1215269 RVS Definitief Ontwerp Noodopvang Zierikzee

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, Vanwege humanitaire redenen is het wenselijk de voorbereidingen voor de realisatie van de noodopvang zo snel mogelijk af te ronden. Onderdeel daarvan is de vaststelling van het Definitief Ontwerp door de raad, inclusief bindend adviesrecht voor de ruimtelijke procedure. Bovendien hebben wij een aantal maanden geleden al aangekondigd dat we dit raadsvoorstel in de raad van december willen behandelen. Definitief Ontwerp Noodopvang Zierikzee 1215269 12 november 2024 Actief openbaar Ruimte en Milieu (RenM) A.M.J. van Burg Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1. In te stemmen met het Definitief Ontwerp voor de noodopvang op perceel N161 aan de Nieuwe Koolweg in Zierikzee. 2. Een bedrag van € 100.000 beschikbaar te stellen voor verkeersmaatregelen en andere aanpassingen in de openbare ruimte ten behoeve van de noodopvang. 3. De kosten voor de verkeersmaatregelen en andere aanpassingen in de openbare ruimte te dekken uit het budget Integratie en noodopvang asielzoekers. 4. Een positief advies te verstrekken in het kader van de omgevingsvergunning met buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) om realisatie van de noodopvang mogelijk te maken. 5. Kennis te nemen van de bestuursovereenkomst met het COA. Inleiding Op 23 juli 2024 stelde ons college het uitgangspuntendocument en de exploitatieovereenkomst voor de tijdelijke noodopvang in Zierikzee vast. Vervolgens informeerden wij uw raad op 20 augustus 2024 dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) onder voorwaarden overeenstemming had bereikt met de eigenaar van perceel N161 aan de Nieuwe Koolweg om op dat perceel de noodopvang te realiseren. Er is inmiddels een overeenkomst gesloten tussen de eigenaar van dat perceel en COA. Daarna heeft ons college op 8 oktober 2024 het Voorlopig Ontwerp voor de noodopvang vastgesteld en uw raad daarover per raadsbrief geïnformeerd. Het COA heeft de afgelopen weken gewerkt aan een Definitief Ontwerp voor de noodopvang.

In samenspraak met onze gemeente is er een informatiebijeenkomst georganiseerd. Tevens hebben we gezamenlijk met direct betrokken partijen overleggen gevoerd, onder meer over verkeerskundige aspecten van de planvorming. Op basis van het (concept) Definitief Ontwerp heeft het COA ook een aanvraag buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) gedaan om de ruimtelijke procedure te kunnen starten. Uw raad heeft in dit kader een bindend adviesrecht. Wij adviseren u over vaststelling van het Definitief Ontwerp, enkele noodzakelijke aanpassingen in de openbare ruimte en de ruimtelijke procedure om de noodopvang aan de Nieuwe Koolweg (N161) zo spoedig mogelijk te realiseren. Beoogd resultaat Het Definitief Ontwerp voor de realisatie van de noodopvang op perceel N161 aan de Nieuwe Koolweg in Zierikzee vaststellen en een bindend advies afgeven voor de start van de ruimtelijke procedure. Met als doel om medio 1e kwartaal 2025 te starten met de realisatie van de noodopvang, zodat eind 2e kwartaal 2025 maximaal 250 vreemdelingen in de noodopvang gehuisvest kunnen worden. Pagina 1 van 4

Argumenten 1.1. Het Definitief Ontwerp is in een participatieproces tot stand gekomen. Het Definitief Ontwerp van het project is tot stand gekomen door een uitgebreid participatieproces. Zowel direct betrokken ondernemers en organisaties aan de Grevelingenstraat als de omliggende buurt zijn actief betrokken. Dit proces is uitvoerig beschreven in de onderbouwing fysieke leefomgeving. Gedurende de afgelopen maanden zijn er meerdere overlegmomenten geweest, waaronder specifieke sessies over ontwerpdetails, verkeersveiligheid en sociale aspecten. Daarnaast zijn er algemene informatiebijeenkomsten georganiseerd voor omwonenden en andere belangstellenden. De feedback, suggesties en zorgen die tijdens deze sessies naar voren kwamen, zijn zoveel mogelijk verwerkt in het Definitief Ontwerp (zie bijlage 1). 1.2 Het uitgangspuntendocument is grotendeels toegepast in het Definitief Ontwerp. In het Definitief Ontwerp is zoveel mogelijk rekening gehouden met het gemeentelijke uitgangspuntendocument. Dit document is onderdeel van de exploitatieovereenkomst tussen onze gemeente en het COA. Het ontwerp voorziet in compacte bebouwing, waarbij tegelijk voldoende ruimte is voor een groene inrichting, wandel- en fietspaden en sport- en spelvoorzieningen.

