1632923 RVS Zienswijzen GR Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland

Raadsvoorstel

Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Dit voorstel moet nog in de zittingstermijn van de huidige raad worden voorgelegd en besloten. Dus uiterlijk in de raadsvergadering van januari 2026. Zienswijzen GR Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland 1632923 2 december 2025 Actief openbaar Werken, Wonen en Leven (WWL) C.H. Poortvliet Afdelingshoofd WWL

Voorstel 1. als deelnemend bestuursorgaan uit te treden uit GR SWVO; 2. geen zienswijze te geven over het voornemen van de colleges van Hulst, Middelburg, Sluis, Terneuzen, Veere en Vlissingen om toe te treden tot GR SWVO; 3. het direct daarna wijzigen van GR SWVO in GR Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland overeenkomstig het ontwerp van de regeling, inclusief de toelichting en daarop een positieve zienswijze in te dienen, met een voorbehoud voor de onderdelen van de financiële paragraaf (bijlage 4) die nog nader uitgewerkt worden; Nota bene: deze besluiten zijn onder voorbehoud van het besluit van de colleges van Hulst, Middelburg, Sluis, Terneuzen, Veere en Vlissingen om toe te treden tot GR SWVO en het besluit van alle dertien Zeeuwse colleges om GR Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland te treffen. Inleiding De dertien Zeeuwse gemeenten denken al langere tijd na over de governance voor het sociaal domein in Zeeland. Het voornemen om hiervoor een gemeenschappelijke regeling (GR) in te stellen vloeit mede voort uit de inwerkingtreding van de vernieuwde Wet op de Jeugdzorg, waarin aan de (reeds bestaande) Jeugdzorgregio's in Nederland de verplichting is opgenomen om specialistische jeugdzorg gezamenlijk in te kopen en hiervoor als gemeenten gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor te dragen.

Het ligt in de rede om deze wettelijke verplichting te verbinden aan de gezamenlijke governance van het sociaal domein in de Zeeuwse gemeenten: door het instellen van een gemeenschappelijke regeling (GR) Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland (hierna: Sociaal Domein Zeeland). Na het extra Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) Sociaal Domein van 28 augustus 2025 hebben alle colleges een besluit genomen over de uitgangspunten voor de governance sociaal domein Zeeland en de bestuursopdracht ‘Governance sociaal domein Zeeland’ vastgesteld. Met dit deelbesluit hebben de colleges unaniem draagvlak uitgesproken voor het treffen van deze gemeenschappelijke regeling. In het extra OZO van 13 november 2025 is afgestemd over de ontwerpregeling, inclusief de bijbehorende toelichting en de modules ‘Jeugd’, ‘Beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang’, ‘Sociale veiligheid, toezicht en preventie’ en ‘Welzijn en maatschappelijke ondersteuning’. Het OZO heeft een ‘go’ gegeven voor het inrichten van GR Sociaal Domein Zeeland. Maar de beslissingsbevoegdheid om hiertoe over te gaan ligt bij de colleges en raden. In dit voorstel vragen we uw college zelf een aantal besluiten te nemen en een aantal voorstellen voor te leggen aan de raad. Beoogd resultaat Vanuit de vier E’s – eenvoudig, eenduidig, efficiënt en effectief – richten we de gewenste situatie in: een GR Sociaal Domein Zeeland.

Daarbinnen geven we integraal uitvoering aan de taken binnen het sociaal domein die we met (een deel van) de dertien Zeeuwse gemeenten samen moeten of willen doen voor alle inwoners van Zeeland.

Pagina 1 van 4

Argumenten 1.1 GR Sociaal Domein Zeeland wordt een regeling waaraan enkel colleges deelnemen. GR SWVO is momenteel een gemengde regeling waaraan zowel colleges als raden deelnemen. Dat heeft te maken met de aan SWVO overgedragen taken en bevoegdheden: daar zitten ook raadsbevoegdheden bij, zoals het vaststellen van een subsidieverordening. GR Sociaal Domein Zeeland wordt een collegeregeling. De GR gaat enkel collegetaken en -bevoegdheden uitvoeren. We stellen voor de raad voor te stellen als deelnemend bestuursorgaan uit te treden uit GR SWVO. Met het uittreden worden ook de aan SWVO overgedragen raadsbevoegdheden teruggehaald. Overigens kan de organisatie wel de ambtelijke voorbereiding ervan doen, zoals in de huidige situatie. Zie ter informatie wat betreft subsidieverlening bijlage 7. 2.1 De colleges van Hulst, Middelburg, Sluis, Terneuzen, Veere en Vlissingen treden toe tot GR SWVO. De nieuwe GR Sociaal Domein Zeeland wordt een GR waaraan alle Zeeuwse colleges deelnemen. In de huidige situatie nemen de colleges en raden van de gemeenten in de Oosterschelderegio deel aan GR SWVO. Omdat we GR SWVO gebruiken als juridische basis, moeten de overige zes gemeenten toetreden tot GR SWVO – die direct daarna gewijzigd wordt in GR Sociaal Domein Zeeland.

