1637046 RVS Voorstel onteigeningsbeschikking hoogspanningsstation Zierikzee

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, De percelen agrarische grond zijn nodig voor de realisatie van het nieuwe kV-station op Schouwen-Duiveland. Realisatie van het nieuwe kV-station is noodzakelijk om de energietransitie te faciliteren, de aansluiting met elektra van initiatieven voor de bestaande en nieuwe bedrijfsterreinen, nieuwe woningbouwplannen, recreatie en andere facilitaire voorzieningen op het eiland. Voorstel tot het nemen van een onteigeningsbeschikking voor het Hoogspanningsstation Zierikzee 1637046 16 december 2025 Actief openbaar Ruimte en Milieu (RenM) A.M.J. van Burg Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1. Op grond van artikel 87 Gemeentewet de geheimhouding op de inhoud van de logboeken minnelijke verwerving, de verslagen en aanbiedingsbrieven over te nemen voor een periode van 10 jaar bij dit voorstel. De motivering hiervoor is op grond van artikel 5.1 lid 1 onder d en e en artikel 5.1 lid 2 onder b Woo; 2. De onteigeningsbeschikking ten behoeve van het Hoogspanningstation Zierikzee met bijbehorende kabeltracés vast te stellen (bijlage 2) en daarbij ter inzage te leggen voor een periode van zes weken ten behoeve van de onteigening; 3. Besluit om na de start van de terinzagelegging van de onteigeningsbeschikking de bekrachtigingsprocedure op te starten door middel van het indienen van een verzoekschrift als bedoeld in artikel 16.93 Omgevingswet bij de rechtbank sector bestuursrecht 4. Besluit om na de bekendmaking van de onteigeningsbeschikking bij de rechtbank sector civiel recht een verzoek in te dienen als bedoeld in artikel 11.14 Omgevingswet tot het vaststellen van de schadeloosstelling.

Inleiding Hierbij leggen wij u het geactualiseerde voorstel voor tot het vaststellen van een onteigeningbeschikking, die betrekking heeft op de onteigening van een aantal onroerende zaken (althans gedeelten hiervan), van de percelen, kadastraal bekend: gemeente Zierikzee, sectie N, nummers sectie N, nummers 268, 375, 273, 461 en 468 gelegen in de burgerlijke gemeente Schouwen Duiveland. Onteigeningsbelang De onteigening is nodig voor de realisatie van het bestemmingsplan genaamd Hoogspanningsstation Zierikzee en herziening buitengebied (kabeltracés), verder te noemen “het bestemmingsplan”. Het bestemmingsplan is op 20 juni 2024 ook vastgesteld door uw raad. Het bestemmingsplan voorziet in het realiseren van een 150/21/10 kV-hoogspanningsstation, inclusief voorzieningen, ondergrondse kabels en leidingen, waterberging, infrastructuur en landschappelijke inpassing. Tevens wordt een bestaande 50 kV-leiding die al door het gebied loopt, bestemd en hiermee planologisch beschermd. Het hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland maakt deel uit van de integrale gebiedsontwikkeling Zierikzee Zuidoostflank.

Het project bestaat uit de realisatie van een ander hoogspanningsstation in Halsteren inclusief kabels en leidingen in de directe omgeving van het plangebied, de aanleg van een ondergrondse hoogspanningskabel tussen Halsteren en Schouwen-Duiveland en een inlussing van hoogspanningsstation Halsteren op de bestaande 380 kV-lijn Rilland-Geertruidenberg. Pagina 1 van 6

In de wijze van planuitvoering wordt inzicht verschaft door het bestemmingsplan als ook door de zakelijke beschrijving dat deel uitmaakt van het (ontwerp) onteigeningsplan. Noodzaak Om het bestemmingsplan tijdig te kunnen realiseren is het noodzakelijk dat de gemeente SchouwenDuiveland de eigendom van in de onteigening opgenomen onroerende zaken verkrijgt, vrij van lasten en rechten, die zijn vermeld in de bij deze beschikking behorende onteigeningslijst. De gemeente zal die onroerende zaken vervolgens doorleveren aan de partijen die de in het bestemmingsplan voorziene werken zullen realiseren, namelijk Stedin en TenneT. Daartoe heeft de gemeente met die partijen een overeenkomst gesloten. Deze partijen behoeven de eigendom van de voormelde onroerende zaken om die werken integraal en in samenhang te kunnen realiseren en nadien op adequate wijze de integriteit en beschikbaarheid te kunnen borgen van deze werken, die van vitaal belang zijn voor zowel de lokale als de bovenlokale energie-infrastructuur. De gemeente Schouwen-Duiveland heeft met de betrokken eigenaren en overige belanghebbenden zoals erfpachter en de zakelijke gerechtigden overleg gevoerd om deze onroerende zaken minnelijk in vrije eigendom te verkrijgen. Dit overleg heeft vooralsnog niet tot (volledige) overeenstemming geleid.

