaren veiligheid. Tegelijkertijd geven respondenten aan dat het aanbod aan activiteiten voor jong en oud beperkt is en dat onderhoud en schoonmaak van de wijk aandacht vragen. Ook worden openbaar vervoer en verkeersveiligheid genoemd als verbeterpunten. Een aanzienlijk deel van de respondenten is bekend met of maakt gebruik van bestaande wijkvoorzieningen, met name voorzieningen gericht op ontmoeting en activiteiten. Genoemde voorbeelden zijn het repaircafé, wijkmaaltijden, de stadsboerderij, de wijktuin en de brasserie [in Borrendamme]. Er is brede interesse in ontmoeting met buurtgenoten, deelname aan activiteiten en cursussen en betrokkenheid bij wijkontwikkeling.

De bereidheid om zelf actief te organiseren is echter beperkt, terwijl een grotere groep aangeeft incidenteel te willen helpen. Een ruime meerderheid van de respondenten vindt het bestaan van een buurthuis belangrijk tot zeer belangrijk. Ook in de open antwoorden benadrukken respondenten het belang van een centrale, goed toegankelijke ontmoetingsplek waar sociale verbinding en gezamenlijke activiteiten kunnen plaatsvinden.

Binnenstad Aan de enquête namen 116 respondenten deel. De respondenten zijn overwegend ouder en wonen veelal al lange tijd in de Binnenstad. Jongere leeftijdsgroepen zijn duidelijk ondervertegenwoordigd, waardoor hun perspectief beperkt is meegenomen. De resultaten weerspiegelen vooral de ervaringen van stellen en alleenwonenden. De leefbaarheid in de Binnenstad wordt door respondenten overwegend neutraal tot licht positief beoordeeld. Er is sprake van redelijk onderling contact en een gevoel van bekendheid en onderlinge hulp, terwijl gezamenlijke activiteiten en collectieve inzet beperkt aanwezig zijn. Als sterke punten noemen respondenten met name de prettige sfeer, de ervaren veiligheid en het brede aanbod aan voorzieningen in de wijk. Ook bereikbaarheid en netheid worden regelmatig genoemd. Tegelijkertijd geven respondenten aan dat het aantal activiteiten voor verschillende doelgroepen beperkt is. Een klein deel van de respondenten maakt gebruik van voorzieningen in de Binnenstad of is er bekend mee. De meest genoemde plekken zijn Cultuurhuis ZierikC en een aantal kerken die fungeren als ontmoetingsplek. Respondenten hebben vooral belangstelling voor ontmoeting met buurtgenoten, deelname aan activiteiten en cursussen, en betrokkenheid bij wijkontwikkeling.

De bereidheid om zelf actief te organiseren is beperkt, maar een kleinere aantal respondenten is bereid om mee te denken of (incidenteel) te helpen. 7

Een meerderheid van de respondenten vindt het bestaan van een buurthuis of centrale ontmoetingsplek belangrijk. In de open antwoorden benadrukken respondenten het belang van betere benutting van bestaande gebouwen en meer activiteiten (met name voor jongeren en in de avonduren).

Malta Aan de enquête namen 51 bewoners deel. De respondenten zijn overwegend ouder en wonen veelal al langere tijd in de wijk, waardoor zij goed bekend zijn met Malta. Jongere leeftijdsgroepen zijn nauwelijks vertegenwoordigd. Respondenten beoordelen de leefbaarheid van Malta overwegend als neutraal. De wijk wordt gezien als rustig, veilig en goed bereikbaar, met veel groen en een prettige sfeer. Contact tussen buurtbewoners is redelijk, maar de betrokkenheid bij gezamenlijke activiteiten en collectieve inzet in de wijk is beperkt. Als belangrijkste verbeterpunten noemen respondenten het verbeteren van voorzieningen en activiteiten voor verschillende leeftijdsgroepen, evenals aandacht voor onderhoud en woningkwaliteit. Ook is er behoefte aan meer ontmoeting en sociale samenhang. Een deel van de respondenten is bekend met of maakt zelf gebruik van bestaande wijkvoorzieningen, zoals de Ruilwinkel, 4SD, samen eten in de wijk, de speeltuin of activiteiten zoals wandelclubs en jeu de boules. Toch is een relatief grote groep hier nog niet (goed) mee bekend. Er is vooral interesse in activiteiten, ontmoeting met buurtbewoners en informatie over wijkontwikkeling. De bereidheid om zelf actief mee te denken of te organiseren is beperkt, hoewel veel respondenten het bestaan van een buurthuis of centrale ontmoetingsplek wel (zeer) belangrijk vinden.

