1547919 RVS Aanwijzing BOPA-gevallen met verplichte participatie onder de Omgevingswet

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Middel, Het heeft geen spoed. Kan in de reguliere lijnen worden opgepakt. Aanwijzing BOPA-gevallen met verplichte participatie onder de Omgevingswet 1547919 16 september 2025 Actief openbaar Ruimte en Milieu (RenM) H.L.K. Canters Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1.Kennis te nemen van de notitie "Bindend advies en verplichte participatie onder de Omgevingswet"; 2.In te stemmen met scenario 4 uit de notitie; 3.Aanvullend op het besluit van 19 oktober 2023 als gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA's) met bindend advies aan te wijzen: • Het realiseren van grondgebonden projecten voor het opwekken en opslaan van energie anders dan voor eigen huishoudelijk gebruik door particulieren; • Hoogbouw: een gebouw van meer dan drie woonlagen of een gebouw van 15 meter of hoger gemeten vanaf het huidige maaiveld; • Een nieuwe antenne-installatie hoger dan 40 meter gemeten vanaf het huidige maaiveld; • De nieuwvestiging van logiesfuncties van meer dan 5 werknemers of de opvang van asielzoekers of andere categorieën vreemdelingen. 4.Als gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA's) met verplichte participatie aan te wijzen: dezelfde gevallen als de aangewezen BOPA-gevallen met bindend adviesrecht; 5.De raad te laten bepalen dat het besluit over het aanwijzen van de BOPA-gevallen (genoemd onder punt 3 en 4) niet geldt voor aanvragen die vóór de inwerkingtreding van dit besluit zijn ingediend (overgangsregeling), en 6.Kennis te nemen van de handreiking "Participatie bij initiatieven in de leefomgeving".

Inleiding In de commissievergadering van 12 mei 2025 is het commissievoorstel "Verplichte participatie onder de Omgevingswet" door de commissie Ruimte en Economie behandeld. Het doel van het commissievoorstel was om meningen en inzichten van de commissie op te halen zodat het college deze kan betrekken bij het doen van dit voorstel aan de gemeenteraad. Een keuze voor het aanwijzen van BOPA's met bindend advies en verplichte participatie onder de Omgevingswet is een politiek-bestuurlijke afweging. Om een goede keuze hierin te kunnen maken heeft het college een aantal scenario's uitgewerkt en voorgelegd ter afweging. Deze scenario's zijn behandeld in de commissie Ruimte en Economie van 12 mei 2025. In de bijgevoegde notitie treft u het voorkeursscenario nogmaals aan. Beoogd resultaat 1. Het aanvullen van de BOPA-gevallen met bindend advies onder de Omgevingswet, en 2. Het aanwijzen van BOPA-gevallen met verplichte participatie onder de Omgevingswet. Argumenten 2.1. De commissie heeft haar voorkeur uitgesproken. Een meerderheid van de commissie heeft de voorkeur uitgesproken voor scenario 4. Ons college heeft ook haar voorkeur uitgesproken voor scenario 4. Ons college heeft naar aanleiding van de gedachtewisseling in de commissievergadering een aantal kleine aanpassingen doorgevoerd.

Deze hebben betrekking op de begrippen "grondgebonden zonnevelden", "grootschalig" en de wijze van berekenen van hoogtes (vanaf het maaiveld).

Pagina 1 van 3

Ons college heeft er verder voor gekozen om de aan te wijzen BOPA-gevallen met bindend advies en verplichte participatie te beperken tot de activiteiten die een grote impact hebben op de fysieke leefomgeving. In de gevallen waarin de gemeente doorgaans initiatiefnemer is, moet zij zich houden aan het participatiebeleid en de participatieverordening. Het beleid en de verordening zijn op dit moment in voorbereiding. 3.1. De omgevingswet biedt de mogelijkheid om bindend advies in te stellen bij aangewezen BOPA-gevallen. De gemeenteraad heeft op 19 oktober 2023 een lijst met gevallen vastgesteld waarvoor bindend advies van de gemeenteraad nodig is bij een vergunningsaanvraag van een BOPA. De gemeenteraad vult deze lijst met BOPA-gevallen aan. 4.1. De Omgevingswet biedt de mogelijkheid om participatie verplicht te stellen bij aangewezen BOPAgevallen. De gemeenteraad wijst een aantal BOPA-gevallen aan waarbij participatie verplicht wordt gesteld voor initiatiefnemers. Deze lijst is gelijk aan de aangevulde lijst van BOPA-gevallen met bindend advies. 5.1. Een overgangsregeling biedt rechtszekerheid Een overgangsregeling zorgt voor rechtszekerheid en gelijkwaardige behandeling van aanvragers die hun aanvraag hebben ingediend onder de dan bestaande regels. Zij konden op dat moment redelijkerwijs nog geen rekening houden met het nieuwe aanwijzingsbesluit.

