1511564 Bijlage 1 Evaluatie Pilot kernenmanager
Tekst van het document
Evaluatie Pilot kernenmanager
Inhoudsopgave Inleiding ..................................................................................................................................3 Doel ....................................................................................................................................3 Vraagstelling ........................................................................................................................4 Aanpak ................................................................................................................................4 Evaluatie .................................................................................................................................6 Evaluatie uit de gesprekken met ondernemers, dorpsraad en eilandmarketing .......................6 Evaluatie vanuit de gemeente ...............................................................................................8 Evaluatie door de ondernemersverenigingen ....................................................................... 10 Conclusies ............................................................................................................................ 12 Aanbevelingen ......................................................................................................................
13 Bijlagen ................................................................................................................................. 14 Bijlage 1: Evaluatie kernenmanager Burgh-Haamstede ........................................................ 14 Bijlage 2: Evaluatie kernenmanager Zierikzee ...................................................................... 16 Bijlage 3: evaluatie kernenmanager Renesse ....................................................................... 21
2
Inleiding In 2022 is gestart met de pilot Kernenmanager in Zierikzee. Sindsdien heeft een aantal aanvullende gebeurtenissen plaatsgevonden. Deze worden onderstaand chronologisch uiteengezet. Verderop wordt het doel, de vraagstelling en de aanpak beschreven. Hierna volgt de daadwerkelijke evaluatie.
Tijdlijn
In de begrotingsvergadering van november 2021 is met een meerderheid van de stemmen het amendement ‘pilot kernenmanager’ aangenomen door de gemeenteraad. Hiermee is een bedrag van €40.000 per jaar beschikbaar gesteld voor de periode 2022 tot en met 2024 voor Zierikzee. Hieraan zijn geen inhoudelijke criteria verbonden. Het college van BenW besluit het amendement uit te voeren op 2 augustus 2022. Op 16 mei 2023 besluit het college van BenW om de pilot uit te breiden naar Burgh-Haamstede en Renesse voor 2023 en 2024. De gemeenteraad stelt hier budget voor beschikbaar. Er komt voor 2023 €20.000 en 2024 €40.000 beschikbaar per kern. Ook hieraan zijn geen inhoudelijke criteria verbonden. Op 21 juni 2023 wordt met een meerderheid van de stemmen de motie: 'Meetbare doelstellingen evaluatie Pilot Kernenmanager' aangenomen. Hierin wordt voorgesteld om de meetbare doelen voor de kern Zierikzee uit te breiden met de ervaring van ondernemers en inwoners. Het college van BenW besluit de motie slechts deels uit te voeren. Als gemeente brengen we in beeld wat de ondernemers van de kernenmanager vinden. Vervolgens besluit het college van BenW op 18 juni 2024 dat Burgh-Haamstede en Renesse evenals Zierikzee de kans krijgen om zelf functieprofielen en beoordelingscriteria op te stellen. Hierdoor ontstaan drie verschillende pilots en wordt het lastig om een gezamenlijke evaluatie uit te voeren.
In de begrotingsvergadering van november 2024 is met meerderheid van de stemmen het amendement ‘verlengen pilot kernenmanager tot eind 2025’ aangenomen door de gemeenteraad. Dit betekent dat de pilot voor alle kernen verlengd wordt voor 2025. Hier wordt €40.000 per kern voor uitgetrokken. De afspraak is dat de evaluatie bij de kadernota 2026 wordt afgerond. Op 1 april 2025 stemt het college van BenW in met het Plan van aanpak voor de evaluatie. De belangrijkste onderdelen hiervan worden in de volgende alinea's toegelicht.
Doel Om te kunnen evalueren is het belangrijk te weten welke doelstelling aan de pilot is verbonden. Deze staat omschreven in het amendement dat in 2021 is opgesteld. ‘Ondernemers gerichte afstemming is van het grootste belang, op vele plaatsen in het land is inmiddels de ervaring opgedaan dat dit geen sinecure is en dat het vraagt om professionele managementondersteuning. Dat maakt wat ons betreft de aanstelling van een parttime kernenmanager onontkoombaar. Middels dit amendement maken wij de aanstelling van een parttime kernenmanager mogelijk.’ Verder wordt in het amendement de nadruk gelegd op het belang van de bedrijveninvesteringszones (BIZ) en dat bij het opzetten van dit traject ondernemersverenigingen zich kunnen laten ondersteunen op kosten van de gemeente (dit betreft een ander traject in het kader van de BIZ).
3
We concluderen dat de doelstelling van de pilot vrij summier en open is geformuleerd. Voor de evaluatie is het belangrijk te weten dat de kernenmanager dus managementondersteuning biedt en dat ondernemers gerichte afstemming van groot belang is. Verder zijn de ondernemersverenigingen vrijgelaten de pilot in te vullen op een manier die voor hen passend is. Alle drie de kernen hebben dat op hun eigen manier gedaan.
Vraagstelling Om een evaluatie uit te voeren is belangrijk van tevoren vast te stellen op welke vragen de evaluatie antwoord moet geven. Hiervoor zijn de volgende vragen opgesteld: 1. Heeft de kernenmanager een meerwaarde voor ondernemers? 2. Welke meerwaarde is dat? 3. Wat is de rol van de kernenmanager? 4. Welke concrete activiteiten heeft de kernenmanager opgepakt met welke resultaten? 5. Welke voor- en nadelen heeft de kernenmanager voor de gemeente? 6. Staat de meerwaarde van de kernenmanager in verhouding tot de financiële middelen vanuit de gemeente? 7. Hoe verhoudt de kernenmanager zich tot de BIZ? De eerste vier vragen zijn beantwoord door de ondernemersverenigingen en de overige vragen worden beantwoord vanuit de gemeente.
Aanpak De evaluatie bestaat uit drie onderdelen. De evaluatie vanuit de gemeente, de evaluatie op basis van gesprekken met ondernemers, betrokken dorpsraden, en de stichting eilandmarketing en de evaluatie door de ondernemers zelf. Conclusies worden getrokken uit het beeld dat uit de gezamenlijke evaluatie is ontstaan. Voor de evaluatie uit de gesprekken met ondernemers, dorpsraad en eilandmarketing spraken we met 3-5 ondernemers per kern. Ook is gesproken met een afvaardiging van de dorpsraad. Aangezien Zierikzee geen stadsraad heeft is geen vertegenwoordiging van de inwoners van Zierikzee betrokken in de evaluatie. Apart is gesproken met Eilandmarketing SchouwenDuiveland. We geven in dit onderdeel antwoord op de vragen 1 tot en met 4 (zie hierboven onder 'vraagstelling'). Voor de evaluatie vanuit de gemeente beschrijven wij de ervaringen die we hebben opgedaan tijdens de looptijd van pilot. We geven daarbij antwoord op de vragen 4 tot en met 7 (zie hierboven onder 'vraagstelling'). Voor de evaluatie vanuit de ondernemersverenigingen is in 2024 al een uitvraag gedaan. Toen was nog niet bekend dat de pilot met nog een jaar verlengd zou worden. De ondernemersverenigingen zijn vrijgelaten in de manier waarop zij de pilot hebben uitgevoerd. Om toch enigszins een vergelijkbare evaluatie uit te kunnen voeren, hebben we gevraagd te evalueren aan de hand van drie vragen: 1.
Wat zijn de ervaringen van de ondernemersvereniging met de pilot kernenmanager? Graag zowel positief als negatief benoemen. 2. Is de ondernemersvereniging voornemens ook na de pilot gebruik te maken van de kernenmanager? Graag een toelichting. 3. Mocht de pilot niet worden gecontinueerd, wat is daarvan dan het effect op de ondernemersvereniging?