Respondenten geven aan dat er behoefte is aan een centrale ontmoetingsplek of een actieve coördinerende rol van SMWO. Ook wordt benadrukt dat burenbetrokkenheid belangrijk is om sociale controle, wederzijds respect en cohesie in de wijk te versterken.

Noorderpolder Aan de enquête namen 83 respondenten deel. De respondenten zijn afkomstig uit verschillende leeftijdsgroepen, waardoor een breed beeld van de wijk ontstaat. De jongste leeftijdsgroep (18–25 jaar) is niet vertegenwoordigd. De resultaten weerspiegelen voornamelijk de ervaringen van stellen en gezinnen die al enkele jaren in de wijk wonen. De leefbaarheid in Noorderpolder wordt door respondenten overwegend neutraal tot positief beoordeeld. De wijk wordt gezien als een prettige en veilige woonomgeving met kwalitatief goede woningen en veel groen. Het onderlinge contact en de bereidheid elkaar te helpen worden redelijk positief ervaren, terwijl het organiseren van gezamenlijke activiteiten minder sterk aanwezig is. Als sterke punten noemen respondenten met name de veiligheid, woningkwaliteit en groene omgeving. Tegelijkertijd geven zij aan dat voorzieningen zoals winkels, scholen en sportvoorzieningen beperkt zijn en dat er weinig activiteiten voor verschillende leeftijdsgroepen worden georganiseerd. Ook openbaar vervoer, onderhoud van de wijk en verkeersveiligheid (onder andere hardrijdend verkeer en geluidsoverlast) worden genoemd als aandachtspunten. Wijkvoorzieningen of activiteiten die genoemd worden door respondenten zijn vooral de speeltuin en kinderactiviteiten (zoals Halloween en Pasen).

Het merendeel van de respondenten is niet bekend met bestaande wijkvoorzieningen of activiteiten. Er is wel duidelijke interesse in deelname aan activiteiten en cursussen, ontmoeting met buurtgenoten, bijeenkomsten over wijkontwikkeling en het gebruik van ruimtes voor bijeenkomsten of feesten. De bereidheid om zelf actief te organiseren is beperkt, al geeft een relatief grotere groep aan incidenteel te willen helpen. Een meerderheid van de respondenten vindt het bestaan van een buurthuis of centrale ontmoetingsplek belangrijk, ondanks de beperkte structurele participatiebereidheid. In de open antwoorden benadrukken respondenten het belang van een goed bereikbare en goed onderhouden ontmoetingsplek, een actieve en representatieve wijkraad en betere communicatie over activiteiten en voorzieningen. Dit onderstreept de behoefte aan zichtbaarheid, coördinatie en laagdrempelige betrokkenheid om sociale samenhang en participatie in de wijk te versterken.

8

4. Programmabegroting In de programmabegroting staan reeds twee activiteiten beschreven die een relatie hebben met en invloed hebben op deze notitie: • Realiseren dorpshuis Poortambacht • Realiseren wijkruimte Malta

4.1. Realiseren dorpshuis Poortambacht Op de locatie van de voormalige Lidl-supermarkt aan de Schelphoekstraat wordt door een projectontwikkelaar plannen gemaakt voor de bouw van twee appartementencomplexen. Woningcorporatie Zeeuwland is voornemens om eigenaar te worden van één van deze complexen. In dat complex is ook een wijkruimte voorzien van ongeveer 125 m2. Dit sluit aan bij de behoefte van o.a. de wijkraad Poortambacht. De plannen worden op dit moment (januari 2026) door de initiatiefnemers beoordeeld op financiële haalbaarheid. Alle betrokken partijen staan hier positief in.

4.2. Realiseren wijkruimte Malta In 2019 heeft woningcorporatie Zeeuwland een projectsubsidie ontvangen voor het realiseren van een wijklocatie in Office 51 (Malta). Deze ontmoetingsruimte is uiteindelijk niet gerealiseerd, onder andere door hogere investeringskosten en aangescherpte wettelijke eisen waar op voorhand geen rekening mee was gehouden. De subsidie is terugbetaald. Desondanks blijft de wens staan om een geschikte wijkruimte te realiseren in Malta. Zoals in deze notitie eerder is aangegeven speelt de Ruilwinkel/4SD (locatie Kaersemakerstraat 37) al een belangrijke rol in Malta. Deze locatie is in eigendom van de gemeente en wordt geëxploiteerd door SMWO. Om het gebouw toekomstbestendig te maken is het noodzakelijk om het gebouw te verduurzamen. Hierbij wordt ook onderzocht of er middels een verbouwing meer mogelijkheden zijn voor de invulling van de locatie waardoor het voldoet aan de eisen van een wijkhuis.

