1363118 Bijlage 2 Overzicht wijzigingen eindversie na commissiebehandeling 23 januari

Wijzigingen in de eindversie Tij van de Toekomst naar aanleiding van de commissiebehandeling op 23 januari 2025 In deze eindversie zijn naar aanleiding van de commissievergadering belangrijke wijzigingen doorgevoerd. Het document is ingekort en vereenvoudigd. De samenvatting en het verhaal zijn vervallen en maken plaats voor een infographic en een videoproductie. Daarnaast zijn de onderzoeksvragen in het afsluitende hoofdstuk aangevuld. De belangrijkste veranderingen op een rij: 1. Toekomstbeeld en uitgangspunten (hoofdstuk 1) • Samen bouwen aan verantwoorde groei vervangt de begrippen balans en brede welvaart. • In de toelichting blijft de nadruk op de samenhang tussen welzijn, welvaart en duurzaamheid • De ambitie is een verantwoorde groei richting een 40.000+ gemeente en daaraan gekoppeld is de onderzoeksvraag gekoppeld welke groei nodig, wenselijk en realistisch is om onze doelen te bereiken. • De visie op digitalisering en artificiële intelligentie (AI) is uitgebreid. • In paragraaf 1.2 is een uitgangspunt toegevoegd dat zich richt op de balans tussen ondernemerschap, inwonersbelangen en de leefomgeving. 2. Omgevingsanalyse en jongeren (hoofdstuk 2) • Eerdere hoofdstukken zijn ingekort en samengevoegd tot een compacte omgevingsanalyse. • Het hoofdstuk is aangevuld met een uitgebreide weergave van de inbreng van jongeren. 3.

Strategische doelen (hoofdstuk 3) • Het belang van visserij is expliciet benoemd. In de eindversie leggen we vaker de verbinding tussen landbouw en visserij. • Bij het thema zorg is verduidelijkt dat het verminderen van de kosten voor specialistische zorg geen doel op zich is. We willen de vraag naar specialistische zorg verminderen door betere alternatieven van zorg en ondersteuning dichtbij huis. 4. Onderzoeksvragen en begrotingscyclus (hoofdstuk 4) • De onderzoeksvragen zijn uitgebreid en geordend binnen de thema’s Leven, Wonen, Werken en Bestuur & Organisatie. • Deze indeling sluit aan bij de voorgestelde nieuwe opzet van de programmabegroting 2027. • Daarnaast is uitgelegd hoe we sturen op de realisatie van de strategische visie als onderdeel van de jaarlijkse begrotings- en verantwoordingscyclus. In onderstaande tabel zijn de inhoudelijke wijzigingen verder toegelicht.

Commissiebehandeling Algemeen: Er is brede herkenning voor de visie, Het perspectief wordt als positief ervaren, al zijn er enkele aandachtspunten om het stuk in te korten, het taalgebruik te vereenvoudigen, zoals het begrip brede welvaart. Brede welvaart: Het begrip ‘brede welvaart’ is te onbekend en te weinig onderscheidend. Ook te term balans is niet voldoende scherp. Plaats de ontwikkeling van Schouwen-Duiveland in een regionale setting.

Digitalisering en AI De ontwikkeling in de digitale wereld kwam al wel aan bod. De term artificiële intelligentie (A) werd daarbij niet letter genoemd.

Toerisme en recreatie: In de visie wordt een uitgangspunt gemist over toerisme in balans. We willen inwoners duidelijk maken dat hun kwaliteit van leven heel belangrijk is maar dat we ook een gastvrij eiland willen zijn en ook ruimte willen bieden aan onze ondernemers.

Reac0e

Wijziging

De eindversie is ingekort en taalgebruik is aangepast.

- Het voorwoord is ook een kernachtige samenvatting; er volgt nog een infographic. - Een videoproductie komt in de plaats van ‘Een dag in 2040’. - In Omgevingsanalyse zijn twee hoofdstukken samengevoegd.

In het toekomstbeeld benadrukken we Samen bouwen aan verantwoorde groei. De term brede welvaart komt nog wel terug in de tekst waar we de combinatie van welzijn, welvaart en duurzaamheid (voorheen people, profit, planet) bedoelen.