4
Uit deze drie evaluaties tezamen volgen de conclusies en aanbevelingen.
5
Evaluatie Evaluatie uit de gesprekken met ondernemers, dorpsraad en eilandmarketing Naast de evaluatie die is opgesteld door de besturen van de ondernemersverenigingen, zijn ook gesprekken gevoerd met 3 tot 5 ondernemers per kern en met een afvaardiging van de dorpsraad. Daarbij kwamen verschillende overeenkomsten tussen de kernen naar voren. In de vraagstelling zijn alle vragen geformuleerd waar deze evaluatie antwoord op moet geven. Een aantal hiervan beantwoorden we hier, namelijk: 1. 2. 3. 4.
Heeft de kernenmanager een meerwaarde voor ondernemers? Welke meerwaarde is dat? (we beantwoorden vraag 1 en 2 tezamen) Wat is de rol van de kernenmanager? Welke concrete activiteiten heeft de kernenmanager opgepakt met welke resultaten?
Heeft de kernenmanager een meerwaarde voor ondernemers? En welke meerwaarde is dat? Uit de gevoerde gesprekken blijkt dat de inzet van de kernenmanager door verschillende betrokken partijen als positief wordt ervaren. Zowel ondernemersverenigingen als dorpsraden geven aan dat de kernenmanager een verbindende rol speelt tussen diverse partijen. Voorheen verliep de communicatie tussen ondernemers, ondernemersverenigingen en dorpsraden niet altijd soepel. Dit kwam onder andere tot uiting bij de organisatie van evenementen, waarbij activiteiten soms op dezelfde dag plaatsvonden zonder onderlinge afstemming. Door de inzet van de kernenmanager is hierin meer coördinatie ontstaan, wat heeft geleid tot een beter gespreid evenementenaanbod. Daarnaast betrekt de kernenmanager dorpsraden actief bij lokale projecten. Een voorbeeld hiervan is de opstart van een zwerfafvalcampagne, waarmee wordt ingespeeld op een veelgenoemde ergernis van inwoners. Ook in een kern als Burgh-Haamstede, die momenteel in ontwikkeling is, blijkt afstemming van groot belang. De kernenmanager fungeerde hier voor veel ondernemers en inwoners als eerste aanspreekpunt en stemde zaken verder af met de aannemer. Ondernemers geven aan dat de kernenmanager tevens een aanspreekpunt is richting de gemeente, bijvoorbeeld bij vragen over vergunningen, evenementen of onderhoudswerkzaamheden.
Verschillende ondernemers geven aan dat zij zonder tussenkomst van de kernenmanager niet goed wisten bij welke contactpersoon binnen de gemeente zij terecht konden. De aanwezigheid van een kernenmanager zorgt voor korte lijnen en helpt miscommunicatie te voorkomen. In alle kernen zijn meer activiteiten en evenementen georganiseerd sinds de komst van de kernenmanager. Dit wordt gewaardeerd door zowel ondernemers als de dorpsraad. De kernenmanager vervult een belangrijke rol in het aanvragen van evenementen, het vergunningentraject en de coördinatie van verschillende activiteiten door het jaar heen.
6
Wat is de rol van de kernenmanager? In de gesprekken met de ondernemersverenigingen komt naar voren dat er veel onduidelijkheid is over de rol van de kernenmanager. Dat vanuit de gemeente geen randvoorwaarden zijn meegegeven aan de voorkant van de pilot, heeft deze onduidelijkheid versterkt. Daardoor heeft elke kern heeft de functie op een eigen wijze ingevuld. Dit heeft ervoor gezorgd dat elke ondernemersvereniging zoekend is geweest (en nog steeds is) naar een goede invulling van de rol. De ondernemersverenigingen geven aan dat die tijd beter besteed had kunnen worden aan inhoudelijke projecten. Elke ondernemer geeft dan ook aan dat het niet duidelijk is wat de functie precies inhoudt en wat de positie van de kernenmanager is. Het succes van de pilot kernenmanager hangt in belangrijke mate samen met de wijze waarop de functie wordt ingevuld. Door de kernenmanagers in de verschillende kernen wordt een eigen persoonlijke invulling gegeven aan de rol. Daarbij zien we grote verschillen per kern. Er wordt geacteerd op operationeel niveau, maar ook op strategisch niveau en alles daartussen. In Renesse heeft de kernenmanager geholpen bij het opstellen van de begrotingen en uitwerken van de strategie, maar in Zierikzee heeft de kernenmanager bijvoorbeeld ook de folders verspreid en dranghekken geplaatst. Dit maakt de rol, maar ook de positie die de kernenmanager heeft onduidelijk.
Verschillende ondernemers geven aan het fijn te vinden dat de kernenmanager geen economisch belang heeft in de vorm van een eigen bedrijf in de kern. Het voelt voor ondernemers alsof de kernenmanager een onafhankelijke positie heeft. Mede daarom vormen zij een belangrijke vraagbaak voor ondernemers. Welke concrete activiteiten en resultaten heeft de kernenmanager opgepakt met welke resultaten? Zoals eerder aangegeven verschillen de activiteiten per kern. Onderstaand een opsomming van de concrete activiteiten die de kernenmanagers hebben opgepakt: • Regulier contact met verschillende ambtenaren over zaken zoals verkeer, onderhoud, maar ook beleidsmatige projecten; • Eén centraal aanspreekpunt voor ondernemer; • Afstemmen van presentaties van beleidsstukken (zorg voor uitnodigingen, afstemming en terugkoppeling); • Uitzetten van enquêtes onder ondernemers voor gemeente; • Individuele ondernemers helpen met gemeentelijke vraagstukken, zoals vergunningen; • Organiseren van informatieavonden; • Contactpersoon met de pers; • Het uitvoeren van social mediacampagnes; • Organiseren van een groot aantal evenementen; • Verbindende rol tussen ondernemers, gemeente en vastgoedeigenaren in het kader van leegstand; • Coördinatie en uitvoeren van projecten; • Ontlasting van bestuursleden in operationele taken (deelnemen in overleggen, representeren van het bestuur); • Actief binnenhalen van
subsidies bij fondsen; • Samenwerken met diverse serviceclubs. In bijlage 2 en 3 staan overzichten van de taken die specifiek in Zierikzee en Renesse zijn opgepakt. Hierin staan ook totaaloverzichten van de georganiseerde activiteiten en evenementen. Burgh-Haamstede heeft dit niet inzichtelijk gemaakt in de evaluatie.
7
Bovenstaande activiteiten geven een beeld van verschillende zaken die door de kernenmanagers zijn opgepakt. Deze werkzaamheden hebben bijgedragen aan onder andere de volgende resultaten: • Bevorderen van de economische en sociale vitaliteit; • Bijdragen aan een aantrekkelijk centrumgebied (zoals bijvoorbeeld het Masterplan); • Professionaliseringsslag in de organisatie van evenementen; • Versterken van de identiteit van de kern; • Actieve bijdrage aan de doelen van de ondernemersvereniging, zoals het uitwerken van de strategie; • Professionalisering van de ondernemersvereniging.