9

5. Conclusie en aanbevelingen 5.1. Conclusie Uit de behoeftepeiling blijkt dat inwoners van Zierikzee in alle wijken veel waarde hechten aan een prettige leefomgeving, veiligheid en vooral aan sociale verbinding. De behoefte aan ontmoeting en gezamenlijke activiteiten voor jong en oud wordt breed gedeeld. Met name oudere respondenten, en respondenten van de wijken Malta en Poortambacht, hechten een iets groter belang aan de aanwezigheid van een wijkhuis. Een wijkhuis wordt gezien als een belangrijke randvoorwaarde voor het versterken van sociale samenhang. Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat inwoners terughoudend zijn om zich structureel actief in te zetten. De bereidheid om incidenteel bij te dragen aan activiteiten is groter dan de bereidheid tot langdurige betrokkenheid of het dragen van verantwoordelijkheid. Daarnaast geven inwoners aan dat zij niet altijd weten waar activiteiten georganiseerd kunnen worden of hoe zij zelf initiatieven kunnen starten, wat een belemmering vormt voor actieve participatie. Zierikzee beschikt al over een breed palet aan voorzieningen, waarvan het merendeel in eigendom is van particuliere partijen en slechts een beperkt aantal in gemeentelijk bezit. Niet alle bestaande locaties worden door inwoners als laagdrempelig ervaren.

Veel voorzieningen functioneren voornamelijk als locaties voor georganiseerde activiteiten en minder als vrij toegankelijke inloopplekken. Ook kerken spelen regelmatig een rol als ontmoetingsplek en stellen hun activiteiten open voor alle inwoners. Desondanks kan de religieuze context en uitstraling van kerkgebouwen voor sommige inwoners een drempel vormen, waardoor deze locaties niet voor iedereen als vanzelfsprekend toegankelijk worden ervaren. Daarnaast blijkt dat niet alle bestaande voorzieningen bekend zijn bij inwoners. Het kan verstandig zijn om de bestaande locaties beter onder de aandacht te brengen. In relatie tot de relatief korte afstanden binnen Zierikzee is het de vraag of iedere wijk een volwaardige wijkvoorziening nodig heeft, of dat het beter benutten, toegankelijker maken en zichtbaarder communiceren over bestaande gebouwen en voorzieningen effectiever is. Voor bepaalde activiteiten kan de kwaliteit en functionaliteit van de ruimte zwaarder wegen dan de directe nabijheid. Samenvattend laat het behoefteonderzoek zien dat er een breed gedeeld belang is bij ontmoeting en sociale verbinding, met een duidelijke waardering voor wijkhuizen als voorziening.

Tegelijkertijd vragen de beperkte participatiebereidheid, de ervaren toegankelijkheid en de bekendheid van bestaande locaties om een gerichte aanpak waarin bestaande voorzieningen beter worden benut en inwoners worden ondersteund en geïnformeerd bij het organiseren en deelnemen aan activiteiten.

5.2. Aanbevelingen Op basis van bovenstaande conclusie worden de volgende aanbevelingen gedaan: 1. Het vergroten van de zichtbaarheid en benutting van bestaand maatschappelijk vastgoed. Neem als gemeente een actieve, faciliterende rol in het verbeteren van de zichtbaarheid en benutting van bestaande ontmoetings- en verhuurlocaties. Richt hiervoor een centraal (digitaal) platform in waarop al het maatschappelijk vastgoed in Zierikzee overzichtelijk wordt gepresenteerd en waar vraag en aanbod samenkomen. Verken de haalbaarheid van een dergelijk platform (bijvoorbeeld een online Makelpunt), inclusief de aansluiting op de behoeften van inwoners en organisaties en de bijbehorende kosten. Een dergelijk platform kan in de toekomst ook voor heel de gemeente Schouwen-Duiveland worden gebruikt.

