1578633 RVS Kruisingen N59 Zierikzee en reconstructie Grevelingenstraat

Raadsvoorstel

Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Middel, Dit voorstel is tot stand gekomen na een lang traject van voorbereiding. Met dit advies slaan we een belangrijke piketpaal dat richtinggevend is voor de oplossing van een aantal infrastructurele problemen in en om Zierikzee. Ontwerp- en investeringsvoorstellen voor infrastructurele opgaven - kruisingen N59 Zierikzee en de reconstructie Grevelingenstraat 1578633 16 september 2025 Actief openbaar Ruimte en Milieu (RenM) J.G. Smit Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1) Kennis te nemen van de rapportages Infrastructurele opgaven Zierikzee a. ‘N59 Zierikzee: van Reconstructieopgaven naar Richtinggevend Ontwerp’, en b. ‘Reconstructie Grevelingenstraat Zierikzee – Variantenafweging; 2) In te stemmen met a. het ‘Richtinggevend ontwerp’ voor de verkeerskundige oplossingen op de N59 - binnen de bebouwde kom van Zierikzee – specifiek voor de reconstructies/de aanleg van • de kruising N59/N654, inclusief fiets- en voetgangerstunnel; • de nieuwe kruising N59/Grevelingenstraat, zonder fiets- en voetgangerstunnel; en • de kruising N59/Laan van St. Hilaire/Zandweg, inclusief twee fiets- en voetgangerstunnels; b. het ‘voorlopig ontwerp’ Reconstructie Grevelingenstraat – Variant ‘Optimaal’; 3) Een investeringskrediet ter beschikking te stellen voor de reconstructie van het wegvak vanaf de kruising N59/N654 tot aan de Emil Sandströmweg voor een bedrag van € 631.734 (prijsniveau 2029). a. De extra afschrijvingslast vanaf 2030 van € 25.269 te dekken uit de reserve strategische visie via de reserve dekking afschrijvingslasten; b. De extra rentelast vanaf 2030 van € 17.057 (per jaar aflopend) te dekken uit de budgettaire ruimte. 4) Een investeringskrediet ter beschikking te stellen voor de realisatie van een kruispuntoplossing ter hoogte van N59/Grevelingenstraat voor een bedrag van € 3.110.000 (prijsniveau 2028) a.

De extra afschrijvingslast vanaf 2029 van € 124.400 te dekken uit de reserve strategische visie via de reserve dekking afschrijvingslasten; b. De extra rentelast vanaf 2029 van € 83.970 (per jaar aflopend) te dekken uit de budgettaire ruimte. 5) Een investeringskrediet ter beschikking te stellen voor de Reconstructie Grevelingenstraat voor een bedrag van € 7.924.631 (prijsniveau 2028). a. De extra afschrijvingslast vanaf 2029 van € 316.985 te dekken uit de reserve strategische visie via de reserve dekking afschrijvingslasten; b. De extra rentelast vanaf 2029 van € 213.965 (per jaar aflopend) te dekken uit de budgettaire ruimte. 6) Het benodigde budget/investeringskrediet van ruim € 22 miljoen voor de reconstructie van de kruising N59/Laan van St Hilaire/Zandweg en twee fiets- en voetgangerstunnels, met prioriteit te betrekken bij de overwegingen in de kadernota 2027 (voorjaar 2026). 7) Kennis te nemen van een subsidieaanvraag Woningbouw op Korte Termijn bij het Rijk voor medefinanciering van twee fiets- en voetgangerstunnels - als onderdeel van de reconstructie kruising N59/Laan van St. Hilaire/Zandweg. Inleiding

Pagina 1 van 11

De verkeersontsluiting van Zierikzee staat al langere tijd op de agenda. Een korte samenvatting, ‘Terugblik ’ treft u aan als Bijlage 1. We hebben in nauwe samenwerking met de wegbeheerders Rijkswaterstaat (hierna: RWS), Waterschap Scheldestromen en Provincie Zeeland onderzoeken uitgevoerd en mogelijke oplossingsvarianten uitgewerkt, wat heeft geleid tot een richtinggevend ontwerp voor het tracé van de N59 binnen Zierikzee. Samen met een voorlopig ontwerp voor de Reconstructie van de Grevelingenstraat leggen we dit aan u voor ter besluitvorming. A. Integraal ‘Richtinggevend ontwerp voor de N59 Zierikzee Binnen bebouwde kom Samen met RWS werkten wij eerst – ter uitvoering van de uitkomsten van het Dynamisch verkeersmodel aan de nadere uitwerking van de kruising N59/N654 (de grote rotonde). Samen constateerden betrokken partijen en adviseurs dat door de samenhangende mobiliteitsopgaven de focus niet te snel enkel en alleen op de reconstructie van deze rotonde moest worden gelegd. Er is sprake van samenhang met een aantal aandachtspunten (zoals het opheffen van directe aansluitingen op de N59 van zowel de Oudeweg als de Zandweg) die vroegen om een bredere kijk op de herinrichting N59 binnen Zierikzee. Om Zierikzee in de toekomst robuust bereikbaar te houden, is een herinrichting van de N59 tussen de nieuwe aansluiting Grevelingenstraat en de aansluiting met de N256 gewenst.

Vervolgens is er intensief samengewerkt door RWS en gemeente. Het ontwerpproces is uitgevoerd volgens de systematiek die RWS hanteert. De eerste drie fasen van dit proces zijn doorlopen: 1. Functioneel ontwerp (FO): de hoofdstructuur en het principe van profielen zijn bepaald; 2. Elementair ontwerp (EO): de profielen zijn in het gebied geprojecteerd en ruimtelijke knelpunten zijn in beeld gebracht; 3. Inpassend ontwerp (IO): de oplossingen en knelpunten zijn nader uitgewerkt; De volgende fasen 4 tot en met 7 zijn nader benoemd onder ‘Vervolg’. Deze intensieve samenwerkingsperiode van 2023 tot heden heeft ertoe geleid dat - op basis van vooraf geformuleerde uitgangspunten - er een gezamenlijk gedragen ‘Richtinggevend ontwerp’ voor deze (reconstructie)opgaven van de kruisingen - vanuit de projectgroep - op tafel ligt. Op 11 december 2024 is dit eindresultaat in de stuurgroep van de gebiedsgerichte aanpak (GGA) Zierikzee door de vier wegbeheerders, als ‘Richtinggevend ontwerp’ vastgesteld. Per deelopgave 1A, 1B, 2 (hierna nader benoemd) moeten partijen afspraken maken over · prioritering, · financiering en · uitvoering. In het rapport ‘N59 Zierikzee: Van Reconstructieopgaven naar Richtinggevend Ontwerp’ (Bijlage 2) kunt u gedetailleerd kennis nemen van de uitgevoerde faseringstappen in dit ontwerpproces.

