1592129 Bijlage 2. Financiele gevolgen, verwerking en toelichting Septembercirculaire 2025

1. Overzicht financiële verwerking Septembercirculaire 2025 Eindstand meicirculaire 2025 Mutatie stelpost btw-compensatiefonds (via programmabegroting 2026-2029) Mutaties septembercirculaire 2025 Eindstand septembercirculaire 2025

2025 80.320.212 1.896.199 82.216.411

2026 81.596.577 138.000 1.485.233 83.219.810

2027 83.828.172 138.000 -110.677 83.855.495

2028 84.372.975 138.000 -141.922 84.369.053

2029 87.414.828 138.000 -180.374 87.372.454

Algemene mutaties Bijstelling volume accres Bijstelling LPO accres Afrekening ruimte onder plafond btw-compensatiefonds, voorschot 2025 Vrijval stelpost btw-compensatiefonds Technische mutaties Subtotaal Taakmutaties Participatie

2025

2026

840.023 -500.000 17.981 358.004 2025

-178.990 12.878 -166.112 2026

2027 -59.532 -178.596 -49.596 -287.724 2027

2028 -116.615 -174.922 56.612 -234.925 2028

2029 -175.947 -175.947 83.955 -267.939 2029

Verwerking baten 2030 -294.790 Algemene uitkering gemeentefonds -294.790 Algemene uitkering gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds 105.712 Algemene uitkering gemeentefonds -483.868 2030

43.695

18.846

4.589

1.315

1.364

1.420 Algemene uitkering gemeentefonds

Subtotaal Taakmutaties Individuele voorzieningen Jeugd

43.695 2025

18.846 2026

4.589 2027

1.315 2028

1.364 2029

Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024

1.258.119

Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp Toezicht gastouderopvang Subtotaal Taakmutaties Sociale basisvoorzieningen Rijksvaccinatieprogramma Wet integrale suïcidepreventie Subtotaal Taakmutaties Individuele voorzieningen Wmo Indexatie Wmo demografie Subtotaal Taakmutaties Bestuur en ondersteuning

1.258.119 2025 3.662 3.662 2025 2025

Implementatie Participatiewet in balans

Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen

41.064 2.573 43.637 2026 15.063 15.063 2026 2026

34.917 3.833 38.750 2027 15.548 15.548 2027 2027

35.905 3.941 39.846 2028 16.013 16.013 2028 2028

2030 90.977.791 138.000 -206.988 90.908.803

-

Algemene uitkering gemeentefonds

37.853 Algemene uitkering gemeentefonds 3.358 Algemene uitkering gemeentefonds 41.211 2030 802 Algemene uitkering gemeentefonds 17.108 Algemene uitkering gemeentefonds 17.910 2030 186.666 Algemene uitkering gemeentefonds 186.666 2030

113.466

-

-

-

-

-

Subtotaal Suppletie, decentralisatie- en integratie uitkeringen Impulsbudget sociale infrastructuur (DU) Versterking omgevingsveiligheidsdiensten Register Externe Veiligheidsrisico's Spreidingswet Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Overheidsbrede Dienstverlening Participatie WsW Participatie Beschut werk Participatie Sociale infrastructuur Subtotaal Totaal mutaties meicirculaire 2025

113.466 2025 2.677 6.157 2.485 37.361 70.573 119.253 1.896.199

-

-

-

-

-

2026

2027

2028

2029

2030

905 7.609 2.485 1.458.117 30.048 75.611 -976 1.573.799 1.485.233

905 7.609 30.048 80.648 -1.050 118.160 -110.677

905 6.000 30.048 -1.124 35.829 -141.922

905 30.048 -1.198 29.755 -180.374

905 Uitkering deelfonds sociaal domein Algemene uitkering gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds 30.048 Algemene uitkering gemeentefonds Uitkering deelfonds sociaal domein Algemene uitkering gemeentefonds -1.280 Uitkering deelfonds sociaal domein 29.673 -206.988

Toevoegen aan baten algemene uitkering gemeentefonds Toevoegen aan baten uitkering deelfonds sociaal domein Toevoegen aan budgetten lastenkant Totaal mutaties exploitatie

1.893.522 2.677 -167.250 1.728.949

1.485.304 -71 -2.319.734 -834.501

-110.532 -145 -761.016 -871.693

-141.703 -219 -81.747 -223.669

-180.081 -293 -82.823 -263.197

-206.613 -375 -271.300 -478.288

Toevoegen aan egalisatiereserve algemene uitkering Onttrekken uit egalisatiereserve algemene uitkering Doorschuiven via algemene reserve Totaal muaties reserves