Evaluatie vanuit de gemeente In de vraagstelling zijn alle vragen geformuleerd waar deze evaluatie antwoord op moet geven. Een aantal hiervan beantwoorden we hier, namelijk: 5. Welke voor- en nadelen heeft de kernenmanager voor de gemeente? 6. Staat de meerwaarde van de kernenmanager in verhouding tot de financiële middelen vanuit de gemeente? 7. Hoe verhoudt de kernenmanager zich tot de BIZ? Welke voor- en nadelen heeft de kernenmanager voor de gemeente? Het grootste voordeel voor de gemeente is dat er nu één aanspreekpunt is. We merken dat dit de communicatie makkelijker en vlotter maakt. Ook zien we meer coördinatie tussen ondernemers, inwoners en andere belanghebbenden in structureel overleg. Dit levert voordeel op voor de gemeente, omdat er meer samenhang is tussen de ondernemers en een betere belangenbehartiging. Ook kunnen we makkelijker een beroep doen op de ondernemersvereniging, wanneer er iemand beschikbaar is die daadwerkelijk operationele taken kan uitvoeren. Denk hierbij aan het ophalen van informatie onder de ondernemers, maar ook het aanleveren van gegevens, organiseren van bijeenkomsten, et cetera. Het valt op dat de verschillende kernen op uiteenlopende wijze invulling hebben gegeven aan de pilot en de rol van de kernenmanager. Dit leidt tot enige onduidelijkheid richting de gemeente, met name in de communicatie.
In Renesse en Zierikzee treedt de kernenmanager meer op de voorgrond en vertegenwoordigt zij het bestuur regelmatig bij overleggen en bijeenkomsten. In Burgh-Haamstede neemt het bestuur zelf deel aan deze overleggen, zonder actieve rol voor de kernenmanager. Hierdoor is niet altijd duidelijk wie het aanspreekpunt is voor de gemeente: de kernenmanager of het bestuur. Ook het mandaat van de kernenmanager namens het bestuur is niet overal eenduidig. Ook in de werkwijze van de kernenmanagers zijn verschillen zichtbaar. In de praktijk blijkt dat zij in wisselende mate een beroep doen op de ambtelijke organisatie, met name op de bedrijfscontactfunctionaris. In Burgh-Haamstede worden voornamelijk gerichte vragen gesteld in het kader van lopende projecten, wat resulteert in een beperkte belasting van de ambtelijke capaciteit. In Renesse is er sprake van een iets grotere informatiebehoefte, maar deze wordt gebundeld en gestructureerd aangeboden. In Zierikzee leidde de invoering van de pilot aanvankelijk tot een aanzienlijk aantal vragen en in enkele gevallen ook klachten, die bij de bedrijfscontactfunctionaris terechtkwamen. Sinds 2025 is hierin echter een positieve ontwikkeling zichtbaar. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat de inzet van de kernenmanager in bepaalde gevallen extra afstemming en capaciteit binnen de ambtelijke
8
organisatie vraagt. Anderzijds zal de kernenmanager ook vragen afvangen die anders wel bij de gemeente terecht waren gekomen. Staat de meerwaarde van de kernenmanager in verhouding tot de financiële middelen? De gemeente stelt per kern jaarlijks €40.000 beschikbaar in de vorm van subsidie voor de inzet van een kernenmanager. Daarnaast wordt een bedrag van €40.000 per kern per jaar verstrekt als vrij te besteden Economische Impuls. Deze financiering komt boven op de reguliere BIZbijdragen. Hoewel het BIZ-geld via de gemeente wordt uitgekeerd, is het afkomstig van de ondernemers zelf. Daarmee ontstaat een structurele financiële geldstroom vanuit de gemeente richting de ondernemersverenigingen die een BIZ kennen. Het is op basis van de huidige informatie lastig vast te stellen in hoeverre deze financiering in verhouding staat tot de werkzaamheden van de kernenmanagers, mede vanwege het ontbreken van heldere voorwaarden of kaders. Hoe verhoudt de kernenmanager zich tot de BIZ? Bij het ontstaan van de pilot kernenmanager is ervoor gekozen om dit te koppelen aan de bestaande bedrijveninvesteringszones (BIZ). Dat waren er toentertijd drie. De BIZ Bruinisse was nog in oprichting en was nog niet klaar om deel te nemen aan de pilot kernenmanager. Ondernemersverenigingen en brancheorganisaties worden door de overheid regelmatig betrokken bij diverse trajecten en overleggen.
Dit betreft onder andere bijdragen aan de Agenda Toerisme, het verkeersplan en de ontwikkeling van duurzaamheidsprogramma’s. Deze betrokkenheid vraagt tijd en inzet van bestuursleden, die hun functie veelal op vrijwillige basis en naast hun reguliere werkzaamheden vervullen. Er zijn signalen dat dit in toenemende mate als belastend wordt ervaren. Tegelijkertijd blijkt het voor besturen lastiger om nieuwe vrijwilligers aan te trekken. In deze context kunnen kernenmanagers een waardevolle aanvulling zijn, doordat zij in een betaalde rol bepaalde taken op zich kunnen nemen. Dit speelt niet alleen bij verenigingen met een BIZ, maar ook bij ondernemersverenigingen zonder BIZ-structuur. In het vervolgadvies wordt nader ingegaan op de vraag of en hoe de inzet van de kernenmanager de komende jaren voortgezet kan worden, en op welke wijze de financiering en toegankelijkheid daarvan ingericht zou moeten zijn.
9
Evaluatie door de ondernemersverenigingen Alle ondernemersverenigingen zijn gevraagd om zelf een evaluatie aan te leveren aan de hand van dezelfde vragen: 1. Wat zijn de ervaringen van de ondernemersvereniging met de pilot? Graag zowel positief als negatief benoemen. 2. Is de ondernemersvereniging voornemens ook na de pilot gebruik te maken van de kernenmanager? Graag een toelichting. 3. Mocht de pilot niet worden gecontinueerd, wat is daarvan dan het effect op de ondernemersvereniging? De volledige evaluaties zijn te lezen in de bijlagen 1 tot en met 3. Onderstaand schetsen we de belangrijkste uitkomsten per kern. Renesse De pilot kernenmanager in Renesse is positief ervaren. De kernenmanager vervulde een verbindende, coördinerende en uitvoerende rol, en ontlastte het bestuur van de ondernemersvereniging aanzienlijk. Hierdoor konden belangrijke projecten worden gerealiseerd en werd de professionaliteit van de vereniging versterkt. Pluspunten: • Sterke verbinding tussen ondernemers, gemeente en vastgoedeigenaren. • Bijdragen aan de realisatie van projecten zoals Masterplan en Project Laône. • Organisatie van campagnes, cursussen en bijeenkomsten. • Ontlasting van vrijwillige bestuursleden. • Duidelijke bijdrage aan professionalisering van de OVR. Aandachtspunten: • Onzekerheid over structurele financiering. • Grote werkdruk op de Kernenmanager.
• Voorkeur voor inzet via inhuur in plaats van een dienstverband. Toekomst: De ondernemersvereniging wil de Kernenmanager graag behouden, maar alleen bij voldoende financiering. Bij wegvallen van de functie dreigen hogere bestuurslast, minder projectuitvoering, verlies aan professionaliteit en slechtere communicatie met ondernemers. Burgh-Haamstede Burgh-Haamstede heeft een verslag van een voortgangsgesprek ingediend, dat meer een beschrijvend karakter heeft en geen antwoord geeft op de gestelde vragen. Het document blijft vrij algemeen en bevat weinig concrete resultaten, waardoor het lastig is om er duidelijke conclusies aan te verbinden. Uit het verslag blijkt wel dat het bestuur tevreden is over de inzet van de kernenmanager. Er is sprake van goed contact met leden en andere betrokkenen, en de kernenmanager weet inmiddels haar weg binnen de gemeentelijke organisatie te vinden. Zij ervaart haar functie als positief en geeft aan haar rol inmiddels goed te kunnen invullen na een periode van gewenning. Op basis van het ingediende document kunnen verder geen nadere conclusies worden getrokken.