Ook zijn naast het de integrale ontwerptekeningen (Bijlagen 2A en 2B), de overwegingen bij de deelontwerpen per kruising toegelicht, waarbij het totale bijbehorend te vernieuwen wegvak toegerekend wordt aan drie kruisingen: · Fase 1A : Reconstructie kruising N59/N564 Lange Blokweg (opgave RWS) · Fase 1B : Nieuwe kruising N59/Grevelingenstraat (opgave gemeente ) · Fase 2 : Reconstructie kruising N59/Laan van St. Hilaire/Zandweg (opgave voor de verschillende wegbeheerders, RWS, gemeente SD en Waterschap Scheldestromen). B. Reconstructie Grevelingenstraat Als gevolg van de voorziene rechtstreekse ontsluiting op de N59 wijzigt de functie van de Grevelingenstraat van een erftoegangsweg naar een gebiedsontsluitingsweg, en zal de verkeersdruk toenemen. Om aan deze functie te kunnen voldoen moet de bestaande situatie worden gereconstrueerd. De reconstructie van de Grevelingenstraat is dus noodzakelijk als wordt geïnvesteerd in de realisatie van een aansluiting (met de voorgestelde rotonde) op de N59. · Fase 1C : Reconstructie Grevelingenstraat, aansluitend op en in samenhang met het hiervoor benoemde deelproject Fase 1B (opgave gemeente).

In het rapport ‘Reconstructieopgave Grevelingenstraat Zierikzee – Variantenafweging’ (Bijlage 3) - tot stand gekomen in samenwerking met de adviesbureaus Haskoning en Juust - kunt u gedetailleerd kennis nemen van de ontwerptekeningen van drie varianten Optimaal, Suboptimaal en Minimaal, de voor- en nadelen, de afwegingen en het advies.

Pagina 2 van 11

Voor een goede werking van het verkeerssysteem binnen Zierikzee is het belangrijk dat de Grevelingenstraat een volwaardige aanvulling wordt op, en daarmee alternatief voor, de route via de Laan van St. Hilaire. Daarnaast waarborgt variant “Optimaal” voor een consistent veilige oplossing over het gehele traject doordat de verkeersstromen (auto’s-voetgangers-fietsers) overzichtelijk gescheiden zijn.

C. Overige opgaven op en aan het traject N59 · Fase 3: Verplaatsing tankstation (opgave RWS). In de projectgroep is vastgesteld dat de verplaatsingsopgave van het tankstation – in nieuwe vorm en voorzieningen – zich het beste concentreert op een uitwerking richting de kruising N59/Weg van de Val. Nadere afspraken over wie welke kosten – geraamd op € 7.000.000 – draagt en wanneer verplaatsing kan plaatsvinden, zijn niet aan de orde gekomen. De bovengenoemde kosten betreffen enkel inzicht in de kosten van verplaatsing. De extra opbrengsten van een nieuwe betere locatie, met veel meer passanten, zijn hierin niet verdisconteerd. Om het tankstation daarheen te verplaatsen dient ook te worden voorzien in een andere kruispuntvorm. Dit valt niet binnen de verplaatsingskosten. · Fase 4: Wegvak 3: tussen kruising N59/N654 en VRI Weg van de Val (opgave RWS). In de projectgroep is na uitvoerig overleg en onderzoeken een conclusie getrokken. Hoewel een parallelstructuur voor landbouwverkeer volgens de richtlijnen de voorkeur geniet, wegen de zeer aanzienlijke kosten van een ruimtelijke inpassing hiervan niet op tegen het beperkte gebruik door landbouwverkeer.

Na onderzoek of alternatieve oplossingen toepasbaar zijn, is het advies van de projectgroep aan de stuurgroep – met handhaving van een 80km regime - om landbouwverkeer op dit gedeelte van de N59 toe te staan, zonder precedentwerking voor overige locaties (in Nederland). Verdere besluitvorming zal via de stuurgroep van de GGA Zierikzee verlopen, waarna de formele besluitvormingsprocedure via RWS verloopt. Hiermee kan een definitieve oplossing voor het landbouwnetwerk worden bereikt, waardoor het landbouwverkeer in en om Zierikzee bij routes van noord naar zuid en omgekeerd niet meer genoodzaakt zijn om door de Calandweg te rijden. Hiermee komt de wens van zowel de inwoners als de landbouwers om een betere en veiligere route voor dit landbouwverkeer bijna tot realisatie. Er zullen nog aanvullende maatregelen binnen diverse straten in Noorderpolder en/of de Calandweg nodig zijn om het landbouwverkeer hier uit te sluiten Toelichting over ingediende subsidieaanvraag via WoKT 2.0 ( Wonen op Korte Termijn én Infra ) Het kabinet heeft een doelstelling om 100.000 woningen per jaar te realiseren. Er zijn middelen vrijgemaakt bij het ministerie van VRO en IenW.

