1201360 RVS Septembercirculaire 2024

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, De uitkomsten van de septembercirculaire 2024 nemen we mee bij de behandeling van de programmabegroting 2025-2028. De begrotingsraden zijn op 4 en 7 november 2024. Septembercirculaire 2024 1201360 15 oktober 2024 Actief openbaar Bedrijfsvoering 2 (BV2) D.P.W. Joppe Afdelingshoofd BV2

Voorstel 1. Kennis te nemen van de septembercirculaire 2024 en de mutaties in het gemeentefonds; 2. In te stemmen met de voorgestelde financiële verwerking van de septembercirculaire 2024. Inleiding Gemeenten krijgen geld van de Rijksoverheid uit het gemeentefonds. De Rijksoverheid informeert de gemeenten via de circulaires in mei, september en december over de grootte en de verdeling van het gemeentefonds. Het gemeentefonds bestaat uit een algemene uitkering (AU), integratie uitkeringen (IU) en decentralisatie uitkeringen (DU). Hoeveel geld gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van de kenmerken van de gemeente. Het Rijk stelde de septembercirculaire 2024 op 17 september 2024 beschikbaar. De septembercirculaire 2024 is een vertaling van de Miljoenennota 2025 van het Rijk. In dit advies leest u wat de gevolgen zijn. Beoogd resultaat Inzicht in de financiële gevolgen van de septembercirculaire 2024. Een juist bijgewerkte begroting 2024 tot en met 2028. Argumenten 1.1 Het Rijk wijzigt de algemene uitkering in de septembercirculaire 2024 De wijzigingen in de algemene uitkering vindt u in onderstaande tabel. De toelichtingen op de wijzigingen staan onder de tabel. Bedragen x € 1.000 Algemene uitkering

2024

2025

2026

2027

2028

Volume accres historisch Bbp

-

-30

-104

-203

-297

LPO accres prijs Bbp

-

348

398

452

413

872

-

-

-

-

-

500

500

500

500

Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024 Stelpost Btw-compensatiefonds Technische mutaties

-281

976

902

929

1.038

591

1.794

1.696

1.678

1.654

Volume accres Het Rijk baseert het volume accres vanaf 2024 op een 8-jaars historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). In de septembercirculaire 2024 staat een nieuwe raming voor het accres 2025 en verder. Deze raming baseert het Rijk op de actuele raming van de ontwikkeling van het bbp door het Centraal Planbureau (CPB). In de jaren 2025 tot en met 2029 daalt de raming voor het volume deel. LPO accres De indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopende jaar. Voor 2025 stijgt de raming voor de prijs bbp. De ramingen voor de ontwikkeling van de prijs bbp lijkt structureel te laag te zijn. In de septembercirculaire 2024 vindt een compensatie plaats voor de hogere prijsontwikkeling.

Pagina 1 van 5

Btw-compensatiefonds (BCF) Het Btw-compensatiefonds heeft een plafond. Dit plafond muteert jaarlijks met het accrespercentage. Als de gezamenlijke declaraties onder dit plafond blijven, dan stort het Rijk het verschil terug in het gemeentefonds. Bij een overschrijding volgt een uitname. Jaarlijks keert het Rijk een voorschot uit bij de septembercirculaire. Dit voorschot berekent het Rijk op basis van de verwachte onderschrijding. In de meicirculaire van het volgende jaar volgt de afrekening. Stelpost Btw-compensatiefonds (BCF) Bij het aanbieden van de programmabegroting 2025-2028 hielden we al rekening met deze stelpost. Bij het aanbieden van de meicirculaire 2024 was dit nog niet bekend. Deze post loopt via het gemeentefonds. Daarom laten we dit wel zien in het overzicht. Maar we voegen dit bedrag nu niet meer toe aan de budgettaire ruimte. Technische mutaties Een aantal technische wijzigingen zorgen per saldo voor een positief effect op de algemene uitkering. Als hoeveelheden van bepaalde maatstaven wijzigen, dan ontstaan er hoeveelheidsverschillen. Het aantal huishoudens met laag inkomen boven drempel steeg bij de actualisatie van de maatstaven. Dit is de grootste oorzaak van het positieve effect op de technische mutaties.

1.2 Het Rijk wijzigt de taakmutaties in de septembercirculaire 2024 De wijzigingen in de taakmutaties vindt u in onderstaande tabel. De toelichtingen op de wijzigingen staan onder de tabel. Bedragen x € 1.000 Taakmutaties

2024

2025

2026

2027

2028

Wet op de lijkbezorging

-

-

7

7

Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI)