-447.893

153.445

-1.281.056 -1.728.949

681.056 834.501

600.000 600.000

-

-

-

-

271.693

223.669

263.197

478.288

Mutatie budgettaire ruimte

-

2025/2026: Ega.res.alg.uitk. 2027>: Budg.ruimte 2025/2026: Ega.res.alg.uitk. 2027>: Budg.ruimte 2025/2026: Ega.res.alg.uitk. 2027>: Budg.ruimte 2025/2026: Ega.res.alg.uitk. 2027>: Budg.ruimte

2025/2026: Budget Participatiewet in 2026, 2027>: Budg.ruimte

1.420 2030

36.559 3.378 39.937 2029 16.509 16.509 2029 2029

Verwerking lasten 2025/2026: Ega.res.alg.uitk. 2027>: Budg.ruimte

Algemene uitkering gemeentefonds

Budget Jeugdhulp in 2026 en 2027 (beide € 600k), restant Ega.res.alg.uitk. In 2025 Budget Egalisatiepost mv Wmo Egalisatiereserve algemene uitkering

Egalisatiereserve algemene uitkering Budget Openbare gezondheidszorg

Budget Egalisatiepost mv Wmo

Budget verkiezingen € 94.000 in 2026, restant Ega.res.alg.uitk.

Budget SWZ de Zuidhoek Egalisatiereserve algemene uitkering Egalisatiereserve algemene uitkering Budget opvang asielzoekers in 2026 Budgettair neutraal van middelen SPUK* Budgettair neutraal van middelen SPUK* Budget SWZ de Zuidhoek Budget Nieuw beschut werk Budget SWZ de Zuidhoek

* De SPUK CDOKE wordt omgezet naar de decentralisatie-uitkeringen CDOKE en de SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening Deze mutaties verlopen budgettair neutraal. Omdat deze baten en lasten al in onze begroting zijn verwerkt als SPUK. De baten lopen nu via het gemeentefonds en worden aangepast naar de bedragen in de tabel. De lasten passen we ook aan naar deze bedragen.

2. Toelichting algemene uitkering, taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen

1. Algemene uitkering (algemene mutaties) De algemene uitkering is vrij te besteden en gebruiken we voor het uitvoeren van onze gemeentelijke taken. Deze mutaties hangen niet direct samen met een specifieke taak of doelstelling. Accres gemeentefonds De jaarlijkse toe- en afname van het gemeentefonds noemen we het accres. Het Rijk koppelt het accres aan de ontwikkeling van de economie. Dat baseert het Rijk op het bruto binnenlands product (bbp). Als de economie groeit, dan stijgt ook het accres. Het accres bestaat uit een volumedeel (volume accres) en een prijsdeel (LPO accres). In de septembercirculaire staat een nieuwe raming voor het accres 2026 en verder. Deze raming baseert het Rijk op actuele ramingen door het Centraal Planbureau (CPB). Volume accres Het Rijk baseert het volume accres op een 8-jaars historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp. Het volumeaccres compenseert gemeenten voor hogere kosten die samenhangen met de bevolkingsgroei, kwaliteitsverbeteringen of taakuitbreidingen. Door de actuele ramingen daalt het volume accres in 2026 en verder. Loon- en prijsontwikkelingsaccres Het prijsdeel compenseert gemeenten voor de loon- en prijsstijgingen. Het Rijk baseert het LPO accres op de prijs bruto binnenlands product (pbbp) van het lopende jaar. Door de actuele ramingen daalt het LPO accres in 2025 en verder.

Btw-compensatiefonds (BCF) Het BCF is een apart fonds dat gemeenten compenseert voor betaalde btw over goederen en diensten voor hun nietondernemersactiviteiten (publiekrechtelijke taken). Het BCF heeft een plafond. Dit plafond muteert jaarlijks met het accrespercentage. Als de gezamenlijke declaraties van alle gemeenten onder dit plafond blijven, dan stort het Rijk het verschil terug in het gemeentefonds. Bij een overschrijding volgt een uitname. Jaarlijks keert het Rijk over het huidige jaar een voorschot uit bij de septembercirculaire. En bij de meicirculaire volgt de definitieve afrekening van het voorgaande jaar. Technische mutaties Technische mutaties zijn verschuivingen in de verdeling van het gemeentefonds door veranderingen in maatstaven en hoeveelheden. Door de actualisering van deze maatstaven muteert de algemene uitkering.

