1574115 Bijlage SD Beheerplan Civiele Kunstwerken en inrichtingselementen
Tekst van het document
Beheer- en beleidsplan civiele kunstwerken en inrichtingselementen 2026-2030
Titel document: Revisie: Datum: Opdrachtgever: Opsteller:
Beheer- en beleidsplan civiele kunstwerken & inrichtingselementen 2026-2030 Definitief Augustus 2025 Gemeente Schouwen-Duiveland Iv-Infra in overleg met de gemeente Schouwen-Duiveland
Inhoudsopgave Samenvatting .......................................................................................................................................... 2 1
2
3
4
5
6
Inleiding ............................................................................................................................................ 4 1.1
Aanleiding .................................................................................................................................. 4
1.2
Scope ......................................................................................................................................... 4
1.3
Doel beheer- beleidsplan ........................................................................................................... 4
1.4
Leeswijzer .................................................................................................................................. 4
Huidige situatie ................................................................................................................................ 5 2.1
Beschrijving huidige areaal ........................................................................................................ 5
2.2
Terugblik afgelopen beheerperiode ........................................................................................... 7
Wettelijke kaders en beleid .............................................................................................................. 8 3.1
Landelijke wet- en regelgeving .................................................................................................. 8
3.2
Gemeentelijke kaders .............................................................................................................. 10
Beheervisie .................................................................................................................................... 13 4.1
Thema’s ................................................................................................................................... 13
4.2
Omschrijving kwaliteitsniveaus ................................................................................................ 14
4.3
Keuze kwaliteitsniveau ............................................................................................................. 15
Onderhoudsbehoefte ..................................................................................................................... 16 5.1
Toelichting onderhoudstypen ................................................................................................... 16
5.2
Inspectiestrategie ..................................................................................................................... 16
5.3
Beheer- en onderhoudskosten 2026-2030 .............................................................................. 18
5.4
Vervanging- en renovatie ......................................................................................................... 18
Financiën ....................................................................................................................................... 20
Bijlage 1 Scopelijst civiele kunstwerken ................................................................................................ 22 Bijlage 2 scopelijst inrichtingselementen .............................................................................................. 24 Bijlage 3 Toelichting onderhoudskosten ............................................................................................... 31
1
Samenvatting Beschrijving areaal: Het areaal bestaat uit 52 civiele kunstwerken en 290 inrichtingselementen, waarvan het grootste deel (137 objecten) in Zierikzee ligt. De overige objecten bevinden zich in de andere kernen. In 2023/2024 zijn alle objecten visueel geïnspecteerd. De meeste verkeren in een redelijke tot goede staat en vereisen regulier onderhoud. Uitzonderingen zijn drie bruggen, drie muren en één duiker, waarvoor renovatie noodzakelijk is of op korte termijn te verwachten valt. Voor deze objecten wordt apart budget aangevraagd. Wettelijke en gemeentelijke kaders Het beheer van civiele kunstwerken en inrichtingselementen moet voldoen aan landelijke wet- en regelgeving én gemeentelijk beleid. Volgens het Burgerlijk Wetboek en de Omgevingswet heeft de gemeente een zorgplicht om veilige situaties te waarborgen en de staat van het areaal te kennen. Voor monumentale objecten gelden daarnaast specifieke instructieregels.
De gemeentelijke kaders worden gevormd door de Strategische Visie Tij van de Toekomst 2025-2040 en de Visie Integraal Beheer Openbare Ruimte, met als uitgangspunten: • Borgen van de kwaliteit van alle recreatieve voorzieningen, waaronder inrichtingselementen • Behoud van historisch erfgoed • Toewerken naar een circulaire economie • Voldoen aan de vereiste beeldkwaliteitsniveaus: A voor centra & accenten, B voor woon- en verblijfsgebieden Beheervisie en kwaliteitsniveau: Op basis van wettelijke en gemeentelijke kaders is een beheervisie opgesteld. Deze visie is opgebouwd rond vier centrale thema’s: • Doelmatigheid: voorkomen van kapitaalverlies • Veiligheid: waarborgen van sociale, gebruiks- en constructieve veiligheid • Duurzaamheid: toepassing van circulaire materialen en een levensduurbenadering • Leefbaarheid en aantrekkelijkheid: voldoen aan de beeldkwaliteitsniveaus (A voor centra & accenten, B voor woon- en verblijfsgebieden) Vanuit deze visie is er gekozen voor de volgende kwaliteitsniveaus: • Centra & accenten: minimaal niveau Goed • Woon- & verblijfsgebieden: minimaal niveau Redelijk Financiën Op basis van de gewenste kwaliteitsniveaus zijn de kosten bepaald om het areaal op deze niveaus te brengen en te houden: • 2026: benodigd budget €241.755 (gelijk aan huidig budget). • 2027-2030: benodigd budget €354.341 per jaar.
Dit betekent vanaf 2027 een extra budget van €112.586 ten opzichte van het huidige budget • Incidenteel: aanvullend €150.000 om de constructieve veiligheid van de civiele kunstwerken in kaart te brengen
2
3
1 Inleiding 1.1 Aanleiding Om op een gestructureerde, effectieve wijze het beheer en onderhoud van de civiele kunstwerken en inrichtingselementen de komende jaren vorm te geven, is het noodzakelijk om een beheerplan op te stellen. Dit wordt ook voorgeschreven door het Besluit Begrotingen en Verantwoording (BBV). Het BBV bepaalt dat er voor de kapitaalgoederen (waaronder de civiele kunstwerken en inrichtingselementen) een beleidskader wordt opgesteld inclusief de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. Het voorliggende beheerplan biedt dit beleidskader en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties.
1.2 Scope De scope van dit beheer- en beleidsplan omvat het aanwezige areaal van civiele kunstwerken (bruggen, damwanden, duikers, keermuren, geluidsschermen) en inrichtingselementen (hekken, muren, schanskorven, steigers, trappen, vlonders). Uitgezonderd zijn haven gerelateerde civieltechnische kunstwerken zoals meerpalen, kademuren en steigers, waarvoor een Meerjaren Onderhoudsplan Havens bestaat. Meer details over de scope in hoofdstuk 2 Huidige situatie.
1.3 Doel beheer- beleidsplan Dit beheer- en beleidsplan biedt het beleidskader voor beheer, onderhoud en inspectie van civiele kunstwerken en inrichtingselementen in de openbare ruimte inclusief de benodigde maatregelen en middelen. Om dit doel te bereiken moet het beheerplan aan de volgende punten voldoen: 1. Het beheerplan biedt het kwaliteitskader waarmee de wijze van beheer en onderhoud inclusief benodigde vervangingsinvesteringen wordt onderbouwd. 2. Het beheerplan geeft een heldere financiële onderbouwing van het beheer en onderhoud van de civiele kunstwerken en inrichtingselementen; 3. Het beheerplan is een beleidsmatig kader voor aansturing van het beheer en onderhoud en benodigde vervangingsinvesteringen van de civiele kunstwerken en inrichtingselementen.
1.4 Leeswijzer Hoofdstuk 2 beschrijft het huidige areaal en biedt informatie over de aanwezige fysieke assets, zoals type, locaties en leeftijd. Hoofdstuk 3 beschrijft de landelijke wet- en regelgeving en het gemeentelijke beleid in relatie tot civiele kunstwerken en inrichtingselementen. Hoofdstuk 4 beschrijft de beheervisie en de daaruit vloeiende kwaliteitsniveaus. Hoofdstuk 5 beschrijft het noodzakelijke onderhoud, inspectie en de daarvoor benodigde kosten. Tot slot beschrijft hoofdstuk 6 de financiën.
4
2 Huidige situatie 2.1 Beschrijving huidige areaal Het huidige areaal (stand juni 2025) aan civiele kunstwerken en inrichtingselementen in beheer van de gemeente Schouwen-Duiveland omvat 342 objecten. In bijlage 1 en bijlage 2 is een complete lijst van het areaal opgenomen. Locatie Van de 342 objecten bevindt zich bijna de helft in de kern Zierikzee. Andere kernen met een aanzienlijk aantal objecten zijn Bruinisse (55), Brouwershaven (43), Burgh-Haamstede (36) en Scharendijke (22). Voor een volledig overzicht, zie de onderstaande figuur.