10

2. Het ondersteunen en faciliteren van de realisatie van een wijkhuis in Poortambacht. Zodra het plan voor de ontwikkeling van appartementen en een inpandig wijkhuis aan de Schelphoekstraat (zie hoofdstuk 4.1) concreet wordt, zal een beroep op de gemeente worden gedaan voor het daadwerkelijk realiseren van het wijkhuis. Het is noodzakelijk om hiervoor een plan van aanpak op te stellen waarin duidelijkheid wordt gecreëerd over eigendom, exploitatie en beheer van deze ruimte en de inhoudelijke randvoorwaarden (programma van eisen). Tot slot zal er inzicht moeten worden gecreëerd in de noodzakelijke financiële ondersteuning, zowel incidenteel (investeringsbijdrage) als structureel (subsidie in lijn met de bestaande subsidieregeling voor dorpshuizen). 3. Het verduurzamen en verbouwen van de locatie Kaersemakerstraat 37 (Ruilwinkel/4SD). Benut de verduurzamingsopgave van de locatie Ruilwinkel/4SD – dat in eigendom is van de gemeente – om tevens de functionele indeling te verbeteren en het gebouw toekomstbestendig te maken. Onderzoek hoe het gebouw zodanig kan worden verbouwd dat het beter en multifunctioneler inzetbaar is, waardoor het beter aansluit bij de wensen en eisen van een wijkhuis.

11

6. Bijlagen 6.1. Overzicht bestaande ontmoetingsplekken Zierikzee

Figuur 1 - Centrum

Figuur 2 - Malta

13

Figuur 3 - Noorderpolder

14

Figuur 4 - Poortambacht

15

6.2. Vragen enquête behoeftepeiling 1. Wat is uw postcode? (niet verplicht) Graag de volledige postcode invullen: 4 cijfers en 2 hoofdletters, bijvoorbeeld 4301SH ___ ___ ___ ___ __ __ 2. Hoe lang woont u al in deze wijk? (kruis 1 antwoord aan) ☐ Minder dan 1 jaar ☐ 1 tot 5 jaar ☐ 6 tot 10 jaar ☐ 11 tot 25 jaar ☐ Meer dan 25 jaar 3. Wat is uw leeftijd? (kruis 1 antwoord aan) ☐ 18-25 jaar ☐ 26-35 jaar ☐ 36-45 jaar ☐ 46-55 jaar ☐ 56-66 jaar ☐ 67 jaar of ouder 4. Welke woonsituatie is voor u van toepassing? (kruis 1 antwoord aan) ☐ Ik woon alleen ☐ Ik woon samen met mijn partner (zonder thuiswonende kinderen) ☐ Ik woon samen met mijn partner en kind(eren) ☐ Ik woon samen met mijn kind(eren) (eenoudergezin) ☐ Ik woon met een vriend(in)/vrienden ☐ Andere: ___________________________ 5. In welke mate bent u het eens met de volgende stellingen? Stellingen Zeer oneens Oneens Geen mening Ik heb veel contact met andere buurtbewoners Mensen kennen elkaar goed in deze wijk In deze wijk helpen we elkaar In deze wijk worden regelmatig activiteiten georganiseerd voor inwoners Samen met buurtbewoners zorgen we goed voor onze wijk

Eens

Zeer eens

o o o o

o o o o

o o o o

o o o o

o o o o

o

o

o

o

o

6. Wat maakt het wonen in uw wijk prettig? (max. 3 opties) ☐ Het voelt veilig in de wijk ☐ De wijk is schoon en goed onderhouden

☐ Er is genoeg groen en natuur in de wijk ☐ De wijk is goed bereikbaar (bijv. met auto of fiets) ☐ Er is openbaar vervoer in de wijk ☐ Er zijn genoeg activiteiten voor jong en oud ☐ De buurtbewoners zijn vriendelijk en de sfeer is prettig ☐ Er zijn genoeg voorzieningen (winkels, scholen, huisarts, sport etc.) ☐ De woningen in de wijk zijn van goede kwaliteit ☐ Andere: ___________________________ 7. Wat vindt u minder fijn aan het wonen in uw wijk? (max. 3 opties) ☐ Ik voel mij niet veilig in de wijk ☐ De wijk is niet schoon en wordt slecht onderhouden ☐ Er is weinig groen en natuur in de wijk ☐ De wijk is slecht bereikbaar (bijv. met auto of fiets) ☐ Er is weinig of geen openbaar vervoer in de wijk ☐ Er zijn weinig activiteiten voor jong en oud ☐ Er zijn te weinig voorzieningen in de wijk (zoals winkels, scholen, huisarts, sport etc.) ☐ Er zijn genoeg voorzieningen in de wijk (zoals winkels, scholen, huisarts, sport etc.) ☐ De woningen in de wijk zijn van slechte kwaliteit ☐ Andere: ___________________________ 8. Maakt u op dit moment gebruik van een wijkvoorziening in [wijk]? ☐ Ja, zoals:_________________________________ ☐ Nee, maar ik ben wel bekend met wijkvoorzieningen ☐ Nee, ik ben niet bekend met wijkvoorzieningen ☐ Weet ik niet 9. Waarvoor gebruikt u de wijkvoorziening of waarvoor zou u deze willen gebruiken? (max.

