13. Jaarverslag PZEM 2020 Definitieve versie
Tekst van het document
Voor het tollingcontract met de Sloecentrale is geen voorziening noodzakelijk op basis van de prijsontwikkelingen van elektriciteit en brandstofcomponenten die zijn gebaseerd op de onafhankelijke prijscurves. Daartoe is de uitkomst van de berekening afgezet tegen de boekwaarde. Voor het tollingcontract met de kerncentrale is eveneens geen voorziening noodzakelijk wanneer de uitkomst van de berekening wordt afgezet tegen de boekwaarde. De
95
beoordeling heeft plaatsgevonden op basis van het bestaande tollingcontract, het exploitatie- en investeringsplan van de kerncentrale tot en met 2033, de per balansdatum reeds gelockte posities en de actuele prijscurve voor elektriciteit. Voor de eerstkomende drie jaren is uitgegaan van de forwardprijzen per balansdatum, omdat de prijzen voor deze periode op liquide markten tot stand zijn gekomen en PZEM actief handelt op deze markten. Belangrijkste onzekerheid bij de voorziening onrendabele contracten betreft de veronderstelde prijsontwikkeling van elektriciteit, gas en CO2. De toekomstige prijscurves zijn verkregen van een onafhankelijk bureau en betreffen de Q4 2020 prognoses. De bron die PZEM hanteert voor de onafhankelijke prijscurves is een gerenommeerd instituut dat per kwartaal een onderbouwde visie op de ontwikkelingen van de verschillende prijscurves uitgeeft en die veel wordt gebruikt in de markt. Herstel van de markt (in de zin dat positieve resultaten kunnen worden behaald) is in de actuele modellen voorzien op middellange termijn. De komende jaren blijven naar verwachting dus gekenmerkt door een druk op de marges met een kasuitstroom, verband houdende met de verplichtingen uit hoofde van de gascontracten en de bestaande tollingverplichtingen. Het onafhankelijke bureau verstrekt altijd een drietal scenario’s, te weten een Central, High en Low scenario.
PZEM is van mening dat de Central-prijscurve de beste inschatting is van de prijzen voor de jaren waarvoor geen liquide markt bestaat. De overige gas-gerelateerde activiteiten betreffen de verkoop van gas aan eindgebruikers. Op grond van de uitgevoerde beoordeling is voor geen van deze (combinatie van) activiteiten een voorziening onrendabele contracten noodzakelijk. De volatiliteit van de elektriciteit- en gasmarkten geeft een onzekerheid voor de financiële positie naar de toekomst toe, zowel voor de resultaten, kasstroom als voor de hoogte van de voorziening en de noodzaak om voorzieningen te treffen voor andere productiemiddelen. Door de sterke prijsbewegingen kunnen significante wijzigingen in de toekomst noodzakelijk zijn op de voorziening voor onrendabele contracten. De disconteringsvoet voor berekening van deze voorzieningen bedraagt 1,7% voor de langlopende voorzieningen en 1,0% voor de voorzieningen die een korte (tot 10 jaar) looptijd hebben. In 2019 werd een disconteringsvoet van 2,5% gehanteerd voor voorzieningen met een looptijd van meer dan 10 jaar en 1,0% voor voorzieningen met een korte (tot 10 jaar) looptijd. Amovering energieproductie-eenheden Deze voorziening is bestemd om in de toekomst de amovering van de buiten bedrijf te stellen eenheden te kunnen bekostigen.
De verwachte uiteindelijke amoveringskosten zijn gebaseerd op de uitkomsten van periodieke studies, vermeerderd met de benodigde aanpassing voor prijsontwikkelingen, eventuele actuele inzichten en een inschatting van mogelijke milieuconsequenties. De voorziening voor amovering van de kerncentrale is zodanig opgebouwd dat – overeenkomstig de afspraken met
PZEM | JAARREKENING 2020
de Rijksoverheid in het Convenant Kerncentrale Borssele – amovering van de kernenergie-eenheid kan plaatsvinden direct nadat de exploitatie is beëindigd in 2034. De voorzieningen zijn contant gemaakt met een disconteringsvoet van 1,7% (2019: 2,5%), met uitzondering van de kolengestookte centrale waarbij amovering binnen 10 jaar plaatsvindt en daarmee een discontovoet van 1,0% wordt gehanteerd (2019: 1,0%).
Overige voorzieningen Onder de Overige voorzieningen is begrepen: Voorziening voor opwerkings- en opslagkosten voor nucleaire brandstoffen Deze voorziening is gevormd in het kader van de huidige bestaande verplichtingen en is bepaald als de contante waarde van de geraamde bedragen voor de toekomstige opwerkingsen opslagkosten, verminderd met de geschatte contante waarde van de in de toekomst vrijkomende restproducten en het saldo van de betaalde, respectievelijk ontvangen bedragen. De disconteringsvoet bedraagt 1,0% (2019: 1,0%).
96
Pensioenverplichtingen Nagenoeg alle werknemers van PZEM zijn voor hun pensioenregeling aangesloten bij Stichting Pensioenfonds ABP (ABP). De ABP-regeling is een Multi-employer regeling. In deze regeling liggen de actuariële en beleggingsrisico’s nagenoeg volledig bij de deelnemers. Bij deze regeling aangesloten werkgevers hebben geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen als sprake is van een tekort bij het fonds. Onze verplichtingen bestaan uit het voldoen van de door het fonds vastgestelde premie. Het bestuur van ABP stelt deze premie jaarlijks vast, op basis van eigen bestandsgegevens en met inachtneming van de door de toezichthouder van ABP (De Nederlandsche Bank N.V.) voorgeschreven parameters en vereisten. De premieplicht komt voort uit de aansluiting bij het fonds in het betreffende jaar en niet uit de aansluiting in voorgaande jaren. De ABP-regeling classificeert verslaggeving technisch als een toegezegde-bijdrageregeling. Uit dien hoofde zijn de premies verantwoord als last en zijn verdere toelichtingen niet vereist. De dekkingsgraad van het ABP per 31 december 2020 kwam uit op 93,2%. De gemiddelde dekkingsgraad in 2020 bedroeg 87,6%
PZEM | JAARREKENING 2020
97
10. MUTATIEOVERZICHT VAN LANGLOPENDE FINANCIËLE VERPLICHTINGEN 31-12-2020
31-12-2019
121.084
134.427
13.602
13.125
Waarde per 1 januari
134.686
147.552
Aflossingen
(13.603)
(13.125)
(Bedragen x EUR 1.000) Waarde per 1 januari (langlopend) Terugboeking kortlopend gedeelte van leningen
Mutatie geamortiseerde kosten
236
259
Waarde per 31 december
121.319
134.686
Aflossingen in het volgend boekjaar
(14.557)
(13.602)
Waarde per 31 december (langlopend)
106.762
121.084
De schulden betreffen verplichtingen aan kredietinstellingen. Van dit saldo heeft EUR 39,6 mln. een looptijd van meer dan vijf jaar. De gemiddelde rentevoet van de schulden over 2020 bedroeg 0,3% (2019: 0,3%). Voor de non recourse financiering op de Sloecentrale zijn alle activa van Sloecentrale B.V. als zekerheid verstrekt waaronder pandrecht op de aandelen en rechten voorvloeiend uit de verzekering van de activa.
Rentedragende leningen
Overige financiële verplichtingen
Totaal
1 JANUARI 2020
134.686
-
134.686
Kasstroom uit financieringsactiviteiten
(13.603)
-
(13.603)
236
-
236
121.319
-
121.319
(Bedragen x EUR 1.000)
Overige mutaties 31 DECEMBER 2020
PZEM | JAARREKENING 2020
98
11. LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN
31-12-2020
31-12-2019
Uitgestelde belastingverplichtingen
11.400
15.820
Overige langlopende verplichtingen
30.824
29.445
Lease verplichting
6.643
6.677
48.867
51.942
TOTAAL Uitgestelde belastingverplichting De uitgestelde belastingverplichting heeft betrekking op waarderingsverschillen tussen de commerciële en fiscale balans.
De afname van de uitgestelde belastingverplichting volgt uit de fiscale behandeling bij EPZ van het rendement op de beleggingen in het kader van de ontmanteling van de Kerncentrale Borssele.
Zowel in 2020 als in 2019 hebben de uitgestelde belastingverplichtingen betrekking op EPZ en Sloecentrale.