De tot 31 augustus 2025 opengestelde subsidie Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) 2.0 ( ter grootte van € 2,5 miljard) bood de mogelijkheid om voor projecten van aaneengesloten woningbouwopgaven van meer dan 200 eenheden een subsidiebedrag aan te vragen. Gericht op investeringen in bovenplanse (lokale, regionale en nationale) infrastructuur, mobiliteitsmaatregelen, en/of infrastructurele inpassingsmaatregelen (bijvoorbeeld geluidsreductie of veiligheid) ten behoeve van ontsluiting van nieuwe woningbouw. De gemeente diende een aanvraag in voor cofinanciering van twee fiets- en voetgangerstunnels voor het ontwerp rotonde N59/Laan van St. Hilaire/Zandweg. Op 24 juli 2025 hebben wij het project mondeling toegelicht bij het ministerie van IenW. Na deze eerste toets blijkt onze aanvraag kansrijk. De woningbouwopgave sluit goed aan op de voorwaarden. De maximale subsidiebijdrage per woning bedraagt € 20.000 per stuk. In de door ons ingediende aanvraag is een bijdrage verzocht, gebaseerd op 525 woningen met een bijdrage van € 18.200 per woning. Beoogd resultaat Een goed bereikbare en ontsloten centrumstad Zierikzee, verkeersveilig voor alle vormen van mobiliteit, te weten autoverkeer, openbaar vervoer, fietsverkeer en landbouwverkeer, zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat.

Argumenten 1.1 ) Beide rapporten geven inzicht in de problematiek van de bereikbaarheid, ontsluiting en verkeersveiligheid van Zierikzee en de mogelijke oplossingen hiervoor. Na een intensieve periode van gedegen samenwerking en respect voor de verschillende belangen van de wegbeheerders ligt er na een gedegen analyse een gezamenlijk gedragen ontwerp met oplossingsrichtingen Pagina 3 van 11

voor een betere doorstroming, verkeersveiligheid en leefbaarheid voor de omgeving van de N59 binnen de bebouwde kom. 2.1 ) Betere bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid zijn randvoorwaarden voor het realiseren van onze verantwoorde groeiambitie, zoals opgenomen in de herijkte strategische visie Tij voor de toekomst. Met de actualisatie van onze strategische visie Tij voor de toekomst streven we naar een verantwoorde groei. Schouwen-Duiveland wil groeien richting 40.000+ inwoners. Ook de ontwikkeling van provinciale toekomstvisie ‘’Zeeland 2050’’ sluit hierop aan. Een toekomstbestendig mobiliteitsplan ten behoeve van verkeersdoorstoom en verkeersveiligheid ligt aan de basis voor verantwoorde groei. Deze zorgen voor een goede ontsluiting van een nieuwe woonwijk in Zierikzee Noordwest. En maken ook andere kernen in Schouwen-Duiveland beter bereikbaar. 2.2 ) Het richtinggevend ontwerp van de N59 met de kruispuntoplossingen resulteert in een betere doorstroming in westelijke en oostelijke richting, en waarborgt een veilige bereikbaarheid van de kern Zierikzee. Overeenkomstig de doelstellingen van RWS voldoet het Richtinggevend ontwerp van de N59 met de nieuwe kruispuntoplossingen binnen de nieuwe bebouwde kom van Zierikzee aan de eisen van een goede, betere doorstroming van het doorgaande verkeer en verbetering van veiligheid voor alle verkeersdeelnemers.

2.3 ) De keuze voor een nieuwe kruising N59/Grevelingenstraat zonder fiets- en voetgangerstunnels wordt onderbouwd door aanwezige of toekomstige alternatieve fiets- en voetgangerstunnels op het traject binnen de bebouwde kom. Door de geraamde hoogte van de aanlegkosten voor een fiets- en voetgangerstunnel bij de Rotonde Grevelingenstraat – bijna € 10 miljoen (prijspeil 2025) – in relatie tot het beperkte bestemmingsverkeer en het aantal fietsers en voetgangers op deze locatie, en de bijbehorende levenscycluskosten, stellen wij voor om deze kruispuntoplossing, een rotonde zonder fiets- en voetgangerstunnel te maken. Verkeerskundig kunnen we dit onderbouwen, mits er goede aanduidingen voor fietsers zijn naar aanwezige of toekomstige alternatieven voor de fietser en voetganger. Afzien van een fiets- en voetgangerstunnel op de locatie Grevelingenstraat houdt direct verband met de noodzaak om werk te maken van de reconstructie van de kruising N59/Laan van Sint Hilaire. Deze te voorzien van een veilige fietsroute en daarmee samenhangende voorzieningen van twee fiets- en voetgangerstunnels zoals opgenomen in het Richtinggevend ontwerp. 3.1 ) Het ontwerp van de reconstructie kruising N59/N564 vraagt ook om een herinrichting van de het wegvak tussen de nieuwe kruispuntvorm, de turborotonde en de kruising van de Lange Blokweg en de Emil Sandströmweg.

Dit wegvak vraagt binnen de beperkte ruimte om een duidelijke inrichting voor de weggebruikers, fietsers, voetgangers en gemotoriseerd verkeer. Parkeren langs deze relatief drukke weg zal moeten worden opgelost. 3.3. ) Dekking uit de reserve strategische visie is opportuun gezien het strategisch belang van het project en het beperken van het effect op de budgettaire ruimte Voor de inzet van de strategische visie zijn een aantal criteria gesteld: a) Projecten of activiteiten waarvoor we het geld aanwenden, moeten bijdragen aan het behalen van doelen uit de strategische visie. Met de strategische visie Tij van de toekomst zetten we in op verantwoorde groei, gericht op het behouden van voorzieningen en het versterken van toekomstige welvaart en welzijn. Een goed bereikbaar en verbonden eiland is een randvoorwaarde om verantwoord te kunnen groeien. Het financieren van de gemeentelijke opgaven voor de aanpak van de N59 binnen de bebouwde kom van Zierikzee uit de reserve ‘’strategische visie’’ past hierbij. De weg vormt niet alleen toegang tot Zierikzee en haar voorzieningen, maar ook een belangrijke verbinding tussen dorpen, kernen en steden op ons eiland. Aanpassingen aan de weg zijn nodig voor veiligheid, leefbaarheid en ontwikkelruimte voor woningen en bedrijven, en dragen daarmee bij aan de koers voor Schouwen-Duiveland.

b) De middelen zijn vooral bedoeld om knelpunten te helpen oplossen of onderzoeksvragen uit te voeren. In dit raadsvoorstel wordt duidelijk gemaakt dat er meerdere bestaande belangrijke knelpunten worden opgelost en dat we met deze projecten de soepele verkeersafwikkeling in Zierikzee ook voor de toekomst waarborgen. c) De projecten of activiteiten zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma voor de periode waarbinnen we de uitgaven doen.

