1525115 RVS Meicirculaire 2025 definitieve versie

Raadsvoorstel

Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Middel, Het raadsvoorstel moeten we vaststellen voor de behandeling van de programmabegroting 2026-2029. Meicirculaire 2025 1525115 12 augustus 2025 Actief openbaar Bedrijfsvoering 2 (BV2) A.A. ten Cate Afdelingshoofd BV2

Voorstel

1. Kennis te nemen van de meicirculaire 2025 en de mutaties in het gemeentefonds. 2. Een stelpost op te nemen voor de eigen bijdrage jeugdzorg van € 443.251 in 2028 en € 455.551 in 2029. 3. Een taakstelling op te nemen voor sturen op trajectduur jeugdzorg van € 115.878 in 2028 en € 119.093 in 2029. 4. De middelen voor de Hervormingsagenda in mindering te brengen op de taakstelling Hervormingsagenda Jeugd. 5. De stelpost jeugd te verlagen tot 50% van de Hervormingsagenda Jeugd. 6. De specifiek ontvangen gelden te bestemmen voor het beoogde doel. 7. In 2025 € 901.967 toe te voegen aan de algemene reserve. 8. In 2026 tot en met 2029 respectievelijk € 2.741.430, € 2.745.822, € 1.905.447 en € 2.336.438 toe te voegen aan de budgettaire ruimte. Inleiding Gemeenten ontvangen geld van de Rijksoverheid uit het gemeentefonds. De Rijksoverheid informeert de gemeenten via de circulaires in mei, september en december over de grootte en de verdeling van het gemeentefonds. Het gemeentefonds bestaat uit een algemene uitkering (AU), integratie uitkeringen (IU) en decentralisatie uitkeringen (DU). Hoeveel geld gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van de kenmerken van de gemeente. Het Rijk stelde de meicirculaire 2025 op 28 mei 2025 beschikbaar. Deze vindt u in bijlage 1. De meicirculaire 2025 is een vertaling van de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk.

In de kadernota programmabegroting 20262029 gaven we al een indicatie van de invloed van de Voorjaarsnota 2025 op de mutaties in het gemeentefonds. In bijlage 2 vindt u een totaaloverzicht van de financiële gevolgen van de meicirculaire 2025. In dit advies leest u een toelichting op de mutaties. Beoogd resultaat Inzicht in de financiële gevolgen van de meicirculaire 2025. Het juist besteden van de ontvangen gelden uit het gemeentefonds. Het uitvoeren van de wettelijke taken en verantwoordelijkheden. Een juist bijgewerkte begroting 2025 tot en met 2029. Argumenten 1.1 De algemene mutaties in het gemeentefonds wijzigen De algemene uitkering is vrij te besteden en gebruiken we voor het uitvoeren van onze gemeentelijke taken. Volume accres Het volume accres (toename) compenseert gemeenten voor nieuw beleid of taakuitbreiding. Het Rijk baseert het volume accres op een 8-jaars historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands Pagina 1 van 5

product (bbp). In de meicirculaire staat een nieuwe raming voor het accres 2026 en verder. Deze raming baseert het Rijk op actuele ramingen door het Centraal Planbureau (CPB). Door de actuele ramingen stijgt het volume accres in 2026 en verder. Loon- en prijsontwikkelingsaccres Het loon- en prijsontwikkelingsaccres (LPO accres) compenseert gemeenten voor de loon- en prijsstijgingen. Het Rijk baseert het LPO accres op de prijs bruto binnenlands product (pbbp). In de meicirculaire staat voor het LPO accres een geactualiseerde raming op basis van het Centraal Economisch Plan 2025 (CEP 2025) van het CPB. Door de actuele ramingen stijgt het LPO accres in 2025 en verder. Btw-compensatiefonds (BCF) Het BCF is een apart fonds dat gemeenten compenseert voor betaalde btw over goederen en diensten voor hun niet-ondernemersactiviteiten (publiekrechtelijke taken). Het BCF heeft een plafond. Dit plafond muteert jaarlijks met het accrespercentage. Als de gezamenlijke declaraties van alle gemeenten onder dit plafond blijven, dan stort het Rijk het verschil terug in het gemeentefonds. Bij een overschrijding volgt een uitname. Jaarlijks keert het Rijk een voorschot uit bij de septembercirculaire. De definitieve afrekening over 2024 is lager dan het uitbetaalde voorschot. Daarom onttrekt het Rijk geld uit het gemeentefonds.