De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) schrijft voor dat colleges hun raden vragen een zienswijze naar voren te brengen over het toetreden tot een regeling. We stellen aan de raad voor geen zienswijze naar voren te brengen over het voornemen van de overige zes colleges om toe te treden tot GR SWVO, die direct daarna gewijzigd wordt in GR Sociaal Domein Zeeland. 3.1 De vorming van de GR Sociaal Domein Zeeland helpt ons in Zeeland beter samen te werken op regionale opgaven in het sociaal domein. De Wgr schrijft voor dat colleges hun raden vragen een zienswijze naar voren te brengen over het wijzigen van een regeling. We stellen u voor een positieve zienswijze naar voren te brengen over het wijzigen van GR SWVO in GR Sociaal Domein Zeeland overeenkomstig het ontwerp van de regeling inclusief de toelichting (bijlage 1, 2 en 3). Het advies tot positieve zienswijze is gebaseerd op het volgende: • De GR Sociaal Domein Zeeland voldoet aan de wettelijke plicht tot het vormen van één jeugdhulpregio. • Het is een robuuste GR door de verbinding met de taken uit de GR SWVO en CZW Bureau en daarbij gebruikmakend van een bestaande organisatie. • Daarbij maakt de GR Sociaal Domein Zeeland het mogelijk om taken integraal en domeinoverstijgend uit te voeren voor 13 gemeenten, zoals taken op het gebied van jeugdhulp en Beschermd Wonen.

• De taken die de 13 gemeenten uitvoerden in het kader van het programma Zeeuwse samenwerking Sociaal Domein krijgen een duidelijke governance. Denk hierbij specifiek aan de (coördinatie op) de uitvoering van de regiovisies Jeugdhulp en Beschermd Wonen en de implementatie van het domeinoverstijgend samenwerkenwerken Zorg & Veiligheid Het voorbehoud op de financiële paragraaf zit in de volgende onderdelen: • Uitkomst due diligence onderzoek • Uitwerking PM-posten en uitloopschalen • Heldere verdeling van meerkosten over gemeenten Wanneer hier helderheid over is, kunnen we instemmen met de definitieve financiële consequenties. We willen u adviseren dit niet op voorhand te doen via een positieve zienswijze op de basisopzet van de nieuwe GR die we van harte ondersteunen. 3.2 De ontwerpregeling, toelichting en bijlagen vormen een goede basis tot een robuuste GR Sociaal Domein Zeeland. Relevante onderdelen van de ontwerpregeling zijn:

• • • •

Taken en bevoegdheden: vanwege het grote aantal taken en bevoegdheden werken we met de volgende samenwerkingsmodules: ‘Jeugd’; ‘Beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang’; ‘Sociale veiligheid, toezicht en preventie’; en Pagina 2 van 4

•

‘Welzijn en maatschappelijke ondersteuning’. Dit bevat de huidige taken die de GR SWVO nu al voor ons uitvoert.

Zie artikel 6 en 7 van de ontwerpregeling en bijlage 2 bij dit raadsvoorstel voor verdere uitwerking. Stemverhouding: in beginsel streven we naar consensus over voorstellen aan het AB. Als die niet bereikt kan worden, adviseren we elke deelnemer per 5.000 inwoners (afgerond naar boven) één stem te geven. Voor besluiten van het AB over de begroting en jaarrekening en over aanpassing van verdeelsleutels is in de regeling opgenomen dat een 2/3 meerderheid nodig is voor besluitvorming. We herijken de stemverhouding elke vier jaar op 1 januari van het jaar na gemeenteraadsverkiezingen (dus in 2027, 2031 enz.). Zie artikel 11, vierde lid, van de ontwerpregeling. Dagelijks bestuur (DB): het DB bestaat uit drie leden: een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter en één ander lid. Elk lid is afkomstig uit een andere subregio (Oosterschelderegio, Walcheren en ZeeuwsVlaanderen). Zie artikel 13 van de ontwerpregeling. Adviescommissies: we stellen het AB in elk geval voor twee inhoudelijke adviescommissies in te stellen, bestaand uit bestuurders. Deze commissies geven een zwaarwegend advies aan het AB over voorstellen die binnen hun module vallen:

• •

een adviescommissie voor de module ‘Jeugd’ met de dertien portefeuillehouders Jeugd, vanwege de verplicht regionaal uit te voeren taken en bevoegdheden voor (het contracteren en subsidiëren van) jeugdzorg; en een adviescommissie voor de module ‘Welzijn en maatschappelijke ondersteuning’ met de portefeuillehouders van de deelnemers die taken en bevoegdheden binnen deze module via mandaat opdragen aan de GR (in de huidige situatie gaat het om de SWVO-taken). Zie artikel 10, vierde lid, van de ontwerpregeling.