Typering en aantal Het areaal is onderverdeeld in 52 civiele kunstwerken en 290 inrichtingselementen. In de onderstaande figuren is de verdeling van de verschillende typen kunstwerken en inrichtingselementen weergegeven.
5
Huidige staat areaal Het areaal is in 2023/2024 visueel geïnspecteerd. Op basis van deze globale inspectie kan worden geconcludeerd dat voor het merendeel van de objecten in de komende periode het uitvoeren van regulier (klein of groot) onderhoud volstaat. De objecten verkeren over het algemeen in een redelijke tot goede onderhoudstoestand. Een uitzondering hierop vormen enkele kunstwerken waarvoor reeds is vastgesteld dat renovatie noodzakelijk is, of waarvan op basis van aanvullende inspecties wordt verwacht dat renovatie op korte termijn nodig zal zijn. Deze kunstwerken zijn weergegeven in onderstaande tabel. Naam kunstwerk Zuidhavenpoortbrug
Soort Locatie Beweegbare brug Julianastraat, Zierikzee
Uitwateringsduiker
Muur (voormalige Haven Zuidzijde, duiker) Brouwershaven Duiker Schouwsedijk, Brouwershaven Vaste brug Laan van St. Hilaire, Zierikzee
Duiker Zuidwellebrug (metselwerk langs de kademuur) Drinkput De Vaete
Touwbaan muur
Muur
Korte Nobelstraat, Zierikzee
Muur
Touwbaan, Zierikzee
Noordhavenpoortbrug Beweegbare brug Oude Haven, Zierikzee
Toelichting Renovatie van elektrische- en hydraulische installatie. Renovatie van schildmuur en duikergewelf. Verkeert in slechte staat en dient gerenoveerd te worden. Inspectie is nodig om de benodigde renovatieopgave vast te stellen. Muren verkeren in slechte staat. Inspectie is nodig om benodigde renovatie/restauratieopgave te bepalen. Inspectie is nodig om benodigde renovatieopgave vast te stellen. Renovatie van de houten constructie en het bewegingswerk.
Leeftijd In de onderstaande figuur is de leeftijdsopbouw van de civiele kunstwerken te zien. Deze leeftijdsopbouw is gebaseerd op het bouwjaar van het civiele kunstwerk. Te zien is dat het overgrote deel na 2000 is gebouwd of totaal is gerenoveerd. 16 14 14 12 12 10
9
8
7
6 4 4
3
3
2 0 1860-1900 1960-1980 1990-2000 2000-2010 2010-2020 2020-heden Onbekend
6
Monumentale objecten De gemeente telt vijf bruggen die een monumentale status hebben of die onderdeel zijn van een rijksbeschermd stadsgezicht. Het gaat om de volgende objecten: Naam kunstwerk Zuidwellebrug Westbrug
Soort Vaste brug Vaste brug
Locatie Laan van Sint Hilaire, Zierikzee Weststraat, Zierikzee
Korte Nobelstraat
Vaste brug
Grachtweg, Zierikzee
Noordhavenpoortbrug Beweegbare brug Oude Haven, Zierikzee Zuidhavenpoortbrug Beweegbare brug Julianastraat, Zierikzee
Type monument Rijksmonument Onderdeel rijksbeschermd stadsgezicht Zierikzee Onderdeel rijksbeschermd stadsgezicht Zierikzee Rijksmonument Onderdeel rijksbeschermd stadsgezicht Zierikzee
2.2 Terugblik afgelopen beheerperiode Voor het onderhoud aan civiele kunstwerken en inrichtingselementen heeft de gemeente SchouwenDuiveland in 2016 een onderhoudscontract afgesloten met Haasnoot Bruggen B.V. Op basis van positieve ervaringen met de samenwerking en de uitgevoerde werkzaamheden is deze overeenkomst met vijf jaar verlengd tot 2028. De scope van de werkzaamheden omvat onder andere inspecties, regulier onderhoud en vervangingen. Sinds 2016 is het volledige beheer en onderhoud daarmee uitbesteed, wat betekent dat de gemeente zelf geen structurele inspecties of monitoring van de areaalstaat uitvoert. In de komende beheerperiode streeft de gemeente ernaar om op dit punt zelf meer sturing te geven via een doordachte inspectiestrategie. Zie ook paragraaf 5.2 voor een toelichting op de beoogde werkwijze. Naast het klein onderhoud vanuit het onderhoudscontract is er ook groot onderhoud uitgevoerd aan diverse objecten, namelijk: • Onderhoudswerkzaamheden brug Brouwershaven • Onderhoudswerkzaamheden drie bruggen in Burgh-Haamstede • Onderhoudswerkzaamheden aan de Zuidhavenpoortbrug • Onderhoudswerkzaamheden Zierikzee metselwerk muren • Oplossen storingen Zuidhavenpoortbrug en brug Brouwershaven
7
3 Wettelijke kaders en beleid 3.1 Landelijke wet- en regelgeving In deze paragraaf wordt de landelijke wet- en regelgeving beschreven die van invloed is op het beheren en onderhouden van de civiele kunstwerken & inrichtingselementen in de gemeente Schouwen-Duiveland. Burgerlijk Wetboek (artikelen 162 en 174) Vanuit de landelijk geldende wetgeving, vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek, zijn er meerdere wetsartikelen die ingaan op de veiligheid en de zorgplicht. Vanuit deze wetgeving heeft de gemeente in haar rol als eigenaar de wettelijke plicht zorg te dragen voor een aantoonbaar veilige situatie van de in haar beheer zijnde civiele kunstwerken en inrichtingselementen. De burger kan de gemeente als eigenaar van een kunstwerk of element, bij geleden schade aansprakelijk stellen op grond van de artikelen 1621 en 1742 van het Burgerlijk Wetboek. Aansprakelijkheid treedt in, onafhankelijk van de vraag of • De beheerder het gebrek kende. • De beheerder het gebrek behoorde te kennen. • De beheerder een verwijt is te maken t.a.v. het gebrek. Omgevingswet Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht geworden. Deze wet heeft 26 wetten en tal van regels en voorschriften over onze fysieke leefomgeving gebundeld tot 1 wet. Zo ook de Woningwet en het Bouwbesluit. In beide oude wetten waren regels en vereisten opgenomen in relatie tot civiele kunstwerken.
Deze zijn nu dus onderdeel van de Omgevingswet. De Omgevingswet bestaat grofweg uit 5 onderdelen, namelijk: • Omgevingswet: de Omgevingswet is de basis van het wettelijke stelsel en gaat over de fysieke leefomgeving. Onder de Omgevingswet geldt een algemene zorgplicht. Dit houdt in dat overheden, bedrijven én burgers verantwoordelijk zijn voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. • Omgevingsbesluit: In het Omgevingsbesluit staan de regels over het bevoegd gezag voor omgevingsvergunningen, over procedures, handhaving en uitvoering, en over het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Het Omgevingsbesluit geldt voor alle partijen die actief zijn in de fysieke leefomgeving – burgers, bedrijven en overheid. • Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl): in het Besluit kwaliteit leefomgeving staan rijksregels voor de overheid. Er staat onder andere in wat er in omgevingsplannen, omgevingsverordeningen en waterschapsverordeningen moet staan. Ook omgevingswaarden van het Rijk staan in het Bkl. Een belangrijk onderdeel hiervan is de zorg voor cultureel erfgoed, waaronder monumenten. Verder geeft het Bkl regels voor het toetsen en verbinden van voorschriften aan een omgevingsvergunning. En regels over monitoring en gegevensverzameling. • Besluit activiteiten leefomgeving (Bal): in het Besluit activiteiten leefomgeving staan rijksregels voor burgers en bedrijven.