10
Zierikzee De pilot is op verzoek van de ondernemersvereniging Zierikzee gestart. De pilot had als doel een kwaliteitsimpuls te geven aan het centrummanagement van Zierikzee. Positieve ervaringen met de pilot: • De kernenmanager was essentieel voor de economische en sociale vitaliteit, met name na de coronaperiode. • Verbindende rol tussen ondernemers, inwoners, gemeente en andere belanghebbenden. • Verbetering in samenwerking, professionalisering en uitstraling van de binnenstad. • Organisatie en ondersteuning van succesvolle evenementen (zoals Zeelicht, Mannendag, Halloween, Winteractiviteiten). • Eén centraal aanspreekpunt voor betere communicatie en besluitvorming. • Versterking identiteit en zichtbaarheid van Zierikzee. • Betere relatie en communicatie met gemeente en beleidsmedewerkers. Negatieve ervaringen met de pilot: • Niet alle keuzes worden breed gedragen; soms is er kritiek van ondernemers of bewoners. • In het begin waren er bestuurlijke strubbelingen die pas later zijn verbeterd. • Zonder subsidie kan niet dezelfde kwaliteit en continuïteit worden gewaarborgd. Toekomstvisie & Continuering • De ondernemersvereniging wil de inzet van de kernenmanager voortzetten, maar is hiervoor afhankelijk van voortzetting van de subsidie. • Volledige bekostiging uit BIZ-gelden is onhaalbaar; dan blijven er onvoldoende middelen over voor evenementen.
• Stopzetting van de pilot betekent een forse stap terug in professionalisering, samenhang en aantrekkelijkheid van de binnenstad. • Dreigend risico op meer leegstand en dalende bezoekersaantallen zonder actieve regie en coördinatie. Conclusie De pilot heeft aantoonbare meerwaarde gehad. De kernenmanager vervult een cruciale rol in de toekomstbestendigheid van Zierikzee als centrumstad. De ondernemersvereniging pleit dan ook sterk voor een meerjarige voortzetting van de subsidie.
11
Conclusies 1. De ondernemersverenigingen zijn positief In alle drie de kernen wordt de kernenmanager gezien als een waardevolle aanvulling. De rol als verbinder tussen ondernemers, gemeente en andere partijen wordt breed gewaardeerd. De kernenmanager fungeert als centraal aanspreekpunt en draagt bij aan betere coördinatie van evenementen en projecten. 2. De evaluatie is op onderdelen beperkt De evaluatie is op enkele punten beperkt, omdat niet op alle vragen een volledig antwoord kan worden gegeven. Dit komt mede doordat vooraf niet in alle gevallen duidelijke randvoorwaarden en beoordelingscriteria zijn vastgesteld. 3. Professionaliseringsslag De pilot heeft geleid tot professionalisering binnen de ondernemersverenigingen, met betere communicatie, meer structuur, en een hogere uitvoeringskracht. 4. Verschillen per kern De invulling van de rol verschilt sterk per kern, doordat er geen duidelijke kaders zijn opgesteld. Dit leidt tot onduidelijkheid over het mandaat, de taken en de rol van de kernenmanager, zowel bij de gemeente als bij ondernemers. 5. Afhankelijkheid van financiering Alle verenigingen geven aan de functie alleen te kunnen behouden met structurele subsidie. Zonder subsidie zouden professionaliteit en uitvoeringskracht sterk afnemen. 6.
Behoefte aan structuur en afbakening Er is behoefte aan duidelijke functieomschrijvingen, afspraken over mandaat, rolverdeling en verwachtingen richting gemeente en ondernemersverenigingen. 7. Belasting op gemeente verschilt De mate van beroep op de ambtelijke organisatie verschilt per kern. In Zierikzee is een groot beroep gedaan op de ambtelijke organisatie door veel verschillende vragen te stellen. In andere kernen is dat minder het geval.
12
Aanbevelingen 1. Formuleer heldere functieprofielen Er moet, in samenspraak met de betrokken ondernemersverenigingen en kernenmanagers, een concreet functieprofiel opgesteld worden uniform voor alle kernen. Dit profiel moet duidelijkheid geven over taken, verantwoordelijkheden, mandaat en positionering ten opzichte van bestuur en gemeente. Hiermee wordt onduidelijkheid voorkomen. 2. Biedt zekerheid in de vorm van een meerjarige financiering Bij een eventuele voortzetting van het project is het belangrijk om dit meerjarig vast te leggen. De ondernemersverenigingen hebben op deze manier zekerheid en kunnen ook langdurige verplichtingen aangaan. 3. Onderzoek of de financiering volledig vanuit de gemeente moet worden verstrekt, of dat andere vormen van bekostiging mogelijk zijn. Het is belangrijk om te onderzoeken of de financiering voor de functie van kernenmanager volledig vanuit de gemeente moet komen, of dat er andere vormen van bekostiging mogelijk zijn. Dit onderzoek is van belang om de financiële haalbaarheid op lange termijn te waarborgen en om te bepalen of er alternatieve bronnen van financiering beschikbaar zijn. 4. Ontwikkel een uniform evaluatiekader Het is raadzaam om een eenduidig evaluatiekader te ontwikkelen, waarmee de toegevoegde waarde van de kernenmanager inzichtelijk kan worden gemaakt.
Denk hierbij aan het formuleren van prestatie-indicatoren die periodiek geëvalueerd kunnen worden. Dit maakt onderlinge vergelijking mogelijk en bevordert transparantie. 5. Leg werkafspraken met de gemeente vast Geadviseerd wordt om voor iedere kern vast te leggen wie als officieel aanspreekpunt fungeert richting de gemeente en op welke wijze de communicatie verloopt. Dit voorkomt onduidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden en zorgt voor efficiënter contact met de ambtelijke organisatie. 6. Stimuleer samenwerking en kennisdeling tussen kernen Het is belangrijk om structureel overleg tussen de verschillende kernenmanagers en ondernemersverenigingen te faciliteren. Door onderlinge kennisdeling en samenwerking kunnen succesvolle werkwijzen worden gedeeld en kan worden bijgedragen aan een verdere professionalisering in de verschillende kernen.
13
Bijlagen Bijlage 1: Evaluatie kernenmanager Burgh-Haamstede Voortgangsgesprek Kernenmanager BIZ Burgh-Haamstede dd. 01.11.2024
Aanwezig • Kernenmanager • Bestuurslid A • Bestuurslid B • Bestuurslid C Het gesprek wordt geopend door Bestuurslid A, die de kernenmanager vraagt hoe zij haar functioneren zelf ervaart: De kernenmanager geeft aan dat ze het eerste jaar nog zoekende was, maar inmiddels haar draai heeft gevonden en haar taken leuk vindt. Ze controleert zelf nog of de oorspronkelijke functieomschrijving nog aansluit bij haar huidige werkzaamheden. Ze meldt dat ze inmiddels werkt met een draaiboek voor de verschillende projecten. Dit werkt goed voor haar en helpt bij het afleggen van verantwoording aan het bestuur. Het contact met leden en andere stakeholders ervaart zij als positief. Ze vindt het soms lastig om om te gaan met negativiteit en heeft dan de neiging zich te verdedigen. Het bestuur geeft als tip om dan juist vragen te stellen over wat wél gewenst is, en storytelling in te zetten: vertellen waar de organisatie voor staat, wat er is bereikt en wat er nog gaat gebeuren. Ze weet inmiddels ook goed haar aandacht te richten op positieve ontwikkelingen en heeft de juiste wegen gevonden, onder andere richting externe partijen zoals gemeente en dorpsraad. Bestuurslid A vraagt haar om een kort verslag te maken na gesprekken met ondernemers of instanties, zodat het bestuur hier beter op kan inspelen. De kernenmanager ervaart de ondersteuning en feedback vanuit het bestuur als positief.