-

8

8

8

9

-22

-28

-34

-41

-48

Bijstand jongerennorm

-

-

-11

-11

-12

Besparingsverlies jeugd

-

-

887

934

962 580

Digitaal Stelsel Omgevingswet

7

Indexatie Wmo demografie

-

-

184

377

Overige taakmutaties

2

3

-

-

-

-20

-17

1.040

1.274

1.499

Wet op de lijkbezorging Het wetsvoorstel voor de modernisering van de Wet op de lijkbezorging (Wlb) gaat naar verwachting in op 1 januari 2026. Het Rijk stelt van 2026 tot en met 2031 geld beschikbaar. Dit is nodig om de nieuwe taken van de gemeentelijke lijkschouwer te financieren. Voor de jaren 2032 en verder beslist de Ambtelijke Commissie Uitvoering (ACU) over de verdere structurele financiering. Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI) De Sociaal Medische Indicatie (SMI) is een gemeentelijke regeling. De regeling helpt gezinnen die geen recht hebben op Kinderopvangtoeslag. Deze regeling is er voor gezinnen die door sociale of medische problemen moeilijk de zorg voor hun kinderen kunnen betalen. De SMI komt financieel steeds meer onder druk te staan. Om dit op te lossen verhoogt het Rijk het SMI budget in een aantal stappen. Digitaal Stelsel Omgevingswet Gemeenten dragen vanaf 1 januari 2020 jaarlijks 70% bij aan de kosten van beheer en doorontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Met deze taakmutatie verhoogt het Rijk deze gemeentelijke bijdrage structureel vanaf 2024. Bijstand jongerennorm Gemeenten geven vanuit de bijzondere bijstand een aanvulling op de bijstand aan personen jonger dan 21 jaar. Dit doen gemeenten als hun ouders niet bij kunnen springen.

Met het wetsvoorstel Participatiewet in balans hevelt het Rijk de bijzondere bijstand met ingang van 1 januari 2026 over naar de algemene bijstand. De aanvulling op de bijstand is bedoeld voor algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan. Hiermee is de algemene bijstand het juiste instrument voor dit soort kosten.

Pagina 2 van 5

Besparingsverlies Jeugd Het kabinet Rutte IV besloot om te besparen op jeugdzorg. Deze besparing bracht het Rijk in mindering op de middelen voor jeugdzorg op de aanvullende post van het ministerie van Financiën. Het nieuwe kabinet Schoof laat deze besparing vervallen. In de meicirculaire 2024 verviel de besparing voor 2025. Nu ook voor 2026 en verder. Wij namen hiervoor al een taakstelling op van € 800.000 per jaar. Daarom verloopt dit voor ons nagenoeg budgettair neutraal. Indexatie Wmo demografie Het Rijk en gemeenten werken aan de beheersbaarheid van de uitgaven van gemeenten voor de wettelijke zorgtaken Wmo. De verwachting is dat in de toekomst een nader te bepalen deel van de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat. Maar in plaats hiervan via een aparte financiering. Vooruitlopend op de gekozen bekostigingsvorm stelt het Rijk nu al jaarlijks een bedrag beschikbaar. 1.3 Het Rijk wijzigt de decentralisatie- en integratie uitkeringen in de septembercirculaire 2024 De wijzigingen in de decentralisatie- en integratie uitkeringen vindt u in onderstaande tabel. De toelichtingen op de wijzigingen staan onder de tabel Bedragen x € 1.000 Integratie- en Decentralisatie uitkeringen

2024

Participatie (IU)

2025

2026

2027

2028

-

44

44

44

44

Wet Betaalbare huur

25

31

27

15

12

Alleenverdienersproblematiek 2023-2024

20

-

-

-

-

Openbare bibliotheken

-

102

102

-

-

Overig mutaties IU en DU

6

-

-

-

-

51

178

173

58

55

Wet Betaalbare huur (DU) Met de Wet betaalbare huur wijzigt de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap. Daarmee krijgen gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden. Dit met betrekking tot maximale huurprijzen, huurverhogingen en informatieplicht. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen. De financiering bestaat uit een incidentele bijdrage voor de eenmalige kosten die gemeenten maken bij de implementatie van het wetsvoorstel. Daarnaast ontvangen gemeenten een structurele bijdrage voor het ontvangen en behandelen van meldingen en de handhaving op deze meldingen. Alleenverdienersproblematiek (DU) Gemeenten bieden financiële ondersteuning aan huishoudens die als gevolg van de alleenverdienersproblematiek in 2023 en 2024 onder het bestaansminimum uitkomen. Gemeenten compenseren de gemiste huur- en zorgtoeslag vanuit de individuele bijzondere bijstand. Via deze decentralisatie-uitkering ontvangen gemeenten budget om aan de betreffende huishoudens bijzondere bijstand te verstrekken. Openbare bibliotheken (DU) In de periode 2023 en 2024 ontvingen gemeenten een specifieke uitkering voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Daarna is er sprake van een wettelijke zorgplicht. Voor het uitvoeren van deze taak ontvangen gemeenten een structurele bijdrage.

Nu ontvangen gemeenten een uitkering om zich op de periode van de zorgplicht voor te bereiden. Participatie (IU) Het Rijk compenseert gemeenten vanaf 2025 voor de afschaffing van het Lage inkomensvoordeel (LIV). Het gaat om het LIV dat de gemeente of haar sociaal ontwikkelbedrijf ontvangt voor werknemers met een interne plaatsing op basis van de Wet Sociale werkvoorziening (Wsw). Of in nieuw beschut werk op basis van de Participatiewet. Compensatie vindt plaats via de gebruikelijke financieringsstromen voor de Sociale werkvoorziening (SW). En voor Beschut werk via de Integratie-uitkering Participatie.