3 opties) ☐ Ontmoeting met buurtbewoners ☐ Deelname aan cursussen of activiteiten ☐ Hulp of advies (bijvoorbeeld sociaal of financieel) ☐ Bijeenkomsten over wijkontwikkeling ☐ Vergaderruimte ☐ Afhuren voor een feest, verjaardag of bijeenkomst ☐ Andere: ___________________________ 10. Zijn er in uw wijk bewoners, organisaties of groepen die zich inzetten voor een prettige wijk? ☐ Ja, zoals: ___________________________ ☐ Nee ☐ Weet ik niet 11. Kent u activiteiten of initiatieven die helpen om de wijk prettiger te maken? ☐ Ja, zoals: ___________________________ ☐ Nee ☐ Weet ik niet 12. Wat vindt u het belangrijkst waar een wijkraad of bewonersorganisatie zich voor moet inzetten? (max. 3 opties) 17

☐ Activiteiten voor jong en oud ☐ Een veilige wijk ☐ Buurtbewoners met elkaar verbinden ☐ Groenvoorzieningen goed onderhouden ☐ Openbare ruimte goed onderhouden ☐ Verkeer- en parkeerbeleid ☐ Hulp bij buurtproblemen (bijvoorbeeld overlast, vandalisme) ☐ Verbeteren van voorzieningen (winkel, sport, zorg, scholen etc.) ☐ Inspraak en communicatie met de gemeente 13. Zou u willen meedenken of meewerken aan initiatieven in de wijk? ☐ Ja, actief meedenken in een wijkraad ☐ Ja, (incidenteel) helpen bij activiteiten ☐ Nee, liever niet ☐ Weet ik nog niet ☐ Ja, anders namelijk: ___________________________ 14. Zou u willen meedenken of meewerken aan activiteiten of initiatieven in het buurthuis? ☐ Ja, actief meedenken of organiseren in het buurthuis ☐ Ja, (incidenteel) helpen bij activiteiten in het buurthuis ☐ Nee, liever niet ☐ Weet ik nog niet ☐ Ja, anders namelijk: ___________________________ 15. Hoe belangrijk vindt u een buurthuis in uw wijk? ☐ Zeer onbelangrijk ☐ Onbelangrijk ☐ Belangrijk ☐ Zeer belangrijk ☐ Geen mening 16. Hoe belangrijk vindt u het dat mensen samen iets doen voor de wijk? ☐ Zeer onbelangrijk ☐ Onbelangrijk ☐ Belangrijk ☐ Zeer belangrijk ☐ Geen mening 17. Hoe belangrijk vindt u een bewonersgroep of wijkraad die contact onderhoudt met de gemeente? ☐ Zeer onbelangrijk ☐ Onbelangrijk ☐ Belangrijk ☐ Zeer belangrijk ☐ Geen mening

18

18. Heeft u andere suggesties of ideeën over een wijkraad of buurthuis? [open veld] 19. Wat geldt voor u nadat u deze vragenlijst heeft ingevuld? (meerdere antwoorden mogelijk) ☐ Ik wil op de hoogte blijven van de uitkomsten van deze vragenlijst ☐ Ik wil graag meedenken over plannen en ideeën voor de wijkraad of bewonersgroep ☐ Ik wil graag meedenken over het buurthuis ☐ Ik wil kans maken op een cadeaubon ☐ Geen van bovenstaande 20. Als u één van bovenstaande opties heeft aangekruist, kunt u hieronder uw e-mailadres invullen. Uw e-mailadres wordt niet gekoppeld aan uw antwoorden en wordt verwijderd na afloop van de actie. [open veld]

Aanvullende vraag enquête Noorderpolder: Kent u de stichting Noorderpolder? ☐ Ja, ik weet goed wat de stichting Noorderpolder doet ☐ Ja, ik heb er wel eens iets over gehoord of gelezen ☐ Ja, maar ik weet eigenlijk niet wat ze precies doen ☐ Nee, ik ken de stichting Noorderpolder niet