2. Taakmutaties Deze mutaties hangen direct samen met het overdragen of aanpassen van taken tussen Rijk en gemeenten. Taakmutaties zijn gekoppeld aan de uitvoering van een specifieke taak. 2.1 Taakmutaties Participatie Participatiewet in Balans Het Rijk voegt middelen toe aan de algemene uitkering om de Participatiewet in Balans te implementeren. Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. Ook dragen deze middelen bij aan het verstrekken van de premie arbeidsinschakeling voor jongeren. 2.2 Taakmutaties Individuele voorzieningen Jeugd Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 Het Rijk compenseert gemeenten voor de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. In het voorjaar spraken de VNG en het kabinet over de compensatie van de incidentele tekorten in de jeugdzorg. Gemeenten ontvangen compensatie ter ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp volgens de afspraken in de Hervormingsagenda. Het gaat dan om het versterken van de sociale basis en stevige lokale teams. En aandacht voor het verbeteren van kind- en gezinsbescherming en de bredere integrale aanpak sociaal domein.

Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp Het Rijk voegt de gereserveerde middelen op de Aanvullende Post (AP) Jeugdhulp toe aan de algemene uitkering. Dit betreft op de Aanvullende Post gereserveerde middelen voor loon- en prijsbijstelling. Deze hangen samen met de voor Jeugdzorg gereserveerde middelen uit het Coalitieakkoord Rutte IV. De middelen voor de jaren 2024 en 2025 voegde het Rijk in de meicirculaire 2023 al toe aan de algemene uitkering. Nu voegt het Rijk ook de middelen voor het jaar 2026 toe aan de algemene uitkering. 2.3 Taakmutaties Sociale basisvoorzieningen Wet integrale suïcidepreventie Op 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidespreventie in werking. Als gemeente voeren we op basis van deze wet suïcidepreventie uit. We nemen suïcidepreventie mee in ons gezondheidsbeleid.

2.4 Taakmutaties Individuele voorzieningen Wmo Indexatie Wmo demografie We bereiden ons voor op de alternatieve financieringsvorm van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De alternatieve financieringsvorm van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) wordt uitgewerkt. Deze financieringsvorm houdt beter rekening met de kostenontwikkeling in de Wmo en demografische ontwikkelingen. 2.5 Taakmutaties Bestuur en ondersteuning Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen Het kabinet stelt middelen beschikbaar voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober. Deze vergoeding is aanvullend op de vergoeding die gemeenten jaarlijks via het gemeentefonds krijgen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen.

3. Decentralisatie-uitkeringen Deze mutaties zijn specifieke uitkeringen voor bepaalde beleidsterreinen. Hierbij hebben gemeenten wel beleidsvrijheid, maar de middelen zijn geoormerkt voor een bepaald doel. Impulsbudget sociale infrastructuur Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het ondersteunen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Vanaf 2025 tot en met 2034 stelt het Rijk een (impuls)budget beschikbaar om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. We richten de sociale infrastructuur in met de daarbij horende doelen. Versterking omgevingsveiligheidsdiensten Gemeenten voeren bepaalde taken uit van het vervolg op de Meerjarenagenda Versterking Omgevingsveiligheid (MVO). Dit kwamen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) overeen. We voeren de wettelijke taken uit op het terrein van omgevingsveiligheid.

Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet kregen we een nieuwe taak in het zoeken naar opvangplekken. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag verdeelt het Rijk op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Het Rijk vervangt de specifieke uitkering (SPUK) voor de capaciteitsinzet voor het klimaat- en milieubeleid (CDOKE) door een decentralisatie-uitkering. In het regeerakkoord sprak het kabinet af om een aantal specifieke uitkeringen over te hevelen naar het gemeentefonds. De overheveling is met een korting van 10%. In 2026 stelt het Rijk middelen beschikbaar voor de taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. De middelen zijn ook beschikbaar voor 2027 tot en met 2030. Maar het Rijk bepaalt de uitkeringsvorm op een later moment. De omzetting van de SPUK naar de decentralisatie-uitkering verloopt budgettair neutraal. Overheidsbrede Dienstverlening Het Rijk vervangt de SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) door een decentralisatie-uitkering. Deze middelen faciliteren gemeenten om ondersteuning te bieden bij regelzaken met de digitale overheid. Gemeenten bepalen lokaal waar en welke vorm van ondersteuning passend is. De omzetting van de SPUK naar de decentralisatie-uitkering verloopt budgettair neutraal.

4. Participatie-uitkeringen Deze mutaties zijn specifiek bedoeld voor de uitvoering van de participatiewet. Gemeenten ondersteunen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Rijksbijdrage Beschut Werk Het Rijk stelt middelen beschikbaar om de werking van de loonkostensubsidie (LKS) bij beschut werk te verbeteren. Uit onderzoekt blijkt dat de loonwaardesystematiek leidt tot een overschatting van de loonwaarde. De LKS is hierdoor te laag. Werknemers met een indicatie beschut werk ontvangen een vaste vergoeding voor gemiste loonkosten. Om deze maatregel in te voeren is een wetswijziging nodig. Deze wetswijziging treedt naar verwachting in 2028 in werking. Tot die tijd voegt het Rijk de extra middelen toe aan de Rijksbijdrage Beschut Werk.