1622997 Bijlage 6 - Financiële overwegingen IHP 2025-2041

Bijlage 6 - Financiële overwegingen bij het concept-IHP 2025 - 2041 Aanleiding Het concept-Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2025 - 2041 bevat forse investeringen in de kwaliteit, functionaliteit en toekomstbestendigheid van onze schoolgebouwen. Deze investeringen hebben aanzienlijke financiële consequenties, zowel voor de investeringsbegroting als voor de jaarlijkse lasten (afschrijvingen en rente). Deze bijlage biedt inzicht in de financiële kaders waarbinnen de gemeenteraad keuzes kan maken. De wijze van dekking - uit reserves of uit structurele middelen - bepaalt in sterke mate de financiële ruimte en weerbaarheid van de gemeente in de komende jaren. Een zorgvuldige, integrale afweging tussen maatschappelijke ambities, investeringsruimte en begrotingsstabiliteit is daarom noodzakelijk. De doorontwikkeling van de P&C-cyclus biedt hierbij het juiste moment en instrumentarium om te komen tot een duurzaam sluitende meerjarenbegroting en weloverwogen investeringskeuzes.

Overwegingen Kapitaallasten en dekking Uit de investeringsbudgetten van het IHP vloeien kosten voort in de vorm van afschrijvingen en rente; samen noemen we die de kapitaallasten. De rentelasten moeten altijd worden betaald uit de budgettaire ruimte. Voor de afschrijvingslasten is er echter ook een andere mogelijkheid: deze kunnen, geheel of gedeeltelijk, worden gedekt uit de reserve dekking afschrijvingslasten. Omdat het volledig dekken van zowel rente als afschrijvingen een groot beslag legt op de - toch al negatieve - budgettaire ruimte, is het verstandig om ook te kijken naar de inzet van beschikbare reserves. Het is belangrijk het beeld te nuanceren dat de gemeente ‘genoeg vet op de botten heeft’ om zich zonder meer extra uitgaven te kunnen veroorloven. Beschikbare reserves en investeringsvolume Het totaal eigen vermogen van onze gemeente bedraagt per ultimo 2029 € 96,8 miljoen1. Naast het cumulatief onbestemde resultaat 2026 – 2029 bestaat dit vermogen uit bestemmingsreserves en de algemene reserves. De bestemmingsreserves zijn geoormerkt en daardoor in principe niet vrij aanwendbaar. Het vrij aanwendbare deel van de algemene reserves (algemene reserve en het daarbinnen geoormerkte deel voor de strategische visie) bedraagt ongeveer € 32,1 miljoen2.

Het voorliggende concept-IHP omvat een netto investeringsvolume van circa € 40,2 miljoen3 (naast een incidentele last van in totaal € 3,7 miljoen verspreid over 8 jaar). In dit verband wordt opgemerkt dat voor de reconstructie van de kruising N59/Laan van St. Hilaire/Zandweg en twee fiets- en voetgangerstunnels een investeringskrediet van ruim € 22 miljoen is voorzien, dat met prioriteit wordt betrokken bij de kadernota voor de Programmabegroting 2027-20304 5.

1 Bron: Programmabegroting 2026–2029, geprognosticeerde balans 2

Hierbij is rekening gehouden met de volgende besluitvorming die niet in de Programmabegroting 2026 – 2030 is verwerkt (raadsbesluit van 30 oktober jl. ad € 11,6 miljoen aan infrastructurele investeringen en de bij de begroting aangenomen amendementen Uitvoering stads- en dorpsvisies en dorpsplannen ad € 11,8 miljoen en Realiseren Beweegpark Zierikzee ad € 0,7 miljoen, totaal € 24 miljoen, allen gedekt uit de reserve strategische visie). Nog geen rekening is gehouden met het cumulatief onbestemde resultaat 2026–2029 van € 7 miljoen negatief. Zonder aanvullende ombuigingen dalen hiermee de algemene reserves tot circa € 25,1 miljoen. Verder houden we bij het geoormerkte deel van de algemene reserve rekening met de gestelde minimumomvang van € 4 miljoen. 3 Voor de investeringen in kinderopvang wordt verondersteld dat de kapitaallasten volledig worden gedekt door het in rekening brengen van een kostendekkende huur aan de gebruikers. 4 Raadsbesluit van 30 oktober 2025 inzake ontwerp- en investeringsvoorstellen voor infrastructurele opgaven 5 In de raadsvergadering van 12 december 2025 wordt een voorstel behandeld om de Kadernota 2027–2030 te vervangen door een Nota Uitgangspunten Programmabegroting.