Technische mutaties Technische mutaties zijn verschuivingen in de verdeling van het gemeentefonds door veranderingen in maatstaven en hoeveelheden. De WOZ-waarden stegen sterker dan verwacht. Het totaal aantal inwoners daalde en ook specifiek het aantal inwoners jonger dan 18 jaar. Deze technische mutaties zorgen voor een negatief effect op de algemene uitkering. 2.1 Het Rijk voert een eigen bijdrage jeugdzorg in per 1 januari 2028 Met deze maatregel verlaagt het Rijk het aandeel in het gemeentefonds. We ramen hier de inkomsten uit eigen bijdragen tegenover. Dit doen we door het opnemen van een stelpost aan de batenkant. Dit heeft dus geen budgettair effect. 3.1 Het Rijk verwacht dat gemeenten kosten besparen door beter te sturen op trajectduur jeugdzorg Hiervoor maken het Rijk en gemeenten afspraken met de sector. Dit gaat ten koste van het gemeentefonds. We nemen hiervoor een taakstelling op in onze begroting. Dit heeft dus geen budgettair effect. 4.1 Het Rijk verzacht in 2026 en 2027 het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda Het ingroeipad zorgt ervoor dat we de bezuinigingen op jeugdzorg niet in één keer doorvoeren, maar geleidelijk. In 2028 realiseert het Rijk de volledige besparing van de Hervormingsagenda. De ontvangen middelen brengen we in mindering op de taakstelling Hervormingsagenda Jeugd.

4.2 Door een stijging in het prijspeil vanaf 2019 verwacht het Rijk vanaf 2028 een hogere besparing van de Hervormingsagenda Jeugd In 2019 boekte het Rijk de besparingsopgave van de Hervormingsagenda Jeugd in prijs- en volumepeil in. Het Rijk indexeert deze besparingsopgave vanaf 2028. De te verwachte hogere besparing gaat ten koste van het gemeentefonds. We verhogen de taakstelling Hervormingsagenda Jeugd. 4.3 Het Rijk voegt de gereserveerde bedragen op de Aanvullende Post toe aan het gemeentefonds Het Ministerie van Financiën reserveerde deze bedragen voor de Hervormingsagenda Jeugd op de Aanvullende Post (stelpost binnen de Rijksbegroting). In de begroting hielden wij al rekening met de baten die het Rijk nu aan het gemeentefonds toevoegt. De ontvangen middelen brengen we in mindering op de taakstelling. 5.1 In de programmabegroting 2022-2025 besloot u om de Hervormingsagenda Jeugd voor 50% af te dekken met de stelpost Jeugd. Door bovengenoemde mutaties wijzigt de taakstelling Hervormingsagenda Jeugd. Daarom wijzigen we de stelpost Jeugd zodat deze weer uitkomt op 50% van de Hervormingsagenda Jeugd. De aanpassing van de stelpost Jeugd verloopt via de budgettaire ruimte.

6.1 We ontvangen structurele middelen voor de demping van de terugval van het gemeentefonds In de kadernota programmabegroting 2026-2029 gingen we er nog vanuit dat deze middelen betrekking hadden op de algemene uitkering van het gemeentefonds. In de meicirculaire blijkt dat het Rijk de middelen voor de terugval toevoegt aan het cluster Jeugd. Dit betekent dat er sprake is van een compensatie van het tekort op jeugdzorg. We voegen deze middelen toe aan de budgettaire ruimte. Omdat we de budgetten voor jeugdhulp ook ten late van de budgettaire ruimte brachten. Pagina 2 van 5

6.2 Het Rijk neemt een deel van de tekorten op jeugdzorg voor eigen rekening De deskundigencommissie Van Ark adviseert om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeente. We gebruiken deze middelen ter dekking voor de verwachte tekorten op jeugdhulp. We voegen deze middelen toe aan de budgettaire ruimte. Omdat we de budgetten voor jeugdhulp ook ten laste van de budgettaire ruimte brachten. 6.3 We ontvangen middelen voor het cluster Individuele voorzieningen Wmo Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo In de Voorjaarsnota 2023 besloot het Rijk het abonnementstarief in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 af te schaffen. In plaats daarvan zou het Rijk vanaf 2026 de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo opnieuw invoeren. Hiervoor bereidt het Rijk het wetsvoorstel Vervanging abonnementstarief Wmo 2015 voor. De inwerkingtreding van deze wet is nu voorzien per 2027 in plaats van per 2026. Dat betekent dat de eerdere uitname uit het gemeentefonds wordt teruggedraaid voor het jaar 2026. We voegen deze middelen toe aan het budget WMO eigen bijdrage CAK (Centraal Administratie Kantoor) waar het eerder was uitgenomen. Wmo hulpmiddelen Het scheiden van wonen en zorg in de Wet langdurige zorg (Wlz) leidt bij gemeenten tot meerkosten.

Bepaalde hulpmiddelen die bij zorg met verblijf vanuit de Wlz worden gefinancierd, worden bij andere leveringsvormen vanuit de Wmo gefinancierd. De meerkosten van gemeenten worden gedekt vanuit de Wlz. Voor 2025 zijn er in de Voorjaarsnota 2024 reeds middelen overgeboekt naar het gemeentefonds. Het Rijkt voegt de bijbehorende middelen nu toe aan het cluster Individuele voorzieningen Wmo. We voegen deze middelen via een stelpost toe aan het budget WMO SWVO hulpmiddelen. IBO problematische schulden Een IBO (Interdepartementaal Beleidsonderzoek) is een specifiek beleidsonderzoek naar hoe de overheid problematische schulden kan voorkomen. Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Voor 2025 maakt het Rijk voor het onderdeel ‘vroegsignalering’ middelen over naar het gemeentefonds. We voegen deze middelen toe aan het budget vroegsignalering. 6.4 We ontvangen de volgende suppletie (SU), decentralisatie (DU)- en integratie uitkeringen-participatie (IU) De suppletie-uitkeringen gebruiken we ter compensatie voor kosten die we redelijkerwijs niet zelf kunnen dragen. De decentralisatie-uitkeringen gebruiken we voor een specifiek beleidsdoel. Deze middelen zijn doelgebonden. De integratie-uitkeringen participatie gebruiken we voor onze participatietaak.