Om de overgang naar de omliggende gebieden soepel te laten verlopen, zijn de gebouwen met 2 bouwlagen bewust gesitueerd aan de kant van het bedrijventerrein, terwijl in het meer open gebied voornamelijk 1 laag bebouwing is toegepast. Deze indeling versterkt de integratie van de bebouwing in het landschap en zorgt voor een evenwichtige balans tussen dicht- en openheid. Ook is er voldoende afstand tot de calamiteitenweg gelaten, waardoor de toekomstige aanleg en het gebruik van de infrastructuur ongestoord kan plaatsvinden gedurende de openstelling van de noodopvang. Het toepassen van het uitgangspuntendocument in het ontwerp waarborgt een zorgvuldig en doordacht plan, dat rekening houdt met de belangen van de bewoners van de noodopvang en ondernemers en inwoners rondom het plangebied. 1.3 Het plan is stedenbouwkundig en landschappelijk van goede kwaliteit. Gelet op het feit dat de noodopvang voor een periode van slechts 5 jaar wordt gebouwd, is de stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing van goede kwaliteit. De units worden voorzien van een nette en duurzame 'bekleding' die het tijdelijke karakter van de opvang benadrukt zonder afbreuk te doen aan het visuele beeld. Voor de landschappelijke inpassing kiest het COA voornamelijk voor een aarden wal met beplanting. Dat zorgt voor een natuurlijke afscherming en een aangename omgeving.

Aan de westzijde van het terrein wordt een functioneel hekwerk geplaatst. Het planten van bomen is niet haalbaar, vanwege de beperkte tijdspanne van 5 jaar. Bomen krijgen te weinig tijd om te groeien en moeten na 5 jaar weer worden verwijderd. Een toets door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit is op basis van de Omgevingswet niet verplicht bij vergunningen voor een periode van 5 jaar. 2.1 De realisatie van de noodopvang leidt tot aanpassingen buiten het plangebied. Het Definitief Ontwerp is vooral bedoeld om de inrichting van het plangebied binnen de eigendomsgrenzen van perceel N161 duidelijk te maken. Echter, om de verkeersveiligheid en doorstroming in de directe omgeving van de noodopvang te waarborgen, is besloten om aanvullende verkeerskundige maatregelen te nemen in samenspraak met het COA en direct betrokken ondernemers en organisaties. Zo wordt er een apart voet- en fietspad aangelegd op het terrein van het COA, dat aansluit op het bestaande voetpad c.q. rijbaan van de Grevelingenstraat. Dit zorgt ervoor dat langzaam verkeer en gemotoriseerd verkeer minder met elkaar in aanraking komen. Daarnaast wordt een attentiepunt gerealiseerd bij de oversteekplaats nabij de Aldi, zodat voetgangers veiliger kunne oversteken. En geldt er een parkeerverbod voor gemotoriseerd verkeer op de rijbanen ten noorden en oosten van het bedrijfsblok om meer ruimte voor fietsers te creëren.

Dit betekent ook dat vrachtauto's niet langer mogen parkeren in deze zone. Tot slot wordt in het kader van het sociale veiligheidsplan gekeken naar de verbetering van de openbare verlichting rondom de noodopvang (zie ook kanttekening 1.1) en overwegen we de milieustraat bij de oversteekplaats nabij de Aldi deels te verplaatsen. De eventuele aanpassingen zijn voor rekening van onze gemeente. 3.1 Binnen het budget Integratie en noodopvang asielzoekers zijn middelen gereserveerd Binnen het budget Integratie en noodopvang asielzoekers zijn specifiek middelen (€ 100.000) gereserveerd voor de beoogde infrastructurele werkzaamheden rondom de locatie van de noodopvang. 4.1 Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De voorgestelde ontwikkeling voldoet aan het vereist criterium van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, zoals noodzakelijk voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Dit blijkt uit de onderbouwing fysieke leefomgeving (bijlage 2). Daarin tonen we aan dat de ontwikkeling aan alle relevante wet- en regelgeving voldoet, inclusief de aspecten als ecologie, bodem, archeologie en geluid. Bovendien past de ontwikkeling gemotiveerd binnen de kaders van het Pagina 2 van 4