Het is dus niet mogelijk het IHP volledig te dekken uit de algemene reserves. Immers zouden deze reserves anders negatief lopen, hetgeen is niet toegestaan. Daarnaast zijn tijdens de behandeling van de Programmabegroting 2026-2029 andere wensen geuit, zoals het reserveren van middelen voor woningbouw en bijdragen aan initiatieven rond een externe wateraanvoer. Het is daarom van belang in beeld te hebben dat er momenteel twee forse investeringsopgaven spelen. Deze in combinatie met de geuite wensen, kunnen een integrale afweging rond het inzetten van reserves wenselijk maken. Budgettaire ruimte en structurele lasten Wanneer de raad ervoor kiest om (een deel van) de afschrijvingslasten uit de budgettaire ruimte te dekken - naast de rentelasten en de incidentele lasten - vergroot dit het huidige begrotingstekort. Dat beperkt de ruimte voor nieuw beleid en andere investeringen in de komende jaren. De keuze tussen dekking uit reserves of uit structurele middelen is dus ook een keuze tussen tijdelijke verlichting en structurele houdbaarheid van de begroting. Doorontwikkeling P&C-cyclus Zoals bekend starten we, samen met de raad, het traject doorontwikkeling P&C-cyclus om te komen tot een duurzaam sluitende meerjarenbegroting. In dat proces kunnen de afweging en fasering van investeringen - waaronder de IHP-opgaven - in samenhang worden beschouwd.

De uitkomsten hiervan worden betrokken bij de kadernota voor de Programmabegroting 2028-2031.

Vragen aan de commissie 1. Timing besluitvorming Vindt u dat de ‘oude’ gemeenteraad het definitieve IHP dient te behandelen? Of acht u het wenselijk om de besluitvorming te koppelen aan een latere kadernota, zodat de financiële keuzes onderdeel worden van een bredere afweging? Keuzeopties Optie

Argumenten (pro)

Tegenargumenten (con)

Besluitvorming binnen huidige raadsperiode

Snelle duidelijkheid; uitvoering kan eerder starten.

Beperkte integrale afweging; mogelijk besluit zonder volledig financieel beeld.

Koppelen aan kadernota 2027-2030

Betere afstemming met meerjarenraming; ruimte voor nadere prioritering.

Kan leiden tot vertraging; tussentijdse onzekerheid bij schoolbesturen.

Koppelen aan kadernota 2028-2031

Volledig inbedden in vernieuwde P&Ccyclus; duurzame financiële basis.

Besluitvorming verschuift verder; risico op uitstel van uitvoering.

2. Dekkingskeuze Heeft het uw voorkeur om de afschrijvingslasten zoveel als mogelijk te dekken uit de algemene reserve en de reserve strategische visie, of om deze gedeeltelijk te dekken uit de reserves en deels uit de reguliere budgettaire ruimte? Keuzeopties Optie

Argumenten (pro)

Tegenargumenten (con)

Zoveel als mogelijk dekken uit reserves

Minder druk op begroting; investeringen direct uitvoerbaar.

Geen reserves beschikbaar voor andere opgaven en vermindert weerstandsvermogen..

Gedeeltelijke dekking uit reserves

Balans tussen investeringsruimte en financiële weerbaarheid.

Structurele lasten nemen toe; minder reserves beschikbaar voor andere opgaven.

Volledig dekken uit budgettaire ruimte

Structureel houdbare begroting; behoud van Vergroot begrotingstekort; beperkt ruimte voor reserves. nieuw beleid.

3. Proceskeuze Indien u van mening bent dat de besluitvorming over het IHP na de verkiezingen moet plaatsvinden, hoe ziet u dan de gewenste procedure? Keuzeopties Optie

Argumenten (pro)

Separaat raadsvoorstel

Gericht besluit over IHP; duidelijke focus op Minder integrale financiële afweging met andere huisvestingsopgave. investeringen.

Tegenargumenten (con)

Integratie in kadernota 2027- Betere samenhang met begroting en 2030 beleidsprioriteiten.

Kan uitvoering vertragen; afhankelijk van beleidsontwikkeling.

Integratie in kadernota 2028- Besluitvorming in samenhang met 2031 vernieuwde P&C-cyclus.

Nog langere doorlooptijd; risico op verlies van momentum.