Pagina 4 van 11

De verkeersontsluiting van Zierikzee staat al langere tijd op de agenda en met dit raadsvoorstel wordt invulling gegeven aan de wensen van de raad naar aanleiding van diverse moties en een bestuursopdracht. Een en ander is verder toegelicht in de terugblik in bijlage 1. d) Alvorens we een beroep doen op de gelden is afgewogen of er regulier geld beschikbaar is in de begroting. Zoals in de financiële paragraaf is toegelicht laat de prognose van de budgettaire ruimte 2026-2029 in de Kadernota 2026 een structureel negatief beeld zien. Door de inzet van de reserve strategische visie beperken we het negatieve effect van dit raadsvoorstel op de budgettaire ruimte. e) Daarnaast is onderzocht of externe bronnen, zoals subsidies, bij kunnen dragen aan bekostiging van het project of de activiteit. Ja f) Bij het beschikbaar stellen van de middelen handelen we conform de regels van de Financiële Verordening. Ja g) De uitgaven van de gelden zijn zichtbaar binnen de programmabegroting en programmaverantwoording, zodat de raad in staat is zijn controlerende taak uit te voeren. De gevolgen van dit raadsvoorstel worden, na goedkeuring door uw raad via de reguliere P&C cyclus in begroting verwerkt. 4.1 ) Voor een goede bereikbaarheid van Zierikzee is het van belang een extra ontsluiting te realiseren op de N59.

Op basis van alle inzichten uit de inventarisatie en analyse (Juust, 2021) en het Dynamisch Verkeersmodel (Haskoning, 2022) is geconcludeerd dat een extra ontsluiting aan de westzijde van Zierikzee op de N59 noodzakelijk is door middel van het doortrekken van de Grevelingenstraat (Zierikzee-West) met een aansluiting op de N59. Het oplossende vermogen van deze extra aansluiting op de N59 kenmerkt zich door de spreiding van het verkeer en een verbeterde doorstroming, zowel op de N59/Nieuwe Koolweg als de Laan van St. Hilaire. Als er in de huidige situatie een calamiteit voordoet op- of in de directe omgeving van de Laan van Sint Hilaire is de kans groot dat het hele gebied volledig vast komt te staan. Het is een groot risico dat de gehele wijk Poort Ambacht en een deel van de binnenstad afhankelijk is van één toegang ontsluitingsweg op de N59. 5.1 ) Een gelijkwaardige inrichting van de Grevelingenstraat zorgt voor een gelijkwaardig alternatief . Voor de werking van het verkeerssysteem is het belangrijk dat de Grevelingenstraat een volwaardig alternatief wordt voor de route via de Laan van St. Hilaire. Daarnaast waarborgt variant “Optimaal” voor een consistent veilige oplossing over het gehele traject doordat de verkeersstromen (auto’s-voetgangers-fietsers) overzichtelijk gescheiden zijn. 6.1. ) Over het financieringsvraagstuk van de reconstructie kruising N59 / Laan van St.

Hilaire / Zandweg wordt later definitief besloten. De prognose van de budgettaire ruimte 2026-2029 in de Kadernota 2026 laat een structureel negatief beeld zien. Voor het structureel in evenwicht van de meerjarige budgettaire ruimte zetten we, zoals aangekondigd in de Kadernota 2026, gezamenlijk (bestuur en organisatie) in op de opgave om te komen tot een realistische begroting en planning. Dit met als doel het duurzaam financieel in evenwicht brengen van de meerjarenbegroting. De uitkomsten van deze opgave en de mogelijk te maken keuzes hierin volgen in het 2e kwartaal 2026 en betrekken we bij de Kadernota 2027. Deze ontwikkeling van de GGA wordt hierin met prioriteit meegenomen. Daarnaast zullen we met de overige wegbeheerders RWS (doorstroming en veiligheid) en Waterschap Scheldestromen (veilige aansluiting Zandweg) – gelet op ieders belang bij de voorgestelde maatregelen nog nadere afspraken moeten maken over de verdeling van kosten voor de aanleg van deze turborotonde met flankerende maatregelen, o.a.

twee samenkomende/vervangende ontsluitingswegen en twee fiets- en voetgangerstunnels, In de definitieve besluitvorming over de bruto/netto-financiering van de twee fiets- en voetgangerstunnels is het ook van belang om te weten of de subsidiebijdrage WoKT 2.0 zoals hiervoor benoemd, wordt toegekend, immers een 100% financiering of een 35% financiering voor de fiets- en voetgangerstunnels onder de Laan van St. Hilaire is een significant verschil voor de gemeentelijke begroting. 7.1 ) De subsidieaanvraag sluit aan op de verwachte woningbouw in Zierikzee Noordwest. In het gebied is circa 10 hectare uitgeefbaar voor woningbouw. Dat levert naar verwachting 450 tot 600 woningen op. Gemiddeld zijn dat 525 woningen. Dit aantal voldoet ruim aan de subsidie-eis van minimaal 200 woningen. Voor 525 wooneenheden bedraagt de maximale subsidie: 525 x € 20.000 = € 11.000.000;

Pagina 5 van 11

7.2 ) De subsidie maakt een sluitende begroting mogelijk bij realisatie van deze bovenplanse infrastructurele maatregel: fiets- en voetgangerstunnels. Voor deze woningbouwlocatie zijn bovenplanse investeringen nodig, zoals twee fiets- en voetgangerstunnels bij de N59. De subsidieaanvraag bedraagt 525 x € 18.200 = € 9.555.000. Dit subsidiebedrag ligt iets lager dan de maximale 65% van de totale kosten (€ 14.709.254 - prijspeil 2025). De gemeente draagt het resterende bedrag van € 5.154.254 bij, als de subsidie wordt toegekend. 7.3 ) Deze infrastructurele maatregelen versterken de veiligheid en leefbaarheid in en rond het gebied. De tunnels op deze locatie zorgen voor een veilige en comfortabele verbinding voor de nieuwe bewoners in Zierikzee Noordwest, maar ook voor de overige bewoners, scholieren, bezoekers en toeristen die de kern van Zierikzee per fiets of te voet benaderen. Deze maatregelen maken de leefbaarheid van de nieuwe wijk ten opzichte van de voorzieningen aantrekkelijk. 7.4 ) Deze subsidieaanvraag vergroot de kans op de haalbaarheid en daarmee het zicht op realisatie van de reconstructie kruising N59/Laan van St. Hilaire /Zandweg. De aanvraag van een subsidie WoKT 2.0 (Versnelling van Woonopgaven in combinatie met Infrastructurele opgaven) voor deze locatie sluit goed aan op de voorgenomen investeringen, omdat precies beoogt waar de subsidie voor is bedoeld.