Wel merkt ze dat sommige onderwerpen soms traag worden afgehandeld en blijven ‘sudderen’. Ze escaleert dit indien nodig naar het dagelijks bestuur, wat meestal helpt. Ook wil ze in haar mails vaker gaan werken met deadlines om voortgang te bewaken. Bestuurslid C geeft aan dat zij het bestuur gerust mag herinneren aan hun verantwoordelijkheid om op tijd te leveren. De kernenmanager geeft aan niet per se de leiding in werkgroepen te willen nemen; het bestuur beaamt dit en benadrukt dat haar rol vooral coördinerend is. Op dit moment heeft zij echter wel de leiding over de werkgroepen ‘verbinding’, ‘kerstfair’ en ‘verlichting’. Bestuurslid B wijst er nog op dat de maandelijkse factuur structureel tijdig moet worden aangeleverd. Conclusie: Het bestuur is erg tevreden over het functioneren van de kernenmanager. Zijzelf ervaart haar functie als erg leuk en wil graag doorgaan.
14
Actiepunten • Opstellen van een jaarkalender voor evenementen om doublures te voorkomen. • Onderzoeken of een externe partij een MS Office-licentie kan inzetten voor de organisatie, zodat e-mailadressen en het platform Teams gebruikt kunnen worden. • Aanvragen van een training ‘Mailchimp’ via de betreffende contactpersoon. Het gesprek wordt afgerond met de constatering dat alles is besproken.
15
Bijlage 2: Evaluatie kernenmanager Zierikzee Aan: College BenW Gemeente Schouwen-Duiveland Van: Ondernemersvereniging InZierikzee Betreft: Evaluatie pilot subsidie Kernenmanager Aanleiding De Ondernemersvereniging InZierikzee is gevraagd om de gemeente haar beeld te geven over de pilot Kernenmanager uitgevoerd in de periode 2022-2024. Hiertoe is in 2022 een subsidie ontvangen door de gemeente om een kernenmanager aan te stellen en de kwaliteitsimpuls aan het centrummanagement te geven. Afgesproken is dat de harde meetbare doelstellingen niet altijd even goed te meten zijn, echter zetten wij graag verderop op een rij welke doelen zijn behaald in de pilotperiode. Ook is gevraagd door uw college om in deze eindevaluatie ook de volgende vragen mee te nemen: 1. Wat zijn de ervaringen van de ondernemersvereniging met de pilot? Graag zowel positief als negatief benoemen. 2. Is de ondernemersvereniging voornemens ook na de pilot gebruik te maken van de kernenmanager? Graag een toelichting. 3. Mocht de pilot niet worden gecontinueerd, wat is daarvan dan het eect op de ondernemersvereniging? Kern Het centrum van Zierikzee heeft een zeer belangrijke rol voor de regio en gemeente. De kernenmanager heeft afgelopen jaren een grote slag geslagen in de professionalisering op het gebied van kwaliteit, relaties en activiteiten.
Deze zijn cruciaal voor het goed functioneren van een centrum en minstens net zo belangrijk in de toekomst. De rol van de kernenmanager is hierin van grote toegevoegde waarde. De kernenmanager is zeer belangrijk om dit ook in de toekomst te blijven borgen. Wij als ondernemersvereniging pleiten voor een meerjarige continuering van deze subsidie om dit mogelijk te blijven maken. Wat zijn de ervaringen van de ondernemersvereniging met de pilot? Algemeen De kernenmanager Zierikzee is afgelopen jaren van essentieel belang geweest voor het bevorderen van de economische en sociale vitaliteit van de plaats Zierikzee, zeker na de uitdagende corona-jaren. Een kernenmanager heeft als een verbindende schakel tussen ondernemers, inwoners, de gemeente en andere belanghebbenden gefungeerd. Door deze verschillende partijen met elkaar te verbinden, heeft de kernenmanager bijgedragen aan een aantrekkelijke binnenstad van Zierikzee, wat weer heeft bijgedragen aan meer bezoekers, hogere omzet voor ondernemers en een betere leefbaarheid voor inwoners. Een goed functionerende kern trekt namelijk meer bezoekers aan, stimuleert lokale bestedingen en draagt zo bij aan de economische groei van de gemeente.
De kernenmanager heeft afgelopen jaren als een verbindende schakel gefungeerd tussen alle partijen binnen de gemeente, de ondernemers en belanghebbenden door altijd bereikbaar, benaderbaar en met positieve blik te kijken naar de mogelijkheden om zaken te realiseren. Deze verbetering in de verbinding heeft ervoor gezorgd dat ondernemers en bewoners elkaar beter kunnen vinden, maar vooral ook dat beiden partijen de binnenstad en het centrummanagement meer zijn gaan waarderen. Dit in tegenstelling tot eerdere periodes. Er is een zeer grote professionaliseringsslag geweest in eenheid van uitstraling, zichtbaarheid en continuïteit in de
16
organisatie van evenementen. Verderop zal hier in een opsomming van plaatsvinden. Blik naar de toekomst De recente periode hebben veel ondernemers genoodzaakt zien te stoppen in Zierikzee, wegens bedrijfsmatige of persoonlijke omstandigheden. Helaas gaat de opvulling en vernieuwing niet meer zo snel als eerder en staan intussen meer winkelpanden in het A-winkelgebied leeg. Dit is een zorgelijke ontwikkeling voor de toekomst van de binnenstad en functie van Zierikzee. Het is belangrijk hier het tij te keren. De kernenmanager heeft, met ondersteuning van de Ondernemersvereniging, een cruciale rol in het ontwikkelen en uitvoeren van strategieën om de kern aantrekkelijk en toekomstbestendig te maken. Dit betekent dat er is gewerkt aan thema’s zoals veiligheid, bereikbaarheid, marketing en promotie van Zierikzee. De kernenmanager kan daarbij trends en ontwikkelingen signaleren en snel inspelen op veranderende behoeften van bezoekers en ondernemers. Hierdoor kan Zierikzee zich onderscheiden van regioplaatsen in de omgeving, de online winkels, wat essentieel is in een tijd waarin het consumentengedrag snel verandert. Een leefbare binnenstad is namelijk van belang. Afgelopen jaren is de kernenmanager hierin het eerste aanspreekpunt geweest voor beleidsmedewerkers van de gemeente en regionale partners.
Voorbeelden hiervan zijn: • Regulier contact met beleidsmedewerkers van de gemeente: het kanaliseren van vragen voor zowel gemeente als ondernemersvereniging. • Items in de nieuwsbrief; onderwerpen van gemeente en regionale partners zijn regelmatig opgenomen in de nieuwsbrief richting ondernemers • Enquêtes n.a.v. vragen van de gemeente zijn opgenomen in nieuwsbrief en app. De resultaten zijn via rapportages gedeeld met de gemeente/ ondernemers • Afstemmen van presentaties beleidsstukken; verzorgen van uitnodigen, afstemming en terugkoppeling • Diverse informatieavonden voor ondernemers georganiseerd (o.a. verkeer/mobiliteit) • Individuele ondernemers geholpen met gemeentelijke vraagstukken; het samen oplossen of doorverwijzen naar de juiste instanties • Goede relaties met pers; diverse malen free publicity weten te genereren; bijdrage leveren aan het positieve imago van (ondernemend) Zierikzee • Uitbouwen van online publiek via social mediacampagnes • Zichtbare aanwezigheid voor ondernemers gedurende evenementen en rondom campagnes. Van cruciaal belang is om deze agenda verder op te pakken en uit te bouwen de komende jaren. Afgelopen jaren is vooral ingezet op de basis waarin focus op relatie, marketing en professionalisering voorop stonden.