De regels gelden voor bijvoorbeeld milieubelastende activiteiten, activiteiten in een beperkingengebied of activiteiten met gevolgen voor de natuur. Het Bal bevat algemene regels, meldingsplichten, vergunningplichten, maatwerkmogelijkheden en specifieke zorgplichten. • Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): in het Besluit bouwwerken leefomgeving staan rijksregels voor burgers en bedrijven. Het zijn allemaal regels die met bouwwerken te maken hebben. Ofwel het bouwen, in stand houden, gebruiken of slopen van bouwwerken. De regels gaan over onderwerpen als veiligheid, duurzaamheid en bruikbaarheid. Het Bbl bevat algemene regels, meldingsplichten, vergunningplichten, maatwerkmogelijkheden en specifieke zorgplichten. Voor het beheren en onderhoud van civiele kunstwerken en inrichtingselementen zijn voornamelijk de Bbl en de Bkl van belang. Deze relatie wordt in onderstaande tekst toegelicht. 1
Artikel 162 Burgerlijk Wetboek Boek 6
2
Artikel 174 Burgerlijk Wetboek Boek 6
8
Besluit bouwwerken leefomgeving In het Besluit bouwwerken leefomgeving is een hoofdstuk opgenomen over het in stand houden van bestaande bouwwerken. Hier vallen ook de civiele kunstwerken en inrichtingselementen van de gemeente Schouwen-Duiveland onder. In artikel 3.5 wordt gesproken over de zorgplicht.3 “Degene die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat de staat van het bouwwerk tot gevaar voor de gezondheid of veiligheid kan leiden, is verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs kunnen worden gevraagd om dat gevaar te voorkomen of niet te laten voortduren.” Op basis van bovenstaand artikel is de gemeente Schouwen-Duiveland dus verplicht om de staat van haar civiele kunstwerken en inrichtingselementen te kennen middels het uitvoeren van inspecties en onderzoeken. Op basis hiervan de verplichting om maatregelen te nemen die redelijkerwijs nodig zijn om de veiligheid en gezondheid van de gebruiker te garanderen (uitvoeren van onderhoudsmaatregelen). Hoe hieraan invulling wordt gegeven is te lezen in paragraaf 5.2. Besluit kwaliteit leefomgeving De gemeente Schouwen-Duiveland heeft binnen het areaal aan civiele kunstwerken en inrichtingselementen vijf bruggen met een monumentale status. De Erfgoedwet en het Besluit kwaliteit leefomgeving hebben daarom directe invloed op het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken in Schouwen-Duiveland.
Bij het beschermen van cultureel erfgoed in het omgevingsplan moet de gemeente rekening houden met bepaalde uitgangspunten. Het Bkl geeft hiervoor instructieregels. Deze gaan over: • ontsiering, beschadiging of sloop van beschermde of archeologische monumenten • verplaatsing van beschermde monumenten • gebruik van monumenten ter voorkoming van leegstand • aantasting van de omgeving van een beschermd monument • aantasting van karakteristieke stads- en dorpsgezichten en cultuurlandschappen • conserveren en in stand houden van archeologische monumenten Wegenwet (artikel 16)4 Conform de Wegenwet moet de gemeente zorgen dat alle wegen die zich op haar grondgebied bevinden en die zij ook moet beheren, in goede staat verkeren. Dit geldt dus ook voor alle kunstwerken die onderdeel uit maken van deze wegen. Er wordt in dit artikel in tegenstelling tot het Burgerlijk Wetboek niet gesproken over aansprakelijkheid er wordt alleen een beroep gedaan om civiele kunstwerken op een goede wijze in stand te houden. De Wegenwet is vooralsnog niet opgenomen in de Omgevingswet. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Om het financiële toezicht op gemeenten doelmatig te kunnen uitvoeren, is een reglement opgesteld om begrotingen en dergelijke uniform op te stellen. Dit reglement heet Besluit Begrotingen en Verantwoording (BBV).
In dit besluit is onder andere opgenomen dat het opstellen van een beleidskader noodzakelijk is, zie hoofdstuk 1. Daarnaast zijn in het BBV ook definities beschreven rond het begroten en onderverdelen van onderhoud aan kapitaalgoederen. Civiele kunstwerken en inrichtingselementen worden hierin niet expliciet benoemd maar vallen wel onder deze kapitaalgoederen. Vanuit het BBV wordt de volgende indeling gemaakt: 1. Exploitatiekosten bestaande uit: a. Klein onderhoud: dit betreft dagelijkse niet voorziene reparaties of jaarlijks terugkerende onderhoudslasten (o.a. preventieve maatregelen en onderhoudscontracten) die nodig zijn om het object in functionele en veilige staat te houden conform het vastgestelde kwaliteitsniveau (zie paragraaf 4.3). (Tegen een van tevoren door de raad vastgesteld kwaliteitsniveau).
3 4
Artikel 3.5 Besluit bouwwerken leefomgevingArtikel 3.5 Besluit bouwwerken leefomgeving Artikel 16 Wegenwet
9
b. Groot onderhoud: dit gaat om het uitvoeren van onderhoud als gevolg van slijtage na een langere periode van gebruik. Dit type onderhoud wordt van tevoren gepland en is vaak meer ingrijpend van aard. c. Inspectie, onderzoeken en informatievoorziening: dit gaat om activiteiten met als doel de staat van het areaal inzichtelijk te krijgen en ook goed vast te leggen in beheerssystemen. 2. Vervangingsinvesteringen, waaronder ook integrale vervangingen en renovaties: deze worden geactiveerd en in de balans opgenomen. De kapitaallasten lopen via de exploitatierekening. Waterschapsverordening waterschap Scheldestromen: Waterschappen hebben op basis van artikel 59 lid 1 en artikel 78 lid 1 Waterschapswet een verordende bevoegdheid. Dit is ook opgenomen in de Omgevingswet artikel 2.1. Deze verordening wordt conform de Omgevingswet artikel 2.5 een Waterschapsverordening genoemd. Voor de invoering van de omgevingswet werd dit De Keur genoemd. De gemeente Schouwen-Duiveland valt onder het waterschap Scheldestromen. Dit waterschap heeft ook een Waterschapsverordening opgesteld. Deze is, gelijktijdig met de Omgevingswet, per 1 januari 2024 in werking getreden. Op 2 januari 2025 is een geactualiseerde versie van de Waterschapsverordening in werking getreden.
In de verordening staan de regels (met name geboden en verboden) die het waterschap hanteert bij de bescherming van onder andere waterkeringen, watergangen en bijbehorende civiele kunstwerken. Deze regels voorkomen dat dijken en oevers beschadigen. Ook zijn er regels voor het onderhoud van sloten, beken, rivieren en andere waterlopen om de waterafvoer in dit oppervlaktewater te waarborgen. Normen en richtlijnen Rondom het bouwen en in stand houden van civiele kunstwerken & inrichtingselementen zijn verschillende normen en richtlijnen van toepassing. In onderstaande tekst volgt een overzicht van de belangrijkste normen en richtlijnen: • NEN-EN 1990 t/m 1999: dit zijn de Eurocodes, Europese normen en richtlijnen voor de bouwsector, bedoeld voor het berekenen en ontwerpen van constructief veilige constructies. De normen beschrijven een standaardaanpak om de sterkte en stabiliteit van constructies te waarborgen. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) verwijst naar deze Eurocodes als basis voor de constructieve veiligheid van nieuwbouw. • NEN8700-serie: daar waar de Eurocodes betrekking hebben op nieuwbouw, richten deze normen zich op de beoordeling van bestaande constructies. De NEN 8700-serie moet in samenhang met de Eurocodes worden toegepast.
• CUR117: de CUR-Aanbeveling 117 vormt een uniforme richtlijn voor inspectie, onderzoek en advies bij civiele kunstwerken inclusief technische installaties. De aanbeveling geeft een overzicht van inspectie- en adviescategorieën en beschrijft hoe de verschillende vormen uitgevoerd moeten worden. Deze categorieën zijn: o Hoofdcategorie A: Gebruiksveiligheid van het object o Hoofdcategorie B: Bepalen huidige toestand object o Hoofdcategorie C: Bepalen van de toekomstige toestand en functioneren van het object o Hoofdcategorie D: Activiteiten gericht op het verkrijgen van ontbrekende of aanvullende informatie • NEN2767-4: deze NEN-norm kan als aanvulling op de CUR 117 worden gebruikt. Waar CUR vooral voorschrijft welk proces gevolgd moet worden, geeft NEN 2767-4 een norm voor de meetmethode en vastlegging van de conditie. • NEN3140: elektrische installaties moeten voldoen aan de veiligheidsvoorschriften voor laagspanning. Dit omvat bijvoorbeeld goed geïsoleerde kabels, zekeringen, aardlekschakelaars, juiste aansluitingen, enz. De elektrische installatie van een beweegbare brug moet daarom periodiek worden geïnspecteerd en onderhouden volgens NEN 3140.