Voor Zierikzee Noordwest is namelijk op verzoek van de raad een conceptgebiedsvisie opgesteld, waar ruimte wordt gecreëerd voor de realisatie van Wonen, met een doelstelling van ten minste 2/3 sociale woningen en betaalbare woningen en het overige boven deze grenzen. De nieuwe, te realiseren woningen liggen ten opzichte van het centrum en voorzieningen aan de andere zijde van de N59. Bezien vanuit het oogpunt veiligheid en leefbaarheid vragen deze nieuwe woningen – voor de fietsers en voetgangers – om voorzieningen zoals een moderne fiets- en voetgangerstunnel. Kanttekeningen 2.1 ) Idealiter wordt op iedere kruising een ongelijkvloerse kruising voorzien. In de meest ideale situatie wordt bij iedere kruising van de N59 een ongelijkvloerse kruising (een tunnel) voorzien voor fietsers en voetgangers. In het tracé van de N59 Zierikzee binnen de bebouwde kom zijn naast deze locatie (Grevelingenstraat/N59) voor de noord/zuid kruisingen al twee tunnels voor fiets- en voetgangers voorzien, te weten bij de kruisingen/rotondes N59/N564 Lange Blokweg en N59/Laan van St. Hilaire. Deze kruising is de locatie die het meest wordt gebruikt door scholieren naar de scholen en bewoners en toeristen naar het centrum/sportcomplex.

Gelet op de grote kosten - bijna € 10 miljoen (prijspeil 2025) - die het aanleggen van een fiets- en voetgangerstunnel met zich meebrengt en de toekomstige nabijheid van fiets- en voetgangerstunnels op twee nabije rotondes, hebben we er in dit voorstel voor gekozen om de aansluiting N59/Grevelingenstraat te realiseren zonder fiets- en voetgangerstunnels. 3.1 ) Voordat het ontwerp nader wordt uitgewerkt moet nadere afstemming plaatsvinden met de bewoners aan de Lange Blokweg. De opgave aan de Lange Blokweg vraagt om meer veiligheid en daarmee een andere inrichting. De voorgenomen verandering beïnvloedt de leefomgeving van omwonenden van de Lange Blokweg. Daarom gaan we met hen in gesprek over het ontwerp en bekijken we hoe we het ontwerp zoveel mogelijk op hun wensen kunnen aanpassen. 3.2 ) Dekking van afschrijvingslasten uit de reserve Strategische Visie heeft een aantal gevolgen (tevens van toepassing op beslispunt 4 en 5. Door de investeringen in de kruisingen N59 te dekken uit de reserve strategische visie voorkomen we een belasting van de budgettaire ruimte. De reserve strategische visie bevat voldoende middelen om deze investeringen te bekostigen (de reserve bevat ongeveer 30 miljoen ultimo 2029). Hier past echter ook een kanttekening bij.

Het totaalbedrag aan nieuwe (extra) kredieten voor de kruisingen N59 en de reconstructie Grevelingenstraat bedraagt additioneel wat al in de begroting is opgenomen: € 11.666.365,- . De uitname van dit bedrag zorgt ervoor dat er minder beschikbaar is voor overige strategische opgaven (bijvoorbeeld de masterplannen). Daarnaast heeft de uitname van dit bedrag gevolgen voor onze financiële kengetallen en de weerstandscapaciteit aangezien de reserve strategische visie onderdeel is van het weerstandsvermogen. 4.1 ) Met alleen de investering en aanleg van een extra ontsluiting op de N59 is niet alles opgelost. Naast deze maatregel zijn ook aanpassingen op diverse locaties aan het wegvak Nieuwe Koolweg – Rotonde N59 noodzakelijk voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. De verkeersveiligheid is op diverse locaties momenteel in het geding, onder andere door de aanwezigheid van het tankstation, met de vele (bijna) ongelukken en de onoverzichtelijke ontsluitingen van de Oudeweg en de Zandweg. Voor de

Pagina 6 van 11

oplossing, het ontwerp, de verplaatsing en de financiering van deze opgaven is de samenwerking met de verschillende partijen (wegbeheerders). 4.2 ) Financiering van aanleg en onderhoud van de nieuwe kruising (rotonde N59/Grevelingenstraat) vindt volledig plaats door gemeente Schouwen-Duiveland. RWS heeft na intensief overleg de bereidheid getoond medewerking te verlenen aan de aanleg van een calamiteitenontsluiting aan de Grevelingenstraat (Zierikzee-West) – N59, onder enkele voorwaarden: • Er wordt zorggedragen voor een goed ontworpen aansluiting volgens de CROW-ontwerpvoorschriften; • Er vindt zorgvuldige communicatie plaats door de gemeente richting betrokkenen in de omgeving; • Gemeente Schouwen-Duiveland legt de voorwaarden vast in een nader op te stellen overeenkomst met RWS, dan wel te koppelen aan de voorwaarden van de vergunningverlening. Zo ook is al in het begin van het gestarte proces afgesproken dat de kosten van ontwerp, realisatie, beheer en onderhoud van de door de gemeente gewenste extra aansluiting op de N59 volledig voor rekening van de gemeente zullen zijn. E.e.a. zal in de nadere uitwerking in een overeenkomst met RWS worden vastgelegd en aan u ter goedkeuring worden voorgelegd. 4.3 ) De optimale variant kent een langere voorbereiding en uitvoering.

