1533769 RVS Gedragscode en protocol integriteit

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Het is wenselijk dat de gedragscodes en het protocol in de raad van januari 2026 worden vastgesteld en niet pas na de start van de nieuwe raadsperiode. De aanpassingen vloeien namelijk voort uit de aanbevelingen naar aanleiding van de evaluatie van het integriteitsonderzoek naar voormalig wethouder Schot. Gedragscode en protocol integriteit 1533769 16 december 2025 Actief openbaar Bestuursstaf J.Chr. van der Hoek Gemeentesecretaris

Voorstel 1. De Gedragscode integriteit raadsleden gemeente Schouwen-Duiveland 2026 vast te stellen. 2. De Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Schouwen-Duiveland 2026 vast te stellen. 3. Het Protocol voor de omgang met (vermoedens van) integriteitsschendingen gemeente SchouwenDuiveland 2026 vast te stellen. 4. De huidige gedragscodes integriteit voor volksvertegenwoordigers en bestuurders en het huidige protocol voor mogelijke integriteitsschendingen, allen als vastgesteld op 20 april 2017, in te trekken. 5. De Gedragscode integriteit raadsleden gemeente Schouwen-Duiveland 2026 van overeenkomstige toepassing te verklaren voor burgercommissieleden en fractieondersteuners. 6. Met ingang van 2026 een integriteitscoördinator aan te stellen. 7. Hiervoor structureel € 91.044 beschikbaar te stellen en deze voor 2026 te dekken uit de algemene reserve en voor 2027 en verder uit de budgettaire ruimte.

Inleiding De huidige integriteitscodes van zowel de raad als het college dateren uit 2017. Deze documenten bevatten richtlijnen voor integer handelen door leden van het college en de raad. Het protocol beschrijft de procedure wanneer sprake is van (mogelijke) schending van die integriteit. Integer handelen betekent eerlijk, transparant en verantwoordelijk optreden, in lijn met de wet en het algemeen belang, zonder beïnvloeding door persoonlijke of externe belangen. Omdat integriteit voortdurend aandacht vereist, is het belangrijk om periodiek te beoordelen in hoeverre actualisering van de gedragscodes en het protocol noodzakelijk is. Begin 2025 is het proces rondom het integriteitsonderzoek naar voormalig wethouder Schot geëvalueerd. Het evaluatieproces proces bestond uit meerdere fases. Op 29 augustus 2024 hebben de burgemeester en de gemeentesecretaris het integriteitsonderzoek geëvalueerd met de onderzoekers van Necker van Naem Integriteit (hierna: Necker). Aansluitend vond er op 4 oktober 2024 een gezamenlijke heidag plaats, waarop het college en de gemeenteraad het onderzoeksproces gezamenlijk evalueerden. Na afloop van de heidag heeft de burgemeester ieder raadslid afzonderlijk per e-mail gevraagd aan te geven wat voor hem/haar mogelijk persoonlijk nog nodig is om dit traject goed af te sluiten.

Naar aanleiding hiervan hebben twee raadsleden individueel met de burgemeester gesproken. Elf raadsleden hebben aangegeven persoonlijk geen behoefte te hebben aan nadere opvolging en de raadsbehandeling van de evaluatie voldoende te vinden. Afsluitend heeft op 11 februari 2025 volgens protocol in het kader van nazorg een evaluatiegesprek plaatsgevonden tussen de burgemeester, gemeentesecretaris en de voormalige wethouder. Naar aanleiding van de heidag is een vertrouwelijke memo opgesteld, zijnde een samenvatting van de opbrengst van deze dag en een weergave van hetgeen in de vertrouwelijkheid met elkaar is besproken. Deze memo is in het openbaar besproken tijdens de raadsvergadering op 27 maart 2025. Pagina 1 van 4