De uitgestelde belastingverplichting vloeit voort uit: (Bedragen x EUR 1.000) Materieel vast actief Overige activa TOTAAL
Overige langlopende verplichtingen Onder de overige langlopende verplichtingen is de verplichting van N.V. EPZ opgenomen voor de kosten ter dekking van de Iaatste splijtstoflading welke bij beëindiging van de Ievensduur van de kernenergie-eenheid nog in de kern van de reactor aanwezig zal zijn.
31-12-2020
31-12-2019
11.137
15.612
263
208
11.400
15.820
De opgenomen verplichting is gebaseerd op de ultimo 2020 bekende splijtstofkosten met betrekking tot de Iaatste splijtstoflading, en is bepaald als de contante waarde met een disconteringsvoet van 1,7% van de geraamde bedragen voor toekomstige waarde van de restkern, inclusief opwerkings- en opslagkosten.
11.2 MUTATIEOVERZICHT OVERIGE LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN (Bedragen x EUR 1.000)
2020
2019
Waarde per 1 januari
51.942
36.989
-
4.014
Aangepaste openingsbalans per 1 januari
51.942
41.003
Mutatie uitgestelde belastingverplichtingen
(4.420)
6.842
Overige mutaties
1.345
4.097
48.867
51.942
Aanpassing openingsbalans per 1 januari
WAARDE PER 31 DECEMBER
99
12. KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN
11.1 OVERIGE LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN (Bedragen x EUR 1.000)
PZEM | JAARREKENING 2020
(Bedragen x EUR 1.000)
31-12-2020
31-12-2019
Handelscrediteuren
12.035
48.116
Overige actuele belastingverplichtingen
16.698
12.084
Kortlopend deel van voorzieningen
31.635
50.778
Kortlopend deel van de langlopende verplichtingen
14.557
13.602
Overlopende passiva
47.000
11.414
121.925
135.993
TOTAAL KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN (EXCLUSIEF DERIVATEN)
De overige actuele belastingverplichtingen bestaan uit nog af te dragen omzetbelasting, te betalen vennootschapsbelasting, loonbelasting en sociale lasten en af te dragen energiebelasting. Onder de kortlopende verplichtingen zijn ook de voor 2020 geplande aflossingen op langlopende lening en onttrekkingen aan voorzieningen opgenomen. De overlopende passiva zijn gestegen omdat de vooruit betaalde beursafrekeningen per ultimo 2019 zijn omgeslagen in vooruit ontvangen beursafrekeningen per ultimo 2020. Ook is er in 2020 sprake van een herclassificatie tussen de overlopende passiva en de handelscrediteuren van EUR 22 mln. Aangezien dit een verschuiving binnen de kortlopende verplichtingen is, zijn de vergelijkende cijfers hier niet op aangepast.
PZEM | JAARREKENING 2020
100
NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE RECHTEN EN VERPLICHTINGEN Hieronder is een overzicht opgenomen van de niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen, voor zover deze naar de inschatting van PZEM een impact van EUR 5 mln. op het resultaat (kunnen) overschrijden.
A. OPERATIONEEL Energie-, energieproductie- en commodity gerelateerde contracten Het risicobeleid van PZEM is erop gericht om de uit de productieactiva en lange termijn inkoopcontracten resulterende risicoposities actief te beheersen. Uit handelstransacties voortvloeiende posities worden door middel van een strikt toegepast systeem van limieten in omvang beperkt. Daarbij wordt gebruik gemaakt van zowel financiële als energiederivaten, waaronder swaps en forwards. De in de portfolio opgenomen verkoopcontracten hangen samen met de energieleveringen aan eindverbruikers en handelspartijen en de daaraan gerelateerde financiële instrumenten. Op balansdatum bedraagt de waarde van de verkoopcontracten EUR 516 mln. (2019: EUR 323 mln.).
De in de portfolio opgenomen inkoopcontracten hebben betrekking op de productie- en inkoopovereenkomsten met handelspartijen en daaraan gerelateerde contracten aangaande financiële instrumenten. Op balansdatum bedraagt de waarde van de inkoopcontracten EUR 2.612 mln. (2019: EUR 2.919 mln.). De waardering van de financiële instrumenten wordt op basis van marktwaarden vastgesteld, in samenhang met transacties die zijn afgesloten in het kader van de fysieke goederenhandel. Belangrijke contracten betreffen de bestaande tollingverplichtingen voor elektriciteitscentrales, inkoop van brandstoffen daaraan gerelateerd en transporten opslagcapaciteit voor gas in Nederland. Onrendabele verplichtingen ten aanzien van transport- en opslagcapaciteit die reeds zijn voorzien op de balans per 31 december maken geen deel uit van de hier genoemde verplichtingen. In een aantal handelscontracten is sprake van een verplichting tot stellen van aanvullende zekerheid bij het bereiken van een non-investment grade credit rating.
Verkoopcontracten
Inkoopcontracten
-
2.612
Elektriciteit (klanten)
413
-
Gas (klanten resp. sourcing)
103
-
TOTAAL
516
2.612
Tollingverplichtingen (Kerncentrale EPZ, BMC, Sloecentrale)
In de eerder genoemde tollingverplichting Kerncentrale EPZ zijn de brandstofverplichtingen die EPZ zelfstandig is aangegaan betrokken. EPZ heeft voor haar brandstofvoorziening langlopende inkoopcontracten afgesloten die grotendeels de brandstofvoorziening zowel in waarde als volume afdekken in contracten lopend tot het einde van de levensduur van de eenheid. In bovenstaande specificatie zijn niet de (netto) verplichtingen opgenomen met betrekking tot de gasopslag en -transportcontracten, omdat deze zijn verantwoord op de balans in de voorziening onrendabele contracten. De onderliggende bruto (nominale) verplichting bedraagt EUR 101,1 mln. (2019: EUR 120,4 mln.) voor de gascontracten (tollingkosten, transport- en opslagkosten). Investeringsverplichtingen Ultimo 2020 zijn financiële verplichtingen aangegaan voor een bedrag van ca. EUR 9,5 mln. (2019: EUR 9,2 mln.) met betrekking tot nog uit te voeren investeringen. In 2019 is een overeenkomst tussen EPZ en een derde partij gesloten voor de ruil van een perceel grond. De levering aan EPZ heeft in 2019 plaatsgevonden, waarbij geen waardeverrekening heeft plaatsgevonen. De teruglevering vond deels plaats in 2020 en vindt deels plaats na balansdatum.
Borssele convenant In 2006 is met de landelijke overheid een convenant gesloten met betrekking tot de openstelling van de kerncentrale tot ultimo 2033. In dit kader zijn ook afspraken gemaakt ten
SPECIFICATIE VERKOOP- EN INKOOPCONTRACTEN ULTIMO 2020 (Bedragen in EUR mln.)
PZEM | JAARREKENING 2020
101
aanzien van de inspanningen die PZEM (en Essent) zal doen om nieuwe ontwikkelingen op het gebied van duurzame energie technisch en financieel ter hand te nemen en te ondersteunen. Naast participatie in Sustainable Energy Technology (SET) Fund C.V. is in 2011 is ook een participatie genomen in Sustainable Energy Technology (SET) Fund II C.V. De openstaande verplichting verbonden aan SET Fund en SET Fund II bedraagt per balansdatum EUR 2,2 mln. (2019: EUR 2,5 mln.)
Stranded costs (Niet marktconforme kosten) Op 1 januari 2001 is de ‘Overgangswet elektriciteitsproductiesector’ in werking getreden. In artikel 2 van de wet is opgenomen dat de Nederlandse productiebedrijven gezamenlijk aansprakelijk zijn voor de kosten voorvloeiend uit, onder andere, overeenkomsten tot invoer van elektriciteit en gas die door de NEA (voorheen SEP) zijn gesloten. De verdeling van deze kosten, hierna stranded costs genoemd, over de productiebedrijven dient te geschieden in de verhouding zoals destijds aangegeven door de commissie Herkströter, hetgeen voor EPZ een belangrijk aandeel betekent van 28,5 procent. In de afgelopen jaren zijn deze stranded costs in belangrijke mate afgewikkeld, onder meer door de afkoop van de importcontracten voor de levering van elektriciteit. Rekening houdend met het resterend eigen vermogen van NEA is besloten om het bestaande beleid te continueren en geen voorziening te treffen voor de stranded costs.
