1622997 CVS IHP Onderwijshuisvesting Schouwen-Duiveland

Commissievoorstel

Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Het voorstel heeft hoge urgentie, omdat de keuzes die hierin worden gevraagd rechtstreeks bepalend zijn voor de koers en prioriteiten van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2025–2041. Het IHP bevat omvangrijke investeringen in schoolgebouwen en voorzieningen voor de komende 15 jaar. De gebouwkwaliteit van veel scholen is op dit moment onvoldoende en vraagt dringend om aandacht. Bijvoorbeeld, de problematiek met het dak van de IKC Jan Wouter van den Doel laat zien dat uitstel niet zonder risico is. Zonder duidelijke richting van de raad kan de uitwerking van projecten, financiële planning en samenwerking met schoolbesturen en maatschappelijke partners vertraging oplopen. IHP Onderwijshuisvesting Schouwen-Duiveland 1622997 18 november 2025 Actief openbaar Werken, Wonen en Leven (WWL) A.A. ten Cate Afdelingshoofd WWL

Voorstel 1. Het commissievoorstel met de notities Advies- en richtinggevende keuzes IHP 2025–2041 en Financiële overwegingen IHP 2025-2041, inclusief overige bijlagen, te bespreken en te beoordelen; 2. Voorkeuren en overwegingen uit te spreken over de inhoudelijke thema’s; 3. Richting te geven aan de verdere uitwerking van het concept Integraal Huisvestingsplan (IHP) op basis van deze voorkeuren en overwegingen. Inleiding In 2017 stelde de gemeenteraad het eerste Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting (IHP) vast. In 2021 volgde een herijking om budgetten en planningen te actualiseren. Sindsdien zijn meerdere haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd. Bij enkele projecten is de planvorming gestart, maar nieuwe inzichten bij schoolbesturen en gemeente maken een nieuwe actualisatie van het IHP noodzakelijk. Aan de hand van de raadsbrief van 23 april 2024 (zie bijlage 1) is de raad geïnformeerd over dit voornemen. Het hernieuwde IHP richt zich vooral op het thema 'omvang en spreiding', maar ook de bekostiging en de planning zijn geactualiseerd. ICSadviseurs is gevraagd om deze actualisatie uit te voeren. Het concept IHP is opgesteld in nauwe samenwerking met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Deze partijen hebben actief meegedacht, input geleverd en keuzes gemaakt. We hebben samen consensus bereikt over de koers die we willen varen.

Het plan sluit goed aan bij onze gezamenlijke ambities voor goed, toegankelijk en toekomstgericht onderwijs in Schouwen-Duiveland. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van 2 oktober 2025 is het concept IHP toegelicht. De raad is daar geïnformeerd over de inhoud en uitgangspunten van het plan. ICSadviseurs heeft het concept IHP (zie bijlage 2 en 3) opgesteld. Wij vragen uw commissie nu om richting te geven aan enkele inhoudelijke thema’s en uw overwegingen hierover uit te spreken. Beoogd resultaat Het uitspreken van de voorkeuren en overwegingen van uw raadscommissie stelt ons college in staat het concept IHP verder uit te werken. In maart 2026 ligt er, op verzoek van het presidium vóór de gemeentelijke verkiezingen, een besluitrijp en breed gedragen definitief IHP dat een kaderstelling geeft aan huisvestingskeuzes per schoolcluster. Pagina 1 van 5

Argumenten 1.1 Een commissievoorstel zorgt voor een zorgvuldig en gedragen besluit. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van 2 oktober 2025 bleek dat er nog veel vragen leven over het IHP. Met dit commissievoorstel geven we de raad de ruimte om richting te geven aan inhoudelijke keuzes. Daarmee versterken we de betrokkenheid, de kwaliteit en het draagvlak van het uiteindelijke besluit. 1.2 Het voorleggen van inhoudelijke thema’s helpt uw commissie om in het voorbereidende proces een voorkeur uit te spreken en richting mee te geven aan de verdere uitwerking van het IHP. In het concept IHP zijn enkele inhoudelijke thema’s beschreven. We presenteren per thema de kern van het voorgestelde nieuwe beleid, gevolgd door het verzoek om advies en richting te geven op de te maken keuzes. Wij vragen de commissie uw overwegingen per thema uit te spreken. Deze overwegingen en/of keuzes vormen belangrijke bouwstenen voor de kaders, prioriteiten en financiële consequenties die uiteindelijk aan de gemeenteraad ter besluitvorming worden voorgelegd. In bijgevoegde notitie Advies- en richtinggevende keuzes IHP 2025–2041 (bijlage 5) zijn de argumenten én tegenargumenten van de thema’s en te maken keuzen opgenomen. Daarnaast wordt in het IHP onderscheid gemaakt tussen vier typen ingrepen voor schoolgebouwen.

