1661002 Bijlage 9 Memo Risico's en aandachtspunten IHP

Memo Risico’s en aandachtspunten IHP Aan: Wethouder Financiën/onderwijshuisvesting Van: Concerncontroller Datum: 12-1-2026 Inleiding Het integraal huisvestingsplan (IHP) biedt een samenhangend kader voor de toekomstige huisvesting rondom onderwijs. Tegelijkertijd brengt de uitvoering ervan substantiële financiële en organisatorische risico’s met zich mee. In deze memo worden de belangrijkste risico’s en aandachtspunten geschetst, evenals de hoofdlijnen van beheersingsoplossingen. Financiële risico’s Financiële middelen zijn beperkt Onze gemeente is financieel gezond. Het IHP legt een groot beslag op de financiële middelen. Het huidige dekkingsvoorstel omvat gedeeltelijke dekking uit reserves en gedeeltelijk uit de budgettaire ruimte. Met het vaststellen van het IHP wordt zo een groot deel van de financiële positie belegd, waardoor er geen ruimte meer is voor andere ambities. Op dit moment is de beschikbare budgettaire ruimte onvoldoende om alle ambities uit het integraal huisvestingsplan volledig te realiseren. Stijgende bouwkosten, renteontwikkelingen en prijsindexaties vergroten de druk op het budget. De schuldpositie neemt toe De uitvoering van het IHP vereist aanzienlijke investeringen die (gedeeltelijk) gefinancierd moeten worden met vreemd vermogen. Dit leidt tot een toenemende schuldpositie en hogere rentelasten in de meerjarenbegroting.

Een stijgende schuld beperkt de financiële wendbaarheid en vergroot de kwetsbaarheid van de gemeente. Bezuinigingsopgave De organisatie staat aan het begin van de doorontwikkeling van de P&C-cyclus. Hierin is opgenomen dat de huidige begrotingsmethodiek aangepast gaat worden. Daarnaast moeten keuzes gemaakt worden in het komend jaar om te komen tot een sluitende begroting. Het IHP doet een beroep op de budgettaire ruimte en vergroot daardoor het negatief saldo. Er zullen dus oplossingen voor moeten worden gevonden zoals meer ambities uit- of afstellen of verhogen van de belastingen. Het nieuwe college start na de verkiezingen met een begroting waarin nieuwe investeringen concurreren met de noodzaak om structurele lasten te verlagen. Zonder aanvullende keuzes of fasering in de begroting draagt het IHP aan verdere financiële spanning, waardoor andere beleidsdoelen onder druk komen te staan. Organisatorische risico’s Bedrijfsvoering uitdagingen De uitvoering van het integraal huisvestingsplan vraagt veel van de organisatie. Capaciteit, expertise en sturing zijn kritische factoren. Het gelijktijdig realiseren van meerdere grote projecten vergroot de kans op vertragingen, overschrijdingen en afhankelijkheden tussen projecten. De omvang van dit project is groter dan onze bedrijfsvoeringafdelingen gewend zijn.

De ondersteunende expertise is niet standaard beschikbaar in onze gemeente, zoals projectcontrollers. Beheersing en oplossingsrichting Het is van belang voorgaande risico’s en effecten in acht te nemen bij het nemen van het besluit over het IHP. Om het IHP te kunnen uitvoeren is het van belang dat de risico’s worden geïdentificeerd en geadresseerd. Hiertoe hebben we een aantal mogelijkheden, die we gedeeltelijk reeds in de planvorming hebben opgenomen. - Beheersmaatregelen: aanscherpen van financiële kaders, expliciete besluitvorming over prioriteiten en het hanteren van duidelijke go/no-go-momenten. - Opknippen en faseren: het IHP opdelen in behapbare projecten en fasen, zodat investeringen beter gespreid worden en bijsturing mogelijk blijft. - Monitoringsinstrumenten ontwerpen: ontwikkelen van structurele rapportages en stuurinformatie op het gebied van financiën, planning en risico’s, zodat tijdig kan worden bijgestuurd. - Stel een minimale reservepositie op die passen bij een financieel gezonde gemeente. Deze aanpak vergroot de beheersbaarheid van het integraal huisvestingsplan en ondersteunt het maken van weloverwogen keuzes binnen de beschikbare financiële en organisatorische ruimte.