Aanspreekpunt Verder heeft de aanwezigheid van een kernenmanager ervoor gezorgd dat er één centraal aanspreekpunt is voor zowel ondernemers als de gemeente. Dit leidt tot efficiëntere communicatie en besluitvorming, waardoor projecten en initiatieven sneller gerealiseerd konden worden, zo heeft de bijdrage van de kernenmanager ertoe geleid dat zaken als een jaarlijkse ijsbaan, de historische dag en nu ook Zeelicht Zierikzee doorgang hebben kunnen vinden. Zonder een kernenmanager lopen ideeën en initiatieven vaak vast in administratieve hordes of raken ze versnipperd door gebrek aan coördinatie. De kernenmanager heeft er dus voor gezorgd dat plannen sneller in de praktijk zijn gebracht en dat ook de gemeente slagvaardig kan inspelen op uitdagingen en kansen. Voorbeelden hiervan zijn:
17
• • • • •
De vorming van diverse actieve werkgroepen; er zijn nu een aantal werkgroepen ontstaan, waar in sommige gevallen ook inwoners actief aan deelnemen. Zeelicht; zorgdragen voor een actieve rol, waardoor er een spectaculair evenement gaat plaatsvinden eind 2024. Actief binnenhalen van subsidies bij diverse fondsen (lokaal, regionaal en provinciaal) Samenwerken met diverse serviceclubs; draagvlak creëren en bijdragen aan een positief imago van ondernemend Zierikzee Toepassen waar mogelijk/ wenselijk van ideeën van ondernemers
Branding en samenhorigheid Voor ondernemers in Zierikzee is het afgelopen jaren steeds moeilijker geweest om naast de reguliere bedrijfsactiviteiten ook veel tijd te besteden aan de ontwikkeling en bestendigheid van de binnenstad van Zierikzee. De kernenmanager heeft ervoor gezorgd dat de identiteit en zichtbaar van Zierikzee is versterkt. Dit door zichtbaarheid in de binnenstad, de lokale pers en het aanspreekpunt bij evenementen. Dit met een verbeterde uitstraling en professionalisering. Door evenementen te organiseren, lokale ondernemers te ondersteunen en het imago van de kern te verbeteren, heeft de kernenmanager een positieve uitstraling mede gecreëerd die op dit moment zowel bewoners als bezoekers aantrekt. Dit leidt niet alleen tot behoud van de bezoekersaantallen, maar versterkt ook de betrokkenheid van de bewoners. Een goed voorbeeld is hier de recente samenwerking tussen de bewoners en de ondernemers in de Visstraat. Hiermee vervult de kernenmanager een onmisbare rol in het bouwen aan een bruisende en toekomstbestendig Zierikzee. Evenementen De kernenmanager heeft de afgelopen pilotperiode een grote hoeveelheid activiteiten opgezet in samenspraak met de diverse commissies binnen de vereniging die hebben bijgedragen aan een bruisende en aantrekkelijke binnenstad.
Hieronder volgt een opsomming van de diverse activiteiten die de kernenmanager met succes heeft georganiseerd en geïnitieerd, waarmee zowel bezoekers als inwoners een positieve beleving van de binnenstad hebben ervaren: • Valentijnsdag: lokale activatie campagne • Paasmarkt en paasactie rondom de paasdagen Zierikzee • Moederdag: lokale activatie ondernemers en bewoners over de ‘lievelingsplek’ • Pinkstermarkt: drukbezochte Pinkstermarkt Zierikzee • Waterfun: terugkerend Waterevenement voor de jongeren uit Zierikzee • Vaderdag: lokale activatie campagne • ZomerBries markten: meerdere dinsdagen, lokaal theater, markt en artiesten • Modeshow: jaarlijks terugkerende grote professionele Modeshow voor het najaar • Dragqueen verkiezing: Voor 2e keer een groots evenement ter promotie diversiteit en inclusie Zierikzee. Met daaropvolgend een feestavond op het plein. • Mannendag: jaarlijks terugkerend evenement • Halloween: activatie en deelname Halloween evenement • Zeelicht: bijdrage en activatie ondernemers Zeelicht December 2024 • Winteractiviteiten: diverse activiteiten tijdens de kerstvakantie, waaronder Kerstmarkt • Aankleding Visstraat: zichtbaar vergroting Visstraat. Bevordering lokale betrokkenheid.
• Promotieprogramma in samenwerking met de Dikke Toren Hoewel de kernenmanager veel positieve impact heeft gehad in de recente jaren in Zierikzee, zijn er ook enkele uitdagingen ontstaan en nog steeds aanwezig. Niet alle ondernemers, bewoners of belanghebbenden staan zijn het altijd eens met de keuzes van de Ondernemersvereniging of de kernenmanager. Een zichtbaar aanspreekpunt heeft ervoor kunnen zorgen dat deze geluiden gehoord worden.
18
In de beginperiode van de pilot hebben de Ondernemersvereniging en de kernenmanager met uw ambtenarenapparaat en college enkele discussies openlijk gevoerd die niet hebben bijgedragen aan het onderlinge vertrouwen en samenwerking met betrekking tot de belangrijke onderwerpen. Diverse gesprekken en een verandering in samenstelling van de betrokken spelers hebben voor een verbetering gezorgd in de bestuurlijke samenwerking. Op uitvoeringsniveau is de relatie van de Kernenmanager met het ambtelijke apparaat altijd zeer goed geweest en worden de lijnen als positief en kort ervaren. De verwachtingen van een kernenmanager waren aan het begin nog ongewis, maar heel duidelijk is geworden dat de inzet van een kernenmanager broodnodig is geweest om activiteiten op te kunnen zetten van kwalitatieve aard. De vraag is zeer of de nodige inzet en capaciteit voor het opzetten van evenement mogelijk is geweest met alleen de vrijwillige inzet van ondernemers. Is de ondernemersvereniging voornemens ook na de pilot gebruik te maken van de kernenmanager? De kernenmanager is afgelopen jaren van essentieel belang geweest, zoals hierboven omschreven. De pilot subsidie kernenmanager heeft kunnen bijdragen aan de kosten van de kernenmanager, maar tot op zekere hoogte.
Een deel van de uitgaven van de kernenmanager worden betaald uit de opbrengsten van de specifieke BIZ-belasting die wordt geheven, waar eerder deze middelen volledig werden aangewend voor de organisatie van evenementen. Deze subsidie zorgt voor het volledig kunnen uitvoeren van de kernenmanager. Continuïteit van een kernenmanager is zeker gewenst vanuit de ondernemersvereniging, omdat anders alle geïnvesteerde middelen en tijd deels voor niet zijn geweest. Het is juist de wens om verder te bouwen aan de kwaliteitsverbetering van het centrummanagement Zierikzee. Echter de subsidie is zeker noodzakelijk om op eenzelfde wijze vorm te geven aan bovengenoemde uitvoering van afgelopen jaren. Mocht de pilot niet worden gecontinueerd, wat is daarvan dan het effect op de Ondernemersvereniging? Zoals hierboven geschetst is het duidelijk dat de meerwaarde en de opbrengst van de pilot zeer groot is geweest voor de professionaliteit en verbetering van kwaliteit van evenementen in Zierikzee. Het niet continueren van de pilot zouden wij als vereniging als zeer grote tegenslag ervaren, omdat op deze manier ‘het kind met het badwater wordt weggegooid’. Dit is ook al met u gedeeld in het voortgangsgesprek met uw college. Alles wat afgelopen jaren is opgebouwd zal dan deels teniet worden gedaan.