3.2 Gemeentelijke kaders In deze paragraaf worden de gemeentelijke kaders beschreven die van invloed zijn op het beheren en onderhouden van de civiele kunstwerken & inrichtingselementen in de gemeente SchouwenDuiveland. Het is daarom ook geen uitputtende lijst maar een overzicht van beleidskaders waarmee een raakvlak is met civiele kunstwerken.
10
Beheer- en beleidsplan wegen 2023-2027 De rijbanen, voetpaden en fietspaden die zich op civiele kunstwerken bevinden, hebben vanzelfsprekend een relatie met het beheerplan Wegen. Het onderhoud van de verharding valt, afhankelijk van de situatie, onder het beheerplan Wegen óf onder het beheerplan Civiele Kunstwerken & Inrichtingselementen. In hoofdlijnen geldt het volgende: wanneer de verharding op het kunstwerk gelijk is aan die van de aangrenzende weg, dan valt het onderhoud onder het beheer- en beleidsplan Wegen. Als er op het civiele kunstwerk sprake is van een afwijkende verharding, dan valt het onderhoud onder het beheer- en beleidsplan civiele kunstwerken en inrichtingselementen. Strategische visie Tij van de Toekomst 2025-2040 Deze geactualiseerde strategische visie bouwt voort op Tij van de Toekomst uit 2011 en speelt in op de ontwikkelingen die sindsdien zijn opgekomen. De visie is herijkt in samenspraak met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, ambtenaren en het gemeentebestuur. Voor de komende raadsperioden dient het als kompas voor de lange termijn. Onderstaande punten uit de strategische visie hebben een relatie met civiele kunstwerken en inrichtingselementen: • Borgen kwaliteit van alle recreatieve voorzieningen: ook inrichtingselementen, zoals trappen en steigers, maken hiervan deel uit en moeten daarom in goede staat verkeren.
• Behouden van historisch erfgoed is essentieel: veel kernen op Schouwen-Duiveland kenmerken zich door hun historische karakter. Monumentale civiele kunstwerken en inrichtingselementen dienen zorgvuldig te worden onderhouden. • Verkeersveiligheid en bereikbaarheid zijn van groot belang: het eiland beschikt over veilige fietspaden voor (elektrische) fietsen, goed onderhouden wegen voor (deel)auto’s en een passend aanbod van collectief vervoer en regiotaxi’s. Vaste en beweegbare bruggen vormen hier een integraal onderdeel van. • Toewerken naar een circulaire economie: in 2040 gebruiken we substantieel minder grondstoffen (zoals mineralen, metalen en fossiele brandstoffen), met als doel om in 2050 volledig circulair te zijn. Bij de vervanging van civiele kunstwerken en inrichtingselementen moet dit uitgangspunt leidend zijn. Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2019-2023 De gemeente wil Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). MVI betekent dat, naast de prijs van de producten, diensten of werken, ook wordt gelet op de effecten van de inkoop op milieu- en sociale aspecten. De gemeente verdeelt MVI in drie subthema’s: Social Return on Investment (SROI), Duurzaamheid en Innovatie.
De gemeente stelt in haar aanbestedingsbeleid geen specifieke eisen maar daagt mogelijke opdrachtnemers uit om met unieke oplossingen te komen voor de opgaven die Schouwen-Duiveland kent op gebied van duurzaamheid. Erfgoedvisie De gemeente is eigenaar van enkele Rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Op basis van de Omgevingswet (paragraaf 3.1) heeft de gemeente de taak om deze monumenten te onderhouden. De erfgoedvisie beschrijft een aantal acties die een relatie hebben met de monumenten die in dit beheerplan zijn opgenomen. Deze acties zijn: • Het inventariseren van rijksmonumenten in gemeentelijk bezit die door achterstallig onderhoud een restauratiebehoefte hebben. Bij restauraties wordt gebruik gemaakt van de provinciale subsidieregeling voor de restauratie van rijksmonumenten. • Het instandhouden van rijksmonumenten in gemeentelijk bezit door gebruik te maken van de rijkssubsidieregeling (Sim) en het inzetten van gekwalificeerde bedrijven. Visie Integraal Beheer Openbare Ruimte In deze visie is de gewenste ontwikkelrichting en ambitie van de openbare ruimte vastgelegd als het gaat om het beheer ervan. De openbare ruimte is het geheel van voor iedereen toegankelijke buitenruimte, die in eigendom, beheer of verantwoordelijkheid is van de gemeente. De civiele kunstwerken & inrichtingselementen vallen hier dus ook onder.
De visie deelt de gemeente in de volgende twee zones: 1. Centra & accenten: de centra & accenten in de gemeente zijn de plekken die voor zowel de eigen bevolking als voor bezoekers en toeristen een grote aantrekkingskracht hebben. Ze kenmerken 11
zich per locatie door een onderscheidend en bijzonder karakter vanwege de natuurlijke of cultuurhistorische waarde. 2. Woon-& verblijfsgebied: naast woonstraten en bedrijventerreinen vallen ook groengebieden en doorgaande wegen in de kernen onder dit gebied. Voor Centra & accenten geldt beeldkwaliteitsniveau A en voor Woon-& verblijfsgebied geldt beeldkwaliteitsniveau B conform de CROW5. De civiele kunstwerken & inrichtingselementen in deze zones moeten dus voldoen aan de gestelde beeldkwaliteitsniveaus. Agenda klimaatadaptatie Schouwen-Duiveland 2024-2028. Deze agenda is onderdeel van de ‘Klimaatadaptatie Strategie Zeeland’. Deze strategie is opgesteld door alle Zeeuwse overheden met als doel om samen Zeeland klimaatbestendig en het waterrobuust te maken in 2050. In deze agenda worden verschillende acties benoemd die nader uitgewerkt moeten worden. Op dit moment zijn er geen acties die een relatie hebben met civiele kunstwerken en inrichtingselementen. Aangezien er nog acties uitgewerkt moeten worden, kan dit nog veranderen. Verordening financieel beleid, beheer en organisatie 2023 In de financiële verordening zijn bepalingen opgenomen die relevant zijn voor dit beheer- en beleidsplan: • Het gevoerde beleid moet doelmatig en doeltreffend zijn in relatie tot de gestelde doelen en de beschikbare financiële middelen.
• Het college van burgemeester en wethouders is verplicht om in de begroting en de jaarstukken te vermelden hoe wordt omgegaan met het beheer en onderhoud van kapitaalgoederen – waaronder ook de civiele kunstwerken en inrichtingselementen vallen. In de programmabegroting 2025–2028 is opgenomen dat dit beheer- beleidsplan moet worden opgesteld. De financiële consequenties worden verwerkt in de begroting voor de periode 2026–2029. Beleidsnota Activeren, waarderen en afschrijven van investeringen en onderhoud kapitaalgoederen Voor het onderhoud van civiele kunstwerken is het beleid uit de beleidsnota Activeren, waarderen en afschrijven van investeringen en onderhoud kapitaalgoederen Schouwen-Duiveland 2020 leidend. Hierin is vastgelegd dat onderhoud – zowel klein als groot – niet wordt geactiveerd, aangezien het gericht is op het in stand houden van de oorspronkelijke staat en daarmee geen invloed heeft op de afschrijvingstermijn. Bij een significante kwaliteitsverbetering zoals in het geval van een renovatie is sprake van een investering die geactiveerd moet worden. In het geval van vervanging bij einde levensduur is sprake van een vervangingsinvestering die eveneens geactiveerd moet worden. Om de lasten van groot onderhoud over meerdere begrotingsjaren te egaliseren kan een voorziening worden gevormd.
Bij achterstallig onderhoud met risico op onveiligheid of kapitaalvernietiging is het verplicht om een voorziening te treffen of de werkzaamheden binnen vier jaar uit te voeren.