De realisatie van de Optimale variant kent door meerdere verwervingen van enkele (delen van) percelen en/of opstallen een langere doorlooptijd. Voor één of meerdere bedrijven – waarmee al gesprekken worden gevoerd – zal een bedrijfsverplaatsing noodzakelijk zijn. 4.4 ) Deze opgaven leggen een fors beslag op ambtelijke capaciteit. Met het besluit de uitvoering van deze opgaven op te pakken leggen we niet alleen een claim op financiële middelen maar ook een forse claim op ambtelijke capaciteit. Net als geld kan ook ambtelijke capaciteit maar één keer worden ingezet. Dit betekent dat het nodig is scherper te prioriteren in andere opgaven in de fysieke leefomgeving. 5.1 ) Met dit besluit leggen we vanaf 2029 beslag op de budgettaire ruimte. Gezien het strategische belang en de voortgang van de werkzaamheden leggen wij dit voorstel nu aan u voor. In de Kadernota 2026 namen wij in de risicoparagraaf Bestaand beleid al op dat deze opgave de komende jaren financiële consequenties heeft voor onze gemeente. De aanbieding van dit voorstel loopt parallel met de aanbieding van de programmabegroting 2026-2029. De financiële consequenties voortvloeiend uit dit voorstel zijn daarom nog niet meegenomen in de programmabegroting 2026-2029. Bij de begrotingsbehandeling zal daarom rekening moeten worden gehouden met de gevolgen voor (met name) de budgettaire ruimte.

Ten tijde van de begrotingsbehandeling bieden wij u een actueel overzicht aan van de budgettaire ruimte, waarin wij de consequenties van dit raadsvoorstel voor u opnemen. 6.1 ) Met dit besluit lopen we vooruit op de integrale afweging bij de kadernota 2027. Met het besluit om deze investering met prioriteit te betrekken bij de kadernota vergroten we de uitdaging om de meerjarenbegroting structureel sluitend te krijgen. Het geeft ons echter ook de tijd om een aantal ontwikkelingen af te wachten, zoals het budgettaire beeld en de aangevraagde subsidie. 7.1 ) Alle wegbeheerders moeten een realistische en evenredige bijdrage doen aan de gezamenlijke opgaven rondom de reconstructie van de kruising N59/Laan van St. Hilaire/Zandweg. De reconstructie van de kruising N59/Laan van St. HIilaire/Zandweg raakt meerdere wegbeheerders, dus meerdere belangen. Hierover zullen nog nadere overleggen noodzakelijk zijn om een evenredige bijdrage aan deze opgave met RWS en Waterschap Scheldestromen overeen te komen. In de praktijk is tot 65% cofinanciering van het Rijk een fors aandeel van het totale bedrag. Daarom willen we deze kans niet aan ons voorbij laten gaan. Over de verdeling van de overige investeringsbedragen van o.a. de turborotonde en aansluitende wegen zal nader overleg volgen.

Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja 314992,00 Reserve strategische visie en budgettaire ruimte

In bijlage 3 is een verbeeldende samenvatting van de ramingen opgenomen met de nominale bedragen, samen met een bijbehorende bandbreedte. Pagina 7 van 11

Gelet op het feit dat het ontwerpproces nog maar gereed is tot en met het inpassend ontwerp, en er nog de nodige gegevens/onderzoeken moeten worden gedaan kent deze raming voor alle bedragen een spilbandbreedte voor planonnauwkeurigheid van (-/+25%). Beslispunt 3 Voor de constructie N59/N564 wordt het grootste deel bekostigd door RWS. Gemeente Schouwen-Duiveland doet enerzijds een bijdrage ter hoogte van € 1.050.000,- en heeft een subsidie toegekend gekregen van het ministerie van IenW voor een bedrag van € 2.044.263,-. Tussen de gemeente, RWS en het ministerie lopen nog gesprekken over de uitvoering van de werkzaamheden. Deze reconstructieopgave en daarmee de verantwoordelijkheid van deze kruising ligt primair bij RWS. De moeilijkheidsgraad van de uitvoering van deze reconstructie binnen dit traject, de ervaring met de systematiek van werken is bekend bij RWS. Als er na gezamenlijke afweging van alle risico’s – zoals nu al door ons voorzien – bestuurlijk voor wordt gekozen om de eindverantwoordelijkheid, aansturing van deze reconstructie bij RWS te laten liggen, zal voor het subsidiebedrag een verzoek aan het ministerie van IenW moeten worden gedaan om deze verstrekte subsidiegelden over te boeken naar RWS, als uitvoerder van deze opgave. Uiteraard wordt dan ook de gemeentelijke bijdrage overgemaakt.

De bijdrage van € 1.050.000,- is al opgenomen in de begroting (Raadsvoorstel onder zaaknummer 968753: ‘De raad voorstellen een bedrag van € 1.050.000 beschikbaar te stellen aan het Ministerie I&W/RWS voor de realisatie van fiets- en voetgangerstunnel nabij de nieuw aan te leggen turborotonde N59/N654’). Afhankelijk van het jaar van uitvoering worden de bouwkosten nog geïndexeerd. Dit kan effect hebben op onze bijdrage. Daarnaast is er in de berekeningen, gezien de fase waarin het project zich bevindt, rekening gehouden met een onnauwkeurigheidsmarge van 25% Mocht een en ander moeten leiden tot aanpassing van het krediet/ de begroting dan wordt u hierover geïnformeerd via de reguliere P&C cyclus. Voor het wegvak vanaf de kruising N59/N654 tot aan de Emil Sandströmweg is een extra investeringskrediet benodigd van € 539.943 plus 17% = € 631.734,- (prijsniveau 2029). Het voorstel is om · de afschrijvingslasten van jaarlijks € 25.269 (vanaf 2030) te dekken uit de reserve strategische visie. Hiertoe zal het bedrag van deze investering worden overgebracht van de reserve strategische visie naar de reserve dekking afschrijvingslasten. · de rentelasten van € 17.057 in 2030, en welke jaarlijks aflopen (wegens de dalende boekwaarde door afschrijvingen) te dekken uit de budgettaire ruimte. De BTW is een belangrijk aandachtspunt. De genoemde investeringsbedragen zijn inclusief BTW.