1.1 Toekomstbeeld: samen bouwen aan verantwoorde groei In 2040 is Schouwen-Duiveland een mooi en krachtig eiland in een (water)veilige, duurzame en economisch sterke Zuidwestelijke Delta. We werken nauw samen met onze Zeeuwse, Zuid-Hollandse en West-Brabantse partners en het Rijk. De as Bruinisse - Zierikzee is uitgegroeid tot een belangrijke ontwikkelingsader. De anderen kernen hebben hun eigen karakter behouden én zijn ook gegroeid. Dankzij goede bereikbaarheid, stedelijke dynamiek én de rust en ruimte van het landelijk gebied vinden steeds meer gezinnen en bedrijven hier hun thuis.

In de eindversie komt AI nadrukkelijker terug, ook hoe de gemeente daar mee wil omgaan.

1.1 Toekomstbeeld Digitalisering en innovatie in dienst van de samenleving De ontwikkelingen rond digitale technologie en AI (artificiële intelligentie) hebben grote invloed op onze samenleving. Dit biedt kansen voor de verbetering van onze dienstverlening en besluitvorming, maar vraagt ook om zorgvuldige inbedding. Daarbij staan vier aspecten centraal: democratische legitimiteit, rechtszekerheid, publieke waarde en professionaliteit.

Het voorstel is om iets breder te kijken dan alleen de recreatiesector en in de formulering een balans te vinden tussen kwaliteit van leven en ondernemerskansen.

1.2 Uitgangspunten Een ondernemend en innovatief eiland We verbeteren de kwaliteit van toerisme en recreatie binnen de huidige capaciteit ….. Innovatieve ondernemers die—met respect voor het eilandkarakter—bijdragen aan brede welvaart krijgen hier de ruimte.

Commissiebehandeling Visserij De visie benoemt onvoldoende het belang van visserij voor ons eiland.

Groei en voorzieningen Groei in plaats van krimp zien de fracties als noodzakelijk, maar er zijn verschillende visies over de gewenste omvang en het tempo. Een groei naar 40.000+ inwoners in 2040 wordt als realistischer gezien. Meer is waarschijnlijk onhaalbaar. De groei is geen doel op zich maar bedoeld om de voorzieningen en samenhang te versterken. Belangrijke aandachtspunten ook voor nader onderzoek zijn verschillende scenario’s. Jongeren en jonge gezinnen Er brede steun voor de focus op een aantrekkelijke gemeente te zijn om op te groeien te blijven of terug te keren. De commissie vraagt om de inbreng van de jongeren in de participatie herkenbaar op te nemen in de visie. Specialistische zorg Zorg en ondersteuning bieden aan hen die dat nodig hebben is een belangrijke taak van de gemeente, ook in de toekomst. We sturen op vermindering van de vraag naar specialistische zorg, door te investeren in zorg en ondersteuning dichtbij. Woningbouw: het woningbouwbeleid moet uitgaan van maatschappelijke behoefte meer dan van individuele wensen. Cruciale vraagstukken zijn de locatiekeuze

Reactie In de eindversie noemen we weer landbouw en visserij. Ook is op basis van het landelijke Visserij Ontwikkelplan een strategisch doel bij Werken toegevoegd.

Groei van inwoners zien we als hefboom voor woningbouw, bereikbaarheid en werkgelegenheid. De gewenste en realistische groei komt terug in de onderzoeksvragen in hoofdstuk 4.

De inzet op jongeren en jonge gezinnen is een belangrijk aspect van de strategische visie. Dat komt ook terug in de onderzoeksvragen. De inbreng van de scholieren nemen we als aparte pagina op.

In de tekst is aangepast dat het niet gaat om vermindering van uitgaven maar om de voorkeur op zorg dichtbij.