5
CROW, Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2023
12
4 Beheervisie 4.1 Thema’s De visie voor beheer en onderhoud luidt als volgt: Een areaal dat gebruiksveilig, sociaal veilig én constructief veilig is. Deze visie brengt het beheer en onderhoud kunstwerken en inrichtingselementen in lijn met de geldende wetgeving en de gehanteerde beleidskaders. Het omarmt onderstaande vijf thema’s die centraal staan in het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken en inrichtingselementen: • Doelmatigheid • Veiligheid • Duurzaamheid • Leefbaarheid en aantrekkelijkheid • Gebruik civiele kunstwerken i.r.t. kabels en leidingen In onderstaande paragrafen zijn deze thema’s verder uitgewerkt. Doelmatigheid Met doelmatig beheer en onderhoud van kunstwerken wordt bedoeld dat de middelen die de gemeente Schouwen-Duiveland besteedt aan het beheer en onderhoud zodanig besteed worden dat: • Onnodig en/of dubbel onderhoudswerk wordt voorkomen. • Onderhoud aan kunstwerken die in de nabije toekomst worden vernieuwd niet onnodig wordt uitgevoerd. • Geen onnodig verlies optreedt van de functie waarvoor het kunstwerk is bedoeld. Hiermee wordt voorkomen dat kapitaalverlies optreedt en wordt er voldaan aan de verordening financieel beleid om middelen doelmatig en doeltreffen te gebruiken. Veiligheid Het areaal van civiele kunstwerken en inrichtingselementen moet sociaal veilig, gebruiksveilig, en constructief veilig zijn.
Hiermee wordt het volgende bedoeld: • Sociale veiligheid: dat mensen zich veilig voelen in de nabijheid van deze objecten of bij het gebruik van deze objecten. Een goed voorbeeld is het voorkomen dat een civiel kunstwerk er verloederd uitziet door bijvoorbeeld graffiti of onkruid. Hierdoor kan gevoel van onveiligheid ontstaan. Dit moet dus worden vermeden. • Gebruiksveiligheid: met gebruiksveiligheid wordt bedoeld dat mensen bij het normaal gebruik ervan geen lichamelijk letsel of materiele schade mogen oplopen. Concreet gaat het er dan onder andere om dat: o de stroefheid van houten brugdekken voldoende moet zijn o het loopvlak geen gaten mag vertonen o leuningen niet mogen ontbreken o er geen scherpe uitstekende delen aan kunstwerken mogen zitten die mensen mogelijk kunnen verwonden Gebruiksveiligheid is ook wettelijk voorgeschreven en valt onder de wettelijke zorgplicht (zie paragraaf 3.1) van de gemeente. Om de gebruikers van deze objecten een veilig gebruik te garanderen, streeft de gemeente Schouwen-Duiveland dan ook naar een hoog niveau van gebruiksveiligheid. • Constructieve veiligheid: met de constructieve veiligheid van een civiel kunstwerk wordt bedoeld in hoeverre de hoofddraagconstructie nog voldoende sterk is om de belasting te kunnen dragen die volgens de norm wordt uitgeoefend op dit kunstwerk.
De draagkracht van de hoofddraagconstructie moet zodanig zijn dat het kunstwerk haar functie veilig kan vervullen. De constructieve veiligheid valt, zoals is aangegeven in paragraaf 3.1, onder de wettelijke zorgplicht van de gemeente. Concreet betekent dit dat de gemeente als eigenaar van de kunstwerken zorgt voor een constructief veilige situatie, zie paragraaf 5.2.
13
Duurzaamheid Duurzaamheid krijgt bij beheer en onderhoud van civiele kunstwerken de volgende invulling: • Toepassing duurzame circulaire materialen6 en hergebruik: bij onderhoud wordt daar waar mogelijk gebruik gemaakt van duurzame materialen. Dit wordt zo veel mogelijk circulair gedaan. Het is belangrijk om de afweging van het gebruik van materialen altijd te zien over de gehele levensduur van een civiel kunstwerk of inrichtingselement. • Levensduurbenadering: Er wordt onderzocht of een levensduurbenadering toegepast kan worden bij investeringen. Zo kan een duurdere oplossing nu, onderhoud in de toekomst besparen. De kosten over de hele levensduur zijn dan wellicht lager. Met deze benadering kan er wellicht bespaard worden op onderhoud zowel in financieel opzicht als qua materiaalgebruik. • Inzicht in het areaal: om onnodig en extra onderhoud te voorkomen is goed inzicht in het areaal noodzakelijk. Kleine schades kunnen bij tijdige reparaties groot onderhoud voorkomen en daarmee onnodig materiaalgebruik. Bovenstaande aanpak sluit aan bij het duurzaamheidsbeleid zoals de gemeente Schouwen-Duiveland dat heeft vastgesteld in haar Strategische visie Tij van de Toekomst , zie paragraaf 3.2.
Leefbaarheid en aantrekkelijkheid De gemeente Schouwen-Duiveland heeft in de Visie Integraal Beheer Openbare Ruimte (zie paragraaf 3.2) zichzelf een ambitieus doel gesteld op het gebied van beeldkwaliteit. Alle civiele kunstwerken en inrichtingselementen in de centrumgebieden moeten voldoen aan beeldkwaliteitsniveau A. In de overige gebieden wordt beeldkwaliteitsniveau B nagestreefd. Deze kwaliteitsambitie sluit aan bij de Strategische Visie ‘Tij van de Toekomst’, waarin het belang wordt onderstreept van kwalitatief hoogwaardige recreatieve voorzieningen en het behoud van historisch erfgoed. Ook de gemeentelijke Erfgoedvisie bevestigt dit belang. Kortom, het areaal aan civiele kunstwerken en inrichtingselementen moet er goed onderhouden en aantrekkelijk uitzien, als essentieel onderdeel van de openbare ruimte. Gebruik civiele kunstwerken i.r.t. kabels en leidingen Civiele kunstwerken worden in sommige gevallen, naast hun primaire functie, ook gebruikt voor het faciliteren van kabels en leidingen. Dit komt met name voor bij bruggen, waar kabelkokers worden toegepast om kabels en leidingen een watergang te laten kruisen. Met dit beheerplan kiest de gemeente Schouwen-Duiveland ervoor om terughoudender te zijn in het toestaan van dit dubbelgebruik.
Bij nieuwbouw van een kunstwerk of vervanging van de kabels en leidingen is het streven dat deze voortaan los van het kunstwerk, in de ondergrond, worden aangebracht, tenzij dit onevenredige (financiële) consequenties heeft. Ook bij renovatie van een kunstwerk wordt de mogelijkheid daartoe verkend.
4.2 Omschrijving kwaliteitsniveaus De in de voorgaande paragraaf omschreven beheervisie wordt in deze paragraaf vertaald naar verschillende kwaliteitsniveaus waaraan de civiele kunstwerken en inrichtingselementen (hierna te noemen objecten) moeten voldoen. Er worden vijf kwaliteitsniveaus onderscheiden te weten: •
Zeer goed: het object is in zeer goede conditie, heeft geen zichtbare schades en geen beginnende veroudering. Qua aanzien is het object nagenoeg ongeschonden. Het object is als nieuw te beschouwen en bevindt zich technisch en qua uiterlijk in uitstekende staat. Bij dit niveau wordt geen enkele concessie gedaan in het onderhoud en alles is erop gericht om het object in deze staat te behouden.
•
Goed: het object heeft incidenteel beginnende schades en beginnende veroudering. Zo worden bijvoorbeeld zeer lichte schades en een lichte achteruitgang geaccepteerd, waardoor het object een minder aantrekkelijk uiterlijk kan hebben. Doordat het om beginnende veroudering of schades
6
Dit zijn materialen die lang meegaan, gerecycled kunnen worden, energie-efficiënt zijn, ecologische voordelen hebben of die zijn gemaakt met verantwoordelijk gewonnen grondstoffen. Ook ecologische en biobased materialen zijn duurzame materialen.
14
gaat, zijn deze eenvoudig te verhelpen. Kortom, het object bevindt zich technisch gezien in uitstekende staat en qua aanzien is het totaalbeeld nog steeds verzorgd. Bij dit niveau wordt geaccepteerd dat er soms schades zichtbaar zijn. • Redelijk: het object heeft zichtbare schades en plaatselijk ook zichtbare veroudering. De schades aan het object kunnen leiden tot meer schades. Zaken als aanslag en vuil worden geaccepteerd zolang dit geen invloed heeft op de sociale veiligheid. Kortom, dit is het minimale onderhoudsniveau die het veilig gebruik en de constructieve veiligheid van dit object garandeert. Maar qua aanzien minder aantrekkelijk is. Bij dit niveau wordt het object alleen onderhouden om de technische, functionele en economische levensduur van een object niet in het geding te laten komen. • Matig: het object heeft veel schades waardoor sommige onderdelen van het object niet meer in staat zijn hun functie te vervullen. Daarnaast kunnen de schades aan het object leiden tot meer of andere schades en geven de schades het object een onaantrekkelijk uiterlijk. Het herstel van deze schades is tijdrovend en brengt behoorlijke kosten met zich mee. Het gevolg van dit onderhoudsniveau is dat het object met voldoende tussentijdse controles voldoende veilig is, maar dat dit wel een negatief effect heeft op de levensduur van het object.