Ook de grote opgave waar de binnenstad en retail voor staat (welke functie heeft Zierikzee voor de regio/gemeente en hoe vullen wij deze in) is zeer belangrijk voor de komende jaren. Zonder de kernenmanager of met een uitgeklede vorm ontvalt de schakel tussen ondernemers, bewoners, en de gemeente. Hierdoor kunnen initiatieven versnipperd raken, wat leidt tot inefficiënte samenwerkingen en vooral een rommelig beeld voor het centrum van Zierikzee. Juist afgelopen jaren is hier een enorme verbeterslag gemaakt. Ook zal de actieve uitstraling en professionalisering onder druk te komen staan, wat leidt tot afname in evenementen en daarmee een lagere aantrekkingskracht van het centrum. Dit kan leiden tot minder bezoekers, een daling van de omzet voor lokale ondernemers en een minder bruisende sfeer, waardoor het risico op leegstand verder toeneemt.
19
Juist ook de slag naar de toekomst is voor Zierikzee belangrijk. De kernenmanager heeft hier met de gemeente en de ondernemers een belangrijke rol. Wat zijn de trends en ontwikkelingen op de binnenstad van Zierikzee, hoe zit het met de leegstand. Het volgen van ontwikkelingen van consumentengedrag en het aanpassen van de visie op de binnenstad zijn hierin van belang. Zonder dit inzicht en anticipatie op deze ontwikkelingen loopt de gemeente het risico dat Zierikzee achterblijft bij concurrenten en hierdoor haar rol voor de gemeente/regio lastig kan blijven vervullen. Het is belangrijk om te voorkomen dat winkels wegtrekken of niet opnieuw worden ingevuld. Volledige bekostiging van de kernenmanager uit de BIZ-gelden zou een te grote aanslag betekenen op de middelen van de vereniging die daardoor onvoldoende middelen overhoudt voor directe uitgaven voor evenementen en organisatie. Conclusie Het centrum van Zierikzee heeft een zeer belangrijke rol voor de regio en gemeente en de professionalisering die ingezet is op het gebied van kwaliteit, relaties en activiteiten zijn cruciaal voor het goed functioneren van een centrum. De rol van de kernenmanager is hierin van grote toegevoegde waarde zoals hierboven beargumenteerd.
Als grootste kern van de gemeente met ook het ontbreken van een dorps/stadsraad Zierikzee is deze organisatie en subsidie zeer belangrijk om dit ook in de toekomst te blijven borgen. Wij als ondernemersvereniging pleiten dan ook voor meerjarige continuering van deze subsidie. Mochten er nog vragen of opmerkingen zijn op basis van bovenstaande dan zijn wij zeker bereid deze mondeling toe te lichten. In afwachting en hoop op een continuering van de subsidie, Vriendelijke groet, Ondernemersvereniging Zierikzee
20
Bijlage 3: evaluatie kernenmanager Renesse Verslag over de ervaringen met de pilot Kernenmanager bij de Ondernemersvereniging Renesse (OVR) Datum verslag: 20 september 2024 1. Ervaringen van de Ondernemersvereniging Renesse (OVR) met de pilot Kernenmanager De Ondernemersvereniging Renesse (OVR) heeft vooral positieve ervaringen opgedaan met de pilot rond de aanstelling van een Kernenmanager en wil tevens een aantal aandachtspunten noemen. Deze pilot heeft als doel een verbindende, coördinerende en initiërende rol te vervullen, gericht op het versterken van de economische positie van de BIZ-zone in Renesse. Daarbij dient opgemerkt te worden dat Renesse een geheel eigen dynamiek kent met een grote toestroom van bezoekers op diverse momenten van het jaar en eigenlijk gedurende steeds meer maanden van het jaar. Hoewel dat wellicht het eerst in het oog springt door de veelheid aan activiteiten die daarom in Renesse plaatsvinden, moet daarbij ook vooral gedacht worden aan de directe gevolgen die dat voor Renesse heeft in de vorm van infrastructuur, (publieke) voorzieningen, veiligheid, huisvesting enzovoort. Ook die laatste onderwerpen vormen een belangrijk deel van het werk van (het bestuur van) de OVR, omdat zij door zowel de ondernemers als andere stakeholders gevraagd wordt actief mee te werken aan het in goede banen leiden van deze zaken. 1a.
Positieve ervaringen: • Verbindende rol: De Kernenmanager heeft met succes een brug geslagen tussen de ondernemers, de gemeente en vastgoedeigenaren, en heeft bijgedragen aan een meer gestructureerde samenwerking. Dit is vooral zichtbaar in projecten zoals het "Masterplan" en "Project Laône", waar de Kernenmanager actief betrokken was. • Coördinatie en uitvoering: De Kernenmanager was verantwoordelijk voor de uitvoering van belangrijke projecten zoals de zomerschouw, het opstarten van een zwerfafvalcampagne, en de organisatie van cursussen en thema-avonden, zoals over cybercriminaliteit en ondermijning. Dit heeft geleid tot meer samenhang tussen ondernemers, belangenbehartiging namens de ondernemers en een actievere bijdrage aan het realiseren van de doelstellingen van de OVR. • Ontlasting van bestuursleden: Door de inzet van de Kernenmanager werd het bestuur gedeeltelijk ontlast van operationele taken. Dit is cruciaal, aangezien het grote beroep dat werd (en ook nog wordt gedaan) op bestuursleden.
Hoewel het natuurlijk een gewaardeerde blijk van erkenning is dat er een groot beroep op OVR wordt gedaan door een grote diversiteit aan stakeholders wanneer het gaat om belangenbehartiging, beleidsvorming en uitvoering van beleid; mag niet uit het oog verloren worden dat elk bestuurslid als vrijwilliger invulling geeft aan zijn/haar bestuurstaken naast het fulltime runnen van de eigen onderneming. Houd daarbij in gedachten dat een medior, professionele betáálde nevenfunctie doorgaans 140-160 uur per jaar vraagt van een functionaris. Bij de OVR was/is dit aanzienlijk meer. Naast de te grote belasting van bestuursleden die het drijven van hun eigen onderneming in gevaar kan brengen, is een negatief bijeffect dat het met de huidige belasting moeilijk is om nieuwe bestuursleden te vinden. De Kernenmanager neemt een groot deel van de operationele verantwoordelijkheid op zich, zoals het initiëren/deelnemen van/aan overleggen, het representeren van de OVR en het beheren van lopende zaken zoals het dossier GSM-zendmast, het laagvliegdossier, besprekingen projectgroep ‘De Laône’, besprekingen projectgroep ‘Masterplan’, Veiligheid
21
overleg, huisvesting bedrijfspanden enzovoort (zie bijlage voor een uitgebreider overzicht van verrichte werkzaamheden). • Professionalisering: De Kernenmanager heeft bijgedragen aan de verdere professionalisering van de organisatie door bijvoorbeeld te helpen bij het opstellen van begrotingen en door een duidelijke strategie te helpen uitwerken voor de komende jaren. 1b. Aandachtspunten: • Onzekerheid over financiering: Ondanks de positieve effecten is er onzekerheid over de toekomstige financiering. Er zijn namelijk zorgen geuit over de financiële middelen, aangezien het huidige budget van de BIZ-zone niet voldoende lijkt om de Kernenmanager-rol zonder aanvullende subsidies te financieren. Het huidige budget dat hiervoor vanuit de gemeente komt, is van essentieel belang voor het aanblijven van de Kernenmanager. • Omvangrijkheid aan taken van de functionaris: Hoewel de Kernenmanager succesvol heeft bijgedragen aan vele activiteiten, blijkt uit de terugkoppeling dat de hoeveelheid aan werkzaamheden die op de Kernenmanager afkomt, met name de operationele belasting, groot is. Dit zou kunnen leiden tot druk op de persoon in de rol van Kernenmanager. Het bestuur dient ook tijdig een keuze te maken welke onderwerpen wel en niet op het bordje van de Kernenmanager terechtkomen.