Deze vraagstukken komen aan bod in de visie, krijgen nadere uitwerking via de onderzoeksvragen en komen

Wijziging 3.3.4 Visserij economisch en ecologisch in evenwicht In 2040 heeft Schouwen-Duiveland een compacte maar zichtbare visserijsector. De traditionele visserij, schelpdierkweek en -visserij, kleinschalige kustvisserij, aquacultuur en buitendijks/zoutwater voedselproductie vormen samen een gezond ecologisch en economisch evenwicht. 4.1 Onderzoeksvraag verantwoorde groei: - Welke groeisnelheid en welke inwonersaantallen zijn nodig voor toekomstbestendige voorzieningen en draagt bij aan welvaart en welzijn van onze inwoners? - Hoe realistisch zijn deze verschillende scenario’s gezien de landelijke en regionale ontwikkelingen en lokale effecten?

4.1 Onderzoeksvragen: Leven • Hoe creëren we een rijk aanbod aan voorzieningen zoals sport, cultuur en ontmoeting dat jongeren en jonge gezinnen aan het eiland bindt? • Hoe zorgen we voor onderwijs dat aansluit bij de regionale arbeidsmarkt en jongeren toekomstperspectief biedt? 3.1.4 We sturen op vermindering van inzet op specialistische zorg, door meer te investeren in zorg en ondersteuning dichtbij. Ondersteuningsvragen vangen we zoveel mogelijk op in de eigen omgeving: thuis, op school of in de buurt. Gemeentelijke ondersteuning vullen we daar waar nodig aan. 4.1 Onderzoeksvragen Wonen: • Hoe realiseren we voldoende en betaalbare woningen voor verschillende doelgroepen in onze groei naar een 40.000+ gemeente? Hoe worden we ook hierin een eiland

voor nieuwbouw, waaronder de afweging tussen bouwen langs de Midden Zeeland Route en in het buitengebied.

uitgebreider terug in de Omgevingsvisie.

dat jongeren en jonge gezinnen aan ons eiland bindt? • Welke locaties zijn geschikt voor woningbouw met behoud van landschappelijke kwaliteit en zorgvuldig gebruik van het buitengebied? • Hoe maken we onze woningvoorraad en leefomgeving klimaatbestendig en duurzaam? • Hoe behouden en versterken we de leefbaarheid in alle kernen bij groei van het aantal woningen?

Commissiebehandeling Bereikbaarheid: De fracties benadrukken zowel het belang van bereikbaarheid op het eiland als met de regio via de N59 en N57. Specifieke aandacht werd gevraagd voor bereikbaarheid bij calamiteiten. Goede bereikbaarheid kan echter ook een ongewenste aanzuigende werking hebben op doorgaand verkeer.

Reactie

Wijziging 3.1.5 Leven ... Ook in geval van calamiteiten moet Schouwen-Duiveland alijd voldoende bereikbaar zijn. Daarvoor zijn ook goede alternaieve routes nodig in samenwerking in de regio.

Arbeidsmarkt: De fracties hadden vragen over het doel ‘arbeidsmarkt in balans’. De verwachtingen is dat die balans verder afneemt gezien de demografische ontwikkelingen. Centraal staat de vraag welk type bedrijvigheid past bij het eiland en hoe we ondernemers kunnen faciliteren en jonge ondernemers kunnen steunen.

Bereikbaarheid bij calamiteiten is opgenomen in de visie. Het belang van de Midden-Zeeland Route (MZR) wordt expliciet benoemd en komt terug in een onderzoeksvraag. Daarbij sluiten we aan bij het ontwikkelen van een regionale Toekomstvisie MiddenZeeland route waarvoor in 2023 al scenariostudies zijn uitgevoerd. Een onderzoeksvraag is toegevoegd en de formulering is aangescherpt met de vastgestelde Economische visie (2024) als onderlegger.

4.1 Onderzoeksvraag Werken • Hoe verbeteren we de bereikbaarheid als onderdeel van de Midden-Zeeland Route voor werk, voorzieningen en veiligheid? 4.1 Onderzoeksvraag • Hoe zorgen we voor onderwijs dat aansluit bij de regionale arbeidsmarkt en jongeren toekomstperspecief biedt? • Welke sectoren en bedrijven bieden de beste kansen voor verantwoorde groei en innovaie?