De input van Necker, de heidag, de persoonlijke gesprekken met de raadsleden, de evaluatie met de voormalige wethouder en de openbare raadsvergadering van 27 maart 2025 gaven aanleiding en duidelijkheid over punten waarop zowel de gedragscodes, het protocol als de huidige werkwijzen aanpassing behoeven. Op basis van deze inzichten ligt nu het voorstel voor om beide gedragscodes en het protocol te herzien. Deze documenten worden ter goedkeuring aan de raad voorgelegd. Beoogd resultaat Een betrouwbaar en rechtmatig bestuur en meer vertrouwen in bestuurders en volksvertegenwoordiging. Argumenten 1.1. De raad is wettelijk verplicht om voor zichzelf een gedragscode vast te stellen. Met het vaststellen van de Gedragscode integriteit raadsleden gemeente Schouwen-Duiveland 2026 voldoet de raad aan artikel 15, lid 3 van de Gemeentewet. 1.2. De raad heeft een voorbeeldfunctie. Door zelf duidelijke gedragsregels op te stellen en na te leven, geeft de raad het goede voorbeeld aan het college, de ambtelijke organisatie en de inwoners. 2.1. De raad is wettelijk verplicht om voor het college een gedragscode vast te stellen. De gemeenteraad moet op grond van artikel 41c, lid 2 en artikel 69, lid 2 van de Gemeentewet ook een integriteitscode vaststellen voor de wethouders en de burgemeester. 3.1. Het integriteitsprotocol geldt voor alle politieke ambtsdragers.

Het integriteitsprotocol is van toepassing op meldingen over alle politieke ambtsdragers in de gemeente: raadsleden, commissieleden, de burgemeester en wethouders. Het integriteitsprotocol moet daarom door zowel het college als de raad worden vastgesteld. 3.2. Bij een (vermoeden van een) integriteitsschending is het van belang dat er heldere afspraken zijn zodat een zorgvuldig proces kan worden doorlopen. Het protocol beschrijft hoe te handelen bij signalen van integriteitsschending door politieke ambtsdragers. Een zorgvuldig proces is essentieel, met oog voor alle betrokken belangen. 5.1. Burgercommissieleden en fractieondersteuners zijn geen volksvertegenwoordigers, maar moeten zich wel naar de Gedragscode integriteit raadsleden gedragen. In de gedragscode zelf worden burgercommissieleden en fractieondersteuners niet expliciet genoemd. Zij moeten zich echter wel naar de Gedragscode integriteit raadsleden gedragen. Het is niet wenselijk om voor burgercommissieleden en fractieondersteuners een aparte gedragscode vast te stellen. 5.2. Dit wordt bekrachtigd doordat zowel burgercommissieleden als fractieondersteuners vanaf april 2026 de eed/belofte afleggen. 6.1. Een integriteitscoördinator vult zowel een preventieve als curatieve rol in op het gebied van integriteit. Hoewel we nu geen integriteitscoördinator hebben, is deze term niet nieuw.

Deze rol komt ook al voor in het huidige protocol. Er is sprake van een uitbreiding, in zoverre in het nieuwe protocol de burgemeester bij een feitelijke melding ook daadwerkelijk ondersteund wordt door de integriteitscoördinator bij de beoordeling van een melding. De integriteitscoördinator wordt niet als zodanig genoemd in de gedragscode. 6.2. Een integriteitscoördinator beschikt over specifieke expertise op het gebied van integriteit en de noodzakelijke onafhankelijkheid. Het protocol doet echter vermoeden dat de integriteitscoördinator slechts een rol heeft als sprake is van een (vermoeden van een) integriteitsschending. Dat is niet het geval. Het protocol biedt echter – de naam zegt het al – enkel houvast en geeft richting bij de behandeling van een vermeende of daadwerkelijke integriteitsschending. Een integriteitscoördinator richt zich hoofdzakelijk (circa 70%) op het: · Ontwikkelen en implementeren van een concreet uitvoeringsplan voor integriteit · Coördineren van sociale veiligheid en integriteit, veilige publieke dienstverlening en bewustwording · Signaleren en verwerken van ontwikkelingen binnen de organisatie · Inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen · Ontwikkelen en implementeren van processen om naleving van integriteitsrichtlijnen te waarborgen · Toetsen of gemaakte afspraken worden nagekomen Pagina 2 van 4