De BTW is voor RWS niet compensabel en vormt dus een kostenpost voor alle werkzaamheden die door hen worden uitgevoerd. Er is nog nader onderzoek nodig om te bepalen of hier nog mogelijkheden zijn om (een deel van) de BTW te compenseren. Hierover wordt u later nog geïnformeerd. Zo mogelijk worden de kredieten naar beneden bijgesteld. Beslispunt 4 De kosten voor deze rotonde komen volledig voor rekening van de gemeente. De gekozen kruispuntoplossing zonder fiets en voetgangerstunnel bedraagt € 5.340.000 (prijsniveau 2028 = jaar van uitvoering). Eerder heeft de raad in totaal € 2.500.000 beschikbaar gesteld voor de herinrichting van het wegvak Grevelingenstraat – calamiteitenontsluiting / aansluiting N-59 door middel van rotonde (gehonoreerde prioriteit begroting 2021). Het resterende bedrag van dit krediet is € 2.230.000. Deze kan worden ingezet om de investering deels te dekken. Er is netto een extra krediet nodig van € 3.110.000. Het voorstel is om · de afschrijvingslasten van jaarlijks € 124.400,- vanaf 2029) te dekken uit de reserve strategische visie. Hiertoe zal het bedrag van deze investering worden overgebracht van de reserve strategische visie naar de reserve dekking afschrijvingslasten. · de rentelasten van € 83.970 in 2029, en welke jaarlijks aflopen (wegens de dalende boekwaarde door afschrijvingen) te dekken uit de budgettaire ruimte.

Er is in de berekeningen, gezien de fase waarin het project zich bevindt, rekening gehouden met een onnauwkeurigheidsmarge van 25% Mocht een en ander moeten leiden tot aanpassing van het krediet/ de begroting dan wordt u hierover geïnformeerd via de reguliere P&C cyclus. De BTW is ook hier een belangrijk aandachtspunt. De genoemde investeringsbedragen zijn inclusief BTW.

Pagina 8 van 11

Deze kosten zijn op basis van de huidige gegevens – als mogelijk gedelegeerd ontwikkelaar – voor een project dat eigendom wordt van RWS niet verrekenbaar. Nadere studie of het geheel of een deel van de BTW gecompenseerd kan worden is nodig. Over de uitkomsten hiervan wordt u later nog geïnformeerd. Zo mogelijk wordt het krediet naar beneden bijgesteld. Beslispunt 5 De kosten voor reconstructie Grevelingenstraat komen volledig voor rekening van de gemeente. De gekozen variant ‘Optimaal’ betekent een benodigde investering van € 7.924.631,- (prijsniveau 2028). Het voorstel is om · de afschrijvingslasten van jaarlijks € 316.985,- vanaf 2029) te dekken uit de reserve strategische visie. Hiertoe zal het bedrag van deze investering worden overgebracht van de reserve strategische visie naar de reserve dekking afschrijvingslasten. · de rentelasten bedragen € 213.965 in 2029, en welke jaarlijks aflopen (wegens de dalende boekwaarde door afschrijvingen) te dekken uit de budgettaire ruimte. Er is in de berekeningen, gezien de fase waarin het project zich bevindt, rekening gehouden met een onnauwkeurigheidsmarge van 25% Mocht een en ander moeten leiden tot aanpassing van het krediet/ de begroting dan wordt u hierover geïnformeerd middels de reguliere P&C cyclus. De genoemde bedragen in deze investering zijn exclusief BTW.

De werkzaamheden worden uitgevoerd door de gemeente en betreffen een gemeentelijke weg. De BTW is derhalve volledig compensabel. Beslispunt 6 De kosten voor de reconstructie van de kruisingen N59/Laan van St Hilaire/Zandweg betekenen een benodigde investering van bijna € 22 miljoen (prijsniveau 2028). De kapitaallasten van deze totale investering in turborotonde en twee fiets- en voetgangerstunnels bedragen ongeveer € 1.450.000 en hier is nog geen dekking voor, want er zijn nog geen afspraken met de andere betrokken wegbeheerders, over verdeling en toerekening. Zie relatie met beslispunt 7. Gezien de omvang van deze investering en volgordelijkheid van de investeringen in de kruisingen N59 stellen we voor om deze investering te betrekken bij de overwegingen in de kadernota 2027 (voorjaar 2026). De prognose van de budgettaire ruimte 2026-2029 in de Kadernota 2026 laat een structureel negatief beeld zien. Voor het structureel in evenwicht van de meerjarige budgettaire ruimte zetten we, zoals aangekondigd in de Kadernota 2026, gezamenlijk (bestuur en organisatie) in op de opgave om te komen tot een realistische begroting en planning. Dit met als doel het duurzaam financieel in evenwicht brengen van de meerjaren begroting. De uitkomsten van deze opgave en de mogelijk te maken keuzes hierin volgen in het 2e kwartaal 2026 en betrekken we bij de Kadernota 2027.

Deze verdere ontwikkeling van de GGA wordt hierin meegenomen. Beslispunt 7 Kennisnemen van een subsidieaanvraag Woningbouw op Korte Termijn bij het Rijk ter grootte van een bedrag van € 9.555.000 voor medefinanciering van twee fiets- en voetgangerstunnels - als onderdeel van financiering van de reconstructie kruising N59/Laan van St. Hilaire/Zandweg. De subsidieaanvraag heeft geen directe financiële gevolgen maar speelt een rol in de overwegingen met betrekking tot de dekking van investeringen in de reconstructie van de kruisingen N59/Laan van St Hilaire/Zandweg. Resumé financiële gevolgen besluitvorming: In dit voorstel worden een aantal (extra) kredieten aangevraagd: · reconstructie van het wegvak vanaf de kruising N59/N654 tot aan de Emil Sandströmweg voor een bedrag van € 631.734,- (2029); · voor de kruispuntoplossing ter hoogte van N59/Grevelingenstraat een bedrag van € 3.110.000 (2028). · voor de reconstructie Grevelingenstraat een bedrag van € 7.924.631 (2028). Voor deze kredieten is het voorstel om hiervoor, uit de reserve strategische visie, een storting te doen in de reserve dekking afschrijvingslasten voor een totaalbedrag van € 11.666.365,Hierdoor hebben de afschrijvingslasten geen gevolgen voor de budgettaire ruimte. Deze investeringen zorgen voor rentelasten ten laste van de budgettaire ruimte:

