1555859 Bijlage 5a Advies ASD addendum Regiovisie beschermd wonen en MO

Aan het College van B&W Zierikzee, 8 augustus 2025 Betreft: [znr 1551745] Gevraagd advies Addendum Regiovisie beschermd wonen en MO

Geacht College, Wij ontvingen uw adviesaanvraag m.b.t. znr 1551745] op 17 juli jl., waarvoor dank. De inhoud van ons advies vindt u hieronder. Op 1 december 2022 is het Nationaal Actieplan Dakloosheid ‘Eerst een Thuis’ gelanceerd door de ministeries van VWS, BZK en SZW, de VNG, woningbouwcorporaties, zorgaanbieders, cliëntorganisaties en andere betrokken partijen. In het kader van dit Nationaal Actieplan is een vertaling gemaakt naar het Zeeuws Actieplan Dakloosheid en de Regiovisie Beschermd Wonen Maatschappelijke opvang Zeeland. Deze visie heeft een looptijd tot en met 2025. Bij het aflopen van deze periode voldoet de Regiovisie nog grotendeels aan de doelstellingen die zijn geformuleerd in onder andere het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en het Nationaal Actieplan Dakloosheid. In het ‘Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang 2026 – 2030’ worden aanvullende doelstellingen geformuleerd, evenals de acties die nog nodig zijn voor specifieke onderdelen. De uitvoering is belegd bij de regionale werkgroepen onder de Zeeuwse samenwerking sociaal domein. De Adviesraad Sociaal Domein onderschrijft de aanpak zoals uitgewerkt in de actielijnen.

Na lezing van het addendum dringt bij de ASD de gedachte zich op dat de samenwerking en een sluitende ketenaanpak nog onvoldoende zijn ontwikkeld, waardoor de resultaten tot nu toe beperkt blijven. De ontwikkellijnen moeten leiden tot passende ondersteuning bij de gevraagde zorg, aangevuld met twee lijnen die de dienstverlening monitoren en de bekostiging bewaken. We maken ons zorgen over het geheel: samenwerking is nodig op alle niveaus, niet alleen beleidsmatig, maar juist ook in de uitvoering met de ketenpartners èn de samenleving. •

In de ontwikkellijn ‘cliënt- en naastenperspectief’ wordt de kring rond kwetsbare mensen betrokken. Mensen met onbegrepen gedrag zorgen vaak voor problemen in de buurt. Om die situatie te verbeteren, is niet alleen aandacht nodig voor de persoon zelf, maar ook voor de buurt. De ASD heeft in 2019 al geadviseerd om de buurt en wijk als ondersteuningspartner te zien. Welke concrete stappen zijn sindsdien gezet, zodat er nu een basis is om op voort te bouwen met het aanvullende beleid?

•

Rond de ontwikkellijn ‘preventie en vroeg-signalering’ heeft de ASD kortgeleden ongevraagd advies uitgebracht over Het Bouwdepot. Deze aanpak ondersteunt jongeren die o.a. uit de jeugdzorg komen en nog niet zelfstandig kunnen functioneren, met huisvesting, budget en begeleiding. Evaluatie levert waardevolle inzichten op over preventie, ook relevant voor andere Zeeuwse gemeenten. De ASD is positief over het samenwerkingsverband ‘Kerngezond’, waarin medisch en sociaal domein samenkomen. Is hierin binnen onze gemeente ook al structureel sprake van samenwerking tussen huisartsen en maatschappelijke partners? Een samenwerking tussen medisch en sociaal domein. Tot slot: een telling van dak- en thuislozen vraagt ook differentiatie naar aard en duur van de dakloosheid, zoals tijdelijke

situaties (scheiding, werkloosheid) versus langdurige problematiek (verslaving, psychische aandoeningen). •

Bij de Ontwikkellijn ‘Toegang’ wordt er aandacht gevraagd voor de ontwikkeling van een uniforme werkwijze. De ASD ziet hierbij een rol weggelegd voor het CZW-bureau en de zorgaanbieders om gezamenlijk een werkbaar format te ontwikkelen. Dit kan medewerkers van het Wmo-loket ondersteunen met bijvoorbeeld een basishulpmiddel zoals een stroomschema, waarmee een eerste inschatting van de benodigde hulpverlening kan worden gemaakt.

•

Binnen de ontwikkellijn ‘Wonen’, heeft de ASD kortgeleden advies gestuurd. In het addendum worden wooncirkels genoemd als middel om buurt, wijk of dorp structureel te betrekken bij beschermd wonen. De ASD onderschrijft dit, maar merkt op dat dit vanwege de benodigde cultuurverandering tijd vergt. Een stevig lokaal team kan hierin wel een belangrijke eerste stap zetten.

•

De ontwikkellijn ‘Voorzieningen en ondersteuningsbehoefte’ vraagt nadrukkelijke aandacht, gezien de trend van kortdurende opname in de psychiatrie gevolgd door ambulante begeleiding. Hulpverleners en Wmo-medewerkers spelen hierin een cruciale rol. Tegelijkertijd is er een groep die langdurige ondersteuning nodig heeft. De ASD uit zorgen over de personele bezetting; niet alles kan worden opgevangen door vrijwilligers of de buurt. Wat is de huidige stand van zaken ten aanzien van personele inzet binnen de geestelijke gezondheidszorg?

•

Binnen de ontwikkellijn ‘Bekostiging en partnerschap’ is samenwerking afhankelijk van heldere afspraken en, vooral, van het naleven daarvan, ook bij hoge werkdruk en complexe zorgvragen. Het ontwikkelen van een governance-structuur is waardevol, maar de werking ervan staat of valt met de intrinsieke motivatie van betrokken organisaties om deze na te leven. De ASD vraagt zich af welke sancties zijn opgenomen in de governance voor het geval afspraken niet worden nagekomen, zodat vooraf helder is welke consequenties daaraan verbonden zijn.

•

Binnen de Ontwikkellijn ‘Monitoring’, gericht op beschermd wonen, is bepaald dat gemeenten data moet aanleveren. Is hiervoor een uniform format ontwikkeld waarin deze gegevens worden ingevoerd? Daarnaast is de vraag wie formeel eigenaar is van de aangeleverde data en hoe lang deze gegevens beschikbaar blijven binnen de monitoringsstructuur. De ASD is zich bewust van het feit dat het hier om een regionaal beleidsstuk gaat; dit neemt evenwel niet weg dat wij hopen dat ons advies van dienst kan zijn binnen de gemeente en dat eventuele opvolging van (delen van) ons advies ook wordt meegenomen naar de Zeeuwse samenwerking sociaal domein. Wij wachten uw reactie dan ook met belangstelling af. Met vriendelijke groet, Ada Overwater Voorzitter ASD

Coby van Haasteren secretaris