· Adviseren van MT en medewerkers over integriteit · Organiseren van workshops en dialoogsessies over integriteit · Opstellen van het lokale jaarverslag over integriteit · Fungeren als centraal aanspreekpunt en vraagbaak voor integriteit · Zorgen voor toegankelijkheid van relevante informatie over integriteit via het intranet · Bewaken van de samenhang van het integriteitsbeleid · Verbinden van inhoudelijke lijnen en zorgen voor integrale afstemming en samenhang binnen de organisatie 7.1. Het budgetrecht ligt bij de raad. Dit protocol is van toepassing op meldingen over alle politieke ambtsdragers in de gemeente: raadsleden, commissieleden, wethouders en de burgemeester. Het protocol wordt niet toegepast bij vermoedens van integriteitsschendingen door functionarissen die in een arbeidsverhouding staan tot gemeente, zoals de gemeentesecretaris en de ambtenaren. Op een later moment (voorjaar 2026) wordt het integriteitsbeleid en de gedragscode integriteit voor laatstgenoemden tegen het licht gehouden en daarin expliciet de functie van een integriteitscoördinator verwerkt. Dit is een collegebevoegdheid. Voor wat betreft de griffier en het griffiepersoneel ligt deze bevoegdheid bij de Werkgeverscommissie. Kanttekeningen 6.1. Bepaalde werkzaamheden worden niet door een integriteitscoördinator opgepakt.

De volgende werkzaamheden brengen extra capaciteitsinzet met zich mee bij de griffie en bij de bestuursstaf/gemeentesecretaris: - registratie en beheer van registers; - ondersteuning van raad en college; - procesbegeleiding bij meldingen, verslaglegging en communicatie. Wij gaan er vooralsnog vanuit dat deze werkzaamheden binnen de bestaande formatie kunnen worden opgevangen. 7.1. De budgettaire ruimte valt hierdoor verder negatief uit. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja 91044,00 Algemene reserve voor 2026, voor 2027 en verder de budgettaire ruimte

Binnen de Programmabegroting 2026 - 2029 is geen structurele dekking beschikbaar voor het gevraagde budget van € 91.044 ter uitbreiding van de formatie. Wij stellen daarom voor dit budget in 2026 te dekken uit de algemene reserve en in 2027 en verder uit de budgettaire ruimte, met de kanttekening dat deze ruimte hierdoor verder negatief uitvalt. De loonkosten voor deze functie van 0,89 fte ramen we vooralsnog bij op het budget Overige inkomsten en uitgaven (voorlopig in afwachting van de definitieve positionering van deze medewerker). Op dit moment is nog niet duidelijk binnen welk team de functie van integriteitscoördinator komt te vallen. Zodra dit wel duidelijk is, volgt hiervoor een begrotingswijziging die we meenemen in de bestuursrapportage 2026. Voor het inschakelen van externe adviseurs en/of onderzoekers ramen wij geen structureel budget. Conform de Financiële Verordening - waarin is bepaald dat uitgaven die niet met het vaststellen van de begroting zijn geautoriseerd afzonderlijk ter besluitvorming aan de raad moeten worden voorgelegd - verzoeken wij u in voorkomende gevallen via het verzamelvoorstel begrotingswijziging het benodigde budget te autoriseren. Communicatie De gedragscodes zijn openbaar en na vaststelling door de raad digitaal beschikbaar op de gemeentelijke website.

Het protocol wordt na vaststelling door de raad gepubliceerd in het Gemeenteblad en is dan te raadplegen via overheid.nl.

1.

Bijlagen Gedragscode integriteit raadsleden gemeente Schouwen-Duiveland 2026 Pagina 3 van 4

2. Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders gemeente Schouwen-Duiveland 2026 3. Protocol voor de omgang met (vermoedens van) integriteitsschendingen gemeente SchouwenDuiveland 2026 4. Tabel 1 Wijzigingen gedragscode integriteit raadsleden GSD 5. Tabel 2 Wijzigingen gedragscode integriteit BenW GSD 6. Tabel 3 Wijzigingen integriteitsprotocol GSD

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 4 van 4