Na de behandeling van het eerdere raadsvoorstel – met gelijke strekking en inhoud - in de commissievergadering d.d. 8 september jl. hebben Tennet en Stedin op 11 september jl. het volgende - kort samengevat - laten weten dat zij kans zagen om de aankoop te versnellen dan wel overeenstemming te krijgen ter voorkoming van een onteigeningsprocedure, door een andere aanpak om zo de realisatie van het KV-station alsnog tijdig mogelijk te maken zonder onteigeningsinstrument. Tennet en Stedin hebben voorgesteld – namens de gemeente – het minnelijk overleg te gaan voeren met de eigenaren, zonder tussenkomst van de gemeente. Dit ook naar aanleiding van een inspraakreactie waarin werd aangegeven door de vertegenwoordiger van enkele eigenaren en erfpachter dat er dan binnen een paar weken overeenstemming zou zijn. Het College van BenW besefte terdege dat de noodzaak voor een nieuw KVstation heel hoog is. Om geen risico te lopen dat TenneT en Stedin hun beschikbare capaciteit elders in zouden zetten, heeft de gemeente – in samenspraak met de Provincie Zeeland – ingestemd om via dit scenario de verwerving met inschakeling van TenneT en Stedin – handelend namens de gemeente – verder vlot te trekken met hoop op een doorbraak.

De afgelopen 8 weken in oktober, november en december 2025 hebben de grondzaakspecialisten van TenneT en Stedin met Van Hoven en Omen, de vertegenwoordigers van de grondeigenaar en bloot eigenaar, onderhandeld om tot een minnelijk akkoord te komen. Om tot een minnelijk akkoord te komen, is ter voorkoming van onteigening door TenneT en Stedin – namens de gemeente – een substantieel verhoogde bieding voor de gronden onder het kV-station uitgebracht. Deze concrete biedingen zijn in de logboeken opgenomen. Ondanks deze sterk verhoogde bieding met bijkomende kosten blijkt er nog een substantieel, niet te overbruggen financieel verschil tussen partijen te bestaan. Ter zake van dit verschil wordt niet verwacht op korte termijn overeenstemming te bereiken. Nu afgelopen periode, ondanks hun eigen verwachtingen, ook TenneT en Stedin – handelend namens de gemeente – geen overeenstemming hebben weten te bereiken met de grondeigenaren binnen de bandbreedte van de uitgebrachte taxatie, inclusief de bijkomende kosten zal het middel onteigening doorgezet moeten worden. De verwachtte opleveringstermijn van het kV-station voor TenneT en Stedin is in 2030/2031, de uitgebreide voorbereiding van enginering, vraagt zowel in tijd als kosten, vraagt om zekerheid over de beoogde grondpositie voor dit kV-station met bijbehorende kabel- en leidingstroken.

Omdat niet aannemelijk is dat het overleg op afzienbare termijn toch tot vrijwillige eigendomsoverdracht gaat leiden of overeenstemming kan worden bereikt, is de onteigening noodzakelijk om het plan tijdig te kunnen verwezenlijken. De gemeente - samen met TenneT en Stedin - blijft een zogenaamd parallel traject voeren, hetgeen inhoudt dat de onderhandelingen nadrukkelijk niet worden stopgezet. Parallel aan de onderhandelingen wordt de onteigeningsprocedure ingezet waardoor partijen zekerheid krijgen over de tijdige verwezenlijking van het hoogspanningsstation te Zierikzee. Urgentie De planning van de werkzaamheden, gebaseerd op ter beschikkingstelling van de percelen grond per medio 2025 – van voorbereiding tot oplevering – was als volgt: Pagina 2 van 6

· · · · · ·

Vergunningaanvragen: eind 2025; Terrein bouw gereed maken op de al beschikbare grond : 4e kwartaal 2025 – 1e kwartaal 2027; Nieuwbouw kV-station TenneT en Stedin delen: 1e kwartaal 2027 – 3e kwartaal 2028; Testen: 3e kwartaal 2028 – 1e kwartaal 2029; Ingebruikname: 1e kwartaal 2029; Realisatie landschappelijke inpassing: 4e kwartaal 2025 – 3e kwartaal 2029.