Deze ingrepen – vervangende nieuwbouw, vernieuwbouw (grootschalige renovatie), lichte renovatie en in stand houden – zijn eveneens nader toegelicht in bijlage 5. 2.1 Het IHP sluit aan op afspraken uit het Onderwijsakkoord. Het IHP ondersteunt de gezamenlijke doelen uit het Onderwijsakkoord en helpt deze in praktijk te brengen. 2.2 Dit is de visie: “Kiezen voor onderwijs thuisnabij”. Het voorstel sluit aan bij de visie van het college om per kern of wijk te kijken naar maatwerkoplossingen, zoals behoud of clustering van scholen. De richtinggevende thema’s helpen om deze lokale afwegingen beleidsmatig te onderbouwen. 2.3 In de discussie over de richting binnen uw commissie over spreiding en schaalgrootte, willen we u eveneens de opvattingen van verschillende dorpsraden meegeven. De dorpsraden van Burgh-Haamstede, Renesse en Scharendijke zijn bevraagd en allen geen voorstander van de komst van een regioschool bij de Schelphoek; de dorpsraden steunen het behoud van een basisschool in het eigen dorp (zie bijlage 4a-c). Ook de dorpsraad van Bruinisse heeft voor haar dorp eenzelfde uitspraak gedaan (zie bijlage 4d). 2.4 Een eenduidige ruimtenorm voor onderwijshuisvesting zorgt voor heldere kaders en eerlijke afwegingen. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst is gesproken over de landelijke VNG-norm van 5,03 m² per leerling. De vraag was of deze norm niet te laag is.

Analyse leert dat het ruimtegebrek bij het Pieter Zeeman Lyceum en de Theo Thijssenschool niet kwam door de norm, maar doordat deze scholen direct na oplevering meer leerlingen trokken dan voorzien. Het belangstellingspercentage was hoger dan vooraf ingeschat, waardoor de gebouwen te klein zijn gebouwd en later moesten worden uitgebreid. In het bestuurlijk overleg met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties is daarom afgesproken om vast te houden aan de bestaande VNG-norm. Ruimtebehoefte moet worden gebaseerd op betrouwbare leerlingenprognoses, niet op het structureel verruimen van de norm. Er blijft ruimte voor maatwerk via aanvullende vierkante meters voor inclusie of multifunctioneel gebruik. 2.5 We willen vanaf de start aandacht voor inclusief onderwijs. Door vanaf de start aandacht te besteden aan inclusie en expertise op het eiland, kunnen de noodzakelijke aanpassingen aan gebouwen en voorzieningen vroegtijdig worden meegenomen in het planproces. 2.6 We stimuleren meer integrale kindcentra (IKC's) op het eiland. De thema’s leggen de basis voor het combineren van onderwijs, opvang en zorg, wat past binnen de ambitie om multifunctioneel ruimtegebruik te stimuleren. 2.7 We willen duurzame en gezonde schoolgebouwen als norm.

Door duurzame, energiezuinige en gezonde gebouwen als richtinggevend thema op te nemen, wordt het IHP toekomstgericht en in lijn met landelijke duurzaamheidsdoelen. 3.1 Het wetsvoorstel Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting (36692) heeft geen invloed op het concept IHP. Het wetsvoorstel heeft geen invloed op onderhavig voorstel; het concept IHP behoeft geen aanpassingen. 3.2 Het concept IHP is een gezamenlijk gedragen document. Pagina 2 van 5