Pagina 9 van 11

· reconstructie van het wegvak vanaf de kruising N59/N654 tot aan de Emil Sandströmweg voor een rentelast van € 17.057 (vanaf 2030); · voor de kruispuntoplossing ter hoogte van N59/Grevelingenstraat een rentelast van € 83.970 (vanaf 2029) · voor de reconstructie Grevelingenstraat een bedrag van € 213.965 vanaf 2029). De totale belasting voor de budgettaire ruimte voor deze investeringen bedraagt daarmee € 314.992,-. Hiermee dient rekening gehouden te worden bij de behandeling van de programmabegroting 2026-2029. Effect van de investeringen op de schuldpositie Onder bijlage 6 vindt u een uitwerking over het effect van de investeringen op de schuldpositie van de gemeente. Wij voldoen hiermee aan het bepaalde in artikel 5, lid 7, van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie van de gemeente Schouwen-Duiveland 2024. Communicatie Communicatie met de omgeving in het kader van omgevingsmanagement en participatie is van groot belang. Er gaat veel veranderen in het gebied en een zorgvuldig opgezet traject om de omgeving mee te nemen in de ontwikkelingen is van belang om draagvlak te creëren en bezwaren zoveel mogelijk te voorkomen.

In de Omgevingswet, is een voorschrift over participatie opgenomen, dat luidt: het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden (burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden) bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit. Het doel van participatie bij het ontwikkelen van plannen is om ideeën te verrijken met suggesties van anderen en om alle verschillende belangen duidelijk op een rijtje te zetten. Participatie kan in verschillende vormen. De participatieladder geeft een weergave van de verschillende niveaus van participatie. Ook informeren kan een vorm van participatie zijn.

Het omgevingsmanagement voor de vervolgfase dient nader ingevuld te worden, hiervoor zijn volgende aandachtspunten en mogelijke vervolgstappen in voorzien: · Het organiseren van een workshop betreft de mogelijke invulling van het omgevingsmanagement; · Besluitvorming over wie de penvoerder wordt van het omgevingsmanagementtraject; · Het opstellen van een gezamenlijk gedragen communicatie- en participatieplan door zowel Rijkswaterstaat als gemeente Schouwen-Duiveland; · Het opstellen van een stakeholderanalyse inclusief: Belang-invloed afweging / Issues die spelen bij stakeholders; · Inventarisatie van benodigde gronden/ percelen inclusief eigenaren; · Afstemming met ontwikkelingen in de omgeving rond en in Zierikzee, maar ook op het traject N59, N654, N655 en N256. · Het voeren van gesprekken met stakeholders zoals nutspartijen, waterschap Scheldestromen en Provincie Zeeland. Uitvoering Op basis van het huidige ontwerp zijn er optimalisaties mogelijk op de verschillende onderdelen welke in een stadium van het ontwerp nader onderzocht moeten worden. Conditionerende Onderzoeken Tot op heden zijn er nog geen onderzoeken uitgevoerd naar de omgevingsaspecten. Zo is er bijvoorbeeld nog geen inzicht of het ontwerp gevolgen heeft voor geluidscontouren ten opzichte van bestaande bebouwing. Verder zijn er geen gegevens bekend van de ondergrond zowel geotechnisch als milieukundig.

Overige te onderzoeken zaken zijn archeologie, flora en fauna en niet gesprongen explosieven. Uitkomsten van deze onderzoeken kunnen nog invloed hebben op het ontwerp zoals deze nu is gepresenteerd. Waar willen we de onderzoeken voor uitvoeren ? Fase 1a, 1b en in beperkte mate 1C. Welke faseringen volgen nog in het ontwerpproces tot de uitvoering? Overeenkomstig het ontwerpproces dat RWS hanteert dienen nog de volgende fasen te worden doorlopen: 4. Integraal inpassend ontwerp (IIO): na uitvoering van onderzoeken in het veld worden mitigerende en compenserende maatregelen in het ontwerp doorgevoerd. Risico’s en onzekerheden worden verder geminimaliseerd. De Go/No-Go beslissing voor de uitvoering – mede in verband met de invloed van de uitkomst van de onderzoeken op de financiën - wordt na deze fase genomen. Pagina 10 van 11

5. Voorlopig ontwerp (VO): hier wordt de exacte ligging van de verharding en grondwerk bepaald. Met principeoplossingen van de doorgaande elementen. 6. Definitief ontwerp (DO): exacte ligging van de weginrichtingselementen. 7. Uitvoeringsontwerp (UO): materialisatie. Voor de onderzoeken zoals bedoeld in fase 4 van dit ontwerpproces heeft u raad aanvullend budget ter beschikking gesteld (Bijlage 5 – Onderzoeken drie N59 - kruisingen). Hiervoor kunnen de onderzoeken op korte termijn (2025/2026) worden uitgevoerd. Met de uitkomsten van deze onderzoeken kan het budget, beter gezegd de nauwkeurigheid van de raming beter worden vastgesteld en het onnauwkeurigheidspercentage (+/-%) lager worden. Afstemming rollen/verantwoordelijkheden met RWS Als gevolg van gebrek aan capaciteit bij RWS wordt samen gekeken hoe een team kan worden vastgesteld met gebruikmaking van interne en externe kennis. Ook zal nog samen beoordeeld worden voor welke opgaven, wie de verantwoordelijkheid op zich kan nemen voor het verdere proces van IIO tot en met uitvoering (UO), en onder welke condities. Naast de drie opgaven aan de N59 te Zierikzee worden ook de overige veiligheidsmaatregelen betrokken, waarover u eerder bent geïnformeerd met de raadsbrief d.d. 11 april 2023. Over de uitkomsten van dit overleg wordt u nader bericht. Bijlagen Bijlage 1: Terugblik opgave Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee.

Bijlage 2: N59 Zierikzee: Van Reconstructieopgaven naar Richtinggevend Ontwerp. Bijlage 3: Reconstructieopgave Grevelingenstraat Zierikzee – Variantenafweging. Bijlage 4: Financiën – Raming N59/Grevelingenstraat, gedetailleerd en gevisualiseerd. Bijlage 5: Onderzoeken drie N59 - kruisingen. Bijlage 6: Effect verhoogde investeringsbudgetten op schuldpositie.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben op 16 september 2025 besloten, was getekend, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 11 van 11