Hiermee is aannemelijk dat binnen de in artikel 11.11 van de Omgevingswet genoemde termijn van drie jaar na het inschrijven van de onteigeningsakte een begin wordt gemaakt met (de voorbereidende werkzaamheden) tot de verwezenlijking van het plan. Toepassing uniforme openbare voorbereidingsprocedure Overeenkomstig artikel 3:12 van de is van de Algemene wet bestuursrecht (Abw) en artikel 16.33b van de Omgevingswet en artikel 3:11, eerste lid, van de Awb heeft de ontwerp-onteigeningsbeschikking met de daarbij behorende stukken gedurende een periode van zes weken van vrijdag 20 juni tot en met maandag 4 augustus 2025 ter inzage gelegen. De volgende stukken hebben in de hierboven genoemde periode in ieder geval ter inzage gelegen: · Ontwerp-onteigeningsbeschikking plus ontwerp-onteigeningsstukken; · Concept voorstel van uw college aan de gemeenteraad; · Lijst te onteigenen onroerende zaken; · Grondtekening; · Projectietekening (planologische grondslag met daarop een projectie van de grondtekening); · Zakelijke beschrijving van het onteigeningsplan. De logboeken konden op verzoek worden ingezien. Van de terinzagelegging van de ontwerp-onteigeningsbeschikking en de ontwerp-onteigeningsstukken is openbaar kennis gegeven in het gemeenteblad en de Wereldregio.

Verder zijn de ontwerp-onteigeningsbeschikking (met in ieder geval bijbehorend concept voorstel van uw raad alsmede de onteigeningslijst en tekeningen (grondtekening/projectietekening) en zakelijke beschrijving) overeenkomstig artikel 3:13 van de Algemene wet bestuursrecht, voorafgaand aan de terinzagelegging toegezonden aan belanghebbenden. Daarbij zijn belanghebbenden gewezen op de mogelijkheid om schriftelijk of mondeling zienswijzen over de ontwerp-onteigeningsbeschikking naar voren te brengen. Zienswijzen/bezwaar Drie reclamanten hebben een zienswijze/bezwaar ingediend. Van de gelegenheid om deze zienswijze/bezwaar tijdens de geplande hoorzitting toe te kunnen lichten, is geen gebruik gemaakt. Wel is ingesproken bij de raad. Bijlage 8 betreft de Samenvatting en kernpunten van de drie reclamanten, plus de Antwoordnotitie. De geanonimiseerde zienswijzen en bezwaar zijn als bijlage 9-10-11 bijgevoegd. De zienswijzen/bezwaar geven de gemeente geen aanleiding de onteigeningsbeschikking aan te passen. De gemeente wenst blijvend uitvoering te geven aan het zogenoemde “parallelle traject” wat inhoudt dat parallel aan de onteigeningsprocedure wordt dooronderhandeld. De onteigeningsprocedure moet ertoe leiden dat er voor alle partijen zicht is op een “einde”.

Dit “einde” zal voor wat betreft het verschil van standpunt over de hoogte van de werkelijke waarde (wat moet in dit geval als complex worden aangemerkt?) worden beslecht door de civiele rechter in de schadeloosstellingsfase. De gemeente en haar stakeholders wensen met de onteigeningsprocedure tijdige realisatie van het hoogspanningsstation zeker te stellen. Ter overweging wordt aan uw Raad ten aanzien van de benodigde gronden voor de kabels en leidingen meegegeven, dat aankoop van deze gronden ook voor reclamanten als wenselijk werd beschouwd en niet het vestigen van een zakelijk recht overeenkomst. In navolging van de wens tot aankoop zijn deze gronden opgenomen in deze onteigeningsprocedure. De gemeente is van mening dat de belasting van deze gronden onder en boven de grond onevenredig zwaar is waardoor aankoop wenselijk wordt geacht en in de rede ligt. De gemeente blijft ook voor de kabels en leidingen door onderhandelen en zal de wens van reclamanten om een zakelijk recht te vestigen daarbij betrekken. Het gevolg daarvan kan zijn dat minnelijke overeenstemming wordt bereikt hetzij door verkoop hetzij door een zakelijk recht overeenkomst. Mocht dat niet lukken dan is het aan de onteigeningsrechter om te toetsen of het onteigeningsinstrument een te zwaar Pagina 3 van 6