Door aanvragen die vóór de inwerkingtreding zijn ingediend uit te zonderen, wordt voorkomen dat achteraf nieuwe voorwaarden of beperkingen worden toegepast. Bovendien wordt hiermee voorkomen dat bestaande aanvragen opnieuw moeten worden beoordeeld onder het nieuwe regime, wat kan leiden tot vertraging in de beslistermijnen. Kanttekeningen 3.1. Adviesrecht sluit niet volledig aan bij doel van de Omgevingswet Een doelstelling van de Omgevingswet is bekorting van doorlooptijd (sneller antwoord) voor de aanvrager. Invulling van het adviesrecht betekent een extra stap in het proces van vergunningverlening en daarmee extra doorlooptijd. De aanvrager zal langer moeten wachten op een beslissing. In principe moeten aanvragen binnen 8 weken worden behandeld, met de mogelijkheid tot verlenging met 6 weken. Uitgaande van de huidige vergaderfrequentie van de raad betekent dit in ieder geval dat de wettelijke beslistermijn van acht weken, inclusief verlenging met zes weken, niet kan worden gehaald. Wij zijn echter van mening dat, zeker in de eerste periode na de inwerkingtreding, het verstandig is om met elkaar uit te wisselen over de buitenplanse omgevingsplan activiteiten. 4.1.Verplichte participatie betekent een extra verplichting voor initiatiefnemers De invoering van verplichte participatie betekent voor initiatiefnemers een extra verplichting.

De initiatiefnemer zal, voorafgaand aan de aanvraag, participatie moeten organiseren en van de resultaten van de participatie verslag moeten doen. Het participatieverslag maakt onderdeel uit van de stukken die in het kader van een BOPA-aanvraag moeten worden aangeleverd. Niettemin gaat het in feite om de formalisering van een praktijk die vaak al bestond. Vroegtijdige betrokkenheid van belanghebbenden kan procedures juist versnellen doordat weerstand worden voorkomen doordat je met elkaar het gesprek aangaat. Het participatieverslag is daarmee niet enkel een administratieve last, maar een instrument dat bijdraagt aan transparantie, draagvlak en een zorgvuldiger besluitvormingsproces. 5.1. Een overgangsregeling kan een ongelijk speelveld creëren. Aanvragen die net vóór de inwerkingtreding profiteren van het oude regime, terwijl latere aanvragen direct onder het nieuwe regime vallen kunnen zorgen voor een ongelijk speelveld. Dit kan ertoe leiden dat aanvragers hun aanvraag bewust eerder indienen om nog onder de oude regels te vallen. Daarnaast vraagt het van de gemeente om tijdelijk met twee regimes te werken, wat mogelijk zorgt voor complexiteit en druk op het team vergunningenverlening. Daar staat tegenover dat dit verschil tussen "oude" en "nieuwe" aanvragen onvermijdelijk is bij elke overgang van regelgeving.

Een duidelijke afbakening van de inwerkingtreding biedt juist houvast en voorkomt willekeur. Ook weegt het zwaar dat zonder overgangsregeling lopende aanvragen opnieuw beoordeeld zouden moeten worden met het risico van vertraging en termijnoverschrijding.

Pagina 2 van 3

Communicatie De handreiking voor de initiatiefnemer zal na besluitvorming in verkorte vorm worden gepubliceerd op de gemeentelijke website zodat deze door initiatiefnemers kan worden gebruikt bij het organiseren van passende participatie. Toegankelijkheid en beeldvorming nemen we hierin mee. Ook kan de handreiking worden toegezonden. Afstemming gezocht met communicatie, collega's van vergunningverlening, juridisch adviseurs (RO en Omgevingsbeleid), participatie adviseur en de handreiking voorgelegd aan enkele initiatiefnemers zoals projectontwikkelaars en een woningcorporatie. Op basis van die afstemming is de handreiking nog verder aangescherpt. Deze handreiking zal -ambtelijk- periodiek worden bijgesteld en geactualiseerd. Uitvoering Het besluit wordt op de wettelijk voorgeschreven wijze gepubliceerd. Bijlagen 1. Notitie 'Bindend advies en verplichte participatie onder de Omgevingswet', en 2. Handreiking "Participatie bij initiatieven in de leefomgeving".

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3