B. ZEKERHEDEN EN GARANTIES PZEM heeft financiële zekerheden verstrekt en ontvangen als waarborg voor aangegane transacties:
Verstrekte zekerheden (Bedragen x EUR 1.000)
Termijn in jaren < 1 jaar
1 – 5 jaren
> 5 jaar
Totaal
Zekerheden verstrekt voor geassocieerde deelnemingen en joint ventures
-
-
-
-
Overige verstrekte zekerheden
-
24.600,0
7.776,4
32.376,4
TOTAAL VERSTREKTE ZEKERHEDEN
-
24.600,0
7.776,4
32.376,4
Ontvangen zekerheden (Bedragen x EUR 1.000)
Termijn in jaren < 1 jaar
1 – 5 jaren
> 5 jaar
Totaal
Ontvangen zekerheden voor geassocieerde deelnemingen en joint ventures
-
-
-
-
Overige ontvangen zekerheden
46.083,2
13.052,0
149.059,5
208.194,7
TOTAAL ONTVANGEN ZEKERHEDEN
46.083,2
13.052,0
149.059,5
208.194,7
PZEM | JAARREKENING 2020
102
Belangrijkste verstrekte zekerheden
D. OVERIG
PZEM heeft zich ten behoeve van de provincie Zuid-Holland borg gesteld tot financiële zekerheid voor de eindafdichting van de Afvalberging Derde Merwedehaven te Dordrecht; deze borgtocht bedraagt EUR 24,6 mln. (2019: EUR 24,6 mln.). Een vergelijkbare zekerheid is verstrekt aan de Provincie Zeeland ten aanzien van de (voormalige) stortplaatsen Noord- en Midden Zeeland en Koegorspolder ter hoogte van EUR 7,8 mln. (2019: EUR 7,8 mln.). Het is de verwachting dat deze borgtochten worden overgenomen door KatoenNatie, de koper van de aandelen Indaver. PZEM heeft een contragarantie ontvangen van de koper.
Een deel van de activiteiten van PZEM valt onder de Europese REMIT (Regulation on wholesale Energy Market Integrity and Transparancy) regulering. Op basis van deze verordening is PZEM onder andere verplicht de geplande en ongeplande onbeschikbaarheid van haar centrales en wijzigingen daarin te publiceren. Dit gebeurt op het Transparancy Platform van EEX.
Belangrijkste ontvangen zekerheden De ontvangen zekerheden bedragen EUR 184,7 mln. (2019: EUR 182,4 mln.) voor ontvangen bankgaranties en overige garanties voor met name de handelsactiviteiten van PZEM. Daarbij heeft EPZ voor EUR 23,5 mln. (70% gedeelte) ontvangen aan zekerheden, met name in verband met vooruitbetalingen op brandstoffen (2019: EUR 16,9 mln. / 70% gedeelte).
C. JURIDISCHE PROCEDURES EN CLAIMS In 2018 is PZEM Energy B.V. verwikkeld geraakt in juridische procedures over de exclusieve stroomafnameovereenkomst die PZEM Energy B.V. heeft gesloten met de eigenaren van Windpark Gemini. In 2020 is hierin een voor PZEM gunstige uitspraak gedaan door het gerechtshof. Hier is de tegenpartij tegen in cassatie gegaan. Op dit moment is PZEM in afwachting van een uitspraak van de Hoge Raad maar hier is, op het moment van opstellen van de jaarrekening, nog geen datum voor bekend. De curator van de failliete biodiesel-bedrijven die tot 2010 deel uitmaakten van PZEM heeft het dossier ook in het verslagjaar nog niet kunnen afronden.
In 2017 is de ACM een onderzoek gestart naar mogelijke overtredingen van de artikelen 3 en 4 van deze verordening. In 2019 heeft de ACM nog een vervolgonderzoek uitgevoerd. De ACM heeft het onderzoek afgesloten in 2020 en heeft PZEM inmiddels haar rapport verstrekt. PZEM heeft begin 2021 haar zienswijze op dit rapport bij de ACM ingediend en naar verwachting zal later dit jaar deze zaak in een voorlopig afrondende fase komen. De hoogte van een eventuele sanctie is op het moment van het opstellen van de jaarrekening niet betrouwbaar in te schatten.
PZEM | JAARREKENING 2020
103
PZEM | JAARREKENING 2020
Toelichting op de geconsolideerde winst-en verliesrekening
104
PZEM | JAARREKENING 2020
105
PZEM | JAARREKENING 2020
106
2020
2019
Levering van en handel in elektriciteit
484.919
494.161
Levering van en handel in gas
64.172
80.083
549.091
574.244
TOTAAL
De omzet uit levering van en handel in elektriciteit is redelijk stabiel gebleven maar de levering van en handel in gas is gedaald. De omzet wordt volledig gerealiseerd binnen Nederland.
107
14. INKOOPWAARDE VAN DE OMZET
13. NETTO OMZET (Bedragen x EUR 1.000)
PZEM | JAARREKENING 2020
Een deel van de benodigde elektriciteit wordt ingekocht bij verbonden partij BMC Moerdijk (verantwoord als gezamenlijke overeenkomst), waarin PZEM een kapitaalbelang heeft. De resultaatmutaties vanuit de voorzieningen onrendabele contracten worden gecorrigeerd in de inkoopwaarde van de omzet.
15. OVERIGE BEDRIJFSOPBRENGSTEN De overige opbrengsten bestaan uit vergoeding door derde partijen voor verleende diensten, opbrengsten uit verkoop van activa en overige diverse opbrengsten.
16. WAARDERING REËLE WAARDEMUTATIE HANDELSPORTEFEUILLE PZEM maakt gebruik van derivaten om prijs- en valutarisico’s die voortvloeien uit energie commodity-contracten (elektriciteit, gas, CO2-certificaten) en valuta af te dekken. PZEM past hiervoor cashflow-hedging (kasstroom afdekking) toe, waarbij door middel van hedge-transacties het risico van schommelingen in (toekomstige) kasstromen die het resultaat kunnen beïnvloeden, wordt afgedekt. De hedges zijn toewijsbaar aan een specifiek risico dat is gerelateerd aan een balanspost dan wel een toekomstige transactie die hoogstwaarschijnlijk is. Het effectieve deel van de wijzigingen in de reële waarde van de hedge-reserve wordt in het eigen vermogen onder de hedge-reserve verwerkt. De cumulatieve bedragen die in het eigen vermogen zijn verwerkt, worden overgeheveld naar het resultaat in dezelfde periode als waarin de afgedekte transactie in het resultaat wordt verwerkt.
Het gedeelte van de waardemutatie van de contractenportfolio dat niet is afgedekt door hedge- contracten (de nieteffectieve hedges) wordt als reële waardemutatie in de resultatenrekening opgenomen. De prijsontwikkelingen op de energiemarkten hebben in 2020 geleid tot een positieve ontwikkeling van de reële waarde van de contractenportfolio van EUR 49,0 mln., waarvan EUR 0,5 mln. ten gunste van het resultaat is gekomen en EUR 48,5 mln. ten gunste van het eigen vermogen.
PZEM | JAARREKENING 2020
108
17. DIENSTEN VAN DERDEN, MATERIAALKOSTEN EN ANDERE EXTERNE KOSTEN (Bedragen x EUR 1.000)
2020 35.158
38.113
Materiaalverbruik
5.054
4.305
Andere externe kosten
6.299
6.413
46.511
48.831
De werkzaamheden en diensten van derden betreffen voornamelijk kosten in verband met elektriciteitsen gasinfrastructuur. Ook zijn de ICT-kosten onder werkzaamheden en diensten van derden opgenomen. Een groot deel van de externe kosten is gerelateerd aan de operationele activiteiten van EPZ en Sloecentrale. De kosten voor materiaalverbruik door EPZ en Sloecentrale bedragen EUR 5,0 mln. in 2020 (2019: EUR 4,3 mln.), de kosten voor werkzaamheden en diensten van derden EUR 21,2 mln. (2019: EUR 22,6 mln.) en overige externe kosten EUR 6,0 mln. (2019: EUR 6,1 mln.).