• Contract vorm aan te stellen Kernenmanager: Bij aanvang van de pilot is aangegeven dat een Kernenmanager op twee manieren zou kunnen worden aangesteld: via een arbeidsovereenkomst of door inhuur van een externe persoon via een dienstverleningsovereenkomst. In deze pilot heeft het bestuur van de OVR geconstateerd dat alleen de laatstgenoemde vorm wenselijk is en wel vanwege het volgende. o Besturen van ondernemingsverenigingen hebben moeite met het vervullen van hun werkgeversrol vanwege de beperkte tijd die ze kunnen besteden aan de dagelijkse aansturing van werknemers, aangezien bestuursleden hun eigen bedrijven moeten runnen. Daarnaast biedt de organisatie beperkte ontwikkelingsmogelijkheden voor werknemers door onzekerheid over financiering en de beperkte omvang van de vereniging, wat leidt tot tijdelijke contracten. Het permanent in dienst nemen van medewerkers brengt ook financiële risico’s mee op langere termijn en vermindert de flexibiliteit in het alloceren van middelen. Door medewerkers in te huren via een dienstverleningsovereenkomst kunnen ervaren professionals direct aan de slag zonder deze risico’s. 2. Voornemens van de Ondernemersvereniging na de pilot De OVR is voornemens om ook na de pilot gebruik te blijven maken van de Kernenmanager, mits er voldoende financiële middelen beschikbaar blijven.
De Kernenmanager heeft immers een sleutelrol gespeeld in het ontlasten van het bestuur, het realiseren van belangrijke projecten, en het opzetten van nieuwe initiatieven, het onderhouden van contact met ondernemers en stakeholders. Daarnaast is gebleken dat de professionalisering van de organisatie zonder een Kernenmanager moeilijker te waarborgen is. De inzet van een Kernenmanager maakt het voor het bestuur mogelijk om zich meer te richten op strategische taken, zoals: het uitwerken van de toekomstvisie, participeren in overleggen met stakeholders, het organiseren van activiteiten ten bate van de ondernemers en het vormgeven van beleidstukken. Dit terwijl meer operationele taken bij de Kernenmanager liggen.
22
Bovendien zijn de huidige bestuurders ervan overtuigd dat het voortzetten van de Kernenmanager cruciaal is om nieuwe bestuursleden aan te trekken. Zonder de Kernenmanager zou het moeilijker zijn om geschikte kandidaten te vinden, aangezien de tijdsinvestering voor bestuursleden dan drastisch omhoog zou gaan, zoals blijkt uit de terugkoppeling. 3. Effect op de Ondernemersvereniging als de pilot niet wordt gecontinueerd Mocht de pilot niet worden voortgezet en de Kernenmanager wegvallen, dan zullen de gevolgen voor de OVR aanzienlijk zijn: • Verhoogde werkdruk voor het bestuur: Het wegvallen van de Kernenmanager zou de werkdruk voor de bestuursleden drastisch verhogen, aangezien zij de operationele taken weer zouden moeten overnemen. Dit is problematisch, vooral in een situatie waarin de OVR al moeite heeft om nieuwe bestuursleden te vinden, zoals blijkt uit de moeite met het invullen van de functies van voorzitter en penningmeester. • Risico op stagnatie van projecten: De Kernenmanager speelt een cruciale rol in het initiëren en leiden van projecten die van belang zijn voor de ondernemers in de BIZ-zone. Zonder de Kernenmanager is er een risico dat belangrijke projecten vertraging oplopen of helemaal niet meer gerealiseerd worden. Dit zou de aantrekkelijkheid van Renesse als ondernemersgebied kunnen schaden.
• Verminderde professionalisering: De professionalisering die de afgelopen periode binnen de OVR is ingezet, mede door de inzet van de Kernenmanager, zou in gevaar komen. Het opstellen van strategische plannen, begrotingen en het onderhouden van contacten met verschillende stakeholders, zoals de gemeente, zouden opnieuw verdeeld moeten worden onder bestuursleden. Dit zou kunnen leiden tot inefficiëntie en vertraging in de besluitvorming. • Verminderde communicatie en verbinding: De Kernenmanager speelt een belangrijke rol in de communicatie tussen het bestuur van de OVR en de ondernemers. Zonder deze verbindende functie bestaat het risico dat ondernemers minder goed op de hoogte blijven van relevante ontwikkelingen, waardoor er een kloof kan ontstaan tussen het bestuur en de ondernemers. Kortom, als de pilot niet zou worden gecontinueerd ligt het voor de hand dat het bestuur van de OVR de activiteiten waarbij het betrokken is aanzienlijk zal gaan afschalen. Dit is ongunstig voor de ondernemers, voor de ontwikkeling van Groot-Renesse en de stakeholders zoals overheden en belangen-/ beroepsverenigingen die dan een belangrijke gesprekspartner zullen gaan missen. Conclusie De ervaringen met de Kernenmanager zijn positief, waarbij vooral de ontlasting van het bestuur, de professionele aanpak en de realisatie van concrete projecten opvallen.
De OVR is voornemens om de Kernenmanager-rol na de pilot voort te zetten, maar de voortzetting hangt af van de beschikbaarheid van voldoende financiële middelen. Als de Kernenmanager wegvalt, heeft dat waarschijnlijk negatieve gevolgen voor de efficiëntie van de organisatie, de werkdruk van het bestuur en de realisatie van belangrijke projecten. Namens het bestuur van de ondernemingsvereniging Renesse, Martin Janssen Interim Voorzitter
23
Bijlage: Overzicht verrichte werkzaamheden Kernenmanager afgelopen jaar (niet limitatief) • Pakket van Eisen opstellen aangaande Transferiumgebouw • Bijdragen aan opstellen begrotingen • Contact met gemeente SD inzake BIZ gelden gespreide betalingen • Voorbereiden en deelnemen Algemene Leden Vergadering OVR • Inventariseren situatie Lange Reke o.l.v. gemeente SD • Contact BIZ ondernemers allerhande zaken • Opzetten collectieve BHV cursussen, prijsafspraken + planning t.b.v. ondernemers OVR • Deelname besprekingen "Projectgroep Laône” • Deelname aan besprekingen "Projectgroep Masterplan” • Zomerschouw incl.
opvolging • Organiseren thema avonden Cybercriminaliteit, Ondermijning, Drugs • Contact kortlopende zaken (situatie rondom GSM zendmast, Laagvliegdossier enz.) • Contact onderhouden nieuwe ondernemers • Initiëren project Juttersgeluk • Diverse invulling van (social) media van OVR • Contact Duitse WRD-omroep item Pinksteren • Deelname Raad van Advies SESD, pitch jaarplan • Veiligheidsoverleg met partners Veiligheidsregio seizoenvoorbereiding • Initiatief contact OV Burgh Haamstede • Initiëren overleg huisvesting bedrijfspanden • Opzetten projectgroep fiets parkeren kern Renesse • Opstarten samenwerking HZ/Nexus fiets parkeren • Deelname Raad van Advies SESD • Start overleg draaiboek verkeerscirculatie • Opstarten zwerfafval campagne bedrijven • Deelname samen met voorzitter OVR aan voortgangsgesprekken met wethouder SD (dhr. Joppe)
24