Bij dit niveau wordt het object alleen onderhouden om te garanderen dat het object veilig gebruikt kan worden. • Slecht/Zeer slecht: het object is in slechte tot zeer slechte conditie en is onderhevig aan onomkeerbare veroudering. Door de vele zichtbaar aanwezige schades zal het object een zeer onaantrekkelijk uiterlijk hebben. De schades en de staat van het object kunnen zodanig zijn dat dit tot onveilige situaties kan leiden. Het herstellen van schades is tijdrovend en brengt hoge kosten met zich mee. In sommige gevallen zal het doelmatiger zijn om een object in zijn geheel te vervangen.
4.3 Keuze kwaliteitsniveau • Centra & accenten: de gemeente Schouwen-Duiveland beheert haar civiele kunstwerken en inrichtingselementen minimaal op kwaliteitsniveau Goed. • Woon-& verblijfsgebied: de gemeente Schouwen-Duiveland beheert haar civiele kunstwerken en inrichtingselementen minimaal op kwaliteitsniveau Redelijk. De redenen hiervoor zijn als volgt: • Constructieve veiligheid: de gemeente heeft een wettelijke zorgplicht om te zorgen dat haar civiele kunstwerken aantoonbaar constructief veilig zijn. Onderhoud op dit vlak is daarom altijd noodzakelijk. Gezien deze randvoorwaarde komen uitsluitend de kwaliteitsniveaus Zeer Goed, Goed en Redelijk in aanmerking. • Sociale veiligheid: civiele kunstwerken en inrichtingselementen mogen het gevoel van sociale veiligheid niet negatief beïnvloeden. Een onaantrekkelijk uiterlijk dat dit gevoel schaadt, is daarom niet acceptabel. Het kwaliteitsniveau Redelijk is het minimale dat voldoet aan deze eis. • Leefbaarheid en aantrekkelijkheid: de gemeente stelt hoge eisen aan de beeldkwaliteit van de openbare ruimte. In centra en accenten geldt beeldkwaliteitsniveau A, waarbij alleen de niveaus Zeer Goed en Goed passend zijn. Voor woon- en verblijfsgebieden geldt beeldkwaliteitsniveau B; hier worden alle niveaus vanaf Redelijk als toereikend beschouwd.
• Duurzaam onderhoud: duurzaam onderhoud betekent dat werkzaamheden zó worden uitgevoerd dat onnodig materiaalgebruik en kapitaalvernietiging worden voorkomen. Onderhoud mag niet worden uitgesteld of aangepast op een manier die leidt tot extra schade of hogere kosten. Vanaf het niveau Redelijk worden civiele kunstwerken en inrichtingselementen op een zodanige manier onderhouden dat duurzaamheid is gewaarborgd.
15
5 Onderhoudsbehoefte 5.1 Toelichting onderhoudstypen Conform de BBV (zie H3.1) zijn er verschillende typen onderhoud te onderscheiden namelijk:
Klein onderhoud Klein onderhoud omvat correctief en vast onderhoud Correctief onderhoud Het dagelijkse (kleine) onderhoud waarmee kleine schades worden hersteld. Voor de kunstwerken gaat dit om het uitvoeren van reparatiewerkzaamheden zoals het vastzetten of vervangen van losse onderdelen, het plaatselijk herstellen van scheefliggende traptreden of het herstellen van gebreken aan leuningen. Vast onderhoud Onderhoud wat op zeer regelmatige basis wordt uitgevoerd om het areaal of object in stand te houden. Voorbeelden hiervan zijn schoonmaken of reinigen, afstellen en smeren van bewegende delen of bijwerken van schades aan conservering, coating of verflagen.
Groot onderhoud Groot onderhoud betreft het in stand houden van het kunstwerk en het verlengen van de levensduur zonder het ontwerp of de functie wezenlijk te veranderen. Het onderhoud is gericht op herstel of vervanging van versleten onderdelen. Meestal met een beperkte ingreep op de functionaliteit. Het gaat dan bijvoorbeeld om het vervangen van slijtlagen, dekplanken en/of leuningen vervangen of het herstel van voegen in metselwerk. Vervanging & renovatie Vervanging: het volledig vervangen bij einde levensduur van een object. Renovatie: het verbeteren of aanpassen van het kunstwerk, vaak vanwege veranderde eisen of verouderde constructies. Dit kan gepaard gaan met structurele aanpassingen of vervanging van (delen van) het kunstwerk. Renovatie is gericht op het moderniseren, verbeteren van veiligheid, functionaliteit of capaciteit. Informatievoorziening Om het areaal goed te kunnen onderhouden is het van belang inzicht te hebben in de staat van het areaal. Onder deze categorie vallen maatregelen zoals: • Inspecties, zie paragraaf 5.2. • Inzicht in de constructieve veiligheid, zie paragraaf 5.2. • Op orde brengen van de areaalgegevens en het bijhouden van het beheerssysteem.
• Extern advies en expertise: Inschakeling van extern advies en expertise ten behoeve van planvorming, het uitvoeren van nadere onderzoeken, het verkrijgen van een second opinion en overige inhoudelijke ondersteuning.
5.2 Inspectiestrategie Conform het Burgerlijk Wetboek en de Omgevingswet is de eigenaar van een bouwwerk verplicht om de staat en gebreken van zijn bouwwerken te kennen. De gemeente Schouwen-Duiveland is dus verplicht om de staat en de gebreken van haar areaal aan civiele kunstwerken en inrichtingselementen te kennen. Om hieraan te voldoen wordt de volgende inspectiestrategie voorgeschreven voor civiele kunstwerken en inrichtingselementen: Inrichtingselementen: • Schouw: o Doel: inzicht krijgen in de gebruiksveiligheid van het inrichtingselement.
16
o Frequentie: 1 x per jaar o Uitvoering: conform CUR 117 aanbeveling A1 (schouw) • Toestandsinspectie + meerjarenonderhoudsplanning: o Doel: inzicht krijgen in de huidige staat van de constructie en het benodigde (meerjaren) onderhoud. o Frequentie: 1 x per 5 jaar o Uitvoering: conform de CUR 117 aanbeveling categorie B2 (toestandsinspectie), B5 (hersteladvies) en C2 (meerjarenonderhoudsplanning en budgetraming). De NEN2767 kan als methode worden gebruikt om de toestandsinspectie uit te voeren. Civiele kunstwerken: • Schouw: o Doel: inzicht krijgen in de gebruiksveiligheid van het inrichtingselement o Frequentie: 1 x per jaar o Uitvoering: conform CUR 117 aanbeveling A1 (schouw) • Toestandsinspectie + meerjarenonderhoudsplanning: o Doel: inzicht krijgen in de huidige staat van de constructie en het benodigde (meerjaren) onderhoud o Frequentie: 1 x per 5 jaar o Uitvoering: conform de CUR 117 aanbeveling categorie B2 (toestandsinspectie), B5 (hersteladvies) en C2 (meerjarenonderhoudsplanning en budgetraming). De NEN2767 kan als methode worden gebruikt om de toestandsinspectie uit te voeren • Inspectie elektrische installatie: o Doel: inzicht krijgen in de staat van elektrische installatie o Frequentie: 1 x per 5 jaar o Uitvoering: conform NEN3140 • Inzicht constructieve veiligheid: o Doel: het inzichtelijk krijgen van de constructieve veiligheid van de civiele kunstwerken.
o Frequentie: Eenmalig. Als de constructieve veiligheid eenmaal in beeld is kan dit verder worden bijgehouden middels het reguliere inspectieregime. o Uitvoering: conform de CUR 117 aanbeveling C3 (constructieve beschouwing). Afhankelijk van de uitkomst kunnen meer werkzaamheden volgen zoals verificatieberekeningen, materiaalonderzoeken, archiefonderzoek, etc. Met deze inspectiestrategie wordt voldaan aan de gestelde wettelijke eisen uit paragraaf 3.1. Hiermee geeft de gemeente concreet invulling aan haar beheervisie: een areaal dat gebruiksveilig, sociaal veilig én constructief veilig is.