109
18. PERSONEELSKOSTEN (Bedragen x EUR 1.000)
2020
2019
Salarissen
31.439
29.940
Sociale lasten
4.073
4.020
Pensioenlasten
4.765
4.573
Mutaties in personeelsvoorzieningen
(1.023)
(568)
Overige personeelskosten
1.947
1.794
41.200
39.759
-
-
41.200
39.759
399 399
400
Energie
118
117
Corporate
15
19
EPZ
266
264
TOTAAL
399
400
398
399
1
1
399
400
2019
Werkzaamheden en diensten van derden
TOTAAL
PZEM | JAARREKENING 2020
Personeelskosten Geactiveerde personeelskosten TOTAAL Aantal medewerkers (FTE) per 31 december Gemiddeld aantal FTE
400
FTE GEMIDDELD PER SEGMENT
FTE GEMIDDELD GEOGRAFISCH Nederland Buiten Nederland TOTAAL
Het aantal FTE’s in vaste dienst dat werkzaam is binnen de groep, inclusief het volledig aantal FTE (niet het proportionele deel) bij de gezamenlijke overeenkomsten (N.V. EPZ en Sloe Centrale B.V.) bedraagt 537 (2019: 532). PZEM is eigenrisicodrager voor de financiële verplichtingen inzake de Werkloosheidwet (WW). Dit houdt in dat er geen WW-premies worden afgedragen aan het UWV, en dat in voorkomende gevallen uitbetaalde WW-uitkeringen voor
voormalig werknemers, bij PZEM worden verhaald. Onder IFRS kan geen algemene voorziening worden gevormd voor deze verplichtingen; per entiteit is bepaald of de actuele verhaalverplichtingen per balansdatum aanleiding geven tot het vormen van een voorziening daarvoor.
PZEM | JAARREKENING 2020
Bezoldiging statutaire bestuurders inschrijving Kamer van Koophandel
PZEM
conform
De Algemene Vergadering heeft op 13 december 2017 een nieuw bezoldigingsbeleid aangenomen. Met ingang van 1 januari 2018 wordt voor de statutaire bestuurders op hoofdlijnen aansluiting gezocht bij de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector. Het absolute plafond van de bezoldiging betreft het gemiddelde van 50% van het WNT maximum en 50% op basis van een benchmark voor directiefuncties. Bij de laatstgenoemde wordt een zogenaamd Q3-niveau gehanteerd waarbij 25% van de vergelijkbare functies in de markt hoger wordt beloond en 75% lager. Bestaande contracten worden gerespecteerd.
110
De statutaire bestuurders hebben geen variabele beloningsafspraken. De statutaire bestuurders nemen deel aan de voor alle werknemers van de onderneming geldende pensioenregeling (Stichting Pensioenfonds ABP). Van de huidige statutaire bestuurders heeft de heer Verhagen een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met een statutaire benoeming voor een periode van vier jaar. Het arbeidscontract is daarop afgestemd en bevat naast een opzegtermijn van 6 maanden vanuit de werkgever, een geclausuleerde beëindigingsvergoeding van één jaar conform de Governance Code. Op 26 juni 2018 is de heer Unger benoemd als COO van PZEM N.V. met een contract voor een bepaalde tijd van vier jaar.
PZEM | JAARREKENING 2020
19. AFSCHRIJVINGEN EN BIJZONDERE WAARDEVERMINDERINGEN (Bedragen x EUR 1.000)
2019
F. Verhagen CEO
N. Unger COO
344.058
187.453
(Bedragen x EUR) Bezoldiging
Afschrijvingen op immateriële vaste activa
8.704
8.704
Compensatie opbouw pensioen
62.057
17.217
ABP-pensioenlasten
27.285
21.423
TOTAAL
442.103
234.797
2020
F. Verhagen CEO
N. Unger COO
(Bedragen x EUR) Bezoldiging
352.658
191.404
Onkostenvergoeding
7.830
7.830
Compensatie opbouw pensioen
63.777
18.281
ABP-pensioenlasten
28.883
23.003
453.148
240.518
TOTAAL
De kosten voor de leaseauto van de heer Verhagen bedroegen EUR 12.949 (2019: 14.135) en de kosten voor de leaseauto van de heer Unger bedroegen EUR 18.509 (2019: EUR 18.632).
2019
234
199
Materiële vaste activa 47.959
48.102
Bijzondere waardeverminderingen
513
-
Vrijval bijdragen van derden
(48)
(48)
48.658
48.253
2020
2019
12
(365)
TOTAAL
20. OVERIGE BEDRIJFSKOSTEN (Bedragen x EUR 1.000)
Onkostenvergoeding
2020
Immateriële vaste activa
Afschrijvingen op materiële vaste activa
BEZOLDIGING STATUTAIRE BESTUURDERS PZEM N.V. CONFORM INSCHRIJVING KAMER VAN KOOPHANDEL
111
Dotatie voorziening debiteuren / verwachte kredietverliezen Overige bedrijfskosten
4.977
1.703
Dotatie/vrijval overige voorzieningen
(3.227)
4.659
TOTAAL
1.762
5.997
De vrijval van de overige voorzieningen betreft met name de vrijval van de amoveringsvoorziening van EPZ voor de kolencentrale. Onder de overige bedrijfskosten worden ook de honoraria die zijn uitgekeerd aan de leden van de Raad van Commissarissen van de vennootschap verantwoord. Vergoeding Raad van Commissarissen 2020 Vanaf 6 juni 2019 bestaat de Raad van Commissarissen (RvC) uit de voorzitter en twee commissarissen. Per deze datum zijn ook de vergoedingen gewijzigd voor nieuwe aanstellingen. De afspraken met de zittende leden blijven gerespecteerd tot hun termijn afloopt.
De vergoedingen zijn gebaseerd op het vastgestelde beloningsbeleid. De totale vergoeding aan de leden van de RvC bedroeg in 2020 EUR 79.602 (2019: EUR 88.300). De daling wordt verklaard doordat de RvC gedurende het eerste kwartaal van 2020 slechts uit twee personen bestond.
PZEM | JAARREKENING 2020
112
Het resultaat uit deelnemingen betreft het resultaat dat toekomt aan PZEM vanuit de participatie in joint ventures en geassocieerde deelnemingen. Dit betreffen onder andere het resultaat uit Evides van EUR 23,0 mln. (2019: EUR 24,3 mln.) en Set Fund I & II voor -/- EUR 2,6 mln. negatief (2019: EUR 1,4 mln. positief). De resultaten uit Set Fund kennen over de jaren heen een erg variërend verloop doordat de onderliggende participaties elk jaar op reële waarde worden gewaardeerd.
(Bedragen x EUR 1.000)
2020
2019
(9.424)
(3.129)
(153)
(5.062)
(9.576)
(8.191)
-
-
(9.576)
(8.191)
Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting over boekjaar Mutaties uitgestelde belastingvorderingen/-verplichtingen Totaal belastingen Waarvan gerapporteerd onder beëindigde bedrijfsactiviteiten
22. FINANCIËLE BATEN EN LASTEN
BELASTINGEN GERAPPORTEERD IN DE WINST-EN-VERLIESREKENING
(Bedragen x EUR 1.000)
2020
2019
Financieringsbaten
11.258
31.172
Financieringslasten
(9.010)
(8.816)
Rentedotatie aan voorzieningen
(6.270)
(8.819)
Overige financiele baten en lasten
(969)
(881)
(4.991)
12.657
Vennootschapsbelasting over boekjaar De aansluiting tussen het resultaat voor belastingen en het feitelijk belastbaar bedrag met de hieruit voortvloeiende belastinglast is als volgt: Resultaat voor belastingen (incl. beëindigde bedrijfsactiviteiten)
(12.264)
28.004
Deelnemingsvrijstelling (incl. beëindigde bedrijfsactiviteiten)
(21.711)
(27.320)
(614)
(13.980)
(4.911)
(21.354)
Fiscaal afwijkende afschrijvingen Fiscaal afwijkende dotaties aan voorzieningen
De financieringsbaten betreffen bijna uitsluitend het rendement op de beleggingen in het kader van de ontmanteling van de Kerncentrale Borssele en het rendement van PZEM in ditzelfde fonds. Het rendement in 2020 was beter dan verwacht. In 2019 was het rendement echter uitzonderlijk hoog.
113
23. VENNOOTSCHAPSBELASTING
21. RESULTAAT UIT DEELNEMINGEN
TOTAAL
PZEM | JAARREKENING 2020
Daarnaast betreffen de financieringsbaten de vergoedingen op uitgezette kasgelden en in verkopen begrepen interest. De financieringslasten betreffen voornamelijk de vergoedingen voor de non recourse lening bij Sloecentrale.