Pagina 3 van 5

2.1 We voegen een aantal specifiek ontvangen gelden toe aan de lastenkant van de begroting De uitkering uit het gemeentefonds is vrij besteedbaar geld. De gemeente mag zelf bepalen waaraan zij het geld uitgeeft. We houden wel rekening met de taken die we uitvoeren. Daarom voegen we een aantal bedragen toe aan de lastenkant van de begroting. De bedragen vindt u in onderstaande tabel. De toelichtingen hierop leest u eerder in dit advies onder de betreffende kopjes. Bedragen x € 1.000 Mutaties lastenkant begroting

2024

2025

2026

2027

2028

Wet op de lijkbezorging - toevoegen aan budget bijzondere wetten

-

-

-7

-7

Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI) - toevoegen aan budget SMI

-

-8

-8

-8

-9

Bijstand jongerennorm - toevoegen aan budget bijzondere bijstand

-

-

11

11

12

Besparingsverlies jeugd - vrijval taakstelling

-

-

-800

-800

-800

Indexatie Wmo demografie - toevoegen aan budget egalisatiepost maatwerkvoorzieningen

-

-

-184

-377

-580

Wet Betaalbare huur - toevoegen aan budget overige uitgaven en inkomsten

-25

-31

-27

-15

-12

Alleenverdienersproblematiek 2023-2024 - toevoegen aan budget bijzondere bijstand

-20

-

-

-

-

Openbare bibliotheken - toevoegen aan budget openbare bibliotheken

-

-102

-102

-

-

IU Participatie - toevoegen aan budget SWZ De Zuidhoek

-

-31

-30

-29

-28

IU Participatie - toevoegen aan budget Nieuw beschut werk

-7

0-

-13

-14

-15

-16

-45

-186

-1.160

-1.239

-1.439

2.2 Per saldo wijzigt de budgettaire ruimte en de algemene reserve in 2024 tot en met 2028 De totale wijziging van de algemene uitkering van het gemeentefonds vindt u in onderstaande tabel. Het saldo wat overblijft na toevoeging aan de lastenkant muteren we op de algemene reserve of budgettaire ruimte. Bedragen x € 1.000 Totale mutaties uitkering gemeentefonds

2024

Beginstand septembercirculaire 2024

2025

2026

2027

2028

76.181

77.245

74.889

77.344

622

1.954

2.909

3.010

3.208

76.803

79.200

77.799

80.354

82.999

Mutaties batenkant

622

1.954

2.909

3.010

3.208

Mutaties lastenkant

-45

-186

-1.160

-1.239

-1.439

-500

-500

-500

-500

576

1.269

1.249

1.271

1.269

Mutaties septembercirculaire 2024 Eindstand septembercirculaire 2024

Stelpost BCF reeds verwerkt in begroting Budgettaire effect

Kanttekeningen Niet van toepassing

Pagina 4 van 5

79.791

Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja

Algemene uitkering/Algemene reserve/Budgettaire ruimte

De mutaties aan de batenkant verwerken we als volgt: • IU Participatie deel SWZ voegen we toe aan het budget Uitkering deelfonds Sociaal Domein (69231100/841100); • Het restant van de baten voegen we toe aan het budget Algemene uitkering gemeentefonds (69211100/841100). De mutaties aan de lastenkant verwerken we als volgt: • Wet op de lijkbezorging voegen we toe aan het budget bijzondere wetten (60031700); • Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI) voegen we toe aan het budget SMI (66141800); • Bijstand jongerennorm onttrekken we uit het budget bijzondere bijstand (66141300); • Besparingsverlies jeugd laten we voor € 800.000 vrijvallen op de taakstelling besparing jeugdhulp (66711200); • Indexatie Wmo demografie voegen we toe aan het budget egalisatiepost maatwerkvoorzieningen (66700005); • Wet Betaalbare huur voegen we toe aan het budget overige uitgaven en inkomsten (69222300); • Alleenverdienersproblematiek 2023-2024 voegen we toe aan het budget bijzondere bijstand (66141300); • Openbare bibliotheken voegen we toe aan het budget openbare bibliotheken (65101100); • Participatie (IU) voegen we deels toe aan het budget SWZ De Zuidhoek (66111100) en deels toe aan het budget Nieuw beschut werk (66230001).

Het restant muteren we op de budgettaire ruimte of algemene reserve: • In 2024 voegen we € 576.447 toe aan de algemene reserve; • In 2025 voegen we € 1.268.801 toe aan de algemene reserve; • In 2026 voegen we € 1.249.191 toe aan de budgettaire ruimte; • In 2027 voegen we € 1.271.333 toe aan de budgettaire ruimte; • In 2028 voegen we € 1.268.909 toe aan de budgettaire ruimte. Communicatie Niet van toepassing Uitvoering De uitkomsten van de septembercirculaire 2024 nemen we mee bij de behandeling van de programmabegroting 2025-2028. De begrotingsraden zijn op 4 en 7 november.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5