landelijke, provinciale en gemeentelijke beleid. Hierdoor wordt de ruimtelijke aanvaardbaarheid en de inpassing van het project in de omgeving gewaarborgd. 4.2 Uw raad heeft een bindend adviesrecht bij deze procedure. Uw raad heeft op 25 juli 2023 besloten, dat bij bouwplannen met meer dan 11 woningen, de gemeenteraad een bindend adviesrecht toekomt. Dit advies moet door ons college in acht worden genomen bij de besluitvorming. Dit waarborgt dat de raad bij dit soort projecten betrokken is bij de afwegingen omtrent ruimtelijke ordening en dat de belangen van de gemeenschap integraal worden meegenomen in het uiteindelijke besluit. 5.1 In de bestuursovereenkomst worden uitgangspunten en afspraken tussen COA en de gemeente vastgelegd. In de bestuursovereenkomst (bijlage 3) worden cruciale elementen vastgelegd, waaronder het maximaal aantal op te vangen vluchtelingen, de looptijd van de noodopvang en de verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen gemeente en COA. Daarnaast bevat de overeenkomst ook afspraken van specifiek belang voor onze gemeente, die niet standaard in de overeenkomsten van het COA zijn opgenomen, zoals de relatie met het veiligheidsplan. Dat plan voorziet in maatregelen voor de (sociale) veiligheid van zowel bewoners als de omgeving.

Ook wordt een 'meedoebalie' geïntroduceerd, een initiatief om de bewoners van de noodopvang actief te laten participeren in de lokale samenleving. Dit helpt bij het versterken van sociale cohesie en bevordert wederzijds begrip tussen bewoners van de noodopvang en de lokale gemeenschap. Kanttekeningen 1.1 We doen nader onderzoek naar verlichting buiten het plangebied. Op verzoek van direct betrokken ondernemers en organisaties (kerkbestuur en wijkraad) onderzoeken we of aanpassingen aan de openbare verlichting langs de Grevelingenstraat en (het voetpad ten zuiden van) de Boerenweg wenselijk zijn om de sociale veiligheid rondom de noodopvang te versterken. Deze locaties vallen echter buiten het huidige plangebied en zijn niet opgenomen in het Definitief Ontwerp. 2.1 Ondernemers en wijkraad verzochten om een vrijliggend voet- en fietspad. Tijdens een participatiesessie hebben betrokken ondernemers, organisaties en wijkraad hun voorkeur uitgesproken voor de aanleg van een vrijliggend voet- en fietspad aan de oostzijde van het bedrijvenblok, specifiek in de huidige groenvoorziening. Deze optie is om verschillende redenen niet opgenomen in het Definitief Ontwerp. De Grevelingenstraat en omliggende straten zijn 30 km/u-zones, waardoor fietsers op de rijbaan horen.

Een apart voet- en fietspad aan de oostzijde zou toekomstige investeringen bemoeilijken als de verbinding naar het zuiden verder ontwikkeld wordt. Bovendien ligt aan de westzijde van de Grevelingenstraat al een voetpad, dat aansluit op een voetpad bij de kruising Aldi. Daarnaast leidt de aanleg van een nieuw voet- en fietspad mogelijk tot meer verkeersconflicten bij de toekomstige brandweerkazerne en kan het doorverbinden naar de Boerenweg de verkeersdruk en potentiële overlast voor bewoners van de Boerenweg verhogen. Tot slot moeten eerst de verkeerstromen en de effecten daarvan in kaart gebracht worden, voordat grote infrastructurele aanpassingen verantwoord uitgevoerd kunnen worden. De betrokken ondernemers, organisaties en wijkraad geven aan begrip te hebben voor de keuze om voorlopig geen vrijliggend voet- en fietspad te realiseren in afwachting van de meeromvattende infrastructurele ontwikkelingen nabij het plangebied van het COA. 4.1 De ontwikkeling past niet geheel in Structuurvisie Zierikzee 2030. De voorgenomen ontwikkeling voor noodopvang van vluchtelingen wijkt op een bepaald punt af van de Structuurvisie Zierikzee 2030. Een deel van de ontwikkeling valt binnen de ‘groene centrumschil’, waar verdere verdichting met (hogere) bebouwing en verharding normaliter niet is toegestaan om de groene en open karakteristieken van dit gebied te behouden.