Niet-aftrekbare kosten en lasten
(519)
490
-
3.533
Niet gewaardeerde verliezen
77.748
43.169
BELASTBAAR BEDRAG BINNENLAND
37.729
12.542
Belastingtarief Nederland voor winst tot € 200.000
16,50%
19,00%
Verliescompensatie
Belastingtarief Nederland voor winst boven de € 200.000
25,00%
25,00%
Verschuldigde belasting over het boekjaar tegen geldende tarieven
(9.424)
(3.129)
VENNOOTSCHAPSBELASTING OVER BOEKJAAR
(9.424)
(3.129)
(153)
(5.062)
Mutaties uitgestelde belastingvorderingen/-verplichtingen De mutatie vloeit voort uit verschillen tussen de commerciële en fiscale waarderingen alsmede uit toekomstige verliescompensatie. MUTATIES UITGESTELDE BELASTINGVORDERINGEN/-VERPLICHTINGEN
PZEM | JAARREKENING 2020
114
AANSLUITING TUSSEN TOEPASSELIJKE EN EFFECTIEVE BELASTINGTARIEF (Bedragen x EUR 1.000) Belasting tegen toepasselijke tarief Resultaat voor belasting Toepasselijk belastingtarief (NL) Impact door deelnemingsvrijstelling Impact van opstaptarief NL < € 200.000 Impact van niet aftrekbare bedragen (waaronder bijzondere waardevermindering goodwill) Impact van het niet waarderen van latente belastingvordering(en) Impact latente belastingvorderingen Belasting tegen effectieve belastingtarief
2020
2019
3.066
(7.001)
(12.264) 25%
28.004 25%
5.428
6.830
9
6
130
(122)
(18.056)
(2.842)
(153)
(5.062)
(9.576)
(8.191)
PZEM | JAARREKENING 2020
115
PZEM | JAARREKENING 2020
Toelichting op het geconsolideerde kasstroomoverzicht
116
PZEM | JAARREKENING 2020
117
PZEM | JAARREKENING 2020
Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. Gezien het feit dat enkele posten in de winsten-verliesrekening en de balans geen directe kasstroom effecten genereren, is voor deze bestanddelen de kasstroom geneutraliseerd. Dit betreft met name een drietal onderdelen:
■
Behandeling derivaten De reële waardemutatie van handelscontracten leidt enerzijds tot (langlopende en kortlopende) mutaties op zowel de activa als op de passivazijde van de balans. Anderzijds worden deze mutaties deels verwerkt in het bedrijfsresultaat en deels in de hedge-reserve, als onderdeel van het groepsvermogen. Geen van deze wijzigingen heeft echter een directe kasstroom tot gevolg. Daarom zijn alle mutaties binnen de operationele kasstroom verwerkt, waardoor de positieve en negatieve mutaties elkaar opheffen
■
Resultaat uit deelnemingen Het resultaat uit deelnemingen wordt slechts gedeeltelijk uitgekeerd in de vorm van dividenden; het gedeelte dat niet wordt uitgekeerd leidt tot een toename van het eigen vermogen van de betreffende onderneming en daarmee tot een balans-mutatie van de financiële vaste activa bij PZEM. Dientengevolge is in de kasstroom alleen de werkelijke dividendontvangst verwerkt.
■
Vennootschapsbelasting In het resultaat is niet alleen rekening gehouden met de te betalen vennootschapsbelasting, gerelateerd aan het belastbaar resultaat, maar ook met de latente belastingvorderingen en -verplichtingen welke voortvloeien uit compensabele verliezen en de overeenkomst met de belastingdienst ten aanzien van de fiscale waardering van de openingsbalans 1998. Daar de mutaties in de latenties niet leiden tot een daadwerkelijke kasstroom zijn de mutaties in de latente belastingvorderingen en -schulden uit de kasstroom geëlimineerd.
De kasstromen van PZEM zijn in 2020 per saldo nagenoeg nihil doordat de vrijgekomen middelen vanuit de operationele activiteiten, na aftrek van middelen die benodigd waren voor investeringen, zijn uitgezet in de financieringskasstroom.
118
De kasstroom uit operationele activiteiten is in het afgelopen jaar EUR 123,3 mln. positief (EUR 77,6 mln. positief in 2019). De negatieve EBITDA wordt ruimschoots gecompenseerd door een verbetering van het werkkapitaal. Dit laatste wordt enerzijds veroorzaakt door een verdere afname van margin verplichtingen en anderzijds door het vrijvallen van een gestelde garantie (cash covered) in verband met een rechtszaak. De uitgaande kasstroom uit investeringsactiviteiten is hoger dan vorig jaar en komt per saldo uit op EUR 29,0 mln. negatief (EUR 9,9 mln. negatief in 2019). De negatieve investeringskasstroom in 2020 bestaat met name uit onderhouds- en vervangingsuitgaven van EPZ en Sloecentrale en daarnaast uit een storting van EPZ in het amoveringsfonds van de kerncentrale. De kasstroom van de energieproductie- en handelstak is in 2020 positief, evenals de kasstroom van deelneming Sloecentrale. Ook deelneming Evides levert een positieve bijdrage aan de kasstroom middels uitkering van dividend.
PZEM | JAARREKENING 2020
GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum.
119
PZEM | JAARREKENING 2020
120
PZEM Com B.V. PZEM Energy B.V. PZEM Ficus Holding B.V. PZEM Pipe B.V.
Vestigingsplaats
Aandeel in de deelneming 31-12-2020
31-12-2019
Energie
Middelburg
100%
100%
100%
Energie
Middelburg
100%
100%
100%
Energie
Middelburg
100%
100%
100%
Energie
Middelburg
100%
100%
100%
Deltius B.V.
Energie
Ritthem
100%
100%
100%
Energie Energie
Middelburg 100% Doel, België 0,0%
100% 99,9%
100% 0,0%
Limo Energie Nederland B.V.
Energie
Middelburg
100%
100%
100%
PZEM Investerings Maatschappij B.V.
Overige
Middelburg
100%
100%
100%
PZEM Development & Water B.V.
Overige
Middelburg
PZEM Middelburg B.V.
Overige Overige
100%
100%
100%
Eemshaven 100%
100%
100%
Eemshaven 100% Middelburg 0%
100% 100%
100% 0%
Middelburg
100%
VestigingsHoofdactiviteit plaats
Stem rechten
PZEM Tolling Sloe B.V. DELTA Saefthinge N.V.
DELTA Biovalue B.V. (in staat van faillissement) DELTA Biovalue Nederland B.V. (in staat van faillissement) Sunergy Investco B.V.
121
NIET-GECONSOLIDEERDE DEELNEMINGEN
GECONSOLIDEERDE DEELNEMINGEN Hoofdactiviteit
PZEM | JAARREKENING 2020
100%
100%
Stem rechten
31-12-2020
31-12-2019
50,00%
50,00%
50,00%
50,00%
50,00%
50,00%
GEZAMENLIJKE OVEREENKOMSTEN PZEM Energy B.V. BMC Moerdijk B.V.
Energie
NPG Willebroek N.V.
Energie
Moerdijk Antwerpen, België
Water
Rotterdam
50,00%
50,00%
50,00%
Sustainable Energy Technology Fund C.V.
Overige
Amsterdam
37,09%
45,24%
37,09%
Sustainable Energy Technology Fund II C.V.
Overige
Amsterdam
18,20%
18,83%
18,20%
Overige
Middelburg
Overige
Veenendaal
5,10%
5,10%
5,10%
B.V. NEA
Energie
Arnhem
28,50%
28,50%
28,50%
KSG Kraftwerks-Simulator-Gesellschaft mbH
Energie
Duitsland
2,05%
2,05%
2,05%
GfS Gesellschaft für Simulatorschulung mbH
Energie
Duitsland
2,05%
2,05%
2,05%
PZEM N.V. Evides N.V. OVERIGE DEELNEMINGEN PZEM N.V.: PZEM Investerings Maatschappij B.V.
PZEM Middelburg B.V. Synergia Capital B.V. (in liquidatie)
GEZAMENLIJKE OVEREENKOMSTEN
Aandeel in de deelneming
N.V. EPZ:
Gezamenlijke bedrijfsactiviteiten (partieel geconsolideerd) PZEM Energy B.V. N.V. EPZ
Energie
Borssele
70%
70%
70%
Sloe Centrale Holding B.V.
Energie
Vlissingen
50%
50%
50%
Sloe Centrale B.V.
Energie
Vlissingen
100%
100%
100%
Het aandelenbelang van de moederonderneming in de dochteronderneming is vermeld.