In samenwerking met adviesbureau Berenschot is een financiële paragraaf opgesteld (bijlage 4). 3.3 Het is mogelijk een gemeenschappelijke raadsadviescommissie in te stellen. Het AB kan op grond van een unaniem besluit van de raden van de deelnemende gemeenten een raadsadviescommissie instellen. Er moet dus unanimiteit zijn bij de raden over het instellen van zo’n commissie. De commissie kan het AB en de raden advies geven en de besluitvorming van de raden met betrekking tot de regeling voorbereiden. We stellen voor u eerst goed te informeren over waar een gemeenschappelijke raadsadviescommissie zich mee bezighoudt en wat de voor- en nadelen zijn. Daarna kunnen de raden zich uitspreken over het al dan niet instellen van de commissie. Kanttekeningen 8.1 Er zijn gemeenteraadsverkiezingen in het proces van bestuurlijke besluitvorming. De colleges stellen de huidige raden (2022-2026) voor zienswijzen te geven op het voornemen van Hulst, Middelburg, Sluis, Terneuzen, Veere en Vlissingen om toe te treden tot GR SWVO en op het wijzigen van GR SWVO naar GR Sociaal Domein Zeeland en de ontwerpregeling. De colleges stellen de nieuwe raden (2026-2030) voor toestemming te geven voor het toetreden tot en wijzigen van de regeling. Het is daarom heel belangrijk dat over het inrichten van GR Sociaal Domein Zeeland een goede overdracht plaatsvindt tussen de huidige en nieuwe colleges en raden.

8.2 In de naar voren gebrachte zienswijzen kunnen nog op- of aanmerkingen van gemeenten zitten. Ambtelijk en bestuurlijk is goed afgestemd over het inrichten van GR Sociaal Domein Zeeland. Ook hebben we alle raden tussen 9 oktober en 2 december 2025 bezocht om hen te informeren. Desondanks kan na de raadsbesluiten blijken dat er nog op- of aanmerkingen zijn over bepaalde onderdelen van de ontwerpregeling. Als dat het geval is, zullen we bekijken hoe we het besluitvormingsproces vervolgen met inachtneming van de zienswijzen, in eerste instantie door afstemming in het OZO Sociaal Domein.

Pagina 3 van 4

Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Nee

Uit dit voorstel volgen niet direct financiële gevolgen op de gemeentebegroting, wel op termijn. De structurele lasten van de nieuwe GR komen uit op € 7.651.679 per jaar (prijspeil 2026), waarvan € 7.100.949 ziet op de huidige lasten van IJZ, CZW, SWVO en ZSSD. Dit leidt tot jaarlijkse meerkosten van €550.730, vooral voor aanvullende overhead (€ 266.614) en extra formatie voor robuustheid (€ 248.249). De verdeling van deze meerkosten over de dertien gemeenten zal naar verwachting op basis van inwonertal geschieden en dient nog uitgewerkt te worden. De eenmalige oprichtingskosten bedragen € 1.876.728 voor de jaren 2026 - 2028. Deze kosten worden gedekt uit het overschot 2025 van het regiobudget Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang. Daarnaast ontstaan desintegratiekosten aan de kant van de GGD van € 456.780 (2027 2030). Een aantal kostposten kunnen nog wijzigen. Dit betreft met name: 1. de impact van uitloopschalen voor IJZ-medewerkers onder SWVO-cao, 2. diverse posten aangeduid als 'PM' ter waarde van ca. € 200-300k (werving, frictiekosten, inhuur transitie), en 3. de uitkomst van het due diligence-onderzoek (mei 2026). Deze onzekerheden worden gemonitord en gerapporteerd aan het AB van de GR. In 2029 volgt een voorstel tot evaluatie of de inrichting van de GR aan de verwachtingen voldoet.

We verwachten over de precieze financiële consequenties duidelijkheid te hebben bij het opstellen van onze gemeentelijke begroting voor 2027. Communicatie Het voorstel wordt doorgeleid naar de gemeenteraad. De besluitvorming in de raad communiceren wij schriftelijk met het programmasecretariaat Zeeuws Sociaal Domein. Uitvoering Zie hierboven. De verdere voorbereiding en uitvoering is in handen van het programmasecretariaat. Bijlagen bijlage 1: Ontwerpregeling Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland bijlage 2: Artikelsgewijze toelichting op de GR; bijlage 3: Toelichting op de modules binnen de GR; bijlage 4: Financiële paragraaf GR Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland; bijlage 5: Q&A governance Sociaal Domein en Jeugdregio Zeeland.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben op 2 december 2025 besloten, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 4 van 4