Echter, de tijdelijke realisatie van noodopvang dient een belangrijke maatschappelijke en humanitaire functie, door onderdak te bieden aan vluchtelingen. Dat weegt in dit geval zwaarder dan de beleidsdoelstellingen voor de ‘groene schil’ en de zichtlijnen. De geplande noodopvang betreft bovendien een tijdelijke ontwikkeling met een maximale looptijd van 5 jaar. Na deze periode wordt het perceel weer vrij van bebouwing opgeleverd. In de omgevingsvergunning wordt een voorschrift opgenomen dat deze tijdelijke aard waarborgt. 4.2 Het plan moet nog behandeld worden aan de Omgevingstafel. Het plan, met name de onderbouwing fysieke leefomgeving, wordt medio november 2024 besproken aan de Omgevingstafel. Tijdens deze bijeenkomst wordt het plan voorgelegd aan relevante (overheids)instanties, waaronder de provincie, Waterschap en Veiligheidsregio. Eventuele noodzakelijke aanpassingen die voortkomen uit deze beoordeling worden in de onderbouwing fysieke leefomgeving verwerkt, voordat de omgevingsvergunning door ons college wordt verleend. Gelet op de gewenste voortgang voor de realisatie Pagina 3 van 4

van de noodopvang en de doorlooptijd van de reguliere omgevingsvergunning, kiezen we ervoor om de behandeling aan de Omgevingstafel parallel te laten lopen met het besluitvormingsproces door uw raad. Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Binnen begroting Nee 100000,00

Integratie en noodopvang asielzoekers

Er is in de tweede financiële rapportage 2024 al € 100.000 opgenomen voor 2025 om deze werkzaamheden uit te voeren vanuit het budget Integratie en noodopvang asielzoekers (66211109). Uit dit advies volgt daarom geen aparte begrotingswijziging meer. Communicatie Wij informeerden het COA over de inhoud van het raadsvoorstel, nadat ons college het onlangs vaststelde. Verder informeerden wij de direct aangrenzende bedrijven, omwonenden en de wijkraad per brief over de hoofdlijnen van het raadsvoorstel. Inwoners die zich aangemeld hebben voor de nieuwsbrief over de noodopvang, worden via deze weg geïnformeerd. Ook komt er een bericht op onze website. Na besluitvorming door uw raad informeren wij bovengenoemde doelgroepen opnieuw via de daarvoor beschikbare kanalen. Wij houden alle inwoners en ondernemers van de ontwikkelingen en bijeenkomsten rondom de noodopvang op de hoogte via de speciale nieuwsbrief en de website: www.schouwen-duiveland.nl/noodopvang. Uitvoering We hanteren de volgende globale planning voor de ontwikkeling van de noodopvang: • • • • •

Doorlopen ruimtelijke procedure: 1e kwartaal 2025 Opstellen en toetsen Uitvoeringsontwerp: 1e kwartaal 2025 Bouwrijp maken: eind 1e kwartaal/2e kwartaal 2025 Realisatie noodopvang: 2e kwartaal 2025 Woonrijp maken: eind 2e kwartaal 2025

Wij zijn verplicht een bindend advies van uw raad in het kader van een procedure onder de Omgevingswet op te volgen. Indien er rechtsmiddelen worden ingezet tegen de omgevingsvergunning, dan weegt het COA af of de werkzaamheden uitgevoerd worden of eventuele procedures eerst afgerond worden. In het geval COA de werkzaamheden start, dan gebeurt dit voor rekening en risico van het COA. Bijlagen Bijlage 1: Definitief Ontwerp Noodopvang Bijlage 2: Onderbouwing Fysieke Leefomgeving Noodopvang Bijlage 3: Bestuursovereenkomst Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 4 van 4