PZEM Energy B.V. heeft, ondanks haar 70% aandelenbelang in N.V. EPZ, gezamenlijke zeggenschap omdat de belangrijkste besluiten (om de relevante activiteiten te beïnvloeden) unaniem door de aandeelhouders genomen moeten worden. Aangezien PZEM Energy B.V. recht heeft op 70% van de (elektriciteits)output van N.V. EPZ, wordt N.V. EPZ behandeld als gezamenlijke bedrijfsactiviteit en partieel geconsolideerd. PZEM Energy B.V. heeft, met haar 50% aandelenbelang in Sloecentrale Holding B.V., gezamenlijke zeggenschap omdat de belangrijkste besluiten (om de relevante activiteiten te beïnvloeden) met meerderheid van stemmen door de aandeelhouders genomen moeten worden. Aangezien PZEM
Energy B.V. recht heeft op (de beschikbaarheid van) één van de twee units van de Sloecentrale, wordt Sloecentrale Holding B.V. behandeld als gezamenlijke bedrijfsactiviteit en partieel geconsolideerd.
Het aandelenbelang van de moederonderneming in de dochteronderneming is vermeld.
PZEM | JAARREKENING 2020
Enkelvoudige Jaarrekening 2020
122
PZEM | JAARREKENING 2020
123
124
PZEM | JAARREKENING 2020
ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2020 (VOOR RESULTAATVERDELING) (Bedragen x EUR 1.000)
(Bedragen x EUR 1.000)
Ref. nr.
31-12-2020
31-12-2019
1
9.720
6.717
Deelnemingen in groepsmaatschappijen
2
233.486
71.816
Andere deelnemingen
2
369.524
361.531
Leningen u/g deelnemingen
2
-
-
Vorderingen op groepsmaatschappijen
2
2.796
144.596
Overige leningen
2
379.292
342.243
-
-
Financiële vaste activa
985.098
920.186
Totaal vaste activa
994.818
926.904
34
36
Derivaten
Vorderingen op groepsmaatschappijen Overige vorderingen
4
365.474
410.759
Vlottende activa
365.508
410.794
Liquide middelen
30.364
29.879
TOTAAL ACTIVA
1.390.690
1.367.577
Eigen vermogen
5
1.398.831
1.326.809
Netto resultaat lopend jaar
5
(21.841)
19.812
1.376.990
1.346.621
301
292
Schulden aan groepsmaatschappijen
6.135
11.830
Lease verplichting
2.661
2.555
Langlopende verplichtingen
9.097
14.677
4.603
6.280
4.603
6.280
13.700
20.956
1.390.690
1.367.577
Eigen vermogen Voorzieningen
Overige schulden Vlottende passiva Totaal verplichtingen TOTAAL PASSIVA
6
7
125
ENKELVOUDIGE WINST-EN-VERLIESREKENING
ACTIVA Materiële vaste activa
PZEM | JAARREKENING 2020
2020
2019
Resultaat uit eigen bedrijfsvoering Resultaat deelnemingen
(3.765) (18.076)
5.811 14.001
RESULTAAT
(21.841)
19.812
TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE JAARREKENING PZEM N.V. is een naar Nederlands recht opgerichte houdstermaatschappij van een aantal groepsmaatschappijen die zich bezig houden met het opwekken, transporteren en leveren van energie. De functionele valuta is de euro. PZEM heeft gebruik gemaakt van de optie in Titel 9 Boek 2 BW om de enkelvoudige jaarrekening op te stellen volgens de IFRS grondslagen die worden gehanteerd in de geconsolideerde jaarrekening, inclusief de uitzondering dat de groepsmaatschappijen en deelnemingen worden gewaardeerd op equity methode. De enkelvoudige winst-enverliesrekening is op basis van artikel 402 Titel 9 Boek 2 BW in beknopte vorm weergegeven.
Waarderingsgrondslagen en grondslagen voor de resultaatbepaling De deelnemingen worden gewaardeerd volgens de equity methode; deze is bepaald op basis van de netto vermogenswaarde (op basis van de IFRS-grondslagen die worden gehanteerd in de geconsolideerde jaarrekening) gecorrigeerd voor de waarde van de betaalde goodwill bij overname, verminderd met eventuele bijzondere waardeverminderingsverliezen op goodwill. Voor de overige grondslagen wordt verwezen naar de toelichtingen bij de geconsolideerde jaarrekening.
PZEM | JAARREKENING 2020
126
(EXCL. BELASTINGVORDERINGEN)
1. MATERIËLE VASTE ACTIVA (Bedragen x EUR 1.000)
Totaal
Activa in aanbouw
2019 Boekwaarde per 1 januari 2019
6.829
6.088
742
-
Investeringen
4.962
4.442
-
520
Afschrijvingen
(495)
(444)
(51)
-
-
-
-
-
Desinvesteringen
(4.723)
(4.522)
(201)
-
Overige mutaties
145
145
-
-
6.717
5.707
490
520
Cumulatieve afschrijvingen en impairments
206
200
6
-
AANSCHAFWAARDE PER 31 DECEMBER 2019
6.924
5.907
496
520
Bijzondere waardevermindering
Boekwaarde per 31 december 2019
2020 Boekwaarde per 1 januari 2020
6.717
5.707
490
520
Investeringen
3.687
134
-
3.553
Afschrijvingen
(492)
(492)
-
-
-
-
-
-
Desinvesteringen
(192)
(192)
-
-
Overige mutaties
-
-
-
-
9.720
5.156
490
4.074
570
564
6
-
10.290
5.720
496
4.074
0 - 40
5 - 15
nvt
Bijzondere waardevermindering
Boekwaarde per 31 december 2020 Cumulatieve afschrijvingen en impairments AANSCHAFWAARDE PER 31 DECEMBER 2020 Afschrijvingstermijnen in jaren
127
2. FINANCIËLE VASTE ACTIVA
TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS
Gebouwen en Andere vaste terreinen bedrijfsmiddelen
PZEM | JAARREKENING 2020
(Bedragen x EUR 1.000)
"Deelnemingen in groepsmaat- Andere deelneTotaal schappijen" mingen 355.148
Overige vorderingen
29.192
275.410
STAND PER 1 JANUARI 2019
695.344
Terugboeking kortlopend gedeelte
443.407
443.407
Aankoop / uitgegeven leningen
22.029
22.029
Resultaat
25.214
(10.335)
24.336
Verkoop / aflossing / dividend
(17.300)
543
(17.843)
Mutatie hedge-reserve
46.150
46.081
70
Mutatie verwacht kredietverlies IFRS 9
35.594
"Vorderingen op groepsmaatschappijen"
11.213
(58)
(58)
Overige mutaties
115.158
(67)
(179)
115.404
(0)
Naar kortlopend deel
(409.757)
-
-
-
(409.757)
STAND PER 31 DECEMBER 2019
920.186
71.816
361.531
144.596
342.243
Terugboeking kortlopend gedeelte
409.757
-
409.757
Aankoop / uitgegeven leningen
(10.779)
-
(10.779)
Resultaat
(14.652)
(41.069)
22.993
-
3.424
Verkoop / aflossing / dividend
135.529
150.529
(15.000)
Mutatie hedge-reserve
52.210
52.210
-
Mutatie verwacht kredietverlies IFRS 9
8
8
Overige mutaties
(141.800)
0
-
(141.800)
-
Naar kortlopend deel
(365.361)
-
-
-
(365.361)
STAND PER 31 DECEMBER 2020
985.098
233.486
369.524
2.796
379.292
De overige vorderingen bestaan ultimo 2020 met name uit uitzettingen en gestelde zekerheden. De uitzettingen hebben een relatief kortlopend karakter (ca. 1,5 jaar). Om de hoogte van de ‘expected loss’ in te schatten heeft PZEM aansluiting gezocht bij de externe ratings die de tegenpartijen hebben. Hierbij heeft PZEM gekozen om de volgende percentages te hanteren bij de volgende ratings: Externe credit rating Percentage ‘Expected loss’ > A- 0,1% BBB+ 0,2% BBB of BBB- 0,5% < BBB- of geen rating 1,0%
Er is door PZEM gekozen voor relatief lage percentages omdat deze uitzettingen en gestelde zekerheden een relatief kortlopend karakter (ca. 1,5 jaar) hebben.