Aanvullende vragen enquête Poortambacht: Kent u de wijkraad Poortambacht? ☐ Ja, ik weet goed wat de wijkraad Poortambacht doet ☐ Ja, ik heb er wel eens iets over gehoord of gelezen ☐ Ja, maar ik weet eigenlijk niet wat ze precies doen ☐ Nee, ik ken de wijkraad Poortambacht niet Wat vindt u van het wijkkrantje (Poortaal) dat de wijkraad Poortambacht vier keer per jaar verspreidt? ☐ Ik lees het altijd met interesse ☐ Ik blader het soms even door ☐ Ik lees het eigenlijk nooit ☐ Ik wist niet dat er een wijkkrantje is ☐ Ik heb het liever digitaal

19

6.3. Resultaten enquête behoeftepeiling Hoelang woonachtig in de wijk

Leeftijd respondenten

Aantal 11-25 Leeftijd Leeftijd Leeftijd Leeftijd Leeftijd Leeftijd respondenten < 1 jaar 1-5 jaar 6-10 jaar jaar > 25 jaar 18-25 26-35 36-45 46-55 56-66 67+ Malta 51 18,0% 20,0% 10,0% 36,0% 16,0% 0,0% 11,7% 15,6% 21,6% 13,7% 35,3% Noorderpolder 83 11,0% 28,0% 24,0% 27,0% 11,0% 0,0% 18,1% 19,3% 10,8% 21,7% 30,1% Binnenstad 116 6,0% 19,0% 21,0% 19,0% 35,0% 1,0% 7,8% 18,1% 17,2% 30,2% 25,9% Poortambacht 133 6,0% 18,0% 13,0% 33,0% 30,0% 3,0% 5,3% 11,3% 15,0% 25,6% 39,9%

Woonsituatie respondenten

Malta Noorderpolder Binnenstad Poortambacht

Alleenstaand Met partner 33,3% 25,5% 7,2% 42,2% 30,2% 43,1% 18,0% 48,1%

Ervaring leefbaarheid

Met een Met partner Eenoudervriend(in)/ Gemiddeld en kind(eren) gezin vrienden Anders Hoog Neutraal Laag (schaal 1-5) 27,5% 9,8% 0,0% 2,0% 16,0% 74,0% 10,0% 3,06 49,4% 1,2% 0,0% 0,0% 39,0% 40,0% 21,0% 3,10 21,6% 3,5% 1,0% 1,0% 30,0% 44,0% 26,0% 2,99 21,8% 10,5% 0,0% 1,5% 24,0% 51,0% 25,0% 3,02

Maakt u gebruik van bestaande voorzieningen?

Ja Malta Noorderpolder Binnenstad Poortambacht

19,6% 8,4% 4,3% 12,8%

Wilt u meedenken over of meewerken aan activiteiten in een buurthuis?

Nee, maar Ja, actief Ja, incidenteel wel Nee, niet meedenken of meedenken of bekend bekend Weet niet organiseren organiseren Nee Weet niet 37,3% 39,2% 2,0% 11,8% 9,8% 29,4% 43,1% 9,6% 76,0% 6,0% 6,0% 27,7% 31,3% 33,7% 7,8% 85,3% 1,7% 12,9% 23,3% 28,4% 33,6% 46,6% 37,6% 3,0% 6,8% 22,6% 30,1% 39,1%

Belang van buurt-/wijkhuis

Malta Noorderpolder Binnenstad Poortambacht

Zeer belangrijk Belangrijk Geen mening Onbelangrijk Zeer onbelangrijk 41,2% 23,5% 15,7% 13,7% 2,0% 12,1% 45,8% 13,3% 15,7% 12,1% 16,4% 42,2% 11,2% 25,9% 2,6% 30,1% 43,6% 10,5% 9,8% 4,5%

21

Figuur 7 - Stellingen leefbaarheid Malta

Figuur 6 - Stellingen leefbaarheid Noorderpolder

Figuur 5 - Stellingen leefbaarheid Binnenstad

Figuur 8 - Stellingen leefbaarheid Poortambacht

Laan van St. Hilaire 2 4301 SH Zierikzee Postadres: Postbus 5555 4300 JA Zierikzee T (0111) 452 000 E gemeente@schouwen-duiveland.nl W www.schouwen-duiveland.nl