instrument is (geweest) om als uiterst middel in te zetten. In dat geval zal de onteigeningsrechter deze gronden niet ter onteigening bekrachtigen. De onteigeningsrechter kan immers partieel bekrachtigen. Gezien de inhoud van de genoemde zienswijzen en de reactie van het bevoegd gezag hierop is er geen aanleiding de (ontwerp)-onteigeningsbeschikking aan te passen. Tijdens de procedure is alsnog overeenstemming bereikt over de eigendomsoverdracht met een enkele eigenaren waardoor de noodzaak tot onteigening van deze betreffende onroerende zaken is komen te ontvallen. De akte van levering van deze percelen N297 en N298 zijn op 19 augustus 2025 notarieel verleden, zodat de gemeente eigenaar is van deze percelen. Dit betreft grondplannummers: 3-1, 3-2 en 4. De lijst met te onteigenen percelen is hierop aangepast. Deze onroerende zaken zijn dan ook van de lijst en tekeningen verwijderd. Beoogd resultaat Het kunnen beschikken over de percelen grond om het Hoogspanningsstation met bijbehorende kabels- en leidingstroken te (laten) realiseren. Argumenten 1.1. Met behulp van de onteigeningsprocedure kan de gemeente de nog niet verworven onroerende zaken tijdig in eigendom verkrijgen. Bovendien zou een onteigening een positieve impuls kunnen geven aan de minnelijke onderhandelingen. De betrokken partijen weten dat er een einddatum zal zijn waarop het eigendom over zal gaan.

Gedurende de onteigeningsprocedure worden de minnelijke onderhandelingen voortgezet. Het heeft nadrukkelijk de voorkeur van de gemeente de onroerende zaken minnelijk in overeenstemming te verkrijgen. 2.1. Privacygevoelige gegevens moeten zorgvuldig worden behandeld. Gedurende de minnelijke verwerving zijn logboeken bijgehouden van de contactmomenten inclusief aanbiedingen aan de belanghebbenden. Vanwege de financiële en persoonlijke gegevens in de logboeken, de verslagen en de aanbiedingsbrieven, is het noodzakelijk dat deze bijlagen onder geheimhouding blijven. 2.2. Openbaarmaking maakt de kans groot dat de (financiële) positie van belanghebbende en of de gemeente wordt geschaad. Voor zowel de gebiedsontwikkeling Zuidoostflank is de verwerving van percelen grond – in het kader van een actieve grondpolitiek – nog in volle gang. Tevens is het voorkeursrecht Gemeente nog op de overige percelen in beide gebieden gevestigd. Omdat het om langdurige trajecten / langlopen gebiedsontwikkelingen gaat, is gekozen voor een termijn van 10 jaar. De inhoud van de logboeken, besprekingsverslagen, en de aanbiedingsbrieven bevat informatie die zodanig gevoelig is dat bij openbaarmaking de financiële positie van de gemeente onevenredig kan worden geschaad. Raadsleden die kennis willen nemen van de inhoud van deze bijlagen kunnen – op afspraak – bij de griffie deze bijlagen inzien.

Kanttekeningen 1.1 Alternatief: Niet vaststellen van de onteigeningsbeschikking De gemeenteraad kan ervoor kiezen om de onteigeningsbeschikking (nog) niet vast te stellen. Hiermee komt de procedure voor de onteigening stil te liggen en loopt het project stagnatie op met mogelijke financiële impact (kostenstijging). De gemeenteraad neemt al dan niet de onteigeningsbeschikking waartegen bedenkingen bij de rechtbank kunnen worden ingebracht. Het onteigeningsplan met onteigeningsbeschikking wordt ter bekrachtiging voorgelegd. De rechter oordeelt volledig en ambtshalve. De volgende maatstaven worden door de rechter getoetst: 1. strijd met het recht; 2. publiek belang; 3. ruimtelijke ontwikkelingsbelang; 4. noodzaak; 5. urgentie.