PZEM | JAARREKENING 2020
Deposito’s en effecten Door de verkoop van het Netwerkbedrijf en de Retailactiviteiten in 2017 heeft PZEM een significante hoeveelheid liquide middelen tot haar beschikking gekregen. De middelen worden in eerste instantie ingezet voor de operationele activiteiten. De resterende middelen worden uitgezet en belegd conform het treasury statuut. Deze uitzettingen en beleggingen bestaan vooral uit bancaire termijndeposito’s en obligaties en vertegenwoordigen ultimo 2020 een waarde van EUR 713,8 mln. (2019: EUR 630,6 mln.) (exclusief voorziening ‘expected loss’). Van dit saldo heeft EUR 358,2 mln. (2019: EUR 320,9 mln. (exclusief voorziening ‘expected loss’) een looptijd langer dan 1 jaar. Een bedrag van EUR 128,8 mln. (2019: EUR 125,1 mln.) heeft betrekking op gelden die PZEM heeft belegd in hetzelfde fonds als waarin EPZ, via de Stichting Beheer Ontmantelingsgelden Kerncentrale Borssele, heeft belegd.
128
Gestelde zekerheden De gestelde zekerheden bestaan uit waarborgsommen en bankgaranties. Een deel van de zekerheden is verstrekt aan tegenpartijen ten behoeve van operationele activiteiten waaronder de handelsactiviteiten. Deze zekerheden zijn voornamelijk voortgekomen door de downgrade van de corporate credit rating. Dit heeft geresulteerd in de verplichting tot het verstrekken van extra zekerheden aan handelspartijen. Ultimo 2020 is voor EUR 31,0 mln. (2019: EUR 121,7 mln.) (exclusief voorziening ‘expected loss’) aan zekerheden gesteld waarvan EUR 21,3 mln. (2019: EUR 21,6 mln.) (exclusief voorziening ‘expected loss’) met een looptijd langer dan 1 jaar.
Voor PZEM N.V. is geen sprake van transacties met verbonden partijen waarvan de waarde van materieel belang is voor de jaarcijfers van PZEM N.V.
3. UITGESTELDE BELASTINGVORDERINGEN
31-12-2020
31-12-2019
Handelsdebiteuren
47
234
Belastingen
171
566
Deposito's en effecten
355.231
309.309
Gestelde zekerheden
9.679
100.065
379
620
365.508
410.794
TOTAAL KORTLOPENDE VORDERINGEN
Bij de financiële vaste activa zijn enerzijds de vorderingen met betrekking tot deposito’s en effecten en anderzijds met betrekking tot gestelde zekerheden beschreven. De kortlopende gedeeltes hiervan betreffen EUR 355,7 mln. respectievelijk EUR 9,7 mln. (beiden exclusief voorziening ‘expected loss’).
Wettelijke reserve
Overige niet Hedge uitkeerbare reserve reserves
1.280.736
6.937
138.848
(109.955)
Resultaatverdeling 2018
-
-
-
Dividendbetaling
-
-
Overige mutaties
(76)
Overige reserves
Onverdeelde winst
232
1.298.312
(53.640)
-
-
(53.638)
53.638
-
-
-
-
-
-
21.777
-
(90)
(21.763)
-
65.962
-
70
46.080
-
-
19.812
BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2019
1.346.621
6.937
160.694
(63.875)
144
1.222.909
19.812
Resultaatverdeling 2019
-
-
-
-
-
19.812
(19.812)
Dividendbetaling
-
-
-
-
-
-
-
Overige mutaties
-
-
20.606
-
(148)
(20.458)
-
30.369
-
-
52.210
-
-
(21.841)
1.376.990
6.937
181.300
(11.665)
(5)
1.222.263
(21.841)
(Bedragen x EUR 1.000) BOEKWAARDE PER 1 JANUARI 2019
BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2020
4. KORTLOPENDE VORDERINGEN
Overige en overlopende activa
Totaal
Gestort aandelenkapitaal
Totaal van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
Per ultimo 2020 zijn vanuit voorzichtigheid geen uitgestelde belastingvorderingen op de balans gewaardeerd aangezien het onzeker is of, en op welke termijn, de belastingvorderingen gerealiseerd kunnen worden.
129
5. MUTATIEOVERZICHT VAN HET EIGEN VERMOGEN
Totaal van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
2.1 TRANSACTIES MET VERBONDEN PARTIJEN
(Bedragen x EUR 1.000)
PZEM | JAARREKENING 2020
De wettelijke reserve betreft de niet uitgekeerde winsten van deelnemingen; dientengevolge is de wettelijke reserve niet vrij uitkeerbaar. Dit geldt evenzeer voor de hedge-reserve welke in relatie moet worden gezien met de niet gerealiseerde resultaten uit de reële waardemutatie van de derivaten, gebruikt voor hedge-doeleinden.
Het saldo van de overige mutaties is de resultante van eigen vermogen mutaties van niet-meegeconsolideerde deelnemingen. Voor een verklaring van de mutaties in het eigen vermogen wordt verwezen naar de geconsolideerde jaarrekening.
PZEM | JAARREKENING 2020
130
Resultaat uit eigen bedrijfsvoering VOORGESTELDE UITKERING AAN AANDEELHOUDERS Toevoeging / onttrekking aan de overige reserves
2020
2019
(Bedragen x EUR 1.000)
(21.841)
19.812
-
-
(21.841)
19.812
Totaal
Personeels kosten
BOEKWAARDE PER 1 JANUARI 2019
236
236
Terugboeking kortlopend gedeelte van voorzieningen
3.632
3.632
450
450
Dotaties Rentedotaties
Het voorstel is om het verlies volledig aan de overige reserves toe te rekenen en geen dividend uit te keren.
131
6. VOORZIENINGEN
VOORSTEL UITKERING AAN AANDEELHOUDERS (Bedragen x EUR 1.000)
PZEM | JAARREKENING 2020
11
11
(1.618)
(1.618)
(311)
(311)
-
-
Boekwaarde per 31 december 2019
2.400
2.400
Kortlopend gedeelte van voorzieningen
(2.108)
(2.108)
BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2019
292
292
Terugboeking kortlopend gedeelte van voorzieningen
2.108
2.108
257
257
9
9
(1.275)
(1.275)
Onttrekkingen
(73)
(73)
Overige mutaties
-
-
Boekwaarde per 31 december 2020
1.318
1.318
Kortlopend gedeelte van voorzieningen
(1.017)
(1.017)
BOEKWAARDE PER 31 DECEMBER 2020
301
301
Vrijval Onttrekkingen Overige mutaties
Dotaties Rentedotaties Vrijval
De langlopende voorzieningen bestaan ultimo 2020 en 2019 alleen uit personeelsvoorzieningen. In 2016 is een reorganisatievoorziening gevormd volgend op het GAMMA2-programma. Hierin zijn de verplichtingen opgenomen van de medewerkers die de PZEM Groep naar verwachting gaan verlaten als gevolg hiervan. De verplichtingen zijn bepaald rekening houdend met de afspraken in het Sociaal Plan en zijn gebaseerd op de lengte van het dienstverband binnen de sector, de leeftijd van de medewerker, verschillende beloningscomponenten en inschattingen ten aanzien van de kans op vervangend werk. In 2020 is net als in 2019 een deel van het personeel vertrokken dat eind 2016 in de voorziening was opgenomen, hetgeen heeft geresulteerd in een aanwending van de voorziening. De disconteringsvoet voor de reorganisatievoorziening bedraagt 1,0% (2019: 1,0%).
PZEM | JAARREKENING 2020
132
7. OVERIGE SCHULDEN 31-12-2019
1.881
1.575
-
688
Kortlopend deel van voorzieningen
1.017
2.108
Overlopende passiva
1.705
1.909
TOTAAL KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN
4.603
6.280
Handelscrediteuren Overige actuele belastingverplichtingen
Onder de overige schulden zijn onder andere het kortlopende gedeelte van de voorzieningen en de uitstaande crediteurenpositie verantwoord. Onder de actuele belastingverplichtingen is de te betalen loonheffing opgenomen.