17
5.3
Beheer- en onderhoudskosten 2026-2030
De onderstaande tabel brengt de verwachte kosten in beeld van de beheer- en onderhoudsmaatregelen aan civiele kunstwerken en de inrichtingselementen. De kosten zijn uitgesplitst naar type onderhoud per jaar en bepaald aan de hand van kentallen. Verder zijn de onderhouds- en inspectiekosten zodanig bepaald dat het areaal op het juiste kwaliteitsniveau (zie paragraaf 4.3) wordt gebracht en gehouden.
Type onderhoud Klein onderhoud Groot onderhoud Inspectie Subtotaal Klein onderhoud Vervangingskosten Inspectie Subtotaal Extern advies Totaal exploitatiekosten Constructieve veiligheid
Exploitatiekosten civiele kunstwerken Planjaar 2026* 2027 2028 € 47.286 € 47.286 € 47.286 € 7.402 € 48.497 € 48.497 € 13.592 € 13.592 € 13.592 €68.279 €109.374 €109.374 Exploitatiekosten inrichtingselementen € 107.764 € 107.764 € 107.764 €€ 71.491 € 71.491 € 15.712 € 15.712 € 15.712 €123.476 €194.967 €194.967 Overige Exploitatiekosten € 50.000 € 50.000 € 50.000 € 241.755 € 354.341 € 354.341 € 50.000
€ 50.000
2029 € 47.286 € 48.497 € 13.592 €109.374
2030 € 47.286 € 48.497 € 13.592 €109.374
€ 107.764 € 71.491 € 15.712 €194.967
€ 107.764 € 71.491 € 15.712 €194.967
€ 50.000 € 354.341
€ 50.000 € 354.341
€ 50.000
* In 2026 ligt de nadruk op het inspecteren van het areaal en de voorbereiding van het benodigde groot onderhoud en vervanging. De uitvoering daarvan zal hoofdzakelijk in 2027 starten. De berekenende gemiddelde kosten voor groot onderhoud en vervangingen zijn voor 2026 daarop aangepast
Over de exploitatiekosten het volgende: • Voor het bepalen van de constructieve veiligheid van de civiele kunstwerken wordt een incidenteel budget gevraagd van €150.000 verdeeld over 3 jaar. Doel hiervan is om inzicht te krijgen in de constructieve veiligheid van de civiele kunstwerken, zie paragraaf 5.2. • Bij de technische inspecties die de komende beheerperiode worden uitgevoerd, kan voor objecten de noodzaak volgen om extra onderhoud uit te voeren. • Voor een nadere toelichting op de kosten zie bijlage 3.
5.4
Vervanging- en renovatie
Voor enkele civiele kunstwerken wordt binnen de looptijd van het beheerplan renovatie verwacht. Het beschikbaar stellen van het voor de renovaties benodigde budget zal t.z.t. via afzonderlijke adviezen aan de Raad worden voorgelegd. Het gaat om de volgende objecten: • ZZ-BRUG-017 Zuidhavenpoortbrug: Renovatie van elektrische- en hydraulische installatie. Het beschikbare budget is naar verwachting te laag om de volledige renovatie uit te voeren. Via een afzonderlijk advies zal een renovatievoorstel worden gedaan inclusief de financiële consequenties; • BROU-DM-001 Voormalige duiker: Renovatie van schildmuur (en duikergewelf). • BROU-DM-002 Duiker: Verkeert in slechte staat en dient gerenoveerd te worden. • ZZ-BRUG-001 Zuidwellebrug: Metselwerk langs de kademuur van de Zuidwellebrug. Inspectie is nodig om benodigde renovatieopgave vast te stellen. • ZZ-MUUR-008 Muur rondom voormalige drinkput De Vaete: Renovatie-restauratie. Mogelijkheden worden onderzocht om het object onderdeel van Rijksmonument de Nobelpoort te maken waardoor subsidiemogelijkheden ontstaan. • ZZ-MUUR-009 Muur Touwbaan: Inspectie is nodig om benodigde renovatieopgave vast te stellen.
18
• ZZ-BRUG-016 Noordhavenpoortbrug: Renovatie van de houten constructie en het bewegingswerk. Werkzaamheden staan gepland voor vierde kwartaal 2025 t/m eerste kwartaal 2026. Het daarvoor benodigde budget is reeds door de raad ter beschikbaar gesteld. Bij inrichtingselementen wordt bij groot onderhoud in de praktijk een object periodiek vervangen aangezien dit (kosten)efficiënter is. De kosten daarvan zijn bepaald op basis van een vervangingsfrequentie per objecttype en als gemiddelde jaarkosten gepresenteerd.
19
6 Financiën Het huidige budget voor jaarlijks onderhoud bedraagt €241.755. Dit bedrag bestaat uit de volgende onderdelen: • Bouwkundig onderhoud jaarlijks/structureel aan kunstwerken o Budget: € 118.000 (Groot onderhoud) + € 51.839 (regulier onderhoud) • Bouwkundig onderhoud jaarlijks/structureel aan muren en hekwerken o Budget: €57.000 • Onkruidbeheer Dijktrappen o Budget: €14.916,30 Op basis van dit beheerplan is het exploitatiebudget voor 2026 bepaald op € 241.755. Vanaf 2027 is structureel €354.341 per jaar nodig om uitvoering te geven aan het beheerplan. Vanaf 2027 is er dus onvoldoende budget voor het onderhouden van de kunstwerken. In totaal is er vanaf 2027 een extra budget benodigd van € 112.586. Naast het structurele exploitatiebudget wordt er ook €150.000 incidenteel budget aangevraagd, verdeeld over de jaren 2026 t/m 2028. Dit budget wordt aangewend om de constructieve veiligheid van de civiele kunstwerken inzichtelijk te krijgen.
20
21
Bijlage 1 Scopelijst civiele kunstwerken KW-nummer
Naam
Kunstwerktype
Locatie
BH-BRUG-001
Brug Vlasakkers / Kraaijensteinweg
Brug
Burgh-Haamstede
BH-BRUG-002
Brug De Roterij thv nr.28
Brug
Burgh-Haamstede
BH-BRUG-003
Brug Appelmeet thv nr. 18
Brug
Burgh-Haamstede
BH-BRUG-004
Brug Dapperweg thv nr. 15 (volkstuinen)
Brug
Burgh-Haamstede
BH-BRUG-005
Brug Duinwegje thv nr. 17
Brug
Burgh-Haamstede
BH-BRUG-006
Brug Boeijesbosch
Brug
Burgh-Haamstede
BH-BRUG-007
Brug Perenmeet thv nr. 7
Brug
Burgh-Haamstede
BH-BRUG-008
Brug Irenestraat thv nr. 58
Brug
Burgh-Haamstede
BH-BRUG-009
Brug Maireweg
Brug
Burgh-Haamstede
BH-BRUG-010
Brug Burgemeester jhr. A. van Citterspad
Brug
Burgh-Haamstede
BROU-BRUG-001 Brug Grachtweg
Brug
Brouwershaven
BROU-BRUG-002 Brug Spuiweg
Brug
Brouwershaven
BROU-BRUG-003 Brug Slingerbos
Brug
Brouwershaven
BROU-BRUG-004 Brug sluis fiets/voet
Beweegbare brug Brouwershaven
BROU-DM-002
Duiker Schouwsedijk
Duiker
Brouwershaven
BROU-DM-001
Uitwateringssluis
Duiker
Brouwershaven
BRU-DWH-001
Damwand Hageweg
Damwand
Bruinisse
BRU-DWH-002 BRU-SCHERM001 BRU-SCHERM002 NK-BRUG-001
Damwand – 2
Damwand
Bruinisse
Scherm Havendijk
Geluidsscherm
Bruinisse
Scherm Havendijk
Geluidsscherm
Bruinisse
Duikerbrug Loensweg
Brug
Nieuwerkerk
RE-BRUG-001
Brug Lagezoom parallelweg
Brug
Renesse
RE-BRUG-002
Brug Jan van Renesseweg
Brug
Renesse
SD-BRUG-001
Brug Elkerzeeseweg thv nr.7
Brug
Scharendijke
SD-GS-001
Geluidsscherm recreatieverdeelweg
Geluidsscherm
Scharendijke
ZZ-BRUG-001
Zuidwellebrug
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-002
Westbrug
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-003
Korte Nobelstraat
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-004
Brug Grachtweg / Maltastraat
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-005
Brug Levensstrijdweg (noord)
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-006
Brug Levensstrijdweg (zuid)
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-007
Brug Oosterscheldestraat thv nr. 31
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-008
Brug Gruttostraat / Tureluurstraat
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-009
Brug Oosterscheldestraat / Gruttostraat
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-010
Brug Kievitstraat achter nr.20
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-011
Brug Kievitstraat achter nr.12
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-012
Brug Industrieweg
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-013
Brug Poortkade
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-014
Brug Mantelmeeuwstraat
Brug
Zierikzee
22
KW-nummer
Naam
Kunstwerktype
Locatie
ZZ-BRUG-015
Brug Koning Gustaafweg
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-016
Noordhavenpoortbrug
Beweegbare brug Zierikzee
ZZ-BRUG-017
Zuidhavenpoortbrug
Beweegbare brug Zierikzee
ZZ-BRUG-018
Brug Juliana van Stolberglaan thv nr. 11
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-019
Brug Charlotte de Bourbonlaan thv nr. 11
Brug
Zierikzee
ZZ-BRUG-020
Brug Talingstraat
Brug
Zierikzee
ZZ-DM-001
Duiker Sas
Duiker
Zierikzee
ZZ-GS-001
Geluidsscherm N59