Het concept IHP is opgesteld in nauwe samenwerking en overleg met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Deze partijen hebben actief meegedacht en keuzes gemaakt. Hierdoor is het plan breed gedragen en sluit het goed aan bij onze gezamenlijke ambities voor goed, toegankelijk en toekomstgericht onderwijs in Schouwen-Duiveland. 3.3 Per cluster is een voorkeurscenario gekozen door de schoolbesturen. De schoolbesturen hebben per cluster een duidelijke voorkeur uitgesproken. Deze voorkeuren zijn gebaseerd op onderwijskundige, ruimtelijke en financiële overwegingen. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst gaven raadsleden aan deze voorkeuren graag te willen kennen. Door deze nu expliciet op te nemen, versterken we de onderbouwing van het IHP. De keuzes sluiten aan bij de visie van de besturen én bij de behoeften van de kernen in Schouwen-Duiveland. 3.4 We willen verankering van lokale prioriteiten. Het aanvullend opnemen van de richting van de raadscommissie zorgt ervoor dat het uiteindelijke IHP aansluit bij de lokale behoefte, bijvoorbeeld op het gebied van inclusief onderwijs, kindcentra en thuisnabijheid. Kanttekeningen 1.1 De nieuwe leerlingenprognose kan gevolgen hebben voor ruimtebehoefte. Het concept IHP is gebaseerd op de prognose uit begin 2024. Op dit moment werken we aan een nieuwe leerlingenprognose. Deze wordt opgenomen in het definitieve IHP.

Daardoor kan de ruimtebehoefte op onderdelen nog aangepast worden. De nieuwe prognose kijkt naar onder andere herkomstgebieden van leerlingen, het aantal kinderen in de basisschoolleeftijd, en de belangstelling voor scholen. Ook houden we rekening met geplande woningbouwprojecten. Deze hebben direct invloed op het aantal leerlingen in de toekomst. 1.2 Het rijksoverheidsbeleid kan invloed hebben op het IHP. Maatregelen zoals gratis kinderopvang of nieuwe richtlijnen voor (inclusief) onderwijs hebben directe invloed op ruimtebehoefte en samenwerking. Dit vraagt om monitoring van landelijke ontwikkelingen en flexibiliteit in het uitvoeringsplan. 2.1 Uitspraken nu kunnen verwachtingen wekken. Door nu voorkeuren en overwegingen uit te spreken, ontstaan bij scholen en andere partijen mogelijk verwachtingen over de uiteindelijke uitkomst. Het is belangrijk om te blijven communiceren dat het hier gaat om voorlopige richting, geen definitieve besluiten. 3.1 Exact plannen voor 15 jaar vooruit is moeilijk. Door veranderende leerlingenaantallen, beleidskeuzes of huisvestingsbehoeften is het lastig om voor 15 jaar vooruit exact te plannen. Daarom blijft flexibiliteit in het plan belangrijk om in te kunnen spelen op nieuwe inzichten of ontwikkelingen. 3.2 Uitvoering vraagt langdurige inzet van de gemeente en schoolbesturen.

Voor de uitvoering is langdurige inzet nodig van mensen, middelen en samenwerking. Veel scholen in het IHP worden gerenoveerd. Daarbij ligt het bouwheerschap bij de schoolbesturen, waardoor de inzet van de gemeente beperkt blijft. Toch blijft de gemeente onmisbaar voor de uitvoering: bij vergunningen, ruimtelijke inpassing, afstemming met beleid en ondersteuning van processen. Daarnaast, het huisvesten van leerlingen is en blijft een wettelijke zorgplicht van de gemeente. Daarom blijft zij optreden als initiator en aanjager, en zet zij zich actief in om schoolbesturen te ondersteunen bij een goede en tijdige uitvoering. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Nee

Nader te bepalen

In bijlage 6 - Financiële overwegingen IHP 2025-2041 zijn de belangrijkste financiële kaders, aandachtspunten en richtinggevende vragen opgenomen die helpen bij de verdere uitwerking van het IHP.

Pagina 3 van 5

Uit dit commissievoorstel volgen geen financiële consequenties, deze volgen uit het in maart 2026 aan de raad voor te leggen definitieve IHP. Om u toch een beeld te geven van de financiële impact van het geheel, vindt u hieronder een nadere uitwerking. Totaalbedragen In totaal is er sprake van een meerjarig investeringsvolume van € 36.460.000 inclusief btw. De investeringen voor de kinderopvang bedragen in totaal € 5.809.000 (inclusief randvoorwaardelijke kosten). Het wordt verondersteld dat de kapitaallasten volledig worden gedekt door het in rekening brengen van een kostendekkende huur aan de gebruikers. Daarnaast is in het investeringsvolume geen rekening gehouden met het budget voor de randvoorwaardelijke kosten van 20%. Deze bedragen in totaal € 7.292.000. Omdat we op dit moment hierin nog geen splitsing kunnen aanbrengen gaan we er vooralsnog vanuit dat 50% hiervan een investeringslast, wat het totale investeringsvolume verhoogt naar € 40.106.000. Voor de andere 50% (€ 3.646.000) gaan we er vooralsnog vanuit dat dit incidentele lasten betreffen. Begrotingslasten Structureel De structurele kapitaallasten op basis van het investeringsvolume van € 40.106.000 zijn maximaal € 2.600.000 structureel. Dit is echter de volledige kapitaallast na het realiseren van alle investeringen (2035).