Pagina 4 van 6

Vooral het noodzaakscriterium is van belang. Er moet voorafgaand aan de onteigeningsprocedure voldoende en serieus minnelijk zijn onderhandeld anders is er nog geen noodzaak tot onteigening. Ter onderbouwing dat voldoende en serieus minnelijk is onderhandeld, zijn de logboeken - onder geheimhouding - als bijlage bijgevoegd. Het risico is aanwezig dat de rechter de onroerende zaken (of een deel daarvan) op basis van bovenstaande maatstaven niet ter onteigening bekrachtigd of partieel bekrachtigd. 2.1 Alternatief: Niet opleggen van geheimhouding Als de gemeenteraad de geheimhouding niet overneemt en de bijlage met privacygevoelige gegevens wordt openbaar, is de gemeente juridisch en financieel aansprakelijk voor eventuele schade. Communicatie Alle belanghebbenden worden in de onteigeningsprocedure met een kennisgeving en brief geïnformeerd, waarbij enkele relevante (ontwerp) - onteigeningsstukken worden meegezonden, dan wel ter inzage liggen.

Het betreft de volgende bijlagen: Bijlage 1: Collegebesluit Bijlage 2: Ontwerp-Onteigeningsbeschikking Bijlage 3: Onteigeningslijst Bijlage 4: Grondtekening Bijlage 5: Projectietekening Bijlage 6: Zakelijke beschrijving Bijlage 7: Schema onteigeningsprocedure Bijlage 8: Antwoordnotitie Zienswijzen - geanonimiseerd Bijlage 9: Zienswijze Reclamant 1 - geanonimiseerd Bijlage 10: Zienswijze Reclamant 2 - geanonimiseerd Bijlage 11: Bezwaar Reclamant 3 - geanonimiseerd De logboeken minnelijke verwerving verslagen en aanbiedingsbrieven zijn voor de raadsleden (onder geheimhouding) en belanghebbenden, op verzoek - voor zover hun eigen dossier/percelen betreft, in te zien. Ook zal openbaar kennis worden gegeven van de ter inzagelegging in het gemeenteblad en in de Wereldregio. Een lijst van belanghebbenden maakt onderdeel uit van het onteigeningsplan. Hiertoe heeft de gemeente een “belanghebbendenonderzoek” uitgevoerd. In een persbriefing hebben we een toelichting gegeven om goed de context te schetsen. Uitvoering Na een positief BenW besluit zijn de publicatiestukken ter visie gelegd gedurende een periode van zes weken, van vrijdag 20 juni tot en met maandag 4 augustus 2025, en tijdig bekend gemaakt via de daarvoor bekende middelen, Gemeenteblad, Wereldregio en de gemeentelijke website.

Als de onteigeningsbeschikking door de gemeenteraad is genomen, wordt de bestuursrechter verzocht de onteigeningsbeschikking te bekrachtigen. Belanghebbenden kunnen alsdan binnen de periode van 6 weken bedenkingen indienen bij de bestuursrechter. Na uitspraak van de bestuursrechter kunnen belanghebbenden eventueel hoger beroep instellen bij de Raad van State. Parallel aan deze bekrachtigingsperiode kan de civiele rechter gevraagd worden de schadeloosstellingsprocedure te starten. Zodra de onteigeningsbeschikking onherroepelijk is en de schadeloosstelling is betaald wordt aan de notaris gevraagd een onteigeningsakte in te schrijven in de openbare registers. Door deze inschrijving krijgt de gemeente de eigendom vrij van alle lasten en rechten. Zie Schematische weergave onteigeningsprocedure, Bijlage 7. Bijlagen Bijlage 1: Collegebesluit Hoogspanningsstation Zierikzee: ter inzage leggen ontwerponteigeningsbeschikking met ontwerp-onteigeningsstukken Bijlage 2: Ontwerp-onteigeningsbeschikking Pagina 5 van 6

Bijlage 3: Onteigeningslijst Bijlage 4: Grondtekening Bijlage 5: Projectietekening Bijlage 6: Zakelijke beschrijving Bijlage 7: Schema onteigeningsprocedure Bijlage 8: Antwoordnotitie Zienswijzen Bijlage 9: Zienswijze Reclamant 1 - geanonimiseerd Bijlage 10: Zienswijze Reclamant 2 - geanonimiseerd Bijlage 11: Bezwaar Reclamant 3 - geanonimiseerd

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, was getekend, G.J. Benou

J.Chr. van der Hoek MBA

Locosecretaris

Burgemeester

Pagina 6 van 6