Geluidsscherm
Zierikzee
ZZ-MUUR-003
Muur Talingstraat
Keermuur
Zierikzee
ZZ-MUUR-004
Muur Poortkade - 1
Keermuur
Zierikzee
ZZ-MUUR-005
Muur Poortkade - 2
Keermuur
Zierikzee
ZZ-MUUR-006
Muur Poortkade 3
Keermuur
Zierikzee
ZZ-NH-002
Duiker Westhavendijk
Duiker
Zierikzee
23
Bijlage 2 scopelijst inrichtingselementen KW-nummer
Naam
Kunstwerktype
Locatie
BH-HWF-002
Fietsparkeren Lageweg Westerschouwenseweg Fietsparkeren Strandweg - Wilgenweg
BH-HWF-003
Fietsparkeren Standweg - Verklikkerpad
Hek
Burgh-Haamstede
BH-HWF-004
Fietsparkeren Kraaijensteinseweg - Duinpad Hek
Burgh-Haamstede
BH-SKF-001
Schanskorf Scheepwerfstraat
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-002
Schanskorf A. van der Weijdestraat - 1
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-003
Schanskorf A. van der Weijdestraat - 2
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-004
Schanskorf A. van der Weijdestraat - 3
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-005
Schanskorf Havenplateau Burghsluis - 1
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-006
Schanskorf Havenplateau Burghsluis - 2
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-007
Schanskorf Havenplateau Burghsluis - 3
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-008
Schanskorf Havenplateau Burghsluis - 4
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-009
Schanskorf Havenplateau Burghsluis - 5
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-010
Schanskorf Havenplateau Burghsluis - 6
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-011
Schanskorf Havenplateau Burghsluis - 7
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-012
Schanskorf Havenplateau Burghsluis - 8
Schanskorf
Burgh-Haamstede
BH-SKF-013
Schanskorf
Burgh-Haamstede
Trap
Burgh-Haamstede
Trap
Burgh-Haamstede
Trap
Burgh-Haamstede
BH-TRAP-004
Schanskorf Havenplateau Burghsluis - 9 Trap duinovergang Kraaijensteijnweg dorpszijde Trap duinovergang Kraaijensteijnweg dorpszijde Trap duinovergang Kraaijensteijnweg strandzijde Trap Havenplateau
Trap
Burgh-Haamstede
BH-TRAP-005
Trap Havenplateau
Trap
Burgh-Haamstede
BH-TRAP-006
Trap Havenplateau
Trap
Burgh-Haamstede
BH-TRAP-zeedijk
Trap Zeedijk
Trap
Burgh-Haamstede
BROU-DM-001
Voormalige uitwateringsduiker
Muur
Brouwershaven
BROU-HEK-0099
Hek slingerbos
Hek
Brouwershaven
BROU-HWH-001
Hek Grachtweg
Hek
Brouwershaven
BROU-HWH-002
Hek Spuislop -1
Hek
Brouwershaven
BROU-HWH-004
Hek Spuislop 2
Hek
Brouwershaven
BROU-HWH-005
Hek Spuislop - 3
Hek
Brouwershaven
BROU-TRAP-001
Trap Slingerbos
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-002
Trap Slingerbos
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-003
Trap Zuidwal polderzijde
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-004
Trap Zuidwal Stadszijde
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-005
Trap Noorwegenlaan-Noordwal
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-006
Trap Krabbendijke - Noordwal
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-007
Trap Noordwal
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-008
Trap Nieuwe Jachthaven - Krabbendijke
Trap
Brouwershaven
BH-HWF-001
BH-TRAP-001 BH-TRAP-002 BH-TRAP-003
Hek
Burgh-Haamstede
Hek
Burgh-Haamstede
24
KW-nummer
Naam
Kunstwerktype
Locatie
BROU-TRAP-009
Trap molen - Nieuwe Jachthaven
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-011
Trap Nieuwe Jachthaven - 04
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-012
Trap Nieuwe Jachthaven thv 4
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-013
Trap Haven Zuidzijde thv 23
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-014
Trap Haven Zuidzijde - molen thv 39-41
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-015
Trap Haven Zuidzijde thv 35-37
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-016
Trap Slingerbos
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-017
Trap Slingerbos
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-018
Trap Slingerbos
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-019
Nieuwe Jachthaven - 06
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-021
Nieuwe Jachthaven - 07
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-022
Nieuwe Jachthaven - 08
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-023
Nieuwe Jachthaven - 09
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-024
Nieuwe Jachthaven - 10
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-025
Nieuwe Jachthaven - 11
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-026
Nieuwe Jachthaven - 12
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-027
Trap Den Osse
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-028
Nieuwe Jachthaven - 13
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-029
Trap Spuislop - 1
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP030
Trap Spuislop - 2
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-031
Trap Spuislop - 3
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-032
Trap Spuislop - 3
Trap
Brouwershaven
BROU-TRAP-033
Trap Slingerbos thv molen
Trap
Brouwershaven
BRU-BRUG-001
Vlonder Havenkade
Steiger
Bruinisse
BRU-HWH-004
Hek Hageweg
Hek
Bruinisse
BRU-HWS-001
Hek dijk
Hek
Bruinisse
BRU-LH-001
Hek Beursstraat
Hek
Bruinisse
BRU-LH-002
Hek Havenkade - 1
Hek
Bruinisse
BRU-LH-003
Hek Havenkade - 2
Hek
Bruinisse
BRU-MUUR-001
Muur Beursstraat - 1
Muur
Bruinisse
BRU-MUUR-002 BRU-STEIGER001 BRU-STEIGER002 BRU-TRAP-001
Muur Beursstraat - 2
Muur
Bruinisse
Vissteiger Roggestraat vijver (west)
Steiger
Bruinisse
Vissteiger Roggestraat vijver (oost)
Steiger
Bruinisse
Trap Boomdijk -1
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-002
Trap Boomdijk - 2
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-003
Trap Boomdijk - 3
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-004
Trap Zijpe - 1
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-005
Trap Zijpe - 2
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-006
Trap Zijpe - 3
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-007
Hageweg trap - 01
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-008
Hageweg trap - 03
Trap
Bruinisse
25
KW-nummer
Naam
Kunstwerktype
Locatie
BRU-TRAP-009
Hageweg trap - 04
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-010
Hageweg trap - 05
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-011
Hageweg trap - 02
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-012
Hageweg trap - 06
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-013
Hageweg trap - 07
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-014
Hageweg trap - 08
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-015
Hageweg trap - 09
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-016
Hageweg trap - 10
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-017
Hageweg trap - 11
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-018
Jachthavenweg trap -01
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-019
Werkhavenweg trap - 01
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-020
Werkhavenweg trap - 02
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-021
Noorddijk trap -03
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-022
Noorddijk trap -04
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-023
Havenkade trap -03
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-024
Havenkade trap -04
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-025
Noorddijk trap -01
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-026
Noorddijk trap -02
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-027
Havenkade trap -05
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-028
Havenkade trap -01
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-029
Trap Havenkade - 02
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-030
Trap Havenkade - 03
Trap
Bruinisse
BRU-TRAP-031
Trap Havenkade - 04