In de beginjaren gaat het om een relatief lage begrotingslast (€ 50.000) die vanaf 2029 als volgt oploopt: 2029: € 490.000 2030: € 790.000 2031: € 1.440.000 2032: € 1.910.000 2033: € 2.130.000 2034: € 2.390.000 Incidenteel De incidentele lasten bedragen € 3.646.000. Dit wordt verspreid over de gehele investeringsperiode (2026 t/m 2033). Dit zou een gemiddelde jaarlijkse incidentele last betreffen van € 455.000. Totaal In totaal is er dus dekking benodigd voor de volgende jaarlijkse lasten: 2026 t/m 2028: € 505.000 2029: € 945.000 2030: € 1.245.000 2031: € 1.895.000 2032: € 2.365.000 2033: € 2.585.000 2034: € 2.390.000 2035 en verder: € 2.600.000 Dekking Voor de dekking van de hieruit voortvloeiende kapitaallasten leggen we in het commissievoorstel een vraag neer, namelijk: willen we de afschrijvingslasten (deels) dekken uit reserves of willen we de budgettaire ruimte hiervoor inzetten waardoor deze verder negatief loopt? De rentelasten moeten we dekken uit de budgettaire ruimte. Het antwoord van de commissie betrekken we bij het opstellen van het definitieve raadsvoorstel in maart 2026. Wanneer wij het definitieve IHP aan u voorleggen, laten wij zien wat de investeringen betekenen voor de schuld van de gemeente. Dat doen wij volgens de regels uit de financiële verordening. Nu kunnen wij al zeggen dat deze investeringen de schuld van de gemeente zullen laten toenemen.

Communicatie Na behandeling in de commissie wordt de voortgang en besluitvorming gecommuniceerd met schoolbesturen, opvangpartners en dorpsraden. Uitvoering Het concept-IHP is opgesteld door ICSadviseurs in samenwerking met de gemeente Schouwen-Duiveland, schoolbesturen en kinderopvangpartner. Het IHP is in meerdere fasen ontwikkeld: 1. Inventarisatie: Alle schoollocaties zijn in kaart gebracht met basisgegevens en kwaliteitsbeoordeling door schoolbesturen. Pagina 4 van 5

2. Interviews: Ambities en knelpunten per bestuur zijn besproken. 3. Visieontwikkeling: Op basis van het IHP 2017 en 2021 is tijdens werksessies een gezamenlijke visie op onderwijshuisvesting aangescherpt. 4. Analyse en scenario's: Knelpunten zijn geanalyseerd en per cluster vertaald naar mogelijke scenario's. 5. Draagvlak: Scenario's zijn besproken met enkele dorpsraden. 6. Planvorming: Scenario's zijn uitgewerkt tot concrete maatregelen, inclusief globale investeringskosten. Het IHP 2025-2041 biedt een doorkijk van zestien jaar, met een vast investeringsprogramma voor de eerste vier jaar. Na behandeling van dit commissievoorstel wordt het definitieve IHP afgerond inclusief financiële vertaling. Hierna vragen we de schoolbesturen en opvangpartners het IHP nogmaals met hun achterban te bespreken en te reageren. Na deze inspraakronde volgt de besluitvormingsprocedure door de gemeenteraad. Bijlagen Bijlage 1_Raadsbrief Nieuw Integraal Huisvestingsplan onderwijs Bijlage 2_Concept rapportage IHP d.d. 12-11-2025 Bijlage 3_ IHP Schouwen Duivenland - factsheets Bijlage 4a-d_Reacties dorpsraden Bijlage 5_Notitie Advies- en richtinggevende keuzes IHP 2025-2041 Bijlage 6_Financiële overwegingen IHP 2025-2041 Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben op 18 november 2025 besloten, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5