133
NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE VERPLICHTINGEN 31-12-2020
(Bedragen x EUR 1.000)
PZEM | JAARREKENING 2020
Hieronder staan de niet uit de balans blijkende verplichtingen, voor zover deze naar de inschatting van PZEM een impact van EUR 5 mln. op het resultaat kunnen hebben. Belangrijkste verstrekte zekerheden PZEM heeft zich ten behoeve van de provincie Zuid-Holland borg gesteld tot financiële zekerheid voor de eindafdichting van de Afvalberging Derde Merwedehaven te Dordrecht; deze borgtocht bedraagt EUR 24,6 mln. (2019: EUR 24,6 mln.). Een vergelijkbare zekerheid is verstrekt aan de Provincie Zeeland ten aanzien van de (voormalige) stortplaatsen Noord- en Midden Zeeland en Koegorspolder ter hoogte van EUR 7,8 mln. (2019: EUR 7,8 mln.). Het is de verwachting dat deze borgtochten worden overgenomen door KatoenNatie. PZEM heeft een contra-garantie ontvangen van de koper. Juridische procedures en claims De curator van de failliete biodiesel-bedrijven die tot 2010 deel uitmaakten van PZEM heeft het dossier ook in het verslagjaar nog niet kunnen afronden. 403-Verklaringen PZEM N.V. heeft per balansdatum een verklaring zoals bedoeld in artikel 2:403 BW bij de Kamer van Koophandel gedeponeerd waarbij PZEM N.V. zich hoofdelijk aansprakelijk stelt voor de uit de rechtshandelingen van onderstaande dochterbedrijven voortvloeiende schulden:
■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
PZEM Energy B.V. PZEM Ficus Holding B.V. PZEM Pipe B.V. PZEM Tolling Sloe B.V. DELTIUS B.V. LIMO Energie Nederland B.V. PZEM Com B.V.
Op grond hiervan en van jaarlijks bij de Kamer van Koophandel te deponeren instemmingverklaringen van de aandeelhouders zijn deze vennootschappen vrijgesteld van de voorgeschreven publicatieverplichtingen voor de jaarrekening. Fiscale eenheid PZEM N.V. staat aan het hoofd van een fiscale eenheid voor de omzetbelasting en een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting. PZEM N.V. en de dochters die deel uitmaken van deze fiscale eenheid zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschuld van deze fiscale eenheden.
PZEM | JAARREKENING 2020
134
TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE WINST-ENVERLIESREKENING Het aantal medewerkers (FTE) per jaarultimo in dienst van PZEM N.V. bedraagt 110 FTE in 2020 (2019: 112 FTE). Voor een toelichting op de bezoldiging van de statutaire bestuurders van PZEM N.V. wordt verwezen naar toelichting 18. (Personeelskosten) van de geconsolideerde jaarrekening.
PZEM | JAARREKENING 2020
Voor akkoord:
Voor een toelichting op de beloning van de Raad van Commissarissen van PZEM N.V. wordt verwezen naar toelichting 20. (Overige bedrijfskosten) van de geconsolideerde jaarrekening. Honoraria accountant In 2020 heeft PZEM N.V. de volgende honoraria uitgegeven voor vennootschappen opgenomen in de consolidatie:
Raad van Bestuur:
Raad van Commissarissen:
Mr. drs. F. Verhagen RA
Ir. G.A.F. van Harten
N.C. Unger
Mr. W.J.N. van Uchelen
Drs. B.A. Fermin
Overige onderdelen Accountants accountantsnetwerk
(Bedragen x EUR 1.000)
Totaal
2020
2019
2020
2019
2020
2019
Totaal accountantshonoraria jaarrekeningen PZEM-groep
260
269
-
-
260
269
Was getekend,
Honoraria controle gerelateerde werkzaamheden
30
15
-
-
30
15
Middelburg, 14 april 2021
Honoraria fiscale werkzaamheden
-
-
53
-
53
-
Honoraria overige niet controle gerelateerde werkzaamheden
-
-
138
4
138
4
290
285
191
4
481
289
TOTAAL
De in het hierboven opgenomen overzicht betreffen de bedragen van KPMG Accountants N.V. (en KPMG-netwerk) voor wat betreft PZEM N.V. en respectievelijk 70% en 50% van de honoraria van Deloitte Accountants B.V. (en Deloitte-netwerk) bij N.V. EPZ en Sloecentrale Holding B.V.
Er is geen sprake van resultaatafhankelijke honoraria.
135
PZEM | JAARREKENING 2020
136
PZEM | OVERIGE GEGEVENS 2020
2020 Overige gegevens bij de jaarrekening
137
PZEM | OVERIGE GEGEVENS 2020
OVERIGE GEGEVENS BIJ DE JAARREKENING 2020 Statutaire bepalingen inzake de winstbestemming In artikel 41 van de statuten zijn de volgende bepalingen opgenomen inzake de winstbestemming. 1.
Indien de winst-en-verliesrekening, welke van de vastgestelde jaarrekening deel uitmaakt, een bedrag aanwijst als verlies, zal dit verlies ten laste worden gebracht van de algemene reserves. Indien deze reserves daartoe niet toereikend zijn, zal het resterende verlies ten laste komen van de winsten van volgende jaren.
2.
Indien de winst en-verliesrekening, welke van de vastgestelde jaarrekening deel uitmaakt, een bedrag aanwijst als winst, kan de Raad van Commissarissen ten laste van die winst bedragen toevoegen aan de algemene reserves. De resterende winst staat ter beschikking van de Algemene Vergadering.
3.
De Algemene Vergadering is bevoegd tot uitkering van één of meer interimdividenden en/of andere interim uitkeringen te besluiten, mits aan het vereiste van artikel 2:105 lid 2 Burgerlijk Wetboek is voldaan blijkens een tussentijdse vermogensopstelling als bedoeld in artikel 2:105 lid 4 Burgerlijk Wetboek.
138
PZEM | OVERIGE GEGEVENS 2020
139
PZEM | OVERIGE GEGEVENS 2020
140
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de Algemene Vergadering en Raad van Commissarissen van PZEM N.V. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2020 van PZEM N.V. (hierna ‘de vennootschap’) te Middelburg (hierna ‘de jaarrekening') gecontroleerd. De jaarrekening omvat de geconsolideerde en de enkelvoudige jaarrekening. Naar ons oordeel: • geeft de betreffende geconsolideerde jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van PZEM N.V. per 31 december 2020 en van het resultaat over 2020, in overeenstemming met International Financial Reporting Standards zoals aanvaard binnen de Europese Unie en Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende Burgerlijk Wetboek (BW); • geeft de betreffende enkelvoudige jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van PZEM N.V. per 31 december 2020 en van het resultaat over 2020, in overeenstemming met International Financial Reporting Standards zoals aanvaard binnen de Europese Unie en Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende Burgerlijk Wetboek (BW). De geconsolideerde jaarrekening bestaat uit: 1. de geconsolideerde balans 2020 eindigend op 31 december 2020; 2.
de volgende geconsolideerde overzichten over 2020: de winst-en-verliesrekening, het overzicht van gerealiseerde en nietgerealiseerde resultaten, het mutatieoverzicht eigen vermogen en het kasstroomoverzicht; en 3. de toelichting met een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaggeving en overige toelichtingen. De enkelvoudige jaarrekening bestaat uit: 1. 2. 3.
de enkelvoudige balans 2020 eindigend op 31 december 2020; de enkelvoudige winst-en-verliesrekening over 2020; en de toelichting met een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaggeving en overige toelichtingen.
De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'. Wij zijn onafhankelijk van PZEM N.V. zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.
PZEM | OVERIGE GEGEVENS 2020
de raad van bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing als de raad van bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet de raad van bestuur afwegen of de onderneming in staat is om haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd verslaggevingsstelsel moet de raad van bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij de raad van bestuur het voornemen heeft om de vennootschap te liquideren of de bedrijfsactiviteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is. De raad van bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de onderneming haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening. De Raad van Commissarissen is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de vennootschap. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.
Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van de jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: •
•
• •
VERKLARING OVER DE IN HET JAARVERSLAG OPGENOMEN ANDERE INFORMATIE Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit: • Het bestuursverslag • De overige gegevens Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie: • Met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat. • Alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de controle van de jaarrekening of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag en de overige gegevens in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.
BESCHRIJVING VAN VERANTWOORDELIJKHEDEN MET BETREKKING TOT DE JAARREKENING Verantwoordelijkheden van de raad van bestuur en de Raad van Commissarissen voor de jaarrekening De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en het getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met International Financial Reporting Standards zoals aanvaard binnen de Europese Unie en Titel 9 Boek 2 BW. In dit kader is
141
• •
het identificeren en inschatten van de risico's dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico's bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controleinformatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de vennootschap; het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door de raad van bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; het vaststellen dat de door de raad van bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is.
Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de vennootschap haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om in onze controleverklaring de aandacht te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de vennootschap haar continuïteit niet langer kan handhaven; het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.