Bommenregeling (SU) Gemeenten komen in aanmerking voor een bijdrage in de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. De bommenregeling is geen Rijkssubsidie, maar een regeling die loopt via uit het gemeentefonds. We ontvangen in 2025 een bijdrage voor de gemaakte kosten. Armoedebestrijding kinderen (DU) Jaarlijks vindt in de meicirculaire een actualisatie plaats van de verdeling voor de toekomstige jaren. De middelen voor de bestrijding van de gevolgen van armoede onder kinderen verdeelt het Rijk op basis van CBS-gegevens over kinderen met een kans op armoede. We voegen deze middelen toe aan het budget minimabeleid. Invoerings/uitvoeringskosten Omgevingswet (DU) Het Rijk stelt middelen beschikbaar om zorg te dragen dat gemeenten voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. We voegen deze middelen toe aan het budget Omgevingswet. Alleenverdienersproblematiek (DU) Gemeenten bieden individuele bijzondere bijstand aan huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdienersproblematiek. Het Rijk stelt hier extra middelen voor beschikbaar. De uitkeringskosten voegen we toe aan het budget alleenverdienersproblematiek. De uitvoeringskosten voegen we toe aan het teambudget WWL/Participatie. Impulsbudget sociale infrastructuur (DU) Pagina 3 van 5

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de sociale infrastructuur en daarbij behorende doelen ten aanzien van het ondersteunen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Vanaf 2025 tot en met 2034 stelt het Rijk een (impuls)budget beschikbaar om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. We voegen deze middelen toe aan het budget SWZ de Zuidhoek. Participatie (IU) De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de loon- en prijsbijstelling 2025. We voeren deze mutaties door op de van toepassing zijnde budgetten Wsw en nieuw beschut werk. Daarnaast is er een nieuw structureel Rijksbudget beschikbaar gesteld voor de sociale infrastructuur. Dit betreft deels een incidentele compensatie voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel voor gedetacheerden in de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Ook stelt het Rijk vanaf 2025 middelen beschikbaar waarmee we werkplekken kunnen faciliteren voor mensen die niet vallen onder beschut werk, maar wel zijn aangewezen op de infrastructuur van sociaal ontwikkelingsbedrijven. Deze Rijksbijdrage is bedoeld voor compensatie van bedrijfs- en overheadkosten. De hiervoor ontvangen middelen Rijksbijdrage sociale infrastructuur voegen we toe aan het budget SWZ de Zuidhoek.

7.1 Dit bedrag blijft in 2025 over na de verwerking van de specifiek ontvangen gelden In de programmabegroting 2025-2028 stelden we de budgettaire ruimte al vast. Hier verwerken we geen mutaties meer op. Daarom voegen we dit bedrag toe aan de algemene reserve in 2025. 8.1 Deze bedragen blijven in 2026 tot en met 2029 over na de verwerking van de specifiek ontvangen gelden Dit is vrij besteedbaar geld en voegen we toe aan de budgettaire ruimte. We betrekken de financiële gevolgen hiervan bij de behandeling van de programmabegroting 2026-2029. Daarnaast verloopt de eerder genoemde wijziging van de stelpost Jeugd ook via de budgettaire ruimte. Kanttekeningen Niet van toepassing. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja

1776278,00 Algemene uitkering gemeentefonds/Budgettaire ruimte/Algemene reserve

Zie bijlage 2 voor een overzicht van de financiële verwerking van de meicirculaire 2025. De totale mutatie van het gemeentefonds voegen we toe aan de batenkant van de begroting. Dit gebruiken we vervolgens ter dekking om de specifiek ontvangen gelden te bestemmen aan de lastenkant van de begroting. Het restant voegen we in 2025 toe aan de algemene reserve en in 2026 en verder aan de budgettaire ruimte.

Communicatie We informeren de betrokkenen over de ontvangen middelen. Uitvoering In de kadernota programmabegroting 2026-2029 gaven we u al een indicatie van de financiële gevolgen van de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk. De werkelijke financiële gevolgen in deze meicirculaire 2025 nemen we mee bij het opstellen van de programmabegroting 2026-2029. 1. 2.

Bijlagen Gemeentefonds Meicirculaire 2025. Overzicht financiële verwerking Meicirculaire 2025.

Pagina 4 van 5

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben op 12 augustus 2025 besloten, G.J. Benou

J.Chr. van